กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

• การเพิ่มที่ผลิตอาหารในบ้าน โรงเรียน หรือสถานที่สาธารณะในชุมชน     • การใช้หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ในการเพิ่มพื้นที่อาหารปลอดภัยในระดับครัวเรือน /ชุมชน หน่วยงานเช่นโรงเรียน ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก
    • การเพิ่มพื้นที่เกษตรอินทรีย์หรือเกษตรปลอดภัยในชุมชน     • การปรับงานอนามัยสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อการดำเนินงานอาหารปลอดภัยและสุขาภิบาลอาหาร     • การใช้บริบท วัฒนธรรม ภูมิปัญญาทางด้านอาหาร เพื่อการจัดการระบบอาหารในชุมชน     • การทำระบบกระจาย หรือเชื่อมโยงผลผลิต (matching model)  โดยการเชื่อมโยงอาหารจากผู้ผลิตไปยังหน่วยงานเช่น โรงเรียน ศูนย์เด็กเล็ก  ร้านอาหาร หรือผู้บริโภค

วิธีการ

1. การส่งเสริมให้สมาชิกในชุมชนปลูกพืชผักสวนครัวรั้วกินได้  หรือการส่งเสริมการทำสวนผักในเมืองในพื้นที่ๆ เป็นชุมชนเมือง เพื่อเพิ่มการเข้าถึงอาหารปลอดภัยแก้ปัญหาอาหารโภชนาการและอาหารปลอดภัย
2. ส่งเสริมการทำเกษตรเพื่ออาหารกลางวัน ในโรงเรียนเพื่อแก้ปัญหาการขาดอาหาร เช่นการปลูกผัก นาข้าว การเลี้ยงไก่ไข่ เลี้ยงปลา ฯลฯ
   
3. ส่งเสริมการนำหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงและเกษตรอินทรีย์มาใช้ในระบบอาหารของครัวเรือน ชุมชน
   
4. การใช้เมนูอาหารที่เหมาะสมกับทุกช่วงวัยในศูนย์เด็กเล็ก โรงเรียน และชุมชน
5. การปรับปรุงสุขาภิบาลอาหารในโรงครัว โรงเรียน/ศูนย์เด็กเล็ก/ร้านอาหาร/แผงลอยจำหน่ายอาหารในพื้นที่
6. การพัฒนาตลาด (ตลาดปลอดภัย/ตลาดสีเขียว/ตลาดอินทรีย์/ตลาดน่าซื้อ ตลดออนไลน์ ฯลฯ ของชุมชน)
7. การส่งเสริมการบริโภคโดยใช้เมนูอาหารพื้นบ้าน  เมนูอาหารเป็นยา เมนูชูสุขภาพ ผักสมุนไพรเพื่อสุขภาพ เพื่อการส่งเสริมป้องกันโรค

การส่งเสริมการบริโภคพืชผักปลอดสารพิษ

1.จัดทำโครงการเสนอขออนุมัติต่อคณะกรรมการกองทุนหลักประกันสุขภาพ อบต.เกาะใหญ่ 2.แต่งตั้งคณะกรรมการดำเนินการโครงการ 3.ดำเนินการจัดกิจกรรมตามโครงการ ดังนี้ 3.1)กิจกรรมที่ 1 การเพาะเห็ดนางฟ้า 3.1.1จัดทำโรงเพาะเห็ด ชั้นวางเห็ด และจัดเตรียมหัวเชื้อเห็ด 3.1.2นำก้อนเชื้อเห็ดนางฟ้าจัดวางบนชั้นวาง 3.1.3ให้นักเรียนช่วยดูแลรดน้ำ และกำจัดแมลง 3.2)กิจกรรมที่ 2 การปลูกผักสวนครัว 3.2.1จัดเตรียมร่องผัก รดน้ำ พรวนดินให้เรียบร้อย โดยมีผักดังนี้ ชนิดที่ 1 พริกขี้หนู ชนิดที่ 2 ตะไคร้ ชนิดที่ 3 กะเพรา ชนิดที่ 4 กวางตุ้ง ชนิดที่ 5 ผักบุ้ง 3.2.2ให้นักเรียนช่วยกันดูแลรดน้ำ และกำจัดแมลง ประเมินผลการดำเนินการและรายงานผล

การส่งเสริมการปลูกผัดปลอดสารพิษ

1.ประชุมเสนอโครงการ 2.รับงบสนับสนุน 3.จัดซื้อวัสดุ อุปกรณ์สาธิต 3.จัดกิจกรรมอบรมปลูกผักปลอดสารพิษ 4.ประเมินโครงการในขณะดำเนินโครงการ

