โครงการดูแล ใส่ใจ ห่วงใยสุขภาพช่องปากชาวหานโพธิ์
โครงการดูแล ใส่ใจ ห่วงใยสุขภาพช่องปากชาวหานโพธิ์
| ชื่อโครงการ/กิจกรรม | โครงการดูแล ใส่ใจ ห่วงใยสุขภาพช่องปากชาวหานโพธิ์ | |
| รหัสโครงการ | 64-L3314-1-15 | |
| ชื่อองค์กรที่รับผิดชอบ | โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลหานโพธิ์ | |
| วันที่อนุมัติ | 17 มีนาคม 2564 | |
| ปี | 2564 | |
| ระยะเวลาดำเนินโครงการ | 1 เมษายน 2564 - 30 กันยายน 2565 | |
| งบประมาณ | 53,620.00 | |
| ผู้รับผิดชอบโครงการ | นายสมมาตร สุขดำ | |
| พื้นที่ดำเนินการ | ตำบลหานโพธิ์ อำเภอเขาชัยสน จังหวัดพัทลุง |
การมีสุขภาพช่องปากที่ดีมีความสำคัญ เนื่องจากสุขภาพช่องปากมีผลต่อคุณภาพชีวิต โรคฟันผุ เป็นโรคที่มีความชุกสูงในกลุ่มเด็กนักเรียน และก่อให้เกิดความเจ็บปวดรุนแรงเป็นสาเหตุสำคัญของการขาดเรียนในเด็ก ถึงแม้ว่าปัญหาเรื่องโรคฟันผุเมื่อเกิดขึ้นแล้วชุมชนจะไม่สามารถแก้ไขปัญหาได้เอง ต้องมีการรักษาพยาบาล แต่การเฝ้าระวังโรคนี้ จะมีผลทำให้ชุมชนรู้ปัญหาและแสวงหาบริการได้ทันท่วงที จากการตรวจฟันในกลุ่มผู้รับบริการพบว่า หญิงตั้งครรภ์เด็กวัยก่อนเรียน นักเรียน วัยทำงานและสูงอายุมีปัญหาฟันผุโดยเฉพาะในโรงเรียนประถม 2 แห่งและศูนย์พัฒนาเด็กเล็กอีก 1 แห่ง มีนักเรียน 250 คนเด็กกลุ่มอายุ 3 ปีมีฟันผุในฟันน้ำนมร้อยละ41.67 เด็กกลุ่มอายุ 6 ปีมีฟันผุในฟันแท้ร้อยละ 5.26 เด็กกลุ่มอายุ 9 ปีมีฟันผุในฟันแท้ร้อยละ 36.36 และเด็กกลุ่มอายุ 12 ปีมีฟันผุในฟันแท้ร้อยละ 51.85 ซึ่งพบว่าอัตราการผุในฟันแท้จะเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว จากอายุ 6 ปี ถึง 9 ปีและ 12 ปี(Health Data Center (HDC) ปีงบประมาณ 2563) การส่งเสริมสุขภาพและการป้องกันโรคในช่องปาก เป็นกิจกรรมหนึ่งที่จะทำให้มีสุขภาพดี การป้องกันโรคฟันผุมีความสำคัญต่อสุขภาพของทุกคนโดยเฉพาะในเด็ก โรคฟันผุในเด็กสามารถพบได้ตั้งแต่ฟันเริ่มขึ้นในช่วงขวบปีแรก และอัตราการผุเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว สาเหตุหลักที่ทำให้เด็กมีฟันผุมาจากพฤติกรรมของมารดาในการเลี้ยงดูบุตรที่ไม่ถูกต้องรวมถึงการดูแลทำความสะอาดช่องปากไม่ถูกวิธี และมีพฤติกรรมการบริโภคที่ไม่เหมาะสมก่อให้เกิดโรคฟันผุในฟันน้ำนมอย่างรุนแรง ทำให้เด็กมีความเจ็บปวด เคี้ยวอาหารไม่ได้ตามปกติ ได้รับสารอาหารที่จำเป็นไม่เพียงพอ และส่งผลต่อพัฒนาการการเจริญเติบโตของเด็กได้เด็กปฐมวัยเป็นช่วงที่สำคัญที่สุดในชีวิตเด็กจึงควรได้รับการเลี้ยงดูเอาใจใส่อย่างใกล้ชิดและเหมาะสมเพื่อให้เด็กมีสุขภาพอนามัยที่สมบูรณ์และมีพัฒนาการตามวัยการส่งเสริมสุขภาพช่องปากในเด็กปฐมวัยและในเด็กประถมที่สำคัญในช่วงนี้ได้แก่ การควบคุมอาหารหวาน และการแปรงฟันด้วยยาสีฟันผสมฟลูออไรด์วันละ ๒ ครั้ง ควบคู่ไปกับมาตรการป้องกันโรคฟันผุอื่น ๆ เช่น การใช้สารฟลูออไรด์ชนิดทา ร่วมกับการตรวจคัดกรองเด็กที่มีความเสี่ยงต่อฟันผุ และการให้ทันตสุขศึกษา การดำเนินงานส่งเสริมสุขภาพและป้องกันฟันผุในเด็กต้องอาศัยการมีส่วนร่วมของครอบครัว รวมทั้งครอบครัว(ผู้ปกครอง)ต้องให้ความสำคัญในการสร้างเสริมพัฒนาการทุกด้านของลูกน้อย การเกิดฟันผุในฟันน้ำนมนอกจากจะมีผลเสียโดยตรงต่อสุขภาพของเด็กในขณะนั้นแล้วยังมีผลเสียต่อฟันแท้ของเด็กในอนาคตด้วยกล่าวคือฟันน้ำนมที่เสียถูกถอนหรือหลุดไปก่อนที่ฟันแท้จะขึ้นแทนที่จะทำให้ฟันที่อยู่ติดกันรวนเกล้มเอียงเข้าหาช่องว่างทำให้ฟันแท้ที่จะขึ้นแทนตำแหน่งนั้นไม่สามารถขึ้นได้อย่างปกติอาจจะขึ้นมาในลักษณะปิดซ้อนกันหรือมีขนาดใหญ่ไม่เหมาะสมกับใบหน้าของเด็กซึ่งจะเป็นปมด้อยทำให้เด็กไม่กล้าในการแสดงออก สุขภาพในช่องปากมีความสัมพันธ์กับสุขภาพในร่างกาย นอกากนี้ การจะดูแลให้ประชาชนมีสุขภาพช่องปากที่ดีจริงๆนั้น ต้องเริ่มตั้งแต่ตั้งครรภ์ และต้องดูแลถึงที่บ้าน ไม่ใช่เฉพาะในสถานบริการเท่านั้น อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน หรืออสม.ที่ชาวบ้านรู้จักกันดีนั้นนับว่าเป็นองค์กรที่มีความสำคัญในการดำเนินงานในชุมชน ดังจะเห็นได้จากปัจจุบันงานสาธารณสุขพื้นฐานต่างๆไม่ว่าจะเป็นการดูแลควบคุมลูกน้ำยุงลายในชุมชน การชั่งน้ำหนักประเมินภาวะโภชนาการเด็ก 0-6 ปี การดูแลติดตามเยี่ยมหญิงตั้งครรภ์ การติดตามเยี่ยมดูแลหญิงหลังคลอด ตลอดจนผู้สูงอายุ และผู้ด้อยโอกาสในชุมชน ล้วนแล้วแต่เป็นงานที่อสม.ต้องดำเนินการทั้งนั้น จะขาดก็แต่เพียงงานด้านทันตสาธารณสุขเท่านั้นที่อสม.มีส่วนร่วมน้อยมาก หรือบางพื้นที่อาจจะไม่มีเลยด้วยซ้ำไปจากแนวความคิดดังกล่าวโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลหานโพธิ์ จึงต้องการที่จะบูรณาการงานด้านทันตสาธารณสุขเข้าเป็นหนึ่งในภารกิจที่อสม.ต้องทำ โดยการพัฒนาศักยภาพให้อสม.มีความรู้ด้านทันตสาธารณสุข เพื่อที่จะสามารถให้คำแนะนำ และตรวจสุขภาพช่องปากเบื้องต้นให้กับประชาชนในเขตรับผิดชอบของตนเองได้ ทั้งนี้เพื่อให้ประชาชนเกิดความพึงพอใจในการให้บริการด้านทันตกรรมทั้งเชิงรุก และเชิงรับตลอดจนเกิดเครือข่ายในการดูแลสุขภาพช่องปากประชาชน ดังนั้นโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลหานโพธิ์ ได้ตระหนักถึงความสำคัญในการส่งเสริมการดูแลสุขภาพช่องปากและการป้องกันโรคในช่องปากเพื่อให้ประชาชนมีสุขภาพฟันและช่องปากที่แข็งแรงจึงได้จัดทำโครงการ ดูแล ใส่ใจ ห่วงใยสุขภาพช่องปากชาวหานโพธิ์ขึ้นเพื่อส่งเสริมให้ความรู้ คัดกรองสุขภาพช่องปากป้องกันและรักษาให้ห่างไกลโรคฟันผุอย่างยั่งยืนต่อไป
