กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

ผู้สูงอายุนับเป็นกลุ่มประชากรที่มีความสำคัญอย่างยิ่งในสังคมไทย ที่ทุกฝ่ายต้องให้ความสำคัญ ให้การยกย่องนับถือเนื่องจากเป็นกลุ่มบุคคลที่เคยเป็นกำลังสำคัญในการพัฒนาประเทศเมื่อครั้งยังอยู่ในวัยทำงานสำหรับประเทศไทยสัดส่วนประชากรผู้สูงอายุได้เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วกลุ่มผู้สูงอายุจึงเป็นกลุ่มเป้าหมายเฉพาะที่สังคมจำเป็นต้องเตรียมการและให้การช่วยเหลือเกื้อกูลให้สามารถใช้ชีวิตประจำวันอย่างมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น สุขภาพช่องปากจัดเป็นองค์ประกอบหนึ่งที่สำคัญกับสุขภาพ อาทิการสูญเสียฟันจำนวนมากจะลดประสิทธิภาพการเคี้ยวอาหารทำให้ต้องเลือกกินอาหารที่เคี้ยวง่ายซึ่งมีไขมันสูงคลอเลสเตอรอลสูง หลีกเลี่ยงอาหารที่มีกากใยซึ่งร่างกายจำเป็นต้องได้รับการสูญเสียฟันทั้งปากเป็นปัจจัยเสี่ยงของการมีน้ำหนักลดลงและมีปัญหาในการสื่อสารหรือร่วมกิจกรรมในสังคมการมีปัจจัยเสี่ยงร่วมกันระหว่างโรคเรื้อรังกับโรคในช่องปาก เช่น โรคปริทันต์กับเบาหวานโรคหัวใจ โรคทางระบบทางเดินหายใจและสุขภาพจิต เป็นต้น สำหรับสุขภาพช่องปาก จากกระแสพระราชดำรัสของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 ความว่า “เวลาไม่มีฟันกินอะไรก็ไม่อร่อย ทำให้ไม่มีความสุขจิตใจก็ไม่สบายร่างกายก็ไม่แข็งแรง” ทำให้เห็นความสำคัญของสุขภาพช่องปากต่อสุขภาพและคุณภาพชีวิตที่ชัดเจน        ในกลุ่มอายุ ๖๐ ปี ขึ้นไป ทำให้ประสิทธิภาพการบดเคี้ยวอาหารลดลงชัดเจน แม้ว่ากลุ่มผู้สูงอายุตอนต้นจะมีจำนวนมากกว่าครึ่ง มีฟันถาวร 20 ซี่ แต่ฟันถาวรที่เหลือนั้นยังมีปัญหารอยโรคและความผิดปกติในช่องปากที่จำเป็นต้องได้รับการดูแลที่เหมาะสม เพื่อป้องกันการลุกลามที่นำไปสู่ความเจ็บปวดและการสูญเสียฟัน ปัญหาที่สำคัญได้แก่ การสูญเสียฟันโดยเฉพาะการสูญเสียฟันทั้งปากในผู้สูงอายุ 60-74 ปี เพิ่มสูงขึ้นส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตด้านการบดเคี้ยวอย่างมาก ซึ่งส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน เช่น การเคี้ยวอาหาร การกลืน สำลักอาหารบ่อยเสี่ยงต่อการเสียชีวิต การขาดความมั่นใจไม่กล้ายิ้มเมื่อเข้าสังคมเกิดเป็นปัญหาทั้งสุขภาพกายและสุขภาพจิต


ดังนั้นเพื่อเพิ่มประสิทธิผลในการลดการสูญเสียฟัน ให้กลุ่มผู้สูงอายุมีฟันใช้เคี้ยวอาหารอย่างเหมาะสมเพิ่มขึ้น กลุ่มอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ม.2 (บ้านเขาแก้ว) จึงเล็งเห็นความสำคัญของสุขภาพปากและฟันของผู้สูงอายุจึงเห็นสมควรส่งเสริมให้ผู้สูงอายุมีสุขภาพช่องปากดีจึงได้จัดทำ โครงการผู้สูงวัยบ้านเขาเพดาน รู้ทันโรค ใส่ใจดูแลสุขภาพช่องปากด้วยตนเอง เพื่อเป็นการส่งเสริมและฟื้นฟูสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุ สามารถดูแลสุขภาพช่องปากตนเองได้ ซึ่งในระยะยาวจะลดการสูญเสียฟัน ลดความต้องการฟันเทียมเมื่อเข้าสู่วัยสูงอายุต่อไป

