โครงการชุมชนร่วมใจทำลายแหล่งเพาะพันธุ์ยุงลายและป้องกันภัยโรคไข้เลือดออกปีงบประมาณ 2568
แบบประเมินคุณค่าของโครงการที่เกี่ยวข้องกับการสร้างเสริมสุขภาพ
ชื่อโครงการ โครงการชุมชนร่วมใจทำลายแหล่งเพาะพันธุ์ยุงลายและป้องกันภัยโรคไข้เลือดออกปีงบประมาณ 2568
รหัสโครงการ 68-L8291-01-20 ระยะเวลาโครงการ 1 ธันวาคม 2567 - 31 สิงหาคม 2568
แบบประเมินคุณค่าของโครงการที่เกี่ยวข้องกับการสร้างเสริมสุขภาพ เป็นการคุณค่าที่เกิดจากโครงการในมิติต่อไปนี้
- ความรู้ด้านการสร้างเสริมสุขภาพและนวัตกรรมเชิงระบบสุขภาพชุมชน
- การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่มีผลต่อสุขภาวะ
- การปรับเปลี่ยนสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาวะ
- ผลกระทบเชิงบวกและนโยบายสาธารณะที่เอื้อต่อการสร้างสุขภาวะชุมชน
- กระบวนการชุมชน
- มิติสุขภาวะปัญญา / สุขภาวะทางจิตวิญญาณ
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
1. เกิดความรู้ หรือ นวัตกรรมชุมชน
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
1. ความรู้ใหม่ / องค์ความรู้ใหม่
มีการจัดอบรมให้ความรู้แก่นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 โรงเรียนอนุบาลเทศบาลตำบลย่านตาขาว เรื่องการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออก โดยวิทยากรจากงานความคุมโรคติดต่อ โรงพยาบาลย่านตาขาว เพื่อให้นักเรียนสามารถดูแลตนเองและเผยแพร่ความรู้ให้แก่คนในครอบครัว โดยการสังเกตอาการเมื่อเจ็บป่วย และจัดสิ่งแวดล้อมในบ้านและบริเวณโดยรอบให้ปลอดภัย อีกทั้งยังลงพื้นที่เพื่อให้ความรู้แก่ประชาชนในชุมชน โดยการติดป้ายประชาสัมพันธ์ความรู้เรื่องไข้เลือดออกในชุมชนและเดินรณรงค์เคาะประตูบ้านในพื้นที่เทศบาลตำบลย่านตาขาวทั้ง 5 ชุมชน
- แบบทดสอบความรู้ก่อนและหลังการอบรม
- ภาพการเดินรณรงค์
- จัดอบรมให้ความรู้เรื่องไข้เลือดออกในโรงเรียนและชุมชนอย่างต่อเนื่อง
- จัดทำสื่อประชาสัมพันธ์เรื่องไข้เลือดออกเพื่อประชาสัมพันธ์ให้ครบทั้ง 5 ชุมชน
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
2. สิ่งประดิษฐ์ / ผลผลิตใหม่
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
3. กระบวนการใหม่
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
4. วิธีการทำงาน / การจัดการใหม่
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
5. การเกิดกลุ่ม / โครงสร้างในชุมชนใหม่
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
6. แหล่งเรียนรู้ใหม่
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
99. อื่นๆ
2. เกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่เอื้อต่อสุขภาพ
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
1. การดูแลสุขอนามัยส่วนบุคคล
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
2. การบริโภค
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
3. การออกกำลังกาย
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
4. การลด ละ เลิก อบายมุข เช่น การพนัน เหล้า บุหรี่
