โครงการสายรัดขจัดความปวด และการดูแลตนเองอย่างยั่งยืนตามวิถีไทย
โครงการ
" โครงการสายรัดขจัดความปวด และการดูแลตนเองอย่างยั่งยืนตามวิถีไทย "
ตำบลบ่อยาง อำเภอเมืองสงขลา จังหวัดสงขลา
หัวหน้าโครงการ
นางวสุธิดา นนทพันธ์ ตำแหน่ง พยาบาลวิชาชีพชำนาญการพิเศษ
กันยายน 2567
ที่อยู่ ตำบลบ่อยาง อำเภอเมืองสงขลา จังหวัดสงขลา จังหวัด สงขลา
รหัสโครงการ L7250-1-06 เลขที่ข้อตกลง 8/2567
ระยะเวลาดำเนินงาน ตั้งแต่ 1 มีนาคม 2567 ถึง 30 กันยายน 2567
กิตติกรรมประกาศ
"โครงการสายรัดขจัดความปวด และการดูแลตนเองอย่างยั่งยืนตามวิถีไทย จังหวัดสงขลา" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ตำบลบ่อยาง อำเภอเมืองสงขลา จังหวัดสงขลา
คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนหลักประกันสุขภาพ เทศบาลนครสงขลา ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป
คณะทำงานโครงการ
โครงการสายรัดขจัดความปวด และการดูแลตนเองอย่างยั่งยืนตามวิถีไทย
บทคัดย่อ
โครงการ " โครงการสายรัดขจัดความปวด และการดูแลตนเองอย่างยั่งยืนตามวิถีไทย " ดำเนินการในพื้นที่ ตำบลบ่อยาง อำเภอเมืองสงขลา จังหวัดสงขลา รหัสโครงการ L7250-1-06 ระยะเวลาการดำเนินงาน 1 มีนาคม 2567 - 30 กันยายน 2567 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 15,720.00 บาท จาก กองทุนหลักประกันสุขภาพ เทศบาลนครสงขลา เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้
โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ
หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"
สารบัญ
| กิตติกรรมประกาศ | » |
| บทคัดย่อ | » |
| ความเป็นมา/หลักการเหตุผล | » |
| วัตถุประสงค์โครงการ | » |
| กิจกรรม/การดำเนินงาน | » |
| กลุ่มเป้าหมาย | » |
| ผลลัพธ์ที่ได้ | » |
| การประเมินผล | » |
| ปัญหาและอุปสรรค | » |
| ข้อเสนอแนะ | » |
| เอกสารประกอบอื่นๆ | » |
ความเป็นมา/หลักการเหตุผล
อาการปวดข้อ เป็นอาการปวดที่สามารถเกิดขึ้นได้กับคนทุกเพศทุกวัย โดยส่วนใหญ่มักจะเกิดขึ้นกับคนวัยทำงาน และผู้สูงอายุ อาการปวดข้อสามารถปวดในหลาย ๆ จุดพร้อมกันได้ ซึ่งอาการปวดข้อจะปวดตามจุดต่าง ๆ ของร่างกาย เช่น ข้อเข่า ไหล่ หัวไหล่ ข้อมือ นิ้วมือ ข้อเท้า นิ้วเท้า สะโพก ข้อศอก หรือ คอ เป็นต้น
การปวดข้ออาจเกิดจากการใช้งานที่ข้อมากเกินไป ซึ่งอาจเกิดจากการทำงาน การออกกำลังกาย การบาดเจ็บหรืออุบัติเหตุ ผู้ที่มีน้ำหนักเกินเกณฑ์มาตรฐาน ผู้ที่เป็นโรคอ้วน ช่วงวัยหรืออายุมากขึ้น สาเหตุเหล่านี้อาจนำมาซึ่ง
โรคต่าง ๆ ได้ เช่น ข้อเคล็ด ข้อแพลง โรคเก๊าท์ โรครูมาตอย โรคข้อเสื่อมของมือ โรคข้อสะโพกเสื่อม โรคข้อเข่าเสื่อม เส้นเอ็นอักเสบ ปลอกหุ้มข้ออักเสบ เป็นต้น
