แผนงานอาหารและโภชนาการ ปี 2564 กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลนครสงขลา
อำเภอเมืองสงขลา จังหวัดสงขลา
ประจำปีงบประมาณ 2564
| ชื่อแผนงาน | แผนงานอาหารและโภชนาการ ปี 2564 กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลนครสงขลา |
| ประเด็นแผนงาน | แผนงานอาหารและโภชนาการ |
| องค์กร | กองทุนหลักประกันสุขภาพ เทศบาลนครสงขลา |
| ปีงบประมาณ | 2564 |
| สถานการณ์ปัญหา | แบบสอบถาม navigate_before 2563 navigate_next | ขนาดปัญหา |
|---|
การดูแลส่งเสริมสุขภาพเด็กไทย เริ่มตั้งแต่ในครรภ์มารดา จนกระทั่งเป็นทารก เข้าสู่วัยเรียน และวัยรุ่น เน้นการส่งเสริมโภชนาการ และการออกกำลังกาย สาเหตุสำคัญส่วนหนึ่งเกิดจากการขาดสารอาหารเรื้อรัง ซึ่งข้อมูลวิชาการในหลายประเทศระบุว่า เด็กแรกเกิดถึง 5 ปีที่เตี้ย มักมีภูมิต้านทานต่ำ ส่งผลให้ติดเชื้อง่าย เจ็บป่วยบ่อย ป่วยนาน และรุนแรง มีโอกาสเสียชีวิตได้ และยังพบว่ามีผลต่อการพัฒนาสมอง โดยระดับสติปัญญาต่ำกว่าเด็กที่มีส่วนสูงตามเกณฑ์ พัฒนาการล่าช้า และความสามารถในการเรียนรู้บกพร่อง ไม่สนใจสิ่งแวดล้อม เฉื่อยชา ได้พัฒนาระบบเฝ้าระวังภาวะโภชนาการและการเจริญเติบโตของเด็ก ตั้งแต่โรงพยาบาล ในคลินิกฝากครรภ์และคลินิกสุขภาพเด็กดี ในชุมชน/หมู่บ้าน ศูนย์เด็กเล็ก และโรงเรียน การให้ความรู้ทางโภชนาการในโรงเรียนพ่อแม่ รวมทั้งประสานความร่วมมือและสนับสนุนสื่อให้กับชุมชน ศูนย์เด็กเล็ก และโรงเรียน ในการจัดอาหารตามวัยในครอบครัว และการจำหน่ายอาหารว่างที่มีประโยชน์ในชุมชน รอบรั้วศูนย์เด็กเล็กและโรงเรียน เพื่อให้เด็กมีการเจริญเติบโตเต็มศักยภาพ สูงดีสมส่วน สมองดี แข็งแรง ลดการเจ็บป่วยเป็นรากฐานของการเจริญเติบโตที่ดีในวัยเรียน เติบโตเป็นกำลังสำคัญในการพัฒนา วัยเริ่มแรกของชีวิต หรือที่เรียกว่า เด็กปฐมวัย คือวัยตั้งแต่แรกเกิดจนถึง 6 ปี จัดว่าเป็นระยะที่สำคัญที่สุดของชีวิต ทั้งนี้พัฒนาการทุกๆ ด้านของมนุษย์ ทั้งด้านร่างกาย อารมณ์ สังคม สติปัญญา จะเจริญมากที่สุดในช่วงนี้ และพัฒนาการในทุกๆด้านในวัยนี้จะเป็นพื้นฐานที่มีความสำคัญต่อพัฒนาการในช่วงอื่นๆ ของชีวิตเป็นอย่างมาก จากข้อมูลการติดตามมารดา-ทารกหลังคลอด ศูนย์สุขภาพชุมชนกุโบร์รวมใจพบว่า ทารกรับประทานนมแม่อย่างเดียวครบ 6 เดือน คิดเป็นร้อยละ 25.25 ซึ่งปัจจุบันมีเด็กจำนวนไม่น้อยที่ยังมีพัฒนาการล่าช้า หรือมีน้ำหนักและส่วนสูงไม่เป็นไปตามเกณฑ์มาตรฐาน