กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

โครงสร้างประชากร  ประเทศไทยเข้าสู่การเป็น “สังคมสูงวัย” (Aged society) ตั้งแต่ พ.ศ. 2548 คือมีสัดส่วนประชากรอายุ 60 ปีขึ้นไป สูงถึงร้อยละ 10 ตามการคาดประมาณประชากรของleนักงานคณะกรรมการพัฒนา การเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) ปี พ.ศ. 2564 ประเทศไทยจะเข้าสู่ “สังคมสูงวัยอย่างสมบูรณ์” (Complete aged society) คือมีประชากรอายุ 60 ปีขึ้นไป มีสัดส่วนสูงถึงร้อยละ 20 ของประชากรทั้งหมด และใน พ.ศ. 2574 ประเทศไทยจะเข้าสู่ “สังคมสูงวัยระดับสุดยอด” (Super aged society) คือมีประชากรอายุ 60 ปีขึ้นไป มีสัดส่วนสูงถึงร้อยละ 28 ของประชากรทั้งหมด  ข้อมูลจากกรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย พ.ศ. 2561 ประชากรไทยที่มีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านมีจำนวน 64.81 ล้านคน ประกอบด้วย เด็กอายุแรกเกิด -5 ปี จำนวน 4.05 ล้านคน คิดเป็นร้อยละ 6.26 ของประชากรทั้งหมด เด็กอายุ 6-14 ปี จำนวน 7.09 ล้านคน คิดเป็นร้อยละ 10.95 ของประชากรทั้งหมด ประชากรวัยทำงาน อายุ 15-59 ปี จำนวน 42.99 ล้านคน คิดเป็นร้อยละ 66.34 ของประชากรทั้งหมด และประชากรอายุ 60 ปีขึ้นไป จำนวน 10.66 ล้านคน คิดเป็นร้อยละ 16.46 ของประชากรทั้งหมด คาดการณ์ว่าใน พ.ศ. 2563 ประชากรอายุ 60 ปีขึ้นไปจะเพิ่มขึ้นเป็นร้อยละ 19.1 และอาจเพิ่มขึ้นถึงร้อยละ 26.6 ใน พ.ศ. 2573 สัดส่วนของผู้สูงอายุที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงลักษณะการพึ่งพิงทางเศรษฐกิจระหว่างประชากรวัยต่างๆ เดิมประชากรวัยเด็กต้องพึ่งพิงประชากรวัยทำงานมากกว่าผู้สูงอายุ แต่ในอนาคตอันใกล้จะมีผู้สูงอายุที่ต้องพึ่งพิงประชากรวัยทำงานมากกว่าเด็ก ปัจจุบันอัตราส่วนระหว่างประชากรวัยทำงานต่อผู้สูงอายุคือ 3 คนต่อผู้สูงอายุ 1 คน ในอีก 10 ปีข้างหน้า อัตราส่วนวัยทำงาน ต่อผู้สูงอายุจะลดลงเหลือเพียง 2 คนต่อผู้สูงอายุ 1 คน และมีแนวโน้มที่อัตราส่วนจะลดลงต่อเนื่อง จนกระทั่งประชากรวัยทำงาน 1 คนต้องดูแลผู้สูงอายุมากกว่า 1 คน