เข่าเป็นข้อที่ใหญ่ที่สุดในร่างกาย ทำหน้าที่แบกรับน้ำหนักตัว เข่าประกอบขึ้นจากกระดูก 3 ชิ้น คือ กระดูกต้นขา กระดูกหน้าแข้ง และกระดูกสะบ้า ปลายของกระดูกจะมีกระดูกอ่อนปกคลุมอยู่ ทำหน้าที่ให้ข้อเข่าเคลื่อนไหวด้วยความราบเรียบ ระหว่างกระดูกต้นขาและกระดูกหน้าแข้งจะมีกระดูกอ่อนรูปวงแหวนช่วยรับน้ำหนักด้วยรอบ ๆ ข้อจะมีเอ็นและเยื่อหุ้มข้อทำหน้าที่ส่งเสริมความแข็งแรงให้กับข้อ ถุงน้ำรอบ ๆ ข้อเข่าจะทำหน้าที่ลดแรงเสียดทานระหว่างเอ็นกับกระดูกเมื่อข้อมีการเคลื่อนไหว โดยอาการเริ่มแรกของข้อเข่าที่มีปัญหาคืออาการปวด ซึ่งในระยะแรกอาจเป็นอาการปวดเป็น ๆ หาย ๆ และปวดมากเมื่อมีการใช้งานของข้อเข่า เช่น การยืนนาน ๆ หรือการเดินขึ้นลงบันได เมื่อเป็นนานเข้าจะมีอาการฝืดขัด อาการปวดจะเป็นมากขึ้นและรุนแรงขึ้น อาจมีการสะดุดหรือข้อติดขัดเวลาเดินในรายที่เป็นมาก ๆ ข้อจะบวมได้
ดังนั้น ศูนย์บริการสาธารณสุขเตาหลวงจึงเล็งเห็นความสำคัญในเรื่องอาการปวดข้อเข่าของผู้สูงอายุ และความไม่สะดวกสบายในการพอกยาสมุนไพรที่เข่า จึงได้ดำเนินโครงการสายรัดขจัดความปวด โดยจัดทำเป็นสายรัดสมุนไพรขึ้น และอบรมการดูแลตนเองอย่างยั่งยืนตามวิถีไทย เพื่อเสริมสร้างคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นของผู้สูงอายุที่มีอาการปวดข้อเข่า และสามารถดูแลสุขภาพของตนด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทยได้อย่างครอบคลุม
วัตถุประสงค์โครงการ
- 1. เพื่อให้ผู้สูงอายุที่มีอาการปวดเข่า มีความรู้ความเข้าใจในการดูแลตนเองอย่างยั่งยืนตามวิถีไทย
- 2. เพื่อให้ผู้สูงอายุที่มีอาการปวดเข่า สามารถทำสายรัดขจัดความปวด อาการปวดเข่าลดลง และมีความ พึงพอใจหลังใช้สายรัดขจัดความปวด
กิจกรรม/การดำเนินงาน
- กิจกรรมที่ 1 กิจกรรมอบรมให้ความรู้ในการดูแลตนเองอย่างยั่งยืนตามวิถีไทย และทำสายรัดขจัดความปวด (สายรัดเข่า)
- กิจกรรมที่ 2 กิจกรรมติดตามเยี่ยมและประเมินหลังเข้าร่วมโครงการ
- ค่าเข้าเล่มสรุปโครงการ
- กิจกรรมอบรมให้ความรู้ในการดูแลตนเองอย่างยั่งยืนตามวิถีไทย และจัดทำสายรัดขจัดความปวด (สายรัดเข่า)
- ผ้าลายไทย
- แผ่นพอกสมุนไพร
- ตีนตุ๊กแก
- ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่ม
- ค่าป้ายประชาสัมพันธ์ในโครงการ
- ค่าวัสดุ อุปกรณ์อื่น ๆ (กรรไกร, เข็ม, ด้าย, แผ่นตารางพลาสติก)
- ค่าเข้าเล่มสรุปโครงการ
กลุ่มเป้าหมาย
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้ | |
|---|---|---|
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | ||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | ||
| กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน | ||
| กลุ่มวัยทำงาน | ||
| กลุ่มผู้สูงอายุ | 40 | |
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | ||
| กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด | ||
