กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

โครงการดูแลผู้สูงอายุห่างไกลโรคข้อเข่าเสื่อมด้วยวิธีทางการแพทย์แผนไทย ปีงบประมาณ 2567

รายละเอียดโครงการ
รายละเอียดโครงการ
ชื่อโครงการ/กิจกรรม โครงการดูแลผู้สูงอายุห่างไกลโรคข้อเข่าเสื่อมด้วยวิธีทางการแพทย์แผนไทย ปีงบประมาณ 2567
รหัสโครงการ
ชื่อองค์กรที่รับผิดชอบ โรงพยาบาลเทศบาลตำบลตันหยง
วันที่อนุมัติ 23 เมษายน 2567
ปี 2567
ระยะเวลาดำเนินโครงการ 1 มีนาคม 2567 - 30 กันยายน 2567
งบประมาณ 35,500.00
ผู้รับผิดชอบโครงการ
พื้นที่ดำเนินการ เทศบาลตำบลตันหยง
ประเด็น
แผนงานโรคเรื้อรัง , แผนงานผู้สูงอายุ
สถานการณ์/หลักการและเหตุผล

ครอบครัวเป็นหน่วยของสังคมที่เล็กที่สุดของมนุษย์การดูแลสุขภาพของบุคคลในครอบครัวเป็นสิ่งสำคัญ เพราะจะนำไปสู่การพัฒนาสังคม การดูแลสุขภาพเริ่มตั้งแต่การปฏิสนธิ จนถึงเป็นผู้สูงอายุ โดยเฉพาะผู้สูงอายุ เป็นวัยที่มีภาวะแทรกซ้อนทางด้านสุขภาพค่อนข้างมาก ไม่ว่าจะเป็นโรคความดันโลหิตสูง เบาหวาน หรือข้อเข่าเสื่อมข้อเข่าเสื่อมพบได้ประมาณร้อยละ 10 ของประชากรที่มีอายุเกิน 55 ปีขึ้นไป พบในผู้หญิงมากกว่าผู้ชาย เป็นต้นเหตุให้เกิดภาวะทุพพลภาพได้ซึ่งปัจจัยเสี่ยงของโรคข้อเข่าเสื่อม ได้แก่ อายุที่มากขึ้นจะทำให้เป็นโรคข้อเข่าเสื่อมเพิ่มขึ้น ผู้ที่เป็นโรคข้ออักเสบ ผลจากเยื่อบุข้ออักเสบทำให้เกิดการทำลายโครงสร้างของกระดูกอ่อนเช่น โรคข้อรูมาตอยด์ผู้ที่เป็นโรคเก๊าท์ทำให้การรับส่งแรงของข้อเข่าเปลี่ยนแปลงไป ผู้ที่มีน้ำหนักมากทำให้เกิดแรงกดทับจากการรับน้ำหนัก ผู้ที่ใช้งานข้อเข่ามากเกินไป ทำให้แนวเข่าโก่งงอกว่าปกติ ผู้ที่ออกกำลังกายประเภทที่มีความเสี่ยง เช่น มีการกระแทกซ้ำๆและรุนแรง ที่ข้อต่อเข่า ผู้ที่ได้รับบาดเจ็บของข้อ และรวมถึงพันธุกรรมก็มีส่วน หากพบว่าบุคคลในครอบครัวเป็นข้อเข่าเสื่อมก็จะมีความเสี่ยงสูงที่บุคคลในครอบครัวคนอื่นๆ จะเป็นโรคข้อเข่าเสื่อมมากกว่าคนทั่วไป สำหรับการรักษาแบบทางเลือก (Alternative Medicine) เช่น การฝังเข็ม การนวดกดจุด เป็นการรักษาเพื่อช่วยลดหรือบรรเทาอาการปวด ที่เป็นทางเลือกที่นอกเหนือจากการใช้ยา ซึ่งบางครั้งต้องใช้ผสมผสานกับการรักษาทางยาร่วม โดยผสมผสานกับการรักษาของแพทย์ในปัจจุบัน ด้วยภูมิปัญญาไทยนั้นรู้จักการใช้ความร้อนและสมุนไพรมาผสมผสานกันในการรักษาลดอาการปวดได้ในระดับหนึ่งที่เหมาะสม