กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

ตามแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 12 (พ.ศ. 2560-2564) ได้ให้ความสำคัญ กับการสร้างเสริมและพัฒนาศักยภาพคนตลอดช่วงชีวิต ซึ่งงานอนามัยแม่และเด็กนับได้ว่าเป็นงานที่มีความสำคัญยิ่งต่อการพัฒนาเด็กให้เติบโตอย่างมีคุณภาพ เนื่องจากในปี 2563 จำนวนการเกิดของเด็กไทย ลดต่ำกว่า 600,000 คน/ปี เป็นครั้งแรก และมีแนวโน้มจะลดต่ำลงอย่างต่อเนื่อง ประกอบกับอัตราเจริญพันธ์โดยรวมลดลงต่ำกว่าระดับทดแทนถึงประมาณ 1.8 คน หรือกล่าวได้ว่าสตรี 1 คน จะมีบุตรน้อยกว่า 2 คน และในขณะเดียวกัน ประชากรสูงอายุ (60 ปี ขึ้นไป) เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ และเป็นการเพิ่มขึ้นในสัดส่วนที่รวดเร็ว รัฐบาลจึงมอบหมายให้ 4 กระทรวงหลัก ได้แก่ กระทรวงมหาดไทย กระทรวงศึกษาธิการ กระทรวงสาธารณสุข และกระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ทำบันทึกข้อตกลงความร่วมมือการบูรณาการความร่วมมือพัฒนาคนตลอดช่วงชีวิต (กลุ่มเด็กปฐมวัยและผู้สูงอายุ) ตั้งแต่วันที่ 30 มีนาคม 2560 มีเจตจำนงที่จะส่งเสริมความร่วมมือระหว่างกันในการขับเคลื่อนการดำเนินงานการพัฒนาคนตลอดช่วงชีวิต โดยร่วมกันผลักดันในระดับนโยบายจนถึงระดับปฏิบัติอย่างเป็นรูปธรรม ตลอดจนสร้างกลไกการดำเนินงานให้เอื้อต่อการดูแลกลุ่มเป่าหมายในระดับพื้นที่ ที่เชื่อมโยงสอดรับแนวนโยบายรัฐบาลและแผนยุทธศาสตร์ที่เกี่ยวข้อง การเกิดอย่างมีคุณภาพจึงมีความจำเป็นเร่งด่วนที่ทุกภาคต้องร่วมมือกัน โดยเริ่มตั้งแต่ช่วงเวลาที่สำคัญที่สุดของชีวิต (1,000 วันแรก : ตั้งแต่ในครรภ์ ถึง 2 ปี) เพราะเป็นช่วงเวลาสำคัญของกระบวนการพัฒนาการด้านร่างกายและสมอง ส่งผลต่อน้ำหนักทารก ภาวะเบี้ย ภาวะทุพโภชนาการและพัฒนาการ เนื่องจากเป็นช่วงที่มีกระบวนการสร้างเซลล์สมอง โดยการเพิ่มเซลล์สมองควบคู่กับการสร้างเส้นใยประสาทเร็วที่สุด การได้รับโภชนาการที่เหมาะสม ร่วมกับกระบวนการ กิน นอน กอด เล่น เล่าคุณภาพ จะทำให้เด็กเจริญเติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่มีคุณภาพสูงสุด โดยจะต้องมีกระบวนการดุแลพ่อแม่ตั้งแต่ก่อนการตั้งครรภ์ ในระยะตั้งครรภ์ ระยะคลอด และระยะหลังคลอดอย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งกระบวนการจะดำเนินงานเพื่อให้บรรลุเป้าหมาย จำเป็นต้องมีการบูรณาการทั้ง 4 กระทรวงหลัก เพื่อเป้าหมาย เด็กไทย แข็งแรง เก่งดี มีวินัย ไฝ่เรียนรู้ ตามแผนยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี (ด้านสาธารณสุข) ตามแนวทางการพัฒนา และอภิบาลระบบสุขภาพอย่างมีส่วนร่วมและยั่งยืน เน้นฐานการแก้ปัญหา เข้าใจ เข้าถึง พัฒนา โดยการมีส่วนร่วมขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ชุมชน และครอบครัว ดังนั้น เพื่อให้กระบวนการสร้างต้นน้ำ (คุณภาพ) เกิดขึ้นได้จริง จำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือของภาคี 4 กระทรวงร่วมบูรณาการส่งเสริมสุขภาพหญิงตั้งครรภ์ โดยเริ่มตั้งแต่การค้นหาหญิงตั้งครรภ์ให้มาฝากครรภ์เร็วสนับสนุนส่งเสริมภาวะโภชนาการให้หญิงตั้งครรภ์มีสุขภาวะที่ดี เสริมสร้างความรอบรู้ให้หญิงตั้งครรภ์และครอบครัว ร่วมเฝ้าระวังป้องกันภาวะเสี่ยงที่ส่งผลทำให้คลอดก่อนกำหนด ส่งเสริมการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ รวมถึงการเฝ้าระวัง ติดตามภาวะโภชนาการและพัฒนาเด็กปฐมวัยอย่างต่อเนื่อง มุ่งหวังให้เด็กเติบโตอย่างมีคุณภาพเป็นอนาคตของประเทศชาติ ต่อไป