ปัญหาภาวะโภชนาการขาด (Undernutrition)  จากข้อมูลจากระบบรายงาน Health Data Center กระทรวงสาธารณสุข พบว่า อัตราทารกแรกเกิดน้ำหนักน้อยกว่า 2,500 กรัม ใน พ.ศ. 2560 ร้อยละ 11.3 (เป้าหมายไม่เกินร้อยละ7) สถานการณ์ในระดับ ประเทศมีแนวโน้มค่อนข้างคงที่ใน พ.ศ. 2556-2560 คิดเป็นร้อยละ 10.7, 10.4, 10.6, 11.1 และ 11.3 ตามลำดับ อัตราภาวะเตี้ยของเด็กอายุต่ำกว่า 5 ปี แนวโน้มลดลงจาก พ.ศ. 2558-2561 (ร้อยละ 11.5, 11.4, 10.0 และ 8.7 ตามลำดับ) และใน พ.ศ. 2562 เพิ่มขึ้นเป็นร้อยละ 10.3 อัตราภาวะผอมของเด็กอายุต่ำกว่า 5 ปี มีแนวโน้มค่อนข้างคงที่ ใน พ.ศ. 2558-2562 (ร้อยละ 5.7, 5.7, 5.6, 5.1 และ 5.4 ตามลำดับ) และอัตราเด็กอายุต่ำกว่า 5 ปี สูงดีสมส่วน มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องใน พ.ศ. 2559-2562 (ร้อยละ47.3, 48.7, 50.0 และ 51.6 ตามลำดับ)  เด็กอายุ 6-14 ปี ในปีงบประมาณ 2557-2561 (ภาคเรียนที่ 1) พบสูงดีสมส่วน ร้อยละ 64.3, 64.2, 63.2, 65.2 และ 65.5 ตามลำดับ ซึ่งยังไม่บรรลุค่าเป้าหมายที่กำหนดไว้ในระดับประเทศ (เป้าหมาย พ.ศ. 2563 ร้อยละ 66.0) ภาวะผอมมีแนวโน้มค่อนข้างคงที่ (ร้อยละ 5.6, 5.6, 5.0 และ 4.7 ตามลำดับ) ภาวะเตี้ยมีแนวโน้มลดลงใน พ.ศ. 2557-2561 (ร้อยละ 6.6, 6.1, 5.9, 5.1 และ 5.5) ใน พ.ศ. 2561 ส่วนสูงเฉลี่ยเมื่ออายุ 12 ปี ในเพศชาย 148.6 เซนติเมตร (เป้าหมาย 154 เซนติเมตร) และเพศหญิง 149.9 เซนติเมตร (เป้าหมาย 155 เซนติเมตร) ซึ่งยังไม่บรรลุค่าเป้าหมาย แต่มีแนวโน้มที่ดีขึ้น  จากรายงานข้อมูลการสำรวจสถานการณ์เด็กและสตรีในประเทศไทย (Multiple Indicator Cluster Survey; MICS) พบว่า อัตราการกินนมแม่อย่างเดียวใน 6 เดือนแรก ใน พ.ศ. 2558-2559 ร้อยละ 23.1 (เป้าหมายร้อยละ 50) ซึ่งครั้งที่ 3 (พ.ศ. 2548-2549), ครั้งที่ 4 (พ.ศ. 2555) และครั้งที่ 5 (พ.ศ. 2558-2559) แนวโน้มดีขึ้นร้อยละ 5.4, 12.3 และ 23.1 ตามลำดับ  จากการสำรวจสถานการณ์สูงดีสมส่วนและพฤติกรรมสุขภาพของวัยรุ่นอายุ 15-21 ปี โดยกรมอนามัยพบว่า ปัจจุบันวัยรุ่นอายุ 15-17 ปี ผู้ชายสูงดีสมส่วน ร้อยละ 63.7 ผู้หญิงสูงดีสมส่วน ร้อยละ 70.8 ส่วนสูงเฉลี่ยที่อายุ 19 ปี ชาย 170.9 เซนติเมตร หญิง 158.1 เซนติเมตร (เป้าหมายส่วนสูงของวัยรุ่นอายุ 19 ปี พ.ศ. 2564 ชาย 175 เซนติเมตร หญิง 162 เซนติเมตร) ส่วนการวัดดัชนีมวลกายพบว่ามีระดับปกติเท่ากับร้อยละ 47.8 และ 51.8 ในเพศชายและหญิงตามลำดับ

