โครงการป้องกันและคัดกรองภาวะโลหิตจางในคลีนิคสุขภาพเด็กดีและนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ในพื้นที่ศูนย์บริการสาธารณสุข 3 ประจำปี 2568
โครงการ
" โครงการป้องกันและคัดกรองภาวะโลหิตจางในคลีนิคสุขภาพเด็กดีและนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ในพื้นที่ศูนย์บริการสาธารณสุข 3 ประจำปี 2568 "
ตำบลทับเที่ยง อำเภอเมืองตรัง จังหวัดตรัง
หัวหน้าโครงการ
นางสาวคณิตา คงแก้ว
กันยายน 2568
ที่อยู่ ตำบลทับเที่ยง อำเภอเมืองตรัง จังหวัดตรัง จังหวัด ตรัง
รหัสโครงการ 2568-L6896-01-10
ระยะเวลาดำเนินงาน ตั้งแต่ 1 มกราคม 2568 ถึง 30 กันยายน 2568
กิตติกรรมประกาศ
"โครงการป้องกันและคัดกรองภาวะโลหิตจางในคลีนิคสุขภาพเด็กดีและนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ในพื้นที่ศูนย์บริการสาธารณสุข 3 ประจำปี 2568 จังหวัดตรัง" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ตำบลทับเที่ยง อำเภอเมืองตรัง จังหวัดตรัง
คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลนครตรัง ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป
คณะทำงานโครงการ
โครงการป้องกันและคัดกรองภาวะโลหิตจางในคลีนิคสุขภาพเด็กดีและนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ในพื้นที่ศูนย์บริการสาธารณสุข 3 ประจำปี 2568
บทคัดย่อ
โครงการ " โครงการป้องกันและคัดกรองภาวะโลหิตจางในคลีนิคสุขภาพเด็กดีและนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ในพื้นที่ศูนย์บริการสาธารณสุข 3 ประจำปี 2568 " ดำเนินการในพื้นที่ ตำบลทับเที่ยง อำเภอเมืองตรัง จังหวัดตรัง รหัสโครงการ 2568-L6896-01-10 ระยะเวลาการดำเนินงาน 1 มกราคม 2568 - 30 กันยายน 2568 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 32,200.00 บาท จาก กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลนครตรัง เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้
โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ
หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"
สารบัญ
| กิตติกรรมประกาศ | » |
| บทคัดย่อ | » |
| ความเป็นมา/หลักการเหตุผล | » |
| วัตถุประสงค์โครงการ | » |
| กิจกรรม/การดำเนินงาน | » |
| กลุ่มเป้าหมาย | » |
| ผลลัพธ์ที่ได้ | » |
| การประเมินผล | » |
| ปัญหาและอุปสรรค | » |
| ข้อเสนอแนะ | » |
| เอกสารประกอบอื่นๆ | » |
ความเป็นมา/หลักการเหตุผล
ภาวะซีดหรือภาวะโลหิตจาง (anemia) เป็นภาวะที่พบได้บ่อยในเด็กและเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญ
ช่วงอายุที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็กได้แก่ เด็กแรกเกิดถึง 5 ปี, เด็กก่อนวัยเรียน และหญิงตั้งครรภ์ตามลำดับ การขาดธาตุเหล็กในทารกและเด็กวัยก่อนเรียนมีความสำคัญอย่างยิ่ง เนื่องจากการขาดธาตุเหล็กเรื้อรังในเด็กวัยนี้ส่งผลต่อพัฒนาการ ระดับสติปัญญา และความสามารถในการเรียนรู้