1. ๑. เพื่อให้ผู้สูงอายุ มีความรู้,มีทักษะเรื่องโรคในช่องปากและการดูแลสุขภาพช่องปากที่ถูกต้อง ๒. เพื่อประเมินสภาวะช่องปากของผู้สูงอายุ 3. เพื่อส่งต่อผู้สูงอายุที่มีปัญหาช่องปาก

1. กิจกรรมที่ 1 กิจกรรมอบรมให้ความรู้
2. กิจกรรมที่ 2 ฝึกทักษะการแปรงฟันที่ถูกต้องและตรวจสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุ
3. กิจกรรมที่ 3 การส่งต่อผู้สูงอายุที่มีปัญหาสุขภาพช่องปาก

1.รวบรวมและวิเคราะห์ปัญหาเกี่ยวกับสุขภาพช่องปากในผู้สูงอายุ 2.วางแผน กำหนดกลุ่มเป้าหมายจำนวนกลุ่มเป้าหมายเนื้อหาและกำหนดรูปแบบวิธีการดำเนินโครงการ 3.จัดทำโครงการเพื่อเสนอขออนุมัติโครงการแก่กองทุนสุขภาพเทศบาลตำบลนาเมืองเพชร
4..ประสานวิทยากรและประสานผู้ที่เกี่ยวข้องและกลุ่มเป้าหมายเพื่อแจ้งการดำเนินงานโครงการ   กิจกรรมที่ 1 กิจกรรมอบรมให้ความรู้       ๑.ให้ความรู้เกี่ยวกับวิธีการดูแลสุขภาพช่องปากที่ดีและรอยโรคในช่องปากของผู้สูงอายุ 2.การดูแลช่องปากผู้สูงอายุ ทั้งผู้ที่มีฟันและใส่ฟันปลอม 3.ให้ทันตสุขศึกษาแนะนำการแปรงฟัน ผ้าก๊อซ หรือการใช้แปรงซอกฟัน รวมถึงการลดปัจจัย เสี่ยงในการเกิดโรคต่างๆ ในช่องปาก 4.ปัญหาสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุที่พบบ่อย พร้อมวิธีดูแลที่ถูกต้อง 5.โรคฟัน และโรคในช่องปากสำหรับผู้สูงอายุ   กิจกรรมที่ 2 ฝึกทักษะการแปรงฟันที่ถูกต้องและตรวจสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุ
        ๑.การฝึกทักษะการแปรงฟันและการใช้อุปกรณ์ดูแลช่องปากของผู้สูงอายุ           - วิธีแปรงฟัน อย่างถูกวิธี     - เลือกยาสีฟันที่ช่วยดูแลรักษาเหงือกและฟันที่มีคุณภาพ         2.ตรวจสุขภาพฟันของผู้สูงอายุ โดย เจ้าหน้าที่ทันตสาธารณสุข   กิจกรรมที่ 3 การส่งต่อผู้สูงอายุที่มีปัญหาสุขภาพช่องปาก หากตรวจสุขภาพช่องปากของผู้สูงอายุแล้วพบรายที่มีปัญหาจะส่งต่อให้กับเจ้าหน้าที่ทันตกรรมของโรงพยาบาลอย่างทันท่วงที

ผู้สูงอายุมีความรู้เกี่ยวกับเรื่องรอยโรคในช่องปากและมีทักษะการดูแลสุขภาพช่องปากที่ถูกต้อง ส่งผลให้มีสุขภาพช่องปากที่ดี ปัญหาโรคฟันผุเกิดลดน้อยลง รู้ถึงปัญหาสุขภาพช่องปากของตนเอง สามารถแก้ไขปัญหาเบื้องต้นด้วยตนเองได้