กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

ปัจจุบันการบริโภคเครื่องดื่ทแอลกอฮอล์ ก่อให้เกิดปัญหาต่อสุขภาวะทางกาย จิตใจ และปัญญา และผลกระทบจากเครื่องดื่มืแอลกอฮอล์ไม่ได้จํากัดอยู่เพียงตัวผู้บริโภคเท่านั้น ครอบครัว บุคคลรอบข้าง ชุมชน สังคม และประเทศล้วนมีส่วนแบกรับภาระจากผลกระทบการบริโภคเครื่่องดื่มแอลกอฮอล์ก่อให้เกิดปัญหาต่อสุขภาวะทางกาย จิตใจ สังคม และปัญญา แต่กลับพบว่าปัจจุบันประเทศไทยมีการบริโภคเครื่่องดื่มแอลกอฮอล์มากเป็นอันดับ 3 ของทวีปเอเชีย จากการสํารวจในปี 2554 พบว่าปริมาณการบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ของประชากรไทยโดยเฉลี่ยเป็น 52 ลิตร/คน/ปี หรือคิดเป็น 7.1 ลิตรแอลกอฮอล์บริมาณสุทธิต่อคนต่อปี

ความชุกของนักดื่มในประชากรผู้ใหญ่ (อายุ 15 ปีขึ้นไป) คิดเป็นร้อยละ 31.5 และความชุกของนักดื่มในประชากรวัยรุ่น (อายุ 15 – 19 ปี) คิดเป็นร้อยละ 14 ในแต่ละปีประเทศไทยมีนักดื่มหน้าใหม่เพิ่มขึ้นประมาณ 2.5 แสนคน ส่วนใหญ่นักดื่มเหล่านี้ คือ กลุ่มเด็กและเยาวชน และนักดื่มในกลุ่มนี้สัดส่วนของนักดื่มประจําเพิ่มสูงขึ้นถึงร้อยละ 70 ภายในระยะเวลา 3 ปี (2551-2553)  ปัจจุบันคนไทยใช้เวลาโดยเฉลี่่ยเพียง 4.5 นาทีในการเดินทางไปร้านขายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์เด็กและเยาวชนที่อายุต่ํากว่า 20 ปี ถึงร้อยละ 98.7 ยังสามารถซื้อหาเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ได้ด้วยตนเอง

การบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ นอกจากจะส่งผลกระทบต่อตัวผู้บริโภค โดยอาจก่อให้เกิดโรคภัยกว่า 60 ชนิดแล้ว ยังส่งผลกระทบต่อครอบครัว บุคคลรอบข้าง ชุมชน สังคม และประเทศอีกด้วย ในปี 2552 มีการสํารวจความสูญเสียปีสุขภาวะ (Disability-Adjusted Life Year : DALY) ของประชากรไทย พบว่าความสูญเสียปีสุขภาวะสูงสุดในเพศชาย ได้แก่ การเสพติด เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ รองลงมาคือ อุบัติเหตุทางถนน โดยจากสถิติการเกิดอุบัติเหตุในช่วงเทศกาลพบว่าสาเหตุหลักของการเกิดอุบัติเหตุ คือ การเมาสุรา