จากการสำรวจของสำนักโภชนาการ ปี 2567 ผลการสำรวจ SEANUT II พบเด็กอายุ 6 เดือน - 12 ปี ได้รับปริมาณธาตุเหล็กจากอาหารไม่เพียงพอ คิดเป็นร้อยละ 63.5 และมีภาวะโลหิตจางร้อยละ 6.5 โดยมีสาเหตุหลักมาจาก 1) การรับประทานอาหารที่มีธาตุเหล็กไม่เพียงพอในขณะที่ร่างกายเด็กกำลังเจริญเติบโตจึงต้องการธาตุเหล็กมากขึ้น และ 2) สาเหตุจากการเสียเลือด อาจเกิดเฉียบพลัน เช่น เลือดออกจากแผลอุบัติเหตุต่างๆ หรือจากเลือดออกเรื้อรัง เช่น พยาธิปากขอ มีแผลในกระเพาะ เป็นต้น ทั้งนี้ การขาด/พร่องธาตุเหล็กเป็นสาเหตุที่พบได้บ่อยที่สุดที่ก่อ ให้เกิดโลหิตจางในเด็ก และเป็นภาวะที่พบบ่อยที่สุดของภาวะขาดสารอาหาร ธาตุเหล็กเป็นส่วนประกอบสำคัญของฮีโมโกลบินในเม็ดเลือดแดง และมีส่วนสำคัญในการป้องกันเชื้อโรค ดังนั้น การขาดธาตุเหล็กจึงส่งผลเสียต่อการทำงานด้านกายภาพ การสร้างภูมิคุ้มกันป้องกันการเจ็บป่วย และพัฒนาการของสมองของเด็กก่อนวัยเรียน โดยเฉพาะเด็กเล็กอายุต่ำกว่า 2 ปีอีก ทั้งส่งผลให้สูญเสียความสามารถในการเรียนรู้ตามศักยภาพอย่างถาวร ลดประสิทธิภาพในการเรียนของเด็ก และอาจมีความรุนแรงจนทำให้เสียชีวิตได้ และในปัจจุบันกระทรวงสาธารณสุขมีนโยบายคัดกรองภาวะซีดในเด็กชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 มากกว่าหรือเท่ากับร้อยละ 80 เพื่อค้นหาเด็กที่มีภาวะซีดและรักษาต่อไป
จากข้อมูลการตรวจความเข้มข้นเลือด(Hct) ด้วยเครื่อง Hemocue เด็กอายุ 9-12 เดือน ในคลินิกสุขภาพเด็กดี ศูนย์บริการสาธารณสุข 3 กองสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม เทศบาลนครตรัง ระหว่างวันที่ 1 สิงหาคม 2567 – 30 กันยายน 2567 จำนวน 20 ราย มีภาวะซีด 7 ราย(ความเข้มข้นเลือดต่ำกว่า 33 %) คิดเป็นร้อยละ 35 และในปีการศึกษา 2567 เด็กนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 โรงเรียนในพื้นที่ศูนย์บริการสาธารณสุข 3 ได้รับการคัดกรอง จำนวน 17 ราย มีภาวะซีด 2 ราย คิดเป็นร้อยละ 11.76 งานศูนย์บริการสาธารณสุข 3 กองสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม เทศบาลนครตรัง จึงจัดทำโครงการป้องกันและคัดกรองภาวะโลหิตจางในคลินิกสุขภาพเด็กดี ประจำปี 2568 เพื่อคัดกรองภาวะโลหิตจาง ตลอดจนป้องกัน/แก้ไขภาวะโลหิตจางในกลุ่มเด็กอายุ 9-12 เดือน ในพื้นที่ศูนย์บริการสาธารณสุข 3 และเด็กชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 โรงเรียนในพื้นที่รับผิดชอบ ที่เสี่ยงต่อการเกิดภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็ก กรณีพบภาวะโลหิตจางสามารถให้คำแนะนำและรักษาได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น
วัตถุประสงค์โครงการ
- เพื่อให้เด็กอายุ 9-12 เดือน และเด็กนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 กลุ่มเป้าหมาย ได้รับการตรวจ คัดกรองภาวะโลหิตจางอย่างครอบคลุม
- เพื่อให้เด็กที่มีภาวะโลหิตจางได้รับการรักษาทางการแพทย์และเฝ้าติดตามในระยะเวลา 3 เดือน
กิจกรรม/การดำเนินงาน
- กิจกรรมคัดกรอง/ติดตามภาวะโลหิตจาง