ปัญหาภาวะโภชนาการเกิน (Overnutrition)  จากข้อมูลจากระบบรายงาน Health Data Center กระทรวงสาธารณสุข พบว่า อัตราภาวะเริ่มอ้วนและอ้วนของเด็กอายุต่ำกว่า 5 ปี ใน พ.ศ. 2561-2562 ร้อยละ 8.3 และ 8.9 (เป้าหมายไม่เกินร้อยละ 10) ส่วนร้อยละภาวะเริ่มอ้วนและอ้วนของเด็กอายุ 6-14 ปี มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ในปีงบประมาณ 2557-2561 (ภาคเรียนที่ 1) ร้อยละ 9.7, 10.2, 11.1, 11.1 และ 11.7 ตามลำดับ  จากผลการสำรวจสุขภาพประชาชนไทยโดยการตรวจร่างกาย ครั้งที่ 3 พ.ศ. 2546-2547 กับครั้งที่ 5 พ.ศ. 2557 พบว่าความชุกของภาวะอ้วน (BMI≥25 กิโลกรัมต่อตารางเมตร) ในประชากรอายุตั้งแต่ 15 ปี ขึ้นไป มีแนวโน้มสูงขึ้นอย่างชัดเจน โดยเฉพาะผู้ชายเพิ่มจากร้อยละ 22.5 เป็นร้อยละ 32.9 ส่วนในผู้หญิงความชุกเพิ่มขึ้นจาก ร้อยละ 34.4 เป็นร้อยละ 41.8  และจากรายงานการสำรวจสุขภาพประชาชนไทยโดยการตรวจร่างกายครั้งที่ 4 พ.ศ. 2551-2552 และครั้งที่ 5 พ.ศ. 2557 พบว่าความชุกของภาวะอ้วน (BMI≥25 กิโลกรัมต่อตารางเมตร) ในประชากร ผู้สูงอายุ 60 ปีขึ้นไปมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นเช่นกัน โดยเพิ่มขึ้นจากร้อยละ 29.9 เป็น ร้อยละ 35.4 ทั้งผู้ชายเพิ่มขึ้นจากร้อยละ 18.8 เป็น ร้อยละ 22.7 และผู้หญิงเพิ่มขึ้นจากร้อยละ 27.4 เป็น ร้อยละ 34.3 ในช่วงอายุนี้ พบความชุกของภาวะอ้วนในผู้หญิงมากกว่าผู้ชาย

ปัญหาภาวะโลหิตจาง  สถานการณ์ปัญหาภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็ก จากระบบรายงาน 43 แฟ้ม สำนักนโยบายและยุทธศาสตร์ กระทรวงสาธารณสุข พบแนวโน้มความชุกโลหิตจางในกลุ่มหญิงตั้งครรภ์ลดลงเรื่อยๆ โดยตั้งแต่ พ.ศ. 2558-2561 พบร้อยละ 17.5, 17.4, 16.4 และ 16.0 ตามลำดับ ถึงแม้ในภาพรวมจะมีแนวโน้มที่ลดลง แต่ในหลายพื้นที่ยังไม่สามารถแก้ปัญหาได้ดีเท่าที่ควร จึงยังคงติดตามเฝ้าระวังสถานการณ์อยู่อย่างต่อเนื่อง เนื่องจากปัญหาภาวะโลหิตจางมีผลกระทบประชาชนไทยทุกกลุ่มวัย โดยเฉพาะเด็กปฐมวัยอายุ 6 เดือน -3 ปี และพบว่าเด็กปฐมวัยในเขตชนบทอยู่ในระดับรุนแรง  จากรายงานสำรวจภาวะโภชนาการเด็กไทย อายุ 6 เดือน -12 ปี พ.