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | ||
| กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | ||
| สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)] |
ผลที่คาดว่าจะได้รับ
- ผู้เข้าร่วมโครงการมีความรู้ความเข้าใจในการดูแลตนเองอย่างยั่งยืนตามวิถีไทย
- ผู้เข้าร่วมโครงสามารถทำสายรัดขจัดความปวดได้ อาการปวดเข่าลดลง และมีความพึงพอใจหลังใช้สายรัดขจัดความปวด
ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน
| วัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ ผลลัพธ์และตัวชี้วัดผลลัพธ์** กิจกรรมของโครงการ | ผลผลิต* | |
|---|---|---|
| ผลผลิตที่ตั้งไว้ | ผลผลิตที่เกิดขึ้นจริง | |
1. กิจกรรมอบรมให้ความรู้ในการดูแลตนเองอย่างยั่งยืนตามวิถีไทย และจัดทำสายรัดขจัดความปวด (สายรัดเข่า) |
||
วันที่ 1 สิงหาคม 2567 เวลา 09:00 น.กิจกรรมที่ทำ
ผลผลิต/ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น
|
0 | 0 |
* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น
ส่วนที่ 2 ประเมินความพึงพอใจต่อความสำเร็จและปัญหาอุปสรรคในการดำเนินโครงการในภาพรวม
ผลการดำเนินโครงการ
สรุปผลการดำเนินโครงการ
ผลการดำเนินโครงการ/กิจกรรม:
บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
บรรลุตามวัตถุประสงค์บางส่วนของโครงการ
ไม่บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
จากการดำเนินโครงการพบว่าผู้สูงอายุในเขตเทศบาลนครสงขลา มีอาการปวดเข่าเป็นจำนวนมาก เนื่องจากเข่าเป็นข้อที่ใหญ่ที่สุดในร่างกาย ทำหน้าที่แบกรับน้ำหนักตัว เข่าประกอบขึ้นจากกระดูก 3 ชิ้น คือ กระดูกต้นขา กระดูกหน้าแข้ง และกระดูกสะบ้า ปลายของกระดูกจะมีกระดูกอ่อนปกคลุมอยู่ ทำหน้าที่ให้ข้อเข่าเคลื่อนไหวด้วยความราบเรียบ ระหว่างกระดูกต้นขาและกระดูกหน้าแข้งจะมีกระดูกอ่อนรูปวงแหวนช่วยรับน้ำหนักด้วย รอบ ๆ ข้อจะมีเอ็นและเยื่อหุ้มข้อทำหน้าที่ส่งเสริมความแข็งแรงให้กับข้อ ถุงน้ำรอบ ๆ ข้อเข่าจะทำหน้าที่ลดแรงเสียดทานระหว่างเอ็นกับกระดูกเมื่อข้อ
มีการเคลื่อนไหว โดยอาการเริ่มแรกของข้อเข่าที่มีปัญหาคืออาการปวด ซึ่งในระยะแรกอาจเป็นอาการปวดเป็น ๆ หาย ๆ และปวดมากเมื่อมีการใช้งานของข้อเข่า เช่น การยืนนาน ๆ หรือการเดินขึ้นลงบันได เมื่อเป็นนานเข้าจะมีอาการฝืดขัด อาการปวดจะเป็นมากขึ้นและรุนแรงขึ้น อาจมีการสะดุดหรือข้อติดขัดเวลาเดินในรายที่เป็นมาก ๆ ข้อจะบวมได้
ดังนั้น ศูนย์บริการสาธารณสุขเตาหลวงจึงเล็งเห็นความสำคัญในเรื่องอาการปวดข้อเข่าของผู้สูงอายุ และความ