ครอบครัวมีความสำคัญต่อการเจริญเติบโตของเด็กปฐมวัยและผู้ปกครองขาดความรู้ความเข้าใจ หากครอบครัวเลี้ยงดูลูกอย่างถูกต้องเหมาะสม ลูกได้รับความสัมพันธ์ที่อบอุ่นจากพ่อแม่ พ่อแม่มีปฏิสัมพันธ์ร่วมกิจกรรมต่างๆกับลูก บุคคลในครอบครัวดำเนินชีวิตเป็นสุข พ่อแม่ได้จัดเวลา จัดอาหาร จัดสถานที่ ให้ลูกเคลื่อนไหว ออกกำลังกาย และเล่นอย่างปลอดภัย ลูกก็จะมีพัฒนาการที่เติบโตสมวัย มีอารมณ์ที่เบิกบานแจ่มใส ส่งผลให้ลูกพัฒนาอย่างเต็มที่และดีที่สุด พร้อมจะเติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่มีคุณภาพต่อไป จึงได้จัดทำโครงการนี้ขึ้น
ช่วงวัย 3 ปีแรกของเด็ก เป็นรากฐานที่สำคัญของสุขภาพในทุกมิติต่อช่วงอายุที่เหลือของเด็กเป็นระยะที่เด็กเจริญเติบโตอย่างรวดเร็วและมีการเปลี่ยนแปลงมากมายของพัฒนาการทุกๆด้าน จะเห็นได้ว่าสัดส่วนร่างกายเด็กมีการเพิ่มอย่างก้าวกระโดดทั้งน้ำหนักตัว ความยาว โดยเฉพาะอย่างยิ่งเส้นรอบศีรษะซึ่งบ่งบอกถึงการเจริญเติบโตของสมองเด็กจากที่ทำอะไรเองไม่ได้ต้องพึ่งพาผู้ใหญ่ทั้งหมดในการดำรงชีวิต เด็กสามารถเคลื่อนไหวได้เอง หยิบอาหารกินเอง พูดสื่อสารอย่างง่ายๆได้ แก้ปัญหาเล็กน้อยด้วยตัวเองได้ ผู้เลี้ยงดูหลักเปรียบเสมือนกุญแจดอกแรกที่จะเปิดโลกการเรียนรู้ของเด็ก และเป็นเสมือนโลกใบแรกของเด็กนับตั้งแต่แรกเกิดอีกด้วย เป็นทั้งแหล่งอาหาร แหล่งความรัก เป็นพื้นที่ปลอดภัย แหล่งการเรียนรู้ ซึ่งความสัมพันธ์ระหว่างเด็กกับผู้เลี้ยงดูเกิดขึ้นตลอดเวลาผ่านการสัมผัส การดูแลใกล้ชิด ความผูกพันที่มีต่อเด็กอยู่ตลอดเวลาผ่านทางการเอาใจใส่ จนทำให้เด็กมีความสุข พอใจกับสิ่งที่ตนเองได้รับการตอบสนองจะพัฒนาเป็นความเชื่อมั่นและไว้วางใจ ซึ่งถือว่าเป็นรากฐานที่สำคัญของชีวิตในช่วงต่อๆไปด้วย จากข้อมูลการติดตามมารดา-ทารกหลังคลอด ศูนย์สุขภาพชุมชนพาณิชย์สร้างสุข พบว่า ทารกแรกคลอดน้ำหนักน้อยกว่า 2,500 กรัม ร้อยละ 5.88 ทารกรับประทานนมแม่อย่างเดียวครบ 6 เดือน คิดเป็นร้อยละ 46.33 เด็กที่มีพัฒนาการล่าช้าได้รับการส่งต่อ 4 ราย ซึ่งปัจจุบันมีเด็กจำนวนไม่น้อยที่ยังมีพัฒนาการล่าช้า หรือมีน้ำหนักและส่วนสูงไม่เป็นไปตามเกณฑ์มาตรฐาน ครอบครัวมีความสำคัญต่อการเจริญเติบโตของเด็กปฐมวัย หากครอบครัวเลี้ยงดูลูกอย่างถูกต้องเหมาะสม ลูกได้รับความสัมพันธ์ที่อบอุ่นจากพ่อแม่ พ่อแม่มีปฏิสัมพันธ์ร่วมกิจกรรมต่างๆกับลูก บุคคลในครอบครัวดำเนินชีวิตเป็นสุข พ่อแม่ได้จัดเวลา จัดอาหาร จัดสถานที่ ให้ลูกเคลื่อนไหว ออกกำลังกาย และเล่นอย่างปลอดภัย ลูกก็จะมีพัฒนาการที่เติบโตสมวัย มีอารมณ์ที่เบิกบานแจ่มใส ส่งผลให้ลูกพัฒนาอย่างเต็มที่และดีที่สุด พร้อมจะเติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่มีคุณภาพต่อไป จึงได้จัดทำโครงการนี้ขึ้น