ศ. 2554-2555 ภายใต้โครงการสำรวจภาวะโภชนาการเด็กในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (South East Asia Nutrition Survey : SEANUTS) โดยสถาบันโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล พบภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็กในเด็กชนบทมีปัญหามากกว่าเด็กในเขตเมืองถึงสองเท่า ในเด็กปฐมวัย (6 เดือน -2.9 ปี) พบความชุก โลหิตจาง ร้อยละ 36.8 ในเขตชนบท ร้อยละ 41.7 เขตเมือง ร้อยละ 26.0 เด็กปฐมวัย (3-5 ปี) พบความชุกโลหิตจาง ร้อยละ 10.3 ในเขตชนบท ร้อยละ 14.3 เขตเมือง ร้อยละ 3.1 ในส่วนภาวะโลหิตจางของเด็กวัยเรียน (6-12 ปี) พบความชุกโลหิตจาง ร้อยละ 10.4 โดยพบความชุกโลหิตจางสูง ในเขตชนบท ร้อยละ 12.2 เขตเมือง ร้อยละ 6.6 และจากรายงานสำรวจสุขภาพประชาชนไทย โดยการตรวจร่างกาย ครั้งที่ 4 พ.ศ. 2551-2552 และครั้งที่ 5 พ.ศ. 2557 พบความชุกโลหิตจางในกลุ่มหญิงวัยเจริญพันธุ์ อายุ 15-45 ปี ร้อยละ 25.7 และ 22.7 ตามลำดับ สำหรับภาวะโลหิตจางในผู้สูงอายุพบว่ายิ่งอายุมากขึ้นมีภาวะโลหิตจางสูงมากขึ้นตามวัย โดยในรายงานสำรวจสุขภาพประชาชนไทย โดยการตรวจร่างกาย ครั้งที่ 4 พ.ศ. 2551-2552 ผู้สูงอายุในวัยต้น (60-69 ปี) วัยกลาง (70-79 ปี) และวัยปลาย (≥80 ปี) ร้อยละ 34.5, 48.4 และ 60.7 ตามลำดับ และในการสำรวจครั้งที่ 5 พ.ศ. 2557 พบความชุกที่ร้อยละ 29.9, 39.5 และ48.4 ตามลำดับ  สำหรับการได้รับวิตามินเสริมธาตุเหล็ก ในระบบรายงาน 43 แฟ้ม สำนักนโยบายและยุทธศาสตร์ กระทรวงสาธารณสุข พ.ศ. 2562 พบว่า หญิงตั้งครรภ์ได้รับยาเม็ดเสริมไอโอดีน ธาตุเหล็ก และกรดโฟลิก ร้อยละ 75.9 เด็กอายุ 6 เดือน -5 ปี ได้รับยาน้ำเสริมธาตุเหล็ก ร้อยละ 47.6 และเด็กอายุ 6-14 ปี ได้รับยาเม็ดเสริมธาตุเหล็ก ร้อยละ 20.7