- กิจกรรมให้ความรู้, คำแนะนำการป้องกันภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็ก
- กิจกรรมจ่ายยาน้ำ/ยาเม็ดเสริมธาตุเหล็กและมอบอาหารเสริมธาตุเหล็กเพื่อแก้ไขปัญหาเด็กที่มีภาวะโลหิตจาง
- กิจกรรมคัดกรอง/ติดตามภาวะโลหิตจาง
- กิจกรรมจ่ายยาน้ำ/ยาเม็ดเสริมธาตุเหล็กและมอบอาหารเสริมธาตุเหล็กเพื่อแก้ไขปัญหาเด็กที่มีภาวะโลหิตจาง
- กิจกรรมให้ความรู้, คำแนะนำการป้องกันภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็ก
กลุ่มเป้าหมาย
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้ | |
|---|---|---|
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | ||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | ||
| กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน | ||
| กลุ่มวัยทำงาน | ||
| กลุ่มผู้สูงอายุ | ||
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | ||
| กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด | ||
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | ||
| กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | ||
| สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)] |
ผลที่คาดว่าจะได้รับ
- เด็กอายุ 9-12 เดือน และเด็กนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 กลุ่มเป้าหมายได้รับการตรวจคัดกรองภาวะโลหิตจางอย่างครอบคลุมและมีประสิทธิภาพ
- ผู้ปกครอง/ผู้ดูแลเด็กมีความรู้ในการป้องกันภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็กอย่างถูกต้อง
- เด็กที่มีภาวะโลหิตจางได้รับการรักษาทางการแพทย์อย่างทันท่วงทีและได้รับการเฝ้าติดตามในระยะเวลา 3 เดือน
ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน
| วัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ ผลลัพธ์และตัวชี้วัดผลลัพธ์** กิจกรรมของโครงการ | ผลผลิต* | |
|---|---|---|
| ผลผลิตที่ตั้งไว้ | ผลผลิตที่เกิดขึ้นจริง | |
1. กิจกรรมให้ความรู้, คำแนะนำการป้องกันภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็ก |
||
วันที่ 1 มกราคม 2568 เวลา 09:00 น.กิจกรรมที่ทำให้ความรู้และคำแนะนำผู้ปกครอง/ผู้ดูแลเด็ก เรื่องการป้องกันภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็ก,การรับประทานยาน้ำ/ยาเม็ดเสริมธาตุเหล็ก แะการรับประทานอาหารเพิ่มธาตุเหล็ก ในวันมารับบริการในคลินิกสุขภาพเด็กดี ในโรงเรียน และผ่านช่องทางออนไลน์ต่างๆ ผลผลิต/ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นได้ดำเนินการให้ความรู้และคำแนะนำแก่ผู้ปกครองและผู้ดูแลเด็กเกี่ยวกับการป้องกันภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็ก การรับประทานยาน้ำ/ยาเม็ดเสริมธาตุเหล็ก และการเลือกบริโภคอาหารที่มีธาตุเหล็กสูง โดยให้ความรู้แก่ผู้มารับบริการในคลินิกสุขภาพเด็กดีจำนวน 287 คน และนักเรียนในโรงเรียนจำนวน 144 คน รวมทั้งเผยแพร่ผ่านช่องทางอื่น ๆ ครอบคลุมกลุ่มเป้าหมาย ร้อยละ 100 ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นพบว่า ผู้ปกครองและผู้ดูแลเด็กมีความรู้ความเข้าใจเพิ่มขึ้น สามารถปฏิบัติได้ถูกต้องในการให้ยาธาตุเหล็กและการจัดอาหารที่เหมาะสมแก่เด็ก ส่งผลให้ความเสี่ยงต่อภาวะโลหิตจางลดลง และช่วยส่งเสริมพัฒนาการของเด็กให้เหมาะสมตามวัย