| วัตถุประสงค์ | ตัวชี้วัด | ขนาดปัญหา | เป้าหมาย 1 ปี |
|---|
| แนวทาง | วิธีการสำคัญ | |
|---|---|---|
| 1 | การสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการจัดการระบบอาหารในชุมชน | • การเพิ่มที่ผลิตอาหารในบ้าน โรงเรียน หรือสถานที่สาธารณะในชุมชน
• การใช้หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ในการเพิ่มพื้นที่อาหารปลอดภัยในระดับครัวเรือน /ชุมชน หน่วยงานเช่นโรงเรียน ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก วิธีการ
|
| 2 | การพัฒนาทักษะส่วนบุคคล | • การพัฒนาศักยภาพของคนในชุมชน ให้มีความรู้ ทักษะ ความสามารถในการจัดการอาหารในชุมชน • การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคตามกลุ่มวัย (วัยเด็ก/วัยเรียน.วันทำงาน/วัยสูงอายุ) วิธีการ
|
| 3 | การปรับระบบ กลไก | • การพัฒนาระบบเฝ้าระวังเรื่องการจัดการอาหารในชุมชน • การพัฒนาระบบคุ้มครองผู้บริโภคด้านอาหาร • การจัดตั้งชมรม กลุ่ม เครือข่ายต่างๆ ในชุมชนเพื่อการจัดการอาหาร • การใช้กลไกคณะกรรมการอาหารปลอดภัยระดับจังหวัดในการดำเนินงานอาหารปลอดภัย วิธีการ
|
| 4 | การเสริมสร้างความเข้มแข็งแก่ชุมชน | • ชุมชนสามารถจัดการข้อมูลอาหารและโภชนาการได้ • ชุมชนสามารถจัดทำแผนชุมชนด้านระบบอาหารแบบมีส่วนร่วม ตั้งแต่การจัดทำข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูล จัดเวทีคืนข้อมูล กำหนดแผนงาน โครงการร่วมกัน ปฏิบัติร่วมกัน และร่วมติดตามประเมินผล วิธีการ
|
| 5 | การพัฒนานโยบายสาธารณะด้านอาหารในชุมชน | • เกิดธรรมนูญสุขภาพ เรื่องระบบอาหาร
• เกิดกติกาหรือข้อตกลงร่วมเรื่องระบบอาหาร
• เกิดมาตรการของชุมชนและท้องถิ่นเรื่องระบบอาหาร วิธีการ
|
| ชื่อโครงการย่อย | ประเภท | ผู้รับผิดชอบ | งบประมาณที่ตั้งไว้ (บาท) | ||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | โครงการเด็กไทย แข็งแรง สมองดี | ( นางทิพพาพร อับดุลลี) ตำแหน่ง อสม.ชุมชนกุโบร์ | 50,500.00 | ||
| 2 | โครงการส่งเสริมพัฒนาการวัยเด็ก 0 – 5 ปี ศูนย์สุขภาพชุมชนพาณิชย์สร้างสุข | ( นางจิตสุภา ครุเส็น ) ตำแหน่ง อสม.ชุมชนศาลาเหลืองเหนือ | 72,400.00 |