ปัญหาโรคขาดสารไอโอดีน  สถานการณ์การขาดสารไอโอดีนตามรายงานการเฝ้าระวังของสำนักโภชนาการ พบว่า ระดับไอโอดีนในปัสสาวะหญิงตั้งครรภ์มีแนวโน้มลดลงอย่างต่อเนื่อง ซึ่งค่ามัธยฐานไอโอดีนในปัสสาวะหญิงตั้งครรภ์ ต้องไม่ต่ำกว่า 150 ไมโครกรัมต่อลิตร โดยในปี พ.ศ. 2554-2559 มีค่ามัธยฐานไอโอดีนในปัสสาวะของหญิงตั้งครรภ์อยู่ที่ 181.2 159.4 146.8 155.7 147.1 และ 145.0 ไมโครกรัมต่อลิตร ตามลำดับและ จากรายงานของ Health Data Center (HDC) กระทรวงสาธารณสุข พบว่า ตั้งแต่ พ.ศ. 2556-2562 หญิงตั้งครรภ์มีแนวโน้มได้รับยาเม็ดเสริมไอโอดีน ธาตุเหล็ก และกรดโฟลิกเพิ่มมากขึ้น (ร้อยละ 45.6, 56.4, 63.3, 70.6, 77.3, 70.5 และ 75.9) แต่ใน พ.ศ. 2562 ได้รับร้อยละ 73.7 เท่านั้น ยังไม่ได้ตามเป้าหมายร้อยละ 100 โดยผลการศึกษาการให้ยาเม็ดเสริมไอโอดีนต่อภาวะโภชนาการของหญิงตั้งครรภ์ พบว่าเมื่อหญิงตั้งครรภ์ได้รับยาเม็ดเสริมไอโอดีนแล้ว มีระดับไอโอดีนในปัสสาวะที่สูงขึ้นอย่างชัดเจน  จากรายงานการสำรวจสุขภาพประชาชนไทย โดยการตรวจร่างกายสุขภาพเด็ก ครั้งที่ 4 พ.ศ. 2552 และ ครั้งที่ 5 พ.ศ. 2557 พบว่า เด็กอายุ 1-14 ปี ได้รับไอโอดีนเพียงพอและมีแนวโน้มดีขึ้น โดย ค่ามัธยฐานไอโอดีนในปัสสาวะในเด็กอายุ 1 ปี พบ 190 และ 229 ไมโครกรัมต่อลิตร เด็กอายุ 2-5 ปี พบ 178 และ 213 ไมโครกรัมต่อลิตร เด็กอายุ 6-9 ปี พบ 144 และ 179 ไมโครกรัมต่อลิตร และเด็ก อายุ 10-14 ปี พบ 124 และ 156 ไมโครกรัมต่อลิตร ตามลำดับ ซึ่งสอดคล้องกับข้อมูลจากการเฝ้าระวังการขาดสารไอโอดีนในกลุ่มเด็กอายุ 3-5 ปี โดยกรมอนามัยดำเนินการมาตั้งแต่ พ.ศ. 2554-2559 พบว่า เด็กกลุ่มนี้ได้รับไอโอดีนเพียงพอ เช่นเดียวกันกับในกลุ่มผู้สูงอายุ ก็ไม่พบปัญหาการขาดสารไอโอดีนนอกจากนี้ ข้อมูลการศึกษาของโครงการส่งเสริมโภชนาการและสุขภาพอนามัยเด็กและเยาวชนในถิ่นทุรกันดาร (กพด.) พ.ศ. 2560 พบว่า ค่ามัธยฐานไอโอดีนในปัสสาวะเด็กนักเรียนในโครงการฯ เป็น 177.2 ไมโครกรัมต่อลิตร ซึ่งอยู่ในระดับได้รับไอโอดีนเพียงพอ (ค่ามัธยฐานไอโอดีนในปัสสาวะของเด็กนักเรียนที่ได้รับไอโอดีนเพียงพอ 100-299 ไมโครกรัมต่อลิตร) การเฝ้าระวังคุณภาพเกลือบริโภคด้วย I-Kit พ.