|
0 | 0 |
2. กิจกรรมจ่ายยาน้ำ/ยาเม็ดเสริมธาตุเหล็กและมอบอาหารเสริมธาตุเหล็กเพื่อแก้ไขปัญหาเด็กที่มีภาวะโลหิตจาง |
||
วันที่ 1 มกราคม 2568 เวลา 08:30 น.กิจกรรมที่ทำ-จ่ายยาน้ำเสริมธาตุเหล็กตามแนวทางควบคุมป้องกันโลหิตจางในเด็กอายุ 0-5 ปี เขตสุขภาพที่12 -ให้คำแนะนำการรับประทานยาน้ำเสริมธาตุเหล็ก -แนะนำการรับประทานอาหารเสริมธาตุเหล็ก(โรยโจ๊กหรือข้าวตุ๋น เพื่อเพิ่มธาตุเหล็ก) -สรุปผลการดำเนินงาน ผลผลิต/ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นดำเนินการจ่ายยาน้ำเสริมธาตุเหล็กตามแนวทางควบคุมป้องกันโลหิตจางในเด็กอายุ0-5ปี เขตสุขภาพที่12 จำนวน 52ราย คิดเป็นร้อยละ 98.11และให้คำแนะนำในการรับประทานยาน้ำเสริมธาตุเหล็ก การรับประทานอาหารเสริมที่มีธาตุเหล็กเพื่อปรับพฤติกรรมการบริโภคอาหารในกลุ่มเด็กโดยส่งเสริมให้มีการบริโภคอาหารที่มีธาตุเหล็กสูง เพื่อช่วยลดภาวะโลหิตจางในกลุ่มเด็กเล็กอย่างมีประสิทธิภาพ
|
0 | 0 |
3. กิจกรรมคัดกรอง/ติดตามภาวะโลหิตจาง |
||
วันที่ 1 มกราคม 2568 เวลา 09:00 น.กิจกรรมที่ทำ-บันทึกข้อมูลในทะเบียนการคัดกรองภาวะโลหิตจางในเด็กชั้นประถมศึกษาปี่ที่1 ในระบบ HOSxP XE PCU ผลผลิต/ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นได้ดำเนินการคัดกรองกลุ่มเป้าหมายทั้งในคลินิกสุขภาพเด็กดี การออกเยี่ยมบ้านเชิงรุก และในสถานศึกษา ผลการดำเนินงานสรุปได้ดังนี้ ในกลุ่มเด็กอายุ 9–12 เดือน มีเด็กเข้ารับการตรวจคัดกรองภาวะโลหิตจางจำนวน 55 ราย คิดเป็นร้อยละ 93.22 พบเด็กมีภาวะโลหิตจาง (Hct < 33%) จำนวน 8 ราย คิดเป็นร้อยละ 14.54 ทั้งหมดได้รับการติดตามและให้ยาบำรุงธาตุเหล็กครบถ้วนเป็นเวลา 2 เดือน รวมทั้งมีการบันทึกข้อมูลเข้าสู่ระบบ HOSxP XE PCU ครบทุกกรณีสำหรับกลุ่มเด็กนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 มีนักเรียนเข้ารับการคัดกรองภาวะโลหิตจางจำนวน 145 ราย คิดเป็นร้อยละ 99.31 พบเด็กมีภาวะโลหิตจางจำนวน 23 ราย คิดเป็นร้อยละ 15.97 โดยเด็กกลุ่มนี้ได้รับการติดตามอาการและให้ยาบำรุงธาตุเหล็กครบถ้วนเช่นเดียวกัน ทั้งยังมีการบันทึกข้อมูลลงระบบ HOSxP XE PCU ครบทั้งหมด
|
0 | 0 |
* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น
ส่วนที่ 2 ประเมินความพึงพอใจต่อความสำเร็จและปัญหาอุปสรรคในการดำเนินโครงการในภาพรวม
ผลการดำเนินโครงการ
สรุปผลการดำเนินโครงการ
ผลการดำเนินโครงการ/กิจกรรม:
บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
บรรลุตามวัตถุประสงค์บางส่วนของโครงการ
ไม่บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
ผลผลิตโครงการ
