กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

โรคหลอดเลือดสมอง(Stroke) หรือโรคอัมพฤกษ์ อัมพาต เป็นโรคทางระบบประสาทที่พบบ่อยและเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญซึ่งประเทศไทยคาดว่ามีผู้ป่วยรายใหม่เพิ่มมากขึ้น ในแต่ละปี โรคหลอดเลือดสมองเกี่ยวข้องกับปัจจัยหลายประการได้แก่ ปัจจัยส่วนบุคคลด้านอายุ เพศ และปัจจัยด้านพฤติกรรม เช่น การออกกำลังกาย อาหาร การสูบบุหรี่ ดื่มสุรา และปัจจัยทางกายภาพ เช่น ความดันโลหิต ระดับไขมันในเลือด และเบาหวาน ปัจจัยเหล่านี้ล้วนเป็นความเสี่ยงของแต่ละบุคคลในการนำไปสู่โรคหลอดเลือดสมอง ในระดับที่แตกต่างกัน ซึ่งบุคคลที่มีหลายปัจจัยร่วมกันจะมีโอกาสเสี่ยงต่อโรคมากขึ้น การเจ็บป่วยฉุกเฉินเป็นภาวะที่เกิดขึ้นโดยไม่ได้คาดการณ์ล่วงหน้าและเป็นภาวะวิกฤตของแต่ละบุคคล หากไม่ได้รับการแก้ไขอย่างทันท่วงทีและเหมาะสมอาจเกิดการสูญเสียชีวิต รวมทั้งเกิดความบกพร่องในการทำงานของอวัยวะที่สำคัญ ก่อให้เกิดการบาดเจ็บหรือฉุกเฉินที่เป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับหนึ่ง ได้แก่ กลุ่มโรคระบบหัวใจและหลอดเลือด (Cardiovascular Disease) ซึ่งกลุ่มโรคดังกล่าวมีแนวโน้มสูงขึ้นเมื่อพิจารณาเป็นรายโรค และพบว่าสาเหตุการเสียชีวิตมากที่สุดทั้งในเพศชายและเพศหญิงคือ โรคหลอดเลือดสมอง ซึ่งพบอัตราการเสียชีวิตมากถึงร้อยละ 28 ในเพศหญิง และร้อยละ 10.6 ในเพศชาย ส่วนผู้รอดชีวิตจากกลุ่มโรคหลอดเลือดสมองมักเกิดความพิการหลงเหลือตามมามากที่สุด
สถานการณ์โรคหลอดเลือดสมอง ของตำบลสะเตงนอก พบว่าปัจจัยที่เป็นสาเหตุสำคัญของการเกิดโรค ได้แก่ การที่ผู้ป่วยมีโรคความดันโลหิตสูง โรคเบาหวาน และไขมันในเส้นเลือด มีอัตราการควบคุมระดับความดันโลหิตมากกว่า 140/90 มิลลิเมตรปรอท และควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดสะสมมากกว่า 126 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร เมื่องดอาหาร และมากกว่า 200 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร หลังรับประทานอาหาร มีอัตราการควบคุมระดับไขมันในเส้นเลือดมากกว่า 200 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร และจากสถานการณ์ 5 ปีย้อนหลัง พบว่า มีผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองในตำบลสะเตงนอกปีงบประมาณ 2561-2565 จำนวน 134, 152, 147, 161 และ 167 ราย ตามลำดับ (จากฐานข้อมูลสุขภาพ HDC จังหวัดยะลา วันที่ 2 พฤษภาคม 2566) แต่ถ้าหากผู้เจ็บป่วยฉุกเฉินเหล่านี้ได้รับการช่วยเหลือได้รวดเร็วทันเวลา จะสามารถช่วยลดอัตราการเสียชีวิตได้ถึงร้อยละ 30 และลดความพิการที่อาจเกิดตามมาภายหลังได้ หากได้รับการนำส่งโรงพยาบาลอย่างถูกวิธี และได้รับยาละลายลิ่มเลือดภายในเวลา 4.5 ชั่วโมง นับจากเกิดเหตุ จากสถานการณ์ดังกล่าว แสดงให้เห็นว่าจำนวนการป่วย และการเสียชีวิตจากโรคหลอดเลือดสมอง มีแนวโน้มเพิ่มมากขึ้นในทุกๆปี ซึ่งเป็นภัยคุกคามทางด้านสุขภาพ
ดังนั้น ศูนย์บริการสาธารณสุขด้านเวชกรรมฟื้นฟู เทศบาลเมืองสะเตงนอก จึงเล็งเห็นถึงความสำคัญของปัญหาดังกล่าว จึงได้จัดทำ “โครงการป้องกันการเกิดโรคหลอดเลือดสมอง ปีงบประมาณ 2566” ขึ้น โดยการบูรณาการความร่วมมือทุกภาคส่วนเพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนร่วมกับบุคลากรสาธารณสุข เพื่อให้มีภาคีเครือข่ายที่เข้มแข็งในการดำเนินงานป้องกันโรคหลอดเลือดสมองในพื้นที่เพื่อลดความพิการและเสียชีวิตจากโรคหลอดเลือดสมอง

1. 1. เพื่อพัฒนาศักยภาพ และเสริมสร้างองค์ความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับโรคหลอดเลือดสมอง และเกิดทักษะการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในการดูแลสุขภาพของตนเองและครอบครัว ให้มีพฤติกรรมการบริโภคอาหารอย่างเหมาะสม ลดหวาน มัน เค็ม ออกกำลังกายที่ถูกวิธีอย่างสม่ำเสมอ งดสูบบุหรี่ และเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์
2. 2. สามารถประเมินความเสี่ยงของการเกิดโรคหลอดเลือดสมองในภาวะฉุกเฉินได้ด้วยตนเอง
3. 3. เพื่อเป็นเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้และสร้างการมีส่วนร่วมของชุมชนในด้านสุขภาพ

1. กิจกรรมที่ 1 อบรมให้ความรู้โรคหลอดเลือดสมอง และการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมแก่ผู้เข้าร่วมโครงการ
2. กิจกรรมที่ 2 ทดสอบสมรรถภาพทางกายและสาธิตเมนูอาหารเพื่อสุขภาพและแนะนำการออกกำลังกายที่เหมาะสมเกี่ยวกับโรคหลอดเลือดสมอง
3. กิจกรรมที่ 3 ติดตามวัดความดันโลหิต/เยี่ยมบ้านกลุ่มเป้าหมายเป็นระยะเวลา 3 เดือน

1. ผู้ที่มีความเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมองมีศักยภาพและองค์ความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับโรคหลอดเลือดสมอง และมีทักษะในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการดูแลสุขภาพตนเองและครอบครัว ให้มีพฤติกรรมการบริโภคอาหารอย่างเหมาะสม ลดหวาน มัน เค็ม ออกกำลังกายถูกวิธีอย่างสม่ำเสมอ งดสูบบุหรี่ และเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์และนำความรู้ที่ได้ไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน
2. ผู้ที่มีความเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมองสามารถประเมินความเสี่ยงของการเกิดโรคหลอดเลือดสมองในภาวะฉุกเฉินได้ด้วยตนเอง 3.ประชาชนมีส่วนร่วมในการสร้างพฤติกรรมที่ดีในชุมชน