ศ. 2555-2561 พบว่า ความครอบคลุมเกลือเสริมไอโอดีนที่มีคุณภาพ (มีไอโอดีน 20-40 ppm) มีความครอบคลุมเพิ่มขึ้น (ร้อยละ 60.3, 82.5, 83.6, 78.9, 79.9, 74.8 และ 78.3 ตามลำดับ) แต่ยังไม่ได้ตามเป้าหมายร้อยละ 90 ซึ่งสอดคล้องกับผลการสำรวจการบริโภคเกลือไอโอดีนในประเทศไทยจากรายงาน Thailand Multiple Indicator Cluster Survey พ.ศ. 2558-2559 พบว่า ร้อยละ 73.3 ของครัวเรือนที่มีการบริโภคไอโอดีนที่เพียงพอ (มีไอโอดีนอย่างน้อย 15 ppm) ซึ่งเพิ่มขึ้นจาก พ.ศ. 2549 และ พ.ศ. 2555 ที่มีเพียงร้อยละ 42.7 และ 71.0 ตามลำดับ  สรุปสถานการณ์การขาดสารไอโอดีนในกลุ่มต่างๆ คือ เด็กอายุ 1-14 ปี (เด็กปฐมวัย เด็กวัยเรียน) และผู้สูงอายุ ได้รับไอโอดีนเพียงพอ แต่หญิงตั้งครรภ์ก่อนได้รับยาเม็ดเสริมไอโอดีน ยังมีความเสี่ยงได้รับไอโอดีนไม่เพียงพอ และการติดตามคุณภาพเกลือบริโภค พบว่า คุณภาพเกลือบริโภคในครัวเรือนมีแนวโน้มสูงขึ้น แต่ความครอบคลุมการใช้เกลือเสริมไอโอดีนที่มีคุณภาพยังไม่ถึงเป้าหมาย (ร้อยละ 90)

ปัญหาพฤติกรรมการบริโภค  การสำรวจภาวะอาหารและโภชนาการของประเทศไทย ครั้งที่ 5 พ.ศ. 2546 พบว่า ปริมาณอาหารที่บริโภคใน 1 วันของหญิงตั้งครรภ์ ยังบริโภคไม่ได้ตามปริมาณที่แนะนำทุกกลุ่มอาหาร ได้แก่ กลุ่มข้าว- แป้ง ปริมาณที่แนะนำ 9 ทัพพี แต่บริโภคเฉลี่ยเพียง 5.3 ทัพพี น้อยกว่าที่แนะนำ กลุ่มผักปริมาณที่แนะนำ 6 ทัพพี แต่บริโภคเฉลี่ยเพียง 0.5 ทัพพี น้อยกว่าที่แนะนำ กลุ่มผลไม้ปริมาณที่แนะนำ 6 ส่วน แต่บริโภคเพียง 1 ส่วน น้อยกว่าที่แนะนำ กลุ่มเนื้อสัตว์ปริมาณที่แนะนำ 12 ช้อนกินข้าว แต่บริโภคเฉลี่ยเพียง 6.7 ช้อนกินข้าว น้อยกว่าที่แนะนำ กลุ่มนมปริมาณที่แนะนำ 2 แก้ว แต่บริโภคเฉลี่ยเพียง 0.7 แก้ว น้อยกว่าที่แนะนำ  การสำรวจสุขภาพประชาชนไทยโดยการตรวจร่างกาย ครั้งที่ 4 พ.ศ. 2551-2552 พบว่าปริมาณอาหารที่บริโภคใน 1 วัน ของเด็กอายุ 1-3 ปี ยังบริโภคไม่ได้ตามปริมาณที่แนะนำทุกกลุ่มอาหาร ได้แก่ กลุ่มข้าว- แป้ง ปริมาณที่แนะนำ 3 ทัพพี แต่บริโภคเฉลี่ยเพียง 2.2 ทัพพี น้อยกว่าที่แนะนำ กลุ่มผักปริมาณที่แนะนำ 2 ทัพพี แต่บริโภคเฉลี่ยเพียง 0.35 ทัพพี น้อยกว่าที่แนะนำ กลุ่มผลไม้ปริมาณที่แนะนำ 3 ส่วน แต่บริโภคเฉลี่ยเพียง 0.7 ส่วน น้อยกว่าที่แนะนำ กลุ่มเนื้อสัตว์ปริมาณที่แนะนำ 3 ช้อนกินข้าว แต่บริโภคเฉลี่ย 3.9 ช้อนกินข้าว