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
5. การลดพฤติกรรมเสี่ยง เช่น พฤติกรรมเสี่ยงทางเพศ การขับรถโดยประมาท
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
6. การจัดการอารมณ์ / ความเครียด
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
7. การดำรงชีวิต / วิถีชีวิต เช่น การใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่น / สมุนไพรในการดูแลสุขภาพตนเอง
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
8. พฤติกรรมการจัดการตนเอง ครอบครัว ชุมชน
การให้ความรู้เรื่องการกำจัดลูกน้ำยุงลายในเครือเรือนและชุมชน เป็นการสร้างความตระหนักให้ประชาชนสามารถป้องกันตนเองจากโรคไข้เลือดออกได้ โดยหากทุกครัวเรือนกำจัดแหล่งเพาะพันธุ์ยุงลายในพื้นที่ของตนเองได้อย่างมีประสิทธิภาพ จะช่วยป้องกันและควบคุมโรคระบาดในชุมชนให้น้อยลงได้ และยิ่งไปกว่านั้นการที่ประชาชนมีความรู้ในการดูแลตนเองเมื่อมีอาการที่สงสัยว่าเป็นโรคไข้เลือดออก และสามารถดูแลตนเองได้อย่างถูกต้องและเหมาะสม จะช่วยลดภาวะแทรกซ้อนและอัตราการเสียชีวิตที่เกิดขึ้นจากโรคไข้เลือดออกให้น้อยลงได้
- รายงานการสำรวจลูกน้ำยุงลายของอาสาสมัครสาธารณสุขในชุมชน
- จัดทำสื่อประชาสัมพันธ์และให้ความรู้เรื่องโรคไข้เลือดออกในชุมชนอย่างต่อเนื่อง
- รณรงค์ให้คนในชุมชนมีความตระหนักในการกำจัดลูกน้ำยุงลายในครัวเรือนของตนเอง โดยอาศัยเครือข่ายอาสาสมัครสาธารณสุขในชุมชนเป็นแรงกระตุ้นและให้คำแนะนำประชาชนในชุมชนของตนเอง
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
9. อื่นๆ
3. การสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาพ (กายภาพ สังคม และเศรษฐกิจ)
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
1. กายภาพ เช่น มีการจัดการขยะ ป่า น้ำ การใช้สารเคมีเกษตร และการสร้างสิ่งแวดล้อมในครัวเรือนที่ถูกสุขลักษณะ
การป้องกันโรคไข้เลือดออกที่มีประสิทธิภาพที่สุด คือการจัดสิ่งแวดล้อมภายในครัวเรือน ไม่ให้มีแหล่งเพาะพันธุ์ของลูกน้ำยุงลาย การหมั่นสำรวจภายในบ้านและปฏิบัติตามมาตรการไม่ให้มีน้ำขัง ปิดฝาโอ่ง ใส่ทรายอะเบทในภาชนะที่มีน้ำขัง เลี้ยงปลากินลูกน้ำ จึงเป็นวิธีสร้างสิ่งแวดล้อมให้ปราศจากยุงลาย ป้องกันภัยโรคไข้เลือดออก
- รายงานจำนวนครัวเรือนที่ไม่มีแหล่งเพาะพันธุ์ลูกน้ำยุงลาย จากรายงานประจำเดือนอาสาสมัครสาธารณสุข
- เน้นย้ำให้อาสาสมัครสาธารณสุขในชุมชน สำรวจสิ่งแวดล้อมของครัวเรือนที่รับผิดชอบเป็นประจำทุกเดือน โดยส่งรายงานให้หน่วยงานที่รับผิดชอบทราบ
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
2. สังคม เช่น มีความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน ลดการเกิดอุบัติเหตุ ครอบครัวอบอุ่น การจัดสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อเด็ก เยาวชน และกลุ่มวัยต่าง ๆ มีพื้นที่สาธารณะ/พื้นที่ทางสังคม เพื่อเอื้อต่อการส่งเสริมสุขภาพของคนในชุมชน มีการใช้ศาสนา/วัฒนธรรมเป็นฐานการพัฒนา
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
