กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

การตั้งครรภ์เป็นสิ่งที่มีความสำคัญสำหรับผู้หญิง ซึ่งนับตั้งแต่ตั้งครรภ์สัปดาห์แรกร่างกายจะเริ่มมีการเปลี่ยนแปลงในหลายๆด้าน เช่น ตกขาวผิดปกติ มีไข้ต่ำๆตอนเย็น คลื่นไส้หรือการแพ้ท้อง และที่สังเกตเห็นได้ชัดคือ เต้านมหรือหัวนมมีการเปลี่ยนแปลง หรือเรียกว่าอาการเต้านมคัด ซึ่งเป็นผลมาจากฮอร์โมนกำลังปรับสภาพร่างกายและเต้านมให้พร้อมที่จะสร้างน้ำนมในอีกเก้าเดือนข้างหน้าโดยปกติ ซึ่งปัญหาที่พบบ่อยและเป็นเรื่องที่หนักใจสำหรับคุณแม่หลายๆคน เนื่องจากมีการไหลของน้ำนมน้อย น้ำนมไม่พอที่จะให้ลูกน้อยได้อย่างเต็มที่ หรือในบางคนอาจจะมีปัญหาหัวนมบุ๋ม หัวนมบอดเป็นต้น ซึ่งทางด้านแพทย์แผนไทยจะให้ความสำคัญด้านนี้เป็นอย่างมาก เนื่องจากน้ำนมแม่มีสารอาหารที่ครบถ้วนและฮอร์โมนที่จำเป็นต่อการพัฒนาการระบบต่างๆของร่างกายสำหรับลูกน้อย เช่น ระบบประสาท ระบบภูมิคุ้มกัน ระบบหายใจ ระบบขับถ่าย และอื่นๆ โดยจะมีวิธีการรักษาทั้งด้านยาสมุนไพร และนวดประคบ
        ดังนั้น โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านเจ๊ะเก จึงจัดโครงการดูแลหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอดด้วยศาสตร์แพทย์แผนไทย ปี 2564 เพื่อเป็นทางเลือกในการเตรียมความพร้อมร่างกายตั้งแต่ตั้งครรภ์ไปจนถึงหลังคลอดเพื่อที่จะสามารถเพิ่มปริมาณและประสิทธิภาพของน้ำนมแม่เพื่อที่จะมอบให้แก่ลูกน้อยในอนาคต โดยการจัดตั้งศูนย์อบรมให้ความรู้เกี่ยวกับการดูแลสุขภาพ วิธีการใช้พืชสมุนไพรต่างๆที่มีอยู่ในท้องถิ่น และมีสรรพคุณในการช่วยเสริมสร้างน้ำนม สำหรับพืชสมุนไพรบางตัวที่มีฤทธิ์เย็น อาจจะต้องละเว้นการรับประทานสำหรับหญิงหลังคลอด โดยใช้สมุนไพรดังกล่าวทำเป็นลูกประคบเต้านม เพื่อเพิ่มการไหลเวียนและอาการคัดตึงเต้านม พร้อมจัดกิจกรรมผลิตลูกประคบเต้านมในกลุ่มของเครือข่ายการดำเนินงานแพทย์แผนไทยโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านเจ๊ะเก

1. 1 เพื่อให้หญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอดความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการรักษาทางด้านแพทย์แผนไทยที่เกี่ยวกับสมุนไพร และการนวดประคบที่ช่วยเสริมสร้างการเพิ่มน้ำนมได้
2. 2 เพื่อเพิ่มทักษะให้กับกลุ่มอาสาสมัครสาธารณสุข เกี่ยวกับการผลิตลูกประคบสมุนไพร และสามารถแจกจ่ายให้กับหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอดได้
3. 3 เพื่อให้หญิงหลังคลอดน้ำนมไหลได้มาก สามารถให้นมบุตรได้อย่างเพียงพอ และไม่มีปัญหาอาการของเต้านมคัดตึง

ขั้นเตรียมการ 1. ประชาคม/ประชุมแกนนำชุมชนร่วมกับ อสม.ทั้งหมดเพื่อวิเคราะห์ปัญหาและร่วมหาแนวทางแก้ไข
2. ร่วมกำหนดวิสัยทัศน์และทิศทางในการแก้ไขและพัฒนางานเพื่อนำมาสู่การร่างโครงการ 3. ร่างแผนปฏิบัติงาน/ร่างโครงการ เสนออนุมัติ 4. แต่งตั้งทีมเครือข่ายการดำเนินงานควบคุมและป้องกันโรคไม่ติดต่อ 5. มอบหมายงาน แบ่งหน้าที่ความรับผิดชอบ ขั้นดำเนินการ 1. จัดกิจกรรมแลกเปลี่ยนเรียนรู้เกี่ยวกับการดูแลหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอดด้วยศาสตร์แพทย์แผนไทย และวิธีการใช้พืชสมุนไพรที่มีสรรพคุณในการสร้างน้ำนมในกลุ่มหญิงตั้งครรภ์และแม่หลังคลอด 2. จัดกิจกรรมอบรมเชิงปฏิบัติการการผลิตลูกประคบเต้านม น้ำหนักสุทธิ 100 กรัม ในกลุ่มภาคีเครือข่ายแพทย์แผนไทยโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านเจ๊ะเก จำนวน 40 คน โดยเฉลี่ยผลิตคนละ 4 ลูก เป็นจำนวนทั้งหมด 80 ลูก เพื่อมอบให้แก่ตัวเองและหญิงตั้งครรภ์กับหญิงหลังคลอด จำนวน 40 คน 3. ออกแบบฉลากและบรรจุภัณฑ์สำหรับลูกประคบเต้านม
4. สร้างสื่อโปสเตอร์เพื่อสร้างความรอบรู้ด้านสมุนไพร และการดูแลตัวเองในหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอดด้วยศาสตร์แพทย์แผนไทย 5. สร้างสื่อแผ่นพับเพื่อสร้างความรอบรู้ด้านสมุนไพร และการดูแลในหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอดด้วยศาสตร์แพทย์แผนไทย
6. ประเมินความรอบรู้ด้านสุขภาพเชิงรุกพื้นที่หลังดำเนินกิจกรรมเพื่อเป็นข้อมูลเบื้องต้นในการรับรู้ความเข้าใจในการจัดทำการอบรม

ขั้นประเมินผล 1. ประเมินผลตามวัตถุประสงค์โครงการ 2. สรุปโครงการ

1. หญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอดความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการรักษาทางด้านแพทย์แผนไทยที่เกี่ยวกับสมุนไพร และการนวดประคบที่ช่วยเสริมสร้างการเพิ่มน้ำนมได้
2. เพิ่มทักษะให้กับกลุ่มอาสาสมัครสาธารณสุข เกี่ยวกับการผลิตลูกประคบสมุนไพร และสามารถแจกจ่ายให้กับหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอดได้
3. หญิงหลังคลอดน้ำนมไหลได้มาก สามารถให้นมบุตรได้อย่างเพียงพอ และไม่มีปัญหาอาการของเต้านมคัดตึง