| วัตถุประสงค์ | สถานการณ์ | เป้าหมาย | ผลผลิต | อธิบาย | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | เพื่อให้เด็กอายุ 9-12 เดือน และเด็กนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 กลุ่มเป้าหมาย ได้รับการตรวจ คัดกรองภาวะโลหิตจางอย่างครอบคลุม ตัวชี้วัด : เด็กอายุ 9-12 เดือน และเด็กชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ได้รับการตรวจคัดกรองภาวะโลหิตจาง ≥ ร้อยละ 90 |
|
|||
| 2 | เพื่อให้เด็กที่มีภาวะโลหิตจางได้รับการรักษาทางการแพทย์และเฝ้าติดตามในระยะเวลา 3 เดือน ตัวชี้วัด : เด็กที่มีภาวะโลหิตจางได้รับการรักษาทางการแพทย์และเฝ้าติดตามในระยะเวลา 3 เดือน ≥ ร้อยละ 90 |
|
ผู้เข้าร่วมโครงการ
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) | |
|---|---|---|---|
| จำนวนกลุ่มเป้าหมายทั้งหมด | 0 | ||
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) | |
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | |||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | - | ||
| กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน | - | ||
| กลุ่มวัยทำงาน | - | ||
| กลุ่มผู้สูงอายุ | - | ||
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | |||
| กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด | - | ||
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | - | ||
| กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ | - | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | - | ||
| สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)] | - |
บทคัดย่อ*
โครงการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) เพื่อให้เด็กอายุ 9-12 เดือน และเด็กนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 กลุ่มเป้าหมาย ได้รับการตรวจ คัดกรองภาวะโลหิตจางอย่างครอบคลุม (2) เพื่อให้เด็กที่มีภาวะโลหิตจางได้รับการรักษาทางการแพทย์และเฝ้าติดตามในระยะเวลา 3 เดือน
ผลการดำเนินงานที่สำคัญ ได้แก่ (1) กิจกรรมคัดกรอง/ติดตามภาวะโลหิตจาง (2) กิจกรรมให้ความรู้, คำแนะนำการป้องกันภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็ก (3) กิจกรรมจ่ายยาน้ำ/ยาเม็ดเสริมธาตุเหล็กและมอบอาหารเสริมธาตุเหล็กเพื่อแก้ไขปัญหาเด็กที่มีภาวะโลหิตจาง (4) กิจกรรมคัดกรอง/ติดตามภาวะโลหิตจาง (5) กิจกรรมจ่ายยาน้ำ/ยาเม็ดเสริมธาตุเหล็กและมอบอาหารเสริมธาตุเหล็กเพื่อแก้ไขปัญหาเด็กที่มีภาวะโลหิตจาง (6) กิจกรรมให้ความรู้, คำแนะนำการป้องกันภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็ก
ข้อเสนอแนะ ได้แก่ (1) ...
หมายเหตุ *
ปัญหาอุปสรรคและข้อเสนอแนะ
โครงการป้องกันและคัดกรองภาวะโลหิตจางในคลีนิคสุขภาพเด็กดีและนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ในพื้นที่ศูนย์บริการสาธารณสุข 3 ประจำปี 2568 จังหวัด ตรัง
รหัสโครงการ 2568-L6896-01-10
ได้ดำเนินกิจกรรมตามที่เสนอไว้เสร็จสมบูรณ์เรียบร้อยแล้ว
( นางสาวคณิตา คงแก้ว )
ผู้รับผิดชอบโครงการ
......./............/.......