3. เศรษฐกิจสร้างสรรค์สังคม /สร้างอาชีพ / เพิ่มรายได้
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
4. มีการบริการสุขภาพทางเลือก และมีช่องทางการเข้าถึงระบบบริการสุขภาพ
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
5. อื่นๆ
4. การพัฒนานโยบายสาธารณะที่เอื้อต่อสุขภาวะ
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
1. มีกฎ / กติกา ของกลุ่ม ชุมชน
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
2. มีมาตรการทางสังคมของกลุ่ม ชุมชน
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
3. มีธรรมนูญของชุมชน
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
4. อื่นๆ เช่น ออกเป็นข้อบัญญัติท้องถิ่น ฯลฯ
5. เกิดกระบวนการชุมชน
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
1. เกิดการเชื่อมโยงประสานงานระหว่างกลุ่ม / เครือข่าย (ใน และหรือนอกชุมชน)
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
2. การเรียนรู้การแก้ปัญหาชุมชน (การประเมินปัญหา การวางแผน การปฏิบัติการ และการประเมิน)
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
3. การใช้ประโยชน์จากทุนในชุมชน เช่น การระดมทุน การใช้ทรัพยากรบุคคลในชุมชน
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
4. มีการขับเคลื่อนการดำเนินงานของกลุ่มและชุมชนที่เกิดจากโครงการอย่างต่อเนื่อง
การลงรณรงค์ให้ความรู้และทำลายแหล่งเพาะพันธุ์ลูกน้ำยุงลายในชุมชนเป็นประจำทุกปี จะช่วยส่งเสริมให้เกิดความตระหนักให้ประชาชนเห็นความสำคัญของการกำจัดแหล่งเพาะพันธุ์ลูกน้ำยุงลายในชุมชน ก่อให้เกิดการดูแลตนเองและครัวเรือนที่เหมาะสม นอกจากนั้นการที่อาสาสมัครสาธารณสุขซึ่งถือเป็นแกนนำสุขภาพในชุมชนร่วมรณรงค์ จะเป็นการสร้างความเข้มแข็งให้เกิดขึ้นในชุมชน และจะทำให้สามารถขับเคลื่อนมาตรการกำจัดลูกน้ำยุงลายในชุมชนได้อย่างต่อเนื่อง
ภาพการเดินรณรงค์ในชุมชน ทั้ง 5 ชุมชนในเขตเทศบาลตำบลย่านตาขาว
ดำเนินการจัดกิจกรรมรณรงค์กำจัดลูกน้ำยุงลายในชุมชนอย่างต่อเนื่องเป็นประจำทุกปี โดยเปิดโอกาสให้ประชาชนในเข้ามามีส่วนร่วมและมีบทบาทมากขึ้น เพื่อสร้างแกนนำรายใหม่ให้เกิดขึ้นในชุมชน
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
5. เกิดกระบวนการจัดการความรู้ในชุมชน
จากการดำเนินการจัดโครงการ จะเน้นการให้ความรู้ 2 รูปแบบ คือการลงพื้นที่รณรงค์เคาะประตูบ้าน ทั้ง 5 ชุมชน ซึ่งทำให้สามารถเข้าถึงประชาชนในชุมชนทุกครัวเรือนอย่างทั่วถึง โดยมีการจัดทำสื่อประชาสัมพันธ์ติดตาม บริเวณต่าง ๆ ในชุมชน นอกจากนี้การจัดอบรมนักเรียนในโรงเรียน ซึ่งถือเป็นกลุ่มเสี่ยงสำคัญของโรคไข้เลือดออก โดยสอนให้นักเรียนรู้จักการทำลายแหล่งเพาะพันธุ์ยุงลายและการดูแลตนเองอย่างเหมาะสมเมื่อสงสัยว่าเป็นโรคไข้เลือดออก การที่นักเรียนมีความรู้ ความเข้าใจ ถือเป็นส่วนสำคัญอีกหนึ่งช่องทางในการเผยแพร่ความรู้ให้แก่ครัวเรือน เพราะนักเรียนจะสามารถนำความรู้ที่ได้รับการอบรมไปบอกต่อแก่สมาชิกในครอบครัวของตนเองได้
