โครงการสุขภาพดี วิถีไทยด้วยลูกประคบสมุนไพร
โครงการ
" โครงการสุขภาพดี วิถีไทยด้วยลูกประคบสมุนไพร "
ตำบลควนขนุน อำเภอเขาชัยสน จังหวัดพัทลุง
หัวหน้าโครงการ
นางอาภา จันธำรงค์
กันยายน 2568
ที่อยู่ ตำบลควนขนุน อำเภอเขาชัยสน จังหวัดพัทลุง จังหวัด พัทลุง
รหัสโครงการ 2568-L3311-2-9 เลขที่ข้อตกลง 19/2568
ระยะเวลาดำเนินงาน ตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2567 ถึง 30 กันยายน 2568
กิตติกรรมประกาศ
"โครงการสุขภาพดี วิถีไทยด้วยลูกประคบสมุนไพร จังหวัดพัทลุง" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ตำบลควนขนุน อำเภอเขาชัยสน จังหวัดพัทลุง
คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลตำบลควนขนุน ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป
คณะทำงานโครงการ
โครงการสุขภาพดี วิถีไทยด้วยลูกประคบสมุนไพร
บทคัดย่อ
โครงการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายมีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับสมุนไพรและสรรพคุณของสมุนไพรที่ใช้ในการทำลูกประคบ (2) เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายมีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับวิธีการห่อลูกประคบสมุนไพร (3) เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายสามารถนำลูกประคบสมุนไพรไปใช้ได้อย่างถูกวิธี (4) เพื่อลดการใช้ยาจากอาการเจ็บป่วย
ผลการดำเนินงานที่สำคัญ ได้แก่ (1) ๑.กิจกรรมอบรมให้ความรู้เรื่อง การทำลูกประคบสมุนไพร
ข้อเสนอแนะ ได้แก่ (1) ควรจัดโครงการต่อเนื่องทุกปี เพื่อให้ประชาชนได้มีทักษะในการประกอบอาชีพเสริม
หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"
สารบัญ
| กิตติกรรมประกาศ | » |
| บทคัดย่อ | » |
| ความเป็นมา/หลักการเหตุผล | » |
| วัตถุประสงค์โครงการ | » |
| กิจกรรม/การดำเนินงาน | » |
| กลุ่มเป้าหมาย | » |
| ผลลัพธ์ที่ได้ | » |
| การประเมินผล | » |
| ปัญหาและอุปสรรค | » |
| ข้อเสนอแนะ | » |
| เอกสารประกอบอื่นๆ | » |
ความเป็นมา/หลักการเหตุผล
พืชสมุนไพรเป็นผลผลิตจากธรรมชาติ ที่มนุษย์รู้จักนำมาใช้ประโยชน์ เพื่อการรักษาโรคภัยไข้เจ็บตั้งแต่โบราณกาลแล้ว เช่น ในเอเชียก็มีหลักฐานแสดงว่ามนุษย์รู้จักใช้พืชสมุนไพรมากกว่า 6,000 ปี แต่หลังจากที่ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ มีการพัฒนาเจริญก้าวหน้ามากขึ้น มีการสังเคราะห์ และผลิตยาจากสารเคมี ในรูปที่ใช้ประโยชน์ได้ง่าย สะดวกสบายในการใช้มากกว่าสมุนไพร ทำให้ความนิยมใช้ยาสมุนไพรลดลงมาเป็นอันมาก เป็นเหตุให้ความรู้วิทยาการด้านสมุนไพรขาดการพัฒนาไม่เจริญก้าวหน้าเท่าที่ควร ในปัจจุบันทั่วโลกได้ยอมรับแล้วว่าผลที่ได้จากการสกัดสมุนไพรให้คุณประโยชน์ดีกว่ายา ที่ได้จากการสังเคราะห์ทางวิทยาศาสตร์ ประกอบกับในประเทศไทยเป็นแหล่งทรัพยากรธรรมชาติอันอุดมสมบูรณ์ มีพืชต่างๆที่ใช้เป็นสมุนไพรได้อย่างมากมายนับหมื่นชนิด ยังขาดก็แต่เพียงการค้นคว้าวิจัยในทางที่เป็นวิทยาศาสตร์มากขึ้น ปัจจุบันหลายคนเริ่มหันมาสนใจดูแลสุขภาพ การบริโภคอาหารพืชสมุนไพรหรือนำพืชสมุนไพรที่พบเห็นได้ทั่วไปมาใช้ดุแล ป้องกัน ส่งเสริมสุขภาพตนเองเบื้องต้น นับได้ว่าเป็นสิ่งที่ทุกคนควรปฏิบัติดังเช่นบรรพบุรุษของเราที่มีการใช้สมุนไพรเพื่อการรักษาเบื้องต้นมานานแล้ว การนำพืชสมุนไพร