การส่งเสริมการเกษตรเพื่ออาหารกลางวันสำหรับเด็กนักเรียน

1.กิจกรรมเกษตรเพื่ออาหารกลางวัน 1)การเพาะเห็ดนางฟ้าในโรงเรียน กิจกรรมที่ทำ (1)ทำโรงเรือนเพาะเห็ด (2)ซื้อก้อนเห็ด 200 ก้อน (3)นำเห็ดเข้าเรือนเพาะ (4)รักษาระดับความชื้นในโรงเรียนเพาะเห็ด โดยการฉีดน้ำรอบๆ เรือนเพาะเห็ด (5)เก็บเห็ดในช่วงเช้า นำมาบรรจุในถุง (6)นำเห็ดที่ได้มาทำอาหารกลางวันให้แก่นักเรียน (ระยะเวลาดำเนินการ ตั้งแต่วันที่ 1ตุลาคม2568 -30กันยายน 2569) กิจกรรมที่ทำ (1)จ้างปรับปรุงพื้นที่ (2)จัดซื้อเมล็ดพันธุ์ผักและผลไม้ -ปลูกผัก 4 แปลง ผักบุ้ง ผักกวางตุ้ง1 ผัดกาดขาว 1 -ปลูกมะเขือ 2 แปลง -ปลูกพริกขี้หนู และมะเขือเทศ 1 แปลง -ปลูกกะเพราและโหระพา 1 แปลง -ปลูกฟักทอง 1 แปลง -ปลูกฟักเขียว 1 แปลง -ปลูกมะละกอ 2 แปลง -ปลูกมะนาว 1 แปลง -ปลูกมะม่วง 2 แปลง ดำเนินการขยายพันธุ์พืช วิธีการดูแลรักษาให้พืชเจริญเติบโต นำพันธุ์พืชที่ปลูกได้มาจำหน่ายในโครงการอาหารกลางวัน โดยนำผักและผลไม้มาทำอาหารกลางวันให้นักเรียนรับประทาน เพื่อได้รับสารอาหารที่จำเป็นต่อร่างกายและไฟเบอร์ เพื่อช่วยระบบขับถ่าย (ระยะเวลาดำเนินการ ตั้งแต่วันที่ 1ตุลาคม2568 -30กันยายน 2569) 2.การเลี้ยงผึ้งชันโรงในโรงเรียน กิจกรรมที่ทำ -จัดทำโรงเรือนสำหรับเลี้ยงผึ้งชันโรง -จัดซื้อรังสำหรับการเลี้ยงผึ้งชันโรง จำนวน 20 รัง -ดำเนินการเลี้ยงผึ้งชันโรงในโรงเรียนตลอดระยะเวลา 1 ปี -นำน้ำผึ้งชันโรง มาจำหน่ายในโครงการอาหารกลางวันและจำหน่ายในชุมชน (ระยะเวลาดำเนินการ ตั้งแต่วันที่ 1ตุลาคม2568 -30กันยายน 2569)

การส่งเสริมร้านชำให้ได้มาตรฐาน ผู้บริโภคฉลาดเลือก

1.สำรวจและขึ้นทะเบียนร้านชำในพื้นที่ 2.จัดตั้งแกนนำคุ้มครองผู้บริโภคในพื้นที่เขตที่รับผิดชอบ 3.ให้ความรู้ผู้ประกอบการร้านชำ เกี่ยวกับมาตรฐานจำหน่ายอาหาร ยา และเครื่องสำอาง 4.ให้ความรู้ผู้บริโภคให้มีความรู้ในการเลือกซื้อสินค้า อาหาร ยา และเครื่องสำอาง 5.ลงพื้นที่ตรวจเยี่ยมและประเมินร้านชำ 6.ติดตามและประเมินผล

• การพัฒนาศักยภาพของคนในชุมชน ให้มีความรู้ ทักษะ ความสามารถในการจัดการอาหารในชุมชน • การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคตามกลุ่มวัย (วัยเด็ก/วัยเรียน.วันทำงาน/วัยสูงอายุ)

วิธีการ

1. การพัฒนาศักยภาพครู ผู้ปกครอง ผู้ดูแลเด็ก ด้านอาหารในโรงเรียนและชุมชน เช่นการอบรมโปรแกรม Menu Thai School Lunch
2. การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคในกลุ่มเป้าหมายที่มีปัญหาเช่น เด็ก/ผู้ป่วยโรคเรื้อรัง/ผู้สูงอายุ ฯลฯ เช่น การส่งเสริมการบริโภค ผัก ผลไม้
3. การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคในครัวเรือน /โรงเรียน/ศูนย์เด็กเล็ก และชุมชน เช่น ลด หวาน มัน เค็ม ลดการบริโภคน้ำหวานน้ำอัดลม
   
