โครงการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุ ออกกำลังกาย ชะลอข้อ เข่า เสื่อม
โครงการ
" โครงการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุ ออกกำลังกาย ชะลอข้อ เข่า เสื่อม "
ตำบลท่าหิน อำเภอสทิงพระ จังหวัดสงขลา
หัวหน้าโครงการ
นางประภาวดี แก้วประจันต์
กันยายน 2566
ที่อยู่ ตำบลท่าหิน อำเภอสทิงพระ จังหวัดสงขลา จังหวัด สงขลา
รหัสโครงการ 66-L5240-03-02 เลขที่ข้อตกลง 10/2566
ระยะเวลาดำเนินงาน ตั้งแต่ 1 กรกฎาคม 2566 ถึง 30 กันยายน 2566
กิตติกรรมประกาศ
"โครงการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุ ออกกำลังกาย ชะลอข้อ เข่า เสื่อม จังหวัดสงขลา" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ตำบลท่าหิน อำเภอสทิงพระ จังหวัดสงขลา
คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล อบต.ท่าหิน ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป
คณะทำงานโครงการ
โครงการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุ ออกกำลังกาย ชะลอข้อ เข่า เสื่อม
บทคัดย่อ
โครงการ " โครงการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุ ออกกำลังกาย ชะลอข้อ เข่า เสื่อม " ดำเนินการในพื้นที่ ตำบลท่าหิน อำเภอสทิงพระ จังหวัดสงขลา รหัสโครงการ 66-L5240-03-02 ระยะเวลาการดำเนินงาน 1 กรกฎาคม 2566 - 30 กันยายน 2566 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 10,000.00 บาท จาก กองทุนสุขภาพตำบล อบต.ท่าหิน เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้
โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ
หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"
สารบัญ
| กิตติกรรมประกาศ | » |
| บทคัดย่อ | » |
| ความเป็นมา/หลักการเหตุผล | » |
| วัตถุประสงค์โครงการ | » |
| กิจกรรม/การดำเนินงาน | » |
| กลุ่มเป้าหมาย | » |
| ผลลัพธ์ที่ได้ | » |
| การประเมินผล | » |
| ปัญหาและอุปสรรค | » |
| ข้อเสนอแนะ | » |
| เอกสารประกอบอื่นๆ | » |
ความเป็นมา/หลักการเหตุผล
จากอุบัติการณ์ของโรคที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องโดยข้อที่พบว่าเป็นปัญหาสุขภาพมากที่สุดคือ ข้อเข่า เนื่องจากข้อเข่าเป็นข้อที่มีขนาดใหญ่และต้องรับน้ำหนักของร่างกายโดยตรง ทั้งยังต้องทำหน้าที่เคลื่อนไหวเกือบตลอดเวลาทำให้ข้อเสื่อมได้ง่าย โรคข้อเข่าเสื่อมหมายถึงภาวะที่ข้อเข่าเกิดความผิดปกติจากสภาพร่างกายที่เปลี่ยนแปลงแบบถดถอยซึ่งสัมพันธ์โดยตรงกับอายุที่มากขึ้น และเป็นปัญหาสำคัญของระบบบริการสุขภาพของประเทศไทยเป็นโรคข้อที่พบบ่อยที่สุด 1 ใน 10 ของโรคที่เป็นสาเหตุสำคัญที่ก่อให้เกิดความทุพพลภาพในผู้สูงอายุ อีกทั้งมีผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยและครอบครัว อาการผิดปกติของผู้ป่วยที่เป็นโรคข้อเข่าเสื่อมในระยะแรกประกอบด้วย อาการปวดอาจร่วมกับการมีข้อเข่าบวม อาการขัดที่ข้อเข่า โดยอาการจะเป็นมากขึ้นเมื่อมีการเคลื่อนไหวของข้อเข่ามากขึ้น ในขณะเหยียดและงอข้อเข่าจะมีอาการปวด หรือขัดในข้อมากขึ้น และมีเสียงลั่นในข้อ ซึ่งอธิบายจากการที่ผิวกระดูกภายในข้อเริ่มไม่เรียบและมีกระดูกงอกเกิดขึ้น อาการปวดที่เกิดในผู้ป่วยบางรายทำให้เกิดการปรับตัวด้วยการไม่เหยียดหรืองอข้อเข่าจนสุดเมื่อเวลาผ่านไปนานขึ้นทำให้เกิดปัญหาข้อติดขัด และเคลื่อนไหวไม่เต็มวงของการงอเข่าตามมา เมื่อเวลาผ่านไปนานขึ้นหรือข้อที่เสื่อมอักเสบถูกใช้งานมากอย่างต่อเนื่อง ก็ทำให้อาการผิดปกติเหล่านี้เป็นมากขึ้นได้ สาเหตุของโรคข้อเข่าเสื่อมมีหลายประการ เช่น ผลสะสมจากความเสื่อมและการใช้ข้อเข่าที่ไม่ถูกต้องตั้งแต่วัยหนุ่มสาว การที่มีน้ำหนักตัวมากเกินไปทำให้เข่าต้องรับน้ำหนักที่เพิ่มขึ้นหลายเท่าตัวในทุกขณะที่ก้าวเดิน หรือเคยได้รับอุบัติเหตุบริเวณข้อเข่ามาก่อน บางรายเคยมีอาการอักเสบ ติดเชื้อหรือเป็นโรคไขข้อบางชนิด ดังนั้น เพื่อเป็นแนวทางให้เกิดความรู้ความเข้าใจในการปฏิบัติตัวที่เหมาะสมเพื่อชะลอความเสื่อมของข้อเข่า ซึ่งเป็นการป้องกันการเกิดโรคข้อเข่าเสื่อมรวมถึงป้องกันภาวะทุพพลภาพที่อาจจะเกิดตามมาได้ในผู้สูงอายุ งานสาธารณสุข สำนักปลัด องค์การบริหารส่วนตำบลท่าหิน จึงได้จัดทำโครงการ “ส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุ ออกกำลังกายชะลอข้อ เข่า เสื่อม” ขึ้นเพื่อให้ผู้สูงอายุมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับสาเหตุ อาการ การดูแลตนเอง รวมถึงท่าบริหารต่างๆ การปรับเปลี่ยนพฤติกรรม รวมถึงการปฏิบัติตัวที่เหมาะสมก็จะสามารถชะลอความเสื่อมของข้อเข่าและป้องกันการเกิดโรคข้อเข่าเสื่อมได้อย่างมีประสิทธิภาพ
วัตถุประสงค์โครงการ
- เพื่อให้ผู้สูงอายุมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับสาเหตุ อาการ รวมถึงท่าบริหารต่างๆ ที่สามารถป้องกันการเกิดโรคข้อเข่าเสื่อมได้
- เพื่อให้ผู้สูงอายุมีความรู้เกี่ยวกับพฤติกรรมเสี่ยงที่ก่อให้เกิดโรคข้อเข่าเสื่อม รวมถึงการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและการปฏิบัติตัวที่เหมาะสมเพื่อป้องกันการเกิดโรคข้อเข่าเสื่อม
- เพื่อให้ผู้สูงอายุมีความรู้และได้ฝึกการทำลูกประคบสมุนไพรด้วยตัวเองได้
กิจกรรม/การดำเนินงาน
- การอบรม ให้ความรู้เกี่ยวกับสาเหตุ อาการ การดูแลตนเองเพื่อป้องกันการเกิดโรคข้อเข่าเสื่อม แลกเปลี่ยนเรียนรู้สิ่งที่ได้จากการเข้าร่วมอบรม (พร้อมทำแบบประเมินความรู้ก่อน-หลัง)
- กิจกรรมการออกกำลังกายชะลอข้อเข่าเสื่อมสำหรับผู้สูงอายุ
- กิจกรรมการทำลูกประคบสมุนไพรและวิธีการใช้ลูกประคบเพื่อบรรเทาอาการปวด
กลุ่มเป้าหมาย
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้ | |
|---|---|---|
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | ||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | ||
| กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน | ||
| กลุ่มวัยทำงาน | ||
| กลุ่มผู้สูงอายุ | 50 | |
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | ||
| กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด | ||
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | ||
| กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | ||
| สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)] |
ผลที่คาดว่าจะได้รับ
1.ผู้สูงอายุในตำบลท่าหินได้ออกกำลังกายมากขึ้น 2.ผู้สูงอายุเกิดการพบปะพูดคุย แลกเปลี่ยนความคิดร่วมกัน 3.ผู้สูงอายุ และสมาชิกในครอบครัวมีส่วนร่วมในการดูแลและส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุมากขึ้น 4.ส่งเสริมให้ชุมชนมีความเข้มแข็งมากขึ้น
ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน
| วัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ ผลลัพธ์และตัวชี้วัดผลลัพธ์** กิจกรรมของโครงการ | ผลผลิต* | |
|---|---|---|
| ผลผลิตที่ตั้งไว้ | ผลผลิตที่เกิดขึ้นจริง | |
* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น
ส่วนที่ 2 ประเมินความพึงพอใจต่อความสำเร็จและปัญหาอุปสรรคในการดำเนินโครงการในภาพรวม
ผลการดำเนินโครงการ
สรุปผลการดำเนินโครงการ
ผลการดำเนินโครงการ/กิจกรรม:
บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
บรรลุตามวัตถุประสงค์บางส่วนของโครงการ
ไม่บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