มากกว่าที่แนะนำ กลุ่มนมปริมาณที่แนะนำ 1.5 แก้ว แต่บริโภคเฉลี่ยเพียง 0.8 แก้ว น้อยกว่าที่แนะนำ สำหรับเด็กอายุ 4-5 ปี ยังบริโภคไม่ได้ตามปริมาณที่แนะนำทุกกลุ่มอาหาร ได้แก่ กลุ่มข้าว-แป้งปริมาณที่แนะนำ 5 ทัพพี แต่บริโภคเฉลี่ยเพียง 3.05 ทัพพี น้อยกว่าที่แนะนำ กลุ่มผักปริมาณที่แนะนำ 3 ทัพพี แต่บริโภคเฉลี่ยเพียง 0.6 ทัพพี น้อยกว่าที่แนะนำ กลุ่มผลไม้ปริมาณที่แนะนำ 3 ส่วน แต่บริโภคเฉลี่ยเพียง 0.55 ส่วน น้อยกว่าที่แนะนำ กลุ่มเนื้อสัตว์ปริมาณที่แนะนำ 3 ช้อนกินข้าว แต่บริโภคเฉลี่ย 5.7 ช้อนกินข้าว มากกว่าที่แนะนำ กลุ่มนมปริมาณที่แนะนำ 2.5 แก้ว แต่บริโภคเฉลี่ยเพียง 1.25 แก้ว น้อยกว่าที่แนะนำ การได้รับปริมาณพลังงานและสารอาหารหลัก พบว่า ประชาชนไทยอายุ 19-59 ปี ได้รับพลังงานเฉลี่ย 1,442 กิโลแคลอรีต่อวัน (หญิง 1,284 กิโลแคลอรี ชาย 1,600 กิโลแคลอรี) คิดเป็นพลังงานที่ได้จากคาร์โบไฮเดรตร้อยละ 52.3-57.1 โปรตีนร้อยละ 15.0-16.8 และไขมันร้อยละ 27.0-30.8 ของพลังงานรวมที่ได้รับต่อวัน คนไทยวัยทำงานอายุ 15 ปีขึ้นไป มีพฤติกรรมการบริโภคผักผลไม้ต่อวันเพียงพอตามข้อแนะนำ (รวม ≥5 ส่วนมาตรฐานต่อวัน) ร้อยละ 17.7 โดยมีปริมาณการบริโภคผักเฉลี่ยในผู้ใหญ่อายุ 19-59 ปี เท่ากับ 167 กรัมต่อวัน ส่วนผู้สูงอายุ 60 ปีขึ้นไป ผู้สูงอายุในวัยต้น (60-69 ปี) วัยกลาง (70-79 ปี) และวัยปลาย (≥80 ปี) บริโภคผักและผลไม้เพียงพอร้อยละ 15.9, 9.9 และ 8.1 ตามลำดับ  การสำรวจสุขภาพประชาชนไทยโดยการตรวจร่างกาย ครั้งที่ 5 พ.ศ. 2557 พบการบริโภคผักและผลไม้ เพียงพอตามข้อแนะนำ (รวม ≥5 ส่วนมาตรฐานต่อวัน) ของเด็กอายุ 2-5 ปี เด็กอายุ 6-14 ปี ประชากร อายุ 15 ปีขึ้นไป และผู้สูงอายุ 60 ปีขึ้นไป ผู้สูงอายุในวัยต้น (60-69 ปี) วัยกลาง (70-79 ปี) และวัยปลาย (≥80 ปี) บริโภคผักและผลไม้เพียงพอร้อยละ 24.2, 17.7 และ 11.4 ตามลำดับ พบการกินอาหารมื้อหลักครบ 3 มื้อต่อวัน ในเด็กอายุ 6-14 ปี ร้อยละ 78.4 ประชากรที่มีอายุน้อยกว่า 60 ปี อดอาหารมื้อเช้ามากกว่ามื้ออื่น ขณะที่ผู้สูงอายุ (≥60 ปี) งดอาหารมื้อกลางวันมากกว่ามื้อเช้าและพบการมีกิจกรรมทางกายที่ไม่เพียงพอในประชากรอายุ 15 ปีขึ้นไป ร้อยละ 19.2  จากผลจากสำรวจพฤติกรรรมสุขภาพที่พึงประสงค์ของกรมอนามัย พ.