1. เพื่อค้นหาหญิงตั้งครรภ์เชิงรุกในชุมชน และสถานประกอบการในพื้นที่
2. เพื่อสนับสนุนส่งเสริมโภชนาการให้หญิงตั้งครรภ์จนถึงหลังคลอด
3. เพื่อพัฒนาทักษะความรอบรู้ด้านสุขภาพ ให้หญิงตั้งครรภ์เพื่อป้องการการคลอดบุตรก่อนกำหนด

1. ประชาสัมพันธ์/คัดกรองกลุ่มเป้าหมาย
2. ประชาสัมพันธ์
3. กิจกรรมให้ความรู้
4. ติดตามประเมินผลและถอดบทเรียน
5. ติดตามประเมินผลและถอดบทเรียน
6. อบรมให้ความรู้เกี่ยวกับการคลอดก่อนกำหนด

วิธีดำเนินการ กิจกรรมที่ 1 : ประชุมชี้แจงสร้างความเข้าใจกระบวนการดำเนินงานเสริมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพในการป้องกันการคลอดก่อนกำหนด และกำหนดแผนปฏิบัติงานร่วมกับภาคีเครือข่าย            กลุ่มเป้าหมาย อสม. ภาคประชาชน ผู้นำชุมชน จิตอาสา แกนนำนักเรียน จำนวน....41...คน กิจกรรมที่ 2 : ค้นหาหญิงตั้งครรภ์เชิงรุก ANC สัญจรในสถานประกอบการพื้นที่เป้าหมาย พร้อมสนับสนุนชุดตรวจการตั้งครรภ์ด้วยตนเอง (urine preg test) คนละอย่างน้อย 2 ครั้ง
กลุ่มเป้าหมาย หญิงตั้งครรภ์ เดือนละ 1 ครั้งๆ กิจกรรมที่ 3 : ส่งเสริมโภชนาการให้หญิงตั้งครรภ์และทารกในครรภ์มีการเจริญเติบโตตามเกณฑ์มาตรฐาน โดยสนับสนุนไข่และนมจืด ตลอดการตั้งครรภ์ เป็นระยะเวลา 180 วัน/คน กลุ่มเป้าหมาย หญิงตั้งครรภ์ทุกคน กิจกรรมที่ 4 : พัฒนาทักษะความรอบรู้ด้านสุขภาพในการป้องกันการคลอดก่อนกำหนดให้หญิงตั้งครรภ์ ครั้งที่ 1 พัฒนาทักษะ V1 – V2 V1 : การเข้าถึงข้อมูลข่าวสาร V2 : การเข้าใจ Key massage 8 ข้อควรหลีกเลี่ยง และ 4 อาการเร่งด่วนต้องมาพบแพทย์
ครั้งที่ 2 พัฒนาทักษะ V3 – V5
V3 : การไต่ถาม V4 : การตัดสินใจ
V5 : การนำไปปฏิบัติ
ครั้งที่ 3 : ทบทวนทักษะ V1 – V5

1. เพิ่มการเข้าถึงบริการของหญิงตั้งครรภ์รายใหม่
2. หญิงตั้งครรภ์ทุกคนได้รับการดูแลส่งเสริมสุขภาพรอบด้านเชื่อมโยงระหว่างชุมชนกับหน่วยบริการ
3. หญิงตั้งครรภ์และครอบครัว ได้รับการเสริมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพในการป้องกันการคลอดก่อนกำหนด