ได้มีการจัดอบรมให้ความรู้ การส่งเสริมผู้สูงอายุ ออกกำลังกายชะลอข้อ เข่า เสื่อม และการทำลูกประคบสมุนไพร เพื่อใช้บรรเทาอาการปวดตามร่างกายแก่ผู้สูงอายุที่เข้าร่วมกิจกรรม ได้เรียนรู้คุณประโยชน์ของพืชสมุนไพร และการใช้สมุนไพรในการพอกเข่า ซึ่งเป็นสมุนไพรที่หาได้ตามท้องถิ่น ผู้สูงอายุสามารถนำไปปฏิบัติตามได้ สมุนไพรแต่ละชนิดจะมีข้อบ่งใช้ที่แตกต่างกัน ในรายที่มีโรคประจำตัวจะมีข้อจำกัดในการใช้สมุนไพร เช่น โรคเบาหวาน ความดันโลหิต เป็นต้น ผู้สูงอายุที่เข้าร่วมกิจกรรมจะได้รับความรู้ไปปฏิบัติใช้ได้อย่างถูกต้อง ถูกวิธี ช่วยลดอาการปวดตามข้อได้ และรู้วิธีการออกกำลังกายในการชะลอข้อเข่าเสื่อมได้ โครงการบรรลุตามวัตถุประสงค์ ผู้สูงอายุให้ความสนใจในการทำลูกประคบ และการออกกำลังอย่างดี
ผลผลิตโครงการ
| วัตถุประสงค์ | สถานการณ์ | เป้าหมาย | ผลผลิต | อธิบาย | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | เพื่อให้ผู้สูงอายุมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับสาเหตุ อาการ รวมถึงท่าบริหารต่างๆ ที่สามารถป้องกันการเกิดโรคข้อเข่าเสื่อมได้ ตัวชี้วัด : ผู้สูงอายุมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับสาเหตุอาการ รวมถึงท่าบริหารป้องกันการเกิดโรคข้อเข่าเสื่อมได้ถูกวิธี |
50.00 | 60.00 | 80.00 |
|
| 2 | เพื่อให้ผู้สูงอายุมีความรู้เกี่ยวกับพฤติกรรมเสี่ยงที่ก่อให้เกิดโรคข้อเข่าเสื่อม รวมถึงการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและการปฏิบัติตัวที่เหมาะสมเพื่อป้องกันการเกิดโรคข้อเข่าเสื่อม ตัวชี้วัด : ผู้สูงอายุมีความรู้เกี่ยวกับพฤติกรรมเสี่ยงที่ก่อให้เกิดโรคข้อเข่าเสื่อม ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและการปฏิบัติตัวที่เหมาะสมเพื่อป้องกันการเกิดโรคข้อเข่าเสื่อมได้ |
50.00 | 60.00 | 70.00 |
|
| 3 | เพื่อให้ผู้สูงอายุมีความรู้และได้ฝึกการทำลูกประคบสมุนไพรด้วยตัวเองได้ ตัวชี้วัด : ผู้สูงอายุมีความรู้และฝึกการทำลูกประคบสมุนไพรได้ด้วยตัวเอง |
50.00 | 50.00 | 90.00 |
|
ผู้เข้าร่วมโครงการ
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) | |
|---|---|---|---|
| จำนวนกลุ่มเป้าหมายทั้งหมด | 50 | 50 | |
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) | |
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | |||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | - | ||
| กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน | - | ||
| กลุ่มวัยทำงาน | - | ||
| กลุ่มผู้สูงอายุ | 50 | 50 | |
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | |||
| กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด | - | ||
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | - | ||
| กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ | - | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | - | ||
| สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)] | - |
บทคัดย่อ*
โครงการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) เพื่อให้ผู้สูงอายุมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับสาเหตุ อาการ รวมถึงท่าบริหารต่างๆ ที่สามารถป้องกันการเกิดโรคข้อเข่าเสื่อมได้ (2) เพื่อให้ผู้สูงอายุมีความรู้เกี่ยวกับพฤติกรรมเสี่ยงที่ก่อให้เกิดโรคข้อเข่าเสื่อม รวมถึงการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและการปฏิบัติตัวที่เหมาะสมเพื่อป้องกันการเกิดโรคข้อเข่าเสื่อม (3) เพื่อให้ผู้สูงอายุมีความรู้และได้ฝึกการทำลูกประคบสมุนไพรด้วยตัวเองได้
ผลการดำเนินงานที่สำคัญ ได้แก่ (1) การอบรม ให้ความรู้เกี่ยวกับสาเหตุ อาการ การดูแลตนเองเพื่อป้องกันการเกิดโรคข้อเข่าเสื่อม แลกเปลี่ยนเรียนรู้สิ่งที่ได้จากการเข้าร่วมอบรม (พร้อมทำแบบประเมินความรู้ก่อน-หลัง) (2) กิจกรรมการออกกำลังกายชะลอข้อเข่าเสื่อมสำหรับผู้สูงอายุ (3) กิจกรรมการทำลูกประคบสมุนไพรและวิธีการใช้ลูกประคบเพื่อบรรเทาอาการปวด
ข้อเสนอแนะ ได้แก่ (1) ...
หมายเหตุ *
ปัญหาอุปสรรคและข้อเสนอแนะ