ศ. 2560 ในเด็กอายุ 10 ปี และอายุ 12 ปี พบว่า เด็กอายุ 10 ปี มีพฤติกรรมสุขภาพที่พึงประสงค์ด้านการบริโภคเพียงร้อยละ 6.1 อายุ 12 ปี มีเพียงร้อยละ 3.3 โดยกินอาหารเช้าทุกวันเพียงร้อยละ 54.7 ส่วนเด็กอายุ 10 ปี กินอาหารเช้าทุกวัน ร้อยละ 66.9 ส่วนใหญ่กินอาหารไม่ได้ตามสัดส่วนและปริมาณที่แนะนำใน 1 วัน เช่น นม ไข่ ผัก ด้านกิจกรรมทางกายที่เหมาะสม เด็กอายุ 10 ปี และอายุ 12 ปี มีเพียงร้อยละ 13.7 และ 18.5 ตามลำดับ สอดคล้องกับการสำรวจของสถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล พบว่า เด็กวัยเรียนวัยรุ่น มีกิจกรรมทางกายเพียงพอ ร้อยละ 27 และมีพฤติกรรมเนือยนิ่งสูงถึง 14 ชั่วโมงต่อวัน โดยผลการสำรวจที่เกี่ยวข้องกับพฤติกรรมการบริโภค การออกกำลังกาย การนอนหลับ และภาวะโภชนาการของวัยรุ่น มีผลการสำรวจพบว่าวัยรุ่นยังมีพฤติกรรมการบริโภคผักและผลไม้น้อยกว่าปริมาณที่แนะนำ  ข้อมูลจาก Global Agricultural Information Network; GAIN พ.ศ. 2557 พบว่าสถานการณ์การบริโภคน้ำตาลของประชากรไทยเฉลี่ย 28.4 ช้อนชาต่อวัน ข้อมูลจากการสำรวจภาวะอาหารและโภชนาการของประเทศไทย พ.ศ. 2546 บริโภคน้ำมัน 12 ช้อนชาต่อวัน และการสำรวจการบริโภคโซเดียมคลอไรด์ พ.ศ. 2550 บริโภคโซเดียม 4,350 มิลลิกรัมต่อวัน ซึ่งสูงกว่าข้อแนะนำ (ข้อแนะนำให้บริโภคน้ำตาลไม่เกิน 6 ช้อนชาต่อวัน น้ำมันไม่เกิน 6 ช้อนชาต่อวัน โซเดียมไม่เกิน 2,000 มิลลิกรัมต่อวัน) ส่งผลให้ประชาชนไทยเป็นโรคไม่ติดต่อเรื้อรังสูงขึ้น  จากการสำรวจสภาวะสุขภาพช่องปากแห่งชาติครั้งที่ 8 ประเทศไทย พ.ศ. 2560 โดยสำนักทันตสาธารณสุข กรมอนามัย ในเด็กอายุ 12 และ 15 ปี กลุ่มวัยเรียน (อายุ 12 ปี) บริโภคขนมกรุบกรอบมีทิศทางเพิ่มขึ้นอย่างมาก พบว่า ร้อยละ 32.6 บริโภคทุกวัน โดยเด็กอายุ 12 ปี ในชนบทบริโภคทุกวัน ร้อยละ 38.5 ซึ่งมากกว่าเด็กในเขตเมือง คือ ร้อยละ 27.7 และเด็กอายุ 15 ปี ในชนบท บริโภคขนมกรุบกรอบทุกวัน ร้อยละ 36.3 เด็กในเขตเมือง ร้อยละ 30.5 หากเปรียบเทียบทั้งประเทศ พบว่าเด็กภาคกลางบริโภคขนมกรุบกรอบทุกวันมากที่สุดคือ ร้อยละ 36.0