ยุทธศาสตร์นโยบายเครื่่องดื่มแอลกอฮอล์ระดับชาติได้เสนอมาตรการที่มีประสิทธิภาพต่อการควบคุมปัญหาจากเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ไว้ดังนี้  มาตรด้านภาษีและราคา หมายถึง ให้เครื่องดื่มแอลกอฮอล์มีราคาสูงขึ้น เพื่อืลดการเข้าถึงของประชาชนโดยเฉพาะเยาวชน เช่น การปรับเพิ่มอัตราภาษี การปรับเพิ่มค่าธรรมเนียมใบอนุญาตการผลิตสุรา และการจําหน่ายสุรา การพัฒนากลไกการนําภาษีบํารุงท้องถิ่นมาใช้ในการควบคุมเครื่องดื่มืแอลกอฮอล์ การปราบปรามเครื่องดื่มนอกระบบภาษี เป็นต้น  มาตรการควบคุมการเข้าถึง หมายถึง การป้องกันมิให้ผู้บริโภคและประชาชนทั่วไปหาซื้อสุราได้โดยง่าย เช่น การทบทวนและปรับปรุงการออกใบอนุญาต เพื่อการควบคุมและลดจํานวนความหนาแน่นของจุดขายสุรา การพิจารณาเพิ่มสถานที่ในการควบคุมและห้ามจําหน่ายสุรา การเพิ่่มเวลาในการห้ามจําหน่ายสุรา เป็นต้น  มาตรการควบคุมการโฆษณา หมายถึง การควบคุมช่องทางและเนื้อหาการโฆษณาเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ที่มีอิทธิพลต่อการตัดสินใจดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์เช่น การขยายการควบคุมการตลาดการโฆษณา เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ให้มากขึ้น การส่งเสริมให้สื่อมวลชนปลอดจากโฆษณาแฝงในรูปแบบต่างๆ เป็นต้น  มาตรการให้ความรู้ หมายถึง การให้ความรู้โน้มน้าว เพื่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม เช่น การให้สุขศึกษาแก่เยาวชนทั้งในและนอกระบบการศึกษา การให้ความรู้ผ่านสื่อมวลชน การรณรงค์สาธารณะ เป็นต้น  มาตรการรณรงค์สาธารณะ หมายถึง การดําเนินการเพื่อเพิ่มโอกาสการไม่ดื่มสุรา ซึ่งสามารถทําได้ในทุกระดับ เช่น กิจกรรมงดเหล้าเข้าพรรษา กิจกรรมรับน้องปลอดเหล้า กิจกรรมเทศกาลกีฬาปลอดเหล้า กิจกรรมดนตรีปลอดเหล้า เทศกาลอาหารปลอดเหล้า เป็นต้น  มาตรการรู้เท่าทันกลยุทธ์การตลาดของเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ หมายถึง การทําให้ผู้บริโภค โดยเฉพาะเยาวชนรู้เท่าทันรูปแบบการโฆษณาและประชาสัมพันธ์ในอีกหลายช่องทางที่ยังไม่ถูกควบคุม เช่น การโฆษณาผ่านตัวบุคคลในลักษณะผู้นําเสนอ การทําการตลาดทั้งทางตรงและทางอ้อมโดยเฉพาะกับเยาวชน นิสิต นักศึกษา การทําการตลาดผ่านกิจกรรมภาพลักษณ์ความรับผิดชอบต่อสังคมขององค์กร (Corporate Social Responsibility : CSR) การสนับสนุนกิจกรรม (Sponsorship) เป็นต้น  มาตรการควบคุมพฤติกรรมขับขี่ขณะมึนเมา เป็นมาตรการเพื่อลดโอกาสเกิดอุบัติเหตุ เนื่องจากสาเหตุของอุบัติเหตุส่วนใหญ่เกิดจากเครื่องดื่มแอลกอฮอล์เช่น การสุ่มตรวจระดับแอลกอฮอล์ในเลือด การยกระดับความเข็มแข็งในการบังคับใช้กฎหมาย การลงโทษที่รวดเร็วและมีมาตรฐาน การลดเพดานแอลกอฮอล์ในเลือดสําหรับผู้ขับขี่ทั่วไป เป็นต้น  มาตรการดัดแปลงบริบทและเงื่อนไขการดื่ม เช่น การสนับสนุนค่านิยมการไม่ใช้เครื่องดื่มแอลกอฮอล์เป็นรางวัลหรือของขวัญ สนับสนุนงานฉลองสังสรรค์ที่ปราศจากเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ การสรางบรรยากาศการลด ละเลิกเครื่องดื่มแอลกอฮอล์เป็นต้น  มาตรการความร่วมมือของผู้ประกอบการ ทั้งในส่วนผู้ประกอบการทั่วไป และผู้ประกอบการที่เกี่ยวข้องกับเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ให้สามารถดําเนินการได้ภายใต้ขอบเขตของกฎหมาย เช่น การให้ความรู้ข้อ กฎหมาย การจัดทําร้านค้าต้นแบบ ผู้ประกอบการต้นแบบ สนับสนุนให้สถานประกอบการมีนโยบายจัดการปัญหาจากการบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ของตนเอง ซึ่งมีผลต่อศักยภาพการทํางาน และผลิตภาพของพนักงานและองค์กร เป็นต้น  มาตรการระดับชุมชน หมายถึง มาตรการจัดการปัญหาจากการบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ของชุมชน ทั้งมิติของพื้นที่และมิติด้านตามประชากร โดยมาตรการกลุ่มนี้อาจเป็นมาตรการตามยุทธศาสตร์โดยตรง หรือมาตรการทางอ้อมก็ได้ เช่น การส่งเสริมแนวทางเศรษฐกิจพอเพียง การจัดทําบัญชีครัวเรือน การส่งเสริมจริยธรรม เป็นต้น  มาตรการปรับทัศนคติของสังคมต่อความมึนเมาและผลกระทบ เช่น การพัฒนาแรงจูงใจในการไม่ดื่ม และลด ละ เลิกดิมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ให้กับประชาชนกลุ่มต่างๆ เป็นต้น  มาตรการระบบบริการสุขภาพ หมายถึงระบบบริการให้คําปรึกษา เพื่อการ ลด ละ เลิก การบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ เช่น การพัฒนาระบบให้คําปรึกษาเพื่อการ ลด ละ เลิก การบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ในระบบบริการสุขภาพ  มาตรการการคัดกรองและบําบัดรักษา หมายถึง การคัดกรองผู้มีความเสี่ยงและการบําบัดรักษา ผู้มีปัญหาจากการบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์เช่น การขยายจุดบริการคัดกรองและบําบัดรักษา ส่งเสริมการมี ส่วนร่วมของชุมชนและภาคประชาคมในการพัฒนาระบบคัดกรองและบําบัดรักษา เป็นต้น  มาตรการปราบปรามเครื่องดื่มแอลกอฮอล์นอกระบบภาษี เช่น การเพิ่มศักยภาพในการปราบปรามเครื่องดื่มนอกระบบภาษี การปราบปรามเครื่องดื่มแอลกอฮอล์นอกระบบอย่าเคร่งครัด การสนับสนุน ผู้ประกอบการรากหญ้าให้หาอาชีพทางเลือกอื่น เป็นต้น