- เพื่อให้ครู และผู้ปกครองศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านไทยรัฐ นักเรียนโรงเรียนเพื่อให้ครู และผู้ปกครองศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านไทยรัฐ นักเรียนโรงเรียนวัดหานโพธิ์ และโรงเรียนไทยรัฐวิทยา23และอสม.ได้เข้าร่วมโครงการและได้รับความรู้ในการดูแลสุขภาพช่องปากวัดหานโพธิ์ และโรงเรียนไทยรัฐวิทยา23และอสม.ได้เข้าร่วมโครงการและได้รับความรู้ในการดูแลสุขภาพช่องปาก
- เพื่อให้นักเรียนศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านไทยรัฐ นักเรียนโรงเรียนวัดหานโพธิ์ และโรงเรียนไทยรัฐวิทยา23 มีกิจกรรมแปรงฟันหลังอาหารกลางวัน
- เพื่อให้อสม.ตรวจสุขภาพช่องปากเบื้องต้นและให้ความรู้แก่ประชาชนได้
- กิจกรรมจัดอบรมให้ความรู้ครูและผู้ปกครองในการดูแลสุขภาพช่องปากเด็กก่อนวัยเรียน, ผู้ปกครองฝึกทักษะการแปรงฟันและการใช้ไหมขัดฟันให้แก่เด็กก่อนวัยเรียน, ตรวจสุขภาพช่องปากและทาฟลูออไรด์วานิชแก่เด็กก่อนวัยเรียน
- กิจกรรมอบรมให้ความรู้ในการดูแลสุขภาพช่องปาก, ฝึกทักษะการแปรงฟันที่ถูกวิธี, ตรวจสุขภาพช่องปากแก่นักเรียน
- กิจกรรมให้ความรู้ด้านทันตสาธารณสุข, ฝึกทักษะการตรวจสุขภาพเบื้องต้น ให้กับอสม.รพ.สต.หานโพธิ์
1.จัดทำโครงการเสนอกองทุนหลักประกันสุขภาพตำบลหานโพธิ์
2.ประสานงานพื้นที่ เด็กศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านไทยรัฐ โรงเรียนวัดหานโพธิ์โรงเรียนไทยรัฐวิทยา23 และชมรมอสม.
รพ.สต.หานโพธิ์
3.ให้ความรู้แก่ครู และผู้ปกครองในการดูแลสุขภาพช่องปากของเด็ก และตรวจสุขภาพช่องปากเด็กในศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านไทยรัฐ จำนวน 100 คน
4.ให้ความรู้ในการดูแลสุขภาพช่องปาก และตรวจสุขภาพช่องปากแก่นักเรียนโรงเรียนวัดหานโพธิ์ และโรงเรียน
ไทยรัฐวิทยา23 จำนวน 160 คน
5.ให้ความรู้ด้านทันตสาธารณสุขตรวจสุขภาพช่องปากเบื้องต้นให้กับประชาชนแก่อสม. รพ.สต.หานโพธิ์ จำนวน 81 คน
6.สรุปโครงการ
1.เด็กก่อนวัยเรียน ผู้ปกครองและครูศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านไทยรัฐได้รับความรู้และตระหนักในการดูแลสุขภาพช่องปาก 2.นักเรียนโรงเรียนวัดหานโพธิ์ และโรงเรียนไทยรัฐวิทยา23ได้รับความรู้และตระหนักในการดูแลสุขภาพช่องปาก 3.อสม.รพ.สต.หานโพธิ์ มีความรู้ด้านทันตสาธารณสุข สามารถตรวจสุขภาพช่องปากเบื้องต้น และให้คำแนะนำให้กับประชาชนได้