4. การฝึกทักษะการปรุง การใช้ตำรับอาหารพื้นบ้านที่เป็นยา อาหารเพื่อการส่งเสริมสุขภาพ
5. การสร้างบุคคล ครัวเรือน ต้นแบบ (Role model)
6. การส่งเสริมความรอบรู้เรื่องสุขภาพ (Health literacy) ความรอบรู้เรื่องอาหาร (food literacy)

• การพัฒนาระบบเฝ้าระวังเรื่องการจัดการอาหารในชุมชน • การพัฒนาระบบคุ้มครองผู้บริโภคด้านอาหาร • การจัดตั้งชมรม กลุ่ม เครือข่ายต่างๆ ในชุมชนเพื่อการจัดการอาหาร • การใช้กลไกคณะกรรมการอาหารปลอดภัยระดับจังหวัดในการดำเนินงานอาหารปลอดภัย

วิธีการ

1. การพัฒนาระบบการจัดการข้อมูลภาวะโภชนาการในศูนย์เด็กเล็กและในโรงเรียน
2. การใช้โปรแกรม Menu Thai School Lunch เพื่อจัดการอาหารในศูนย์เด็กเล็กและโรงเรียน
3. การติดตามภาวะโภชนาการของคนในชุมชน โดยเฉพาะ กลุ่มเด็กและผู้สูงอายุ
4. การสนับสนุนชมรม กลุ่ม เครือข่ายต่างๆ ในชุมชนเพื่อการจัดการอาหาร เช่น กลุ่มเกษตรกรปลอดสารพิษ.เกษตรอินทรีย์ กลุ่มแม่บ้าน กลุ่มเครื่องแกง กลุ่มสัจจะออมทรัพย์ ฯลฯ

• ชุมชนสามารถจัดการข้อมูลอาหารและโภชนาการได้ • ชุมชนสามารถจัดทำแผนชุมชนด้านระบบอาหารแบบมีส่วนร่วม ตั้งแต่การจัดทำข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูล จัดเวทีคืนข้อมูล กำหนดแผนงาน โครงการร่วมกัน ปฏิบัติร่วมกัน และร่วมติดตามประเมินผล

วิธีการ

1. พัฒนาแกนนำและผู้ที่เกี่ยวข้อง ให้สามารถเก็บข้อมูล การจัดทำข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูล จัดเวทีคืนข้อมูล
   
2. การทำแผนชุมชน การทำแผนท้องถิ่น การจัดทำโครงการหรือกิจกรรมร่วมกับชุมชน
3. สนับสนุนให้ชุมชนที่ส่วนร่วมในการทำกิจกรรมเพื่อการมีและเข้าถึงอาหาร ทำให้มีอาหารปลอดภัยบริโภค และบริโภคที่ถูกต้อง มีโภชนาการที่สมวัย

• เกิดธรรมนูญสุขภาพ เรื่องระบบอาหาร • เกิดกติกาหรือข้อตกลงร่วมเรื่องระบบอาหาร • เกิดมาตรการของชุมชนและท้องถิ่นเรื่องระบบอาหาร

วิธีการ

1. การกำหนดนโยบายชุมชนเรื่องการไม่ขายเครื่องดื่มน้ำหวาน ขนมขบเคี้ยวในบริเวณ ใกล้หรือในศูนย์เด็กเล็กและโรงเรียน
   
2. นโยบายชุมชนปลอดน้ำอัดลม เหล้า สุรา ในงานเลี้ยง งานบุญ งานประเพณี
3. ข้อตกลงชุมชนให้คนในชุมชนปลูกผักปลอดสารพิษไว้รับประทานเองในครัวเรือน
4. การกำหนดมาตรการ ข้อตกลงร่วม กฏ กติกาของชุมชน ในการลดการใช้สารเคมีในภาคเกษตร
5. การกำหนดมาตรการ ข้อตกลงร่วม กฏ กติกาของชุมชน ในการอนุรักษ์ ทรัพยากรธรรมชาติ ที่เป็นแหล่งอาหารของชุมชน
6. นโยบายบายการนำอาหารสุขภาพไปถวายพระ (ปิ่นโตเพื่อสุขภาพ)
7. การส่งเสริมให้เกิดธรรมนูญลุ่มน้ำ ธรรมนูญป่าชุมชน เพื่อการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