- ภาพการรณรงค์และสื่อประชาสัมพันธ์ในชุมชน
- ผลการทดสอบความรู้ก่อน - หลัง ของนักเรียนที่เข้ารับการฝึกอบรม ซึ่งเป็นเครื่องมือที่จะช่วยทดสอบความเข้าใจของนักเรียน
- ดำเนินการจัดทำสื่อประชาสัมพันธ์เรื่องโรคไข้เลือดออก ที่ทันสมัย หลากหลายรูปแบบ เผยแพร่ทางช่องทางต่าง ๆ ทั้งในชุมชน เสียงตามสาย รถประชาสัมพันธ์และผ่านทางช่องทางโซเชียลมีเดียอื่น ๆ ของเทศบาลตำบลย่านตาขาว
- จัดอบรมให้ความรู้นักเรียนในเขตเทศบาลตำบลย่านตาขาว ให้ครอบคลุมทุกโรงเรียน โดยดำเนินการอย่างต่อเนื่องเป็นประจำทุกปี
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
6. เกิดทักษะในการจัดการโครงการ เช่น การใช้ข้อมูลในการตัดสินใจ การทำแผนปฏิบัติการ
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
7. อื่นๆ
6. มิติสุขภาวะปัญญา / สุขภาวะทางจิตวิญญาณ
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
1. ความรู้สึกภาคภูมิใจในตัวเอง / กลุ่ม / ชุมชน
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
2. การเห็นประโยชน์ส่วนรวมและส่วนตนอย่างสมดุล
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
3. การใช้ชีวิตอย่างเรียบง่าย และพอเพียง
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
4. ชุมชนมีความเอื้ออาทร
การสร้างเครือข่ายแกนนำสุขภาพชุมชนที่เข้มแข็ง จะก่อให้เกิดการช่วยกันสอดส่องดูแลในชุมชน โดยเมื่อพบการแพร่ระบาดของโรคไข้เลือดออก แกนนำชุมชนจะสามารถให้คำแนะนำและส่งต่อข้อมูลให้แก่เจ้าหน้าที่สาธารณสุขที่รับผิดชอบในชุมชนได้ ก่อให้เกิดการพึ่งพาตนเองและช่วยเหลือกันและกันของประชาชนในชุมชน
จำนวนแกนนำสุขภาพในชุมชนแต่ละชุมชน ซึ่งแบ่งครัวเรือนกันรับผิดชอบอย่างครอบคลุมและมีช่องทางการติดต่อเจ้าหน้าที่ที่รับผิดชอบได้อย่างรวดเร็ว
- จัดอบรมให้ความรู้และทบทวนองค์ความรู้ของแกนนำสุขภาพในชุมชนอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้สามารถถ่ายทอดความรู้ที่ถูกต้องและเป็นปัจจุบันแก่ประชาชนในชุมชนของตนเองได้
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
5. มีการตัดสินใจโดยใช้ฐานปัญญา
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
6. อื่นๆ
ชื่อโครงการ โครงการชุมชนร่วมใจทำลายแหล่งเพาะพันธุ์ยุงลายและป้องกันภัยโรคไข้เลือดออกปีงบประมาณ 2568
รหัสโครงการ 68-L8291-01-20 ระยะเวลาโครงการ 1 ธันวาคม 2567 - 31 สิงหาคม 2568
แบบประเมินคุณค่าของโครงการที่เกี่ยวข้องกับการสร้างเสริมสุขภาพ เป็นการคุณค่าที่เกิดจากโครงการในมิติต่อไปนี้
- ความรู้ด้านการสร้างเสริมสุขภาพและนวัตกรรมเชิงระบบสุขภาพชุมชน
- การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่มีผลต่อสุขภาวะ
- การปรับเปลี่ยนสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาวะ
- ผลกระทบเชิงบวกและนโยบายสาธารณะที่เอื้อต่อการสร้างสุขภาวะชุมชน
- กระบวนการชุมชน
- มิติสุขภาวะปัญญา / สุขภาวะทางจิตวิญญาณ
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
|---|---|---|---|---|---|
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
1. เกิดความรู้ หรือ นวัตกรรมชุมชน |
|||||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 1. ความรู้ใหม่ / องค์ความรู้ใหม่ | มีการจัดอบรมให้ความรู้แก่นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 โรงเรียนอนุบาลเทศบาลตำบลย่านตาขาว เรื่องการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออก โดยวิทยากรจากงานความคุมโรคติดต่อ โรงพยาบาลย่านตาขาว เพื่อให้นักเรียนสามารถดูแลตนเองและเผยแพร่ความรู้ให้แก่คนในครอบครัว โดยการสังเกตอาการเมื่อเจ็บป่วย และจัดสิ่งแวดล้อมในบ้านและบริเวณโดยรอบให้ปลอดภัย อีกทั้งยังลงพื้นที่เพื่อให้ความรู้แก่ประชาชนในชุมชน โดยการติดป้ายประชาสัมพันธ์ความรู้เรื่องไข้เลือดออกในชุมชนและเดินรณรงค์เคาะประตูบ้านในพื้นที่เทศบาลตำบลย่านตาขาวทั้ง 5 ชุมชน |
|
|
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 2. สิ่งประดิษฐ์ / ผลผลิตใหม่ |
|
|
|
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 3. กระบวนการใหม่ |
|
|
|
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 4. วิธีการทำงาน / การจัดการใหม่ |
|
|
|
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 5. การเกิดกลุ่ม / โครงสร้างในชุมชนใหม่ |
|
|
|
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 6. แหล่งเรียนรู้ใหม่ |
|
|
|
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 99. อื่นๆ |
|
|
|
||
2. เกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่เอื้อต่อสุขภาพ |
|||||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 1. การดูแลสุขอนามัยส่วนบุคคล |
|
|
|
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 2. การบริโภค |
|
|
|
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 3. การออกกำลังกาย |
|
|
|
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 4. การลด ละ เลิก อบายมุข เช่น การพนัน เหล้า บุหรี่ |
|
|
|
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 5. การลดพฤติกรรมเสี่ยง เช่น พฤติกรรมเสี่ยงทางเพศ การขับรถโดยประมาท |
|
|
|
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 6. การจัดการอารมณ์ / ความเครียด |
|
|
|
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 7. การดำรงชีวิต / วิถีชีวิต เช่น การใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่น / สมุนไพรในการดูแลสุขภาพตนเอง |
|
|
|
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 8. พฤติกรรมการจัดการตนเอง ครอบครัว ชุมชน | การให้ความรู้เรื่องการกำจัดลูกน้ำยุงลายในเครือเรือนและชุมชน เป็นการสร้างความตระหนักให้ประชาชนสามารถป้องกันตนเองจากโรคไข้เลือดออกได้ โดยหากทุกครัวเรือนกำจัดแหล่งเพาะพันธุ์ยุงลายในพื้นที่ของตนเองได้อย่างมีประสิทธิภาพ จะช่วยป้องกันและควบคุมโรคระบาดในชุมชนให้น้อยลงได้ และยิ่งไปกว่านั้นการที่ประชาชนมีความรู้ในการดูแลตนเองเมื่อมีอาการที่สงสัยว่าเป็นโรคไข้เลือดออก และสามารถดูแลตนเองได้อย่างถูกต้องและเหมาะสม จะช่วยลดภาวะแทรกซ้อนและอัตราการเสียชีวิตที่เกิดขึ้นจากโรคไข้เลือดออกให้น้อยลงได้ |
|
|
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 9. อื่นๆ |
|
|
|
||
3. การสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาพ (กายภาพ สังคม และเศรษฐกิจ) |
|||||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 1. กายภาพ เช่น มีการจัดการขยะ ป่า น้ำ การใช้สารเคมีเกษตร และการสร้างสิ่งแวดล้อมในครัวเรือนที่ถูกสุขลักษณะ | การป้องกันโรคไข้เลือดออกที่มีประสิทธิภาพที่สุด คือการจัดสิ่งแวดล้อมภายในครัวเรือน ไม่ให้มีแหล่งเพาะพันธุ์ของลูกน้ำยุงลาย การหมั่นสำรวจภายในบ้านและปฏิบัติตามมาตรการไม่ให้มีน้ำขัง ปิดฝาโอ่ง ใส่ทรายอะเบทในภาชนะที่มีน้ำขัง เลี้ยงปลากินลูกน้ำ จึงเป็นวิธีสร้างสิ่งแวดล้อมให้ปราศจากยุงลาย ป้องกันภัยโรคไข้เลือดออก |
|
|
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 2. สังคม เช่น มีความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน ลดการเกิดอุบัติเหตุ ครอบครัวอบอุ่น การจัดสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อเด็ก เยาวชน และกลุ่มวัยต่าง ๆ มีพื้นที่สาธารณะ/พื้นที่ทางสังคม เพื่อเอื้อต่อการส่งเสริมสุขภาพของคนในชุมชน มีการใช้ศาสนา/วัฒนธรรมเป็นฐานการพัฒนา |
|
|
|
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 3. เศรษฐกิจสร้างสรรค์สังคม /สร้างอาชีพ / เพิ่มรายได้ |
|
|
|
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 4. มีการบริการสุขภาพทางเลือก และมีช่องทางการเข้าถึงระบบบริการสุขภาพ |
|
|
|
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 5. อื่นๆ |
|
|
|
||
4. การพัฒนานโยบายสาธารณะที่เอื้อต่อสุขภาวะ |
|||||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 1. มีกฎ / กติกา ของกลุ่ม ชุมชน |
|
|
|
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 2. มีมาตรการทางสังคมของกลุ่ม ชุมชน |
|
|
|
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 3. มีธรรมนูญของชุมชน |
|
|
|
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 4. อื่นๆ เช่น ออกเป็นข้อบัญญัติท้องถิ่น ฯลฯ |
|
|
|
||
5. เกิดกระบวนการชุมชน |
|||||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 1. เกิดการเชื่อมโยงประสานงานระหว่างกลุ่ม / เครือข่าย (ใน และหรือนอกชุมชน) |
|
|
|
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 2. การเรียนรู้การแก้ปัญหาชุมชน (การประเมินปัญหา การวางแผน การปฏิบัติการ และการประเมิน) |
|
|
|
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 3. การใช้ประโยชน์จากทุนในชุมชน เช่น การระดมทุน การใช้ทรัพยากรบุคคลในชุมชน |
|
|
|
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 4. มีการขับเคลื่อนการดำเนินงานของกลุ่มและชุมชนที่เกิดจากโครงการอย่างต่อเนื่อง | การลงรณรงค์ให้ความรู้และทำลายแหล่งเพาะพันธุ์ลูกน้ำยุงลายในชุมชนเป็นประจำทุกปี จะช่วยส่งเสริมให้เกิดความตระหนักให้ประชาชนเห็นความสำคัญของการกำจัดแหล่งเพาะพันธุ์ลูกน้ำยุงลายในชุมชน ก่อให้เกิดการดูแลตนเองและครัวเรือนที่เหมาะสม นอกจากนั้นการที่อาสาสมัครสาธารณสุขซึ่งถือเป็นแกนนำสุขภาพในชุมชนร่วมรณรงค์ จะเป็นการสร้างความเข้มแข็งให้เกิดขึ้นในชุมชน และจะทำให้สามารถขับเคลื่อนมาตรการกำจัดลูกน้ำยุงลายในชุมชนได้อย่างต่อเนื่อง |
ภาพการเดินรณรงค์ในชุมชน ทั้ง 5 ชุมชนในเขตเทศบาลตำบลย่านตาขาว |
ดำเนินการจัดกิจกรรมรณรงค์กำจัดลูกน้ำยุงลายในชุมชนอย่างต่อเนื่องเป็นประจำทุกปี โดยเปิดโอกาสให้ประชาชนในเข้ามามีส่วนร่วมและมีบทบาทมากขึ้น เพื่อสร้างแกนนำรายใหม่ให้เกิดขึ้นในชุมชน |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 5. เกิดกระบวนการจัดการความรู้ในชุมชน | จากการดำเนินการจัดโครงการ จะเน้นการให้ความรู้ 2 รูปแบบ คือการลงพื้นที่รณรงค์เคาะประตูบ้าน ทั้ง 5 ชุมชน ซึ่งทำให้สามารถเข้าถึงประชาชนในชุมชนทุกครัวเรือนอย่างทั่วถึง โดยมีการจัดทำสื่อประชาสัมพันธ์ติดตาม บริเวณต่าง ๆ ในชุมชน นอกจากนี้การจัดอบรมนักเรียนในโรงเรียน ซึ่งถือเป็นกลุ่มเสี่ยงสำคัญของโรคไข้เลือดออก โดยสอนให้นักเรียนรู้จักการทำลายแหล่งเพาะพันธุ์ยุงลายและการดูแลตนเองอย่างเหมาะสมเมื่อสงสัยว่าเป็นโรคไข้เลือดออก การที่นักเรียนมีความรู้ ความเข้าใจ ถือเป็นส่วนสำคัญอีกหนึ่งช่องทางในการเผยแพร่ความรู้ให้แก่ครัวเรือน เพราะนักเรียนจะสามารถนำความรู้ที่ได้รับการอบรมไปบอกต่อแก่สมาชิกในครอบครัวของตนเองได้ |
|
|
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 6. เกิดทักษะในการจัดการโครงการ เช่น การใช้ข้อมูลในการตัดสินใจ การทำแผนปฏิบัติการ |
|
|
|
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 7. อื่นๆ |
|
|
|
||
6. มิติสุขภาวะปัญญา / สุขภาวะทางจิตวิญญาณ |
|||||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 1. ความรู้สึกภาคภูมิใจในตัวเอง / กลุ่ม / ชุมชน |
|
|
|
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 2. การเห็นประโยชน์ส่วนรวมและส่วนตนอย่างสมดุล |
|
|
|
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 3. การใช้ชีวิตอย่างเรียบง่าย และพอเพียง |
|
|
|
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 4. ชุมชนมีความเอื้ออาทร | การสร้างเครือข่ายแกนนำสุขภาพชุมชนที่เข้มแข็ง จะก่อให้เกิดการช่วยกันสอดส่องดูแลในชุมชน โดยเมื่อพบการแพร่ระบาดของโรคไข้เลือดออก แกนนำชุมชนจะสามารถให้คำแนะนำและส่งต่อข้อมูลให้แก่เจ้าหน้าที่สาธารณสุขที่รับผิดชอบในชุมชนได้ ก่อให้เกิดการพึ่งพาตนเองและช่วยเหลือกันและกันของประชาชนในชุมชน |
จำนวนแกนนำสุขภาพในชุมชนแต่ละชุมชน ซึ่งแบ่งครัวเรือนกันรับผิดชอบอย่างครอบคลุมและมีช่องทางการติดต่อเจ้าหน้าที่ที่รับผิดชอบได้อย่างรวดเร็ว |
|
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 5. มีการตัดสินใจโดยใช้ฐานปัญญา |
|
|
|
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 6. อื่นๆ |
|
|
|
||