ไม่สะดวกสบายในการพอกยาสมุนไพรที่เข่า จึงได้ดำเนินโครงการสายรัดขจัดความปวด โดยจัดทำเป็นสายรัดสมุนไพรขึ้น และอบรมการดูแลตนเองอย่างยั่งยืนตามวิถีไทย เพื่อเสริมสร้างคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นของผู้สูงอายุที่มีอาการปวดข้อเข่า และสามารถดูแลสุขภาพของตนด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทยได้อย่างครอบคลุม โดยจัดกิจกรรมทั้ง 2 กิจกรรม ได้แก่ กิจกรรมที่ 1 กิจกรรมอบรมให้ความรู้ในการดูแลตนเองอย่างยั่งยืนตามวิถีไทย และจัดทำสายรัดขจัดความปวด
(สายรัดเข่า) และกิจกรรมที่ 2 กิจกรรมติดตามเยี่ยมและประเมินหลังเข้าร่วมโครงการ มีรายละเอียด ดังนี้
จัดกิจกรรมที่ 1 กิจกรรมอบรมให้ความรู้ในการดูแลตนเองอย่างยั่งยืนตามวิถีไทย และจัดทำสายรัดขจัดความปวด (สายรัดเข่า) เมื่อวันศุกร์ ที่ 16 สิงหาคม 2567 ณ อาคารอเนกประสงค์ ศูนย์บริการสาธารณสุขเตาหลวง เวลา 13.00-16.30 น. กลุ่มเป้าหมาย คือ ผู้สูงอายุที่มีอาการปวดเข่า ในเขตเทศบาลนครสงขลา จำนวน 40 คน โดยมีผู้เข้าร่วมโครงการจริง จำนวน 41 คน
เวลา 13.30 - 14.00 น. จัดกิจกรรมอบรมให้ความรู้เรื่องการดูแลตนเองอย่างยั่งยืนตามวิถีไทย โดย
น.ส.มรกต กมล แพทย์แผนไทย ศูนย์บริการสาธารณสุขเตาหลวง และให้ผู้เข้าร่วมโครงการทำแบบทดสอบก่อนและหลังอบรม จำนวน 10 ข้อ เพื่อประเมินความรู้ความเข้าใจในการดูแลตนเองอย่างยั่งยืนตามวิถีไทย ผลคือผู้เข้าร่วมโครงการ
มีความรู้ความเข้าใจในการดูแลตนเองอย่างยั่งยืนตามวิถีไทย คิดเป็น ร้อยละ 60.98 และ 80.73 ตามลำดับ
เวลา 14.00 - 16.15 น. จัดกิจกรรมทำสายรัดขจัดความปวด (สายรัดเข่า) โดย น.ส.มรกต กมล แพทย์แผนไทย ศูนย์บริการสาธารณสุขเตาหลวง มีการสอนผู้เข้าร่วมโครงการทำสายรัดเข่าด้วยการเย็บผ้าลายไทยด้วยตนเอง (สายรัดเข่าจะมีช่องสำหรับใส่แผ่นพอกสมุนไพร เพื่อให้ผู้เข้าร่วมสามารถใส่แผ่นพอกสมุนไพรลงไปได้ เผื่อความสะดวกในการพอกเข่า เพราะในการพอกเข่าปกติ ผู้ที่พอกเข่าจะต้องนั่งอยู่กับที่ไม่สามารถเคลื่อนไหวเข่าได้) โดยผู้เข้าร่วมโครงการสามารถทำ
สายรัดเข่าได้สำเร็จทั้ง 41 คน คิดเป็น ร้อยละ 100
เวลา 16.15 - 16.30 น. สรุปผลการดำเนินโครงการและจบกิจกรรม
จัดกิจกรรมที่ 2 กิจกรรมติดตามเยี่ยมและประเมินหลังเข้าร่วมโครงการ ระหว่างวันศุกร์ ที่ 23 สิงหาคม 2567 ถึง วันศุกร์ ที่ 30 สิงหาคม 2567 โดยติดตามเยี่ยมผู้เข้าร่วมโครงการทั้งในและนอกสถานบริการ จำนวน 41 คน พบว่าผู้เข้าร่วมโครงการมีอาการปวดเข่าลดลง คิดเป็น ร้อยละ 92.68 และมีความพึงพอใจหลังใช้สายรัดขจัดความปวด คิดเป็น ร้อยละ 100
ผลผลิตโครงการ
| วัตถุประสงค์ | สถานการณ์ | เป้าหมาย | ผลผลิต | อธิบาย | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 1. เพื่อให้ผู้สูงอายุที่มีอาการปวดเข่า มีความรู้ความเข้าใจในการดูแลตนเองอย่างยั่งยืนตามวิถีไทย ตัวชี้วัด : 1. ผู้สูงอายุที่มีอาการปวดเข่า ที่เข้าร่วมโครงการมีความรู้ความเข้าใจในการดูแลตนเองอย่างยั่งยืนตามวิถีไทย ร้อยละ 80 |
80.00 | 80.73 | ผู้สูงอายุที่มีอาการปวดเข่า ที่เข้าร่วมโครงการมีความรู้ความเข้าใจในการดูแลตนเองอย่างยั่งยืนตามวิถีไทย ร้อยละ 80.73 |
|
| 2 | 2. เพื่อให้ผู้สูงอายุที่มีอาการปวดเข่า สามารถทำสายรัดขจัดความปวด อาการปวดเข่าลดลง และมีความ พึงพอใจหลังใช้สายรัดขจัดความปวด ตัวชี้วัด : 2. ผู้สูงอายุที่มีอาการปวดเข่า ที่เข้าร่วมโครงการสามารถทำสายรัดขจัดความปวดได้ ร้อยละ 80 อาการปวดเข่าลดลงได้ ร้อยละ 80 และมีความพึงพอใจหลังใช้สายรัดขจัดความปวด ร้อยละ 80 |
80.00 | 100.00 | 2.1 ผู้สูงอายุที่มีอาการปวดเข่า ที่เข้าร่วมโครงสามารถทำสายรัดขจัดความปวดได้ ร้อยละ 100 2.2 ผู้สูงอายุที่มีอาการปวดเข่า ที่เข้าร่วมโครงการมีอาการปวดเข่าลดลง ร้อยละ 92.68 |
ผู้เข้าร่วมโครงการ
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) | |
|---|---|---|---|
| จำนวนกลุ่มเป้าหมายทั้งหมด | 40 | 40 | |
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) | |
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | |||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | - | ||
| กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน | - | ||
| กลุ่มวัยทำงาน | - | ||
| กลุ่มผู้สูงอายุ | 40 | 40 | |
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | |||
| กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด | - | ||
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | - | ||
| กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ | - | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | - | ||
| สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)] | - |
บทคัดย่อ*
โครงการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) 1. เพื่อให้ผู้สูงอายุที่มีอาการปวดเข่า มีความรู้ความเข้าใจในการดูแลตนเองอย่างยั่งยืนตามวิถีไทย (2) 2. เพื่อให้ผู้สูงอายุที่มีอาการปวดเข่า สามารถทำสายรัดขจัดความปวด อาการปวดเข่าลดลง และมีความ พึงพอใจหลังใช้สายรัดขจัดความปวด
ผลการดำเนินงานที่สำคัญ ได้แก่ (1) กิจกรรมที่ 1 กิจกรรมอบรมให้ความรู้ในการดูแลตนเองอย่างยั่งยืนตามวิถีไทย และทำสายรัดขจัดความปวด (สายรัดเข่า) (2) กิจกรรมที่ 2 กิจกรรมติดตามเยี่ยมและประเมินหลังเข้าร่วมโครงการ (3) ค่าเข้าเล่มสรุปโครงการ (4) กิจกรรมอบรมให้ความรู้ในการดูแลตนเองอย่างยั่งยืนตามวิถีไทย และจัดทำสายรัดขจัดความปวด (สายรัดเข่า) (5) ผ้าลายไทย (6) แผ่นพอกสมุนไพร (7) ตีนตุ๊กแก (8) ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่ม (9) ค่าป้ายประชาสัมพันธ์ในโครงการ (10) ค่าวัสดุ อุปกรณ์อื่น ๆ (กรรไกร, เข็ม, ด้าย, แผ่นตารางพลาสติก) (11) ค่าเข้าเล่มสรุปโครงการ
ข้อเสนอแนะ ได้แก่ (1) ...
หมายเหตุ *
ปัญหาอุปสรรคและข้อเสนอแนะ