อาการปวดเป็นอาการที่เกิดขึ้นเมื่อร่างกายเราผิดปกติ เนื่องจากการทำงานและการทำกิจกรรมในชีวิตประจำวันที่ไม่ถูกต้องฉะนั้นวิธีที่แก้อาการที่ถูกต้องก็ต้องรักษาที่ต้นเหตุ จึงจะทำให้อาการปวดหายได้ ส่วนการพอกด้วยสมุนไพรก็เป็นอีกวิธีหนึ่งที่แพทย์แผนไทยนิยมใช้ในการรักษาโรคจับโปงเข่าหรือโรคข้อเข่าเสื่อม ซึ่งโรคจับโปงเข่า จะมีอาการปวดมาก บวม แดง ร้อน ขณะที่บวมและอักเสบจะมีความร้อนเพิ่มขึ้น ซึ่งการพอกด้วยสมุนไพร คือ การใช้สมุนไพรมาพอกเพื่อดูดพิษการอักเสบตามข้อต่างๆ ที่มีอาการปวด บวม แดง ร้อนซึ่งอาการเหล่านี้ที่กล่าวมา การนวดกดจุด การนวดราชสำนัก การประคบด้วยสมุนไพร จะเห็นผลการรักษาที่ดีขึ้นแต่จะเห็นผลที่เกิดได้ไม่ชัดเจนซึ่งการนวดรักษาจะลดการอักเสบที่เกิดในข้อเข่าได้ไม่เต็มที่ เพราะฉะนั้นจึงต้องใช้ยาจากสูตรตำรับการพอกเข้ามามีบทบาทในการรักษา และน้ำมันไพลก็เป็นยาสมุนไพรอีกตัวหนึ่งที่จะช่วยบรรเทาอาการปวดกล้ามเนื้อและข้อได้ดี โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลมะนังยงจึงเห็นความสำคัญของการรักษาด้วยวิธีทางการแพทย์แผนไทยโดยวิธีการพอกเข่าด้วยสมุนไพร และน้ำมันไพล อีกทั้งเพื่อหลีกเลี่ยงการผ่าตัดข้อเข่า และการรับประทานยา ซึ่งการรับประทานยาจะทำให้มีผลข้างเคียงเกิดขึ้นหลายด้าน อาทิ เช่น กระเพาะอาหารอักเสบ เป็นแผลในกระเพาะอาหาร เป็นต้น ดังนั้นทางโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลมะนังยงได้เล็งเห็นและตระหนักถึงความสำคัญของปัญหาสุขภาพของกลุ่มโรคข้อเข่าเสื่อมในผู้สูงอายุจึงได้จัดทำโครงการดูแลผู้สูงอายุห่างไกลโรคข้อเข่าเสื่อมเพื่อส่งเสริมให้อาสาสมัครสาธารณสุขมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับสภาวะข้อเข่าเสื่อม วิธีการรักษาด้วยการแพทย์แผนไทยตลอดจนการนำไปใช้อย่างเหมาะสม เพื่อลดปัญหาความเจ็บป่วยข้อเข่าเสื่อมในผู้สูงอายุ ตอบสนองนโยบายกรมพัฒนางานแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก และนโยบายงานการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือกจังหวัด

วัตถุประสงค์/เป้าหมาย
การดำเนินงาน/กิจกรรม
  1. อบรม
  2. ประเมินผล
  3. ประชุมคณะทำงาน
วิธีดำเนินการ
ผลที่คาดว่าจะได้รับ

ผู้สูงอายุมีความรู้เรื่องข้อเข่าเสื่อมในผู้สูงอายุ และปฏิบัติทำการพอกเข่าได้