กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

โครงการตรวจคัดกรองโรคมะเร็งครบวงจร ประจำปี 2568

รายละเอียดโครงการ
รายละเอียดโครงการ
ชื่อโครงการ/กิจกรรม โครงการตรวจคัดกรองโรคมะเร็งครบวงจร ประจำปี 2568
รหัสโครงการ 68 - L8429 - 01 - 03
ชื่อองค์กรที่รับผิดชอบ โรงพยาบาลสิเกา จังหวัดตรัง
วันที่อนุมัติ 23 ธันวาคม 2567
ปี 2568
ระยะเวลาดำเนินโครงการ 1 มกราคม 2568 - 31 มีนาคม 2568
งบประมาณ 13,500.00
ผู้รับผิดชอบโครงการ ว่าที่ร้อยตรีหญิงกนกกาญจน์ ช่วงแก้ว
พื้นที่ดำเนินการ ตำบลบ่อหิน อำเภอสิเกา จังหวัดตรัง
ประเด็น
แผนงานโรคเรื้อรัง , แผนงานกลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีความเสี่ยง
สถานการณ์/หลักการและเหตุผล

โรคมะเร็งเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับต้นๆ ของคนทั่วโลก และมีแนวโน้มว่าจำนวนเพิ่มขึ้นทุกปี องค์การอนามัยโลกพบว่าในปี พ.ศ. 2565 มีผู้ป่วยมะเร็งรายใหม่จำนวน 18.1 ล้านคน และมีผู้เสียชีวิตจาก โรคมะเร็ง 9.6 ล้านคน โรคมะเร็งที่พบ 5 อันดับแรกของโลก ได้แก่ มะเร็งปอด มะเร็งเต้านม มะเร็งลำไส้ใหญ่ มะเร็งต่อมลูกหมาก และมะเร็งกระเพาะอาหาร  ข้อมูลสถิติโรคมะเร็งประเทศไทยปี พ.ศ. 2565 ของสถาบันมะเร็งแห่งชาติ พบผู้ป่วยใหม่ 122,757 คน เป็นเพศชายจำนวน 59,662 คน และเพศหญิง 63,095 คน โรคมะเร็งที่พบมาก 5 อันดับแรกชายไทย ได้แก่ มะเร็งตับและท่อน้ำดี มะเร็งปอด มะเร็งลำไส้ใหญ่และทวารหนัก มะเร็งต่อมลูกหมาก และ มะเร็งต่อมน้ำเหลือง ส่วนมะเร็งที่พบมาก 5 อันดับแรกในหญิงไทย ได้แก่ มะเร็งเต้านม มะเร็งตับและท่อน้ำดี มะเร็งปากมดลูก มะเร็งลำไส้ใหญ่และทวารหนัก และมะเร็งปอด (สถาบันมะเร็งแห่งชาติ 2565)       มะเร็งปากมดลูกเป็นมะเร็งที่พบมากที่สุดอันดับที่ 3 ในมะเร็งของสตรีไทย สาเหตุของมะเร็งปากมดลูกที่แท้จริงไม่ทราบแน่นอน แต่สาเหตุสำคัญเท่าที่วิทยาการทางการแพทย์ตรวจพบได้ในปัจจุบัน คือ การติดเชื้อ human papilloma virus หรือ HPV บริเวณปากมดลูก เป็นสาเหตุจำเพาะของมะเร็งปากมดลูก ปัจจัยเสี่ยงอื่นๆ เป็นเพียงปัจจัยส่งเสริมทำให้ปากมดลูกมีโอกาสติดเชื้อ HPV ได้มากขึ้นหรือง่ายขึ้น เช่นการมีคู่นอนหลายคน การมีเพศสัมพันธ์เมื่ออายุน้อย หรือการตั้งครรภ์เมื่ออายุน้อย
      มะเร็งเต้านมเป็นมะเร็งที่พบมากที่สุดในผู้หญิงไทยพบว่ามีผู้หญิงไทยป่วยด้วยมะเร็งเต้านมรายใหม่ราว 18,000 คนต่อปี หรือคิดเป็น 49 คนต่อวัน และมีผู้เสียชีวิตจากมะเร็งเต้านมราว 4,800 คน หรือคิดเป็น 13 คนต่อวัน สำหรับสาเหตุของการเกิดมะเร็งเต้านมยังไม่ทราบแน่ชัด แต่พบว่ามีปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดโรคได้มากขึ้นจากพฤติกรรมการใช้ชีวิต เช่น รับประทานอาหารไขมันสูง ขาดการออกกำลังกาย และดื่มสุรา รวมถึงบางปัจจัยที่ไม่สามารถควบคุมได้ เช่น ความผิดปกติทางพันธุกรรม และอายุที่มากขึ้น เป็นต้น ผู้เชี่ยวชาญด้านศัลยกรรมเต้านม สถาบันมะเร็งแห่งชาติ มะเร็งเต้านมเกิดจากเนื้อเยื่อที่มีความผิดปกติส่วนใดส่วนหนึ่งภายในเต้านมแล้วเปลี่ยนแปลงไปเป็นเซลล์มะเร็ง โดยเฉพาะอายุมากกว่า 40 ปีขึ้นไป หรือกลุ่มที่มีประวัติครอบครัวเป็นมะเร็งเต้านม มะเร็งรังไข่ ผู้ป่วยมะเร็งเต้านมในระยะแรกอาจไม่แสดงอาการและมักมาพบแพทย์ด้วยการคลำพบก้อนเนื้อในเต้านมหรือบริเวณรักแร้
      มะเร็งลำไส้ใหญ่และไส้ตรงเป็นโรคมะเร็งที่สามารถทำการตรวจหาได้ ตั้งแต่อยู่ในระยะเริ่มแรก ซึ่งสามารถทำการรักษา ให้หายได้และเสียค่ำใช้จ่ายน้อยกว่าการรักษามะเร็งในระยะลุกลาม นอกจากนี้ยังสามารถตรวจพบในระยะที่ยังไม่เป็นมะเร็งคือ Adenomas ซึ่งเมื่อทำการรักษาโดยการตัดทิ้งแล้วจะสามารถป้องกันการเกิดมะเร็งลำไส้ใหญ่ได้ สถาบันมะเร็งแห่งชาติจึงเสนอโครงการตรวจคัดกรอง มะเร็งลำไส้ใหญ่และไส้ตรงให้กับประชาชนที่มีอายุ 50 - 70 ปีขึ้นไป โดยการตรวจเม็ดเลือดแดงแฝงในอุจจาระ ด้วยวิธีFecal Immunochemical Test (FIT) ซึ่งเป็นวิธีที่นิยมใช้กันในปัจจุบันเนื่องจากขั้นตอนในการเตรียมตัวไม่ยุ่งยากซับซ้อ       ปี 2566 ข้อมูลจากโรงพยาบาลตรัง พบว่ามีผู้ป่วยมะเร็งปากมดลูกจำนวน 60 คน ผู้ป่วยมะเร็งเต้านม 164 คน ปี 2567 เขตพื้นที่รับผิดชอบของโรงพยาบาลสิเกา การคัดกรองมะเร็งปากมดลูก สตรี30-60ปี ได้รับการตรวจคัดกรองคิดเป็นร้อยละ 70.35 พบความผิดปกติส่งต่อโรงพยาบาลตรัง 4 ราย การคัดกรองมะเร็งเต้านม    สตรี 30-70 ปีคิดเป็นร้อยละ 85.63 พบความผิดปกติส่งต่อโรงพยาบาลตรัง จำนวน 8 ราย การคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่ประชาชนอายุ 50 – 70 ปี คิดเป็นร้อยละ 105.93 พบความผิดปกติ จำนวน 33 ราย และส่งต่อโรงพยาบาลตรังได้รับการส่องกล้อง จำนวน 29 ราย
      ดังนั้นกลุ่มงานบริการด้านปฐมภูมิและองค์รวม โรงพยาบาลสิเกา จึงได้จัดทำโครงการตรวจคัดกรองโรคมะเร็งครบวงจร ประจำปี 2568 ขึ้น

วัตถุประสงค์/เป้าหมาย
  1. เพื่อให้สตรีอายุ 30 - 70 ปี มีความรู้เกี่ยวกับโรคมะเร็งปากมดลูกและโรคมะเร็งเต้านม
  2. เพื่อให้สตรีอายุ 30 - 60 ปี ได้รับการตรวจคัดกรองโรคมะเร็งปากมดลูกและโรคมะเร็งเต้านม และผู้ที่พบผลผิดปกติตรวจยืนยันซ้ำโดยเจ้าหน้าที่
  3. เพื่อให้ประชาชน อายุ 50 - 70 ปี มีความรู้เรื่องโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่ และเข้ารับการตรวจคัดกรองโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่ และผู้ที่มีผลตรวจผิดปกติได้รับการส่งต่อเพื่อส่องกล้อง
การดำเนินงาน/กิจกรรม
  1. กิจกรรมตรวจคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่
  2. กิจกรรมคัดกรองมะเร็งปากมดลูกและมะเร็งเต้านม
วิธีดำเนินการ
ผลที่คาดว่าจะได้รับ
  1. ลดอัตราการป่วยและการเสียชีวิตด้วยโรคมะเร็งปากมดลูกและโรคมะเร็งเต้านม
  2. ประชาชนกลุ่มเป้าหมายมีความรู้ มีความเข้าใจ เรื่องโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่ เข้ารับการตรวจคัดกรองโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่ และผู้ที่มีผลตรวจผิดปกติได้รับการส่งต่อเพื่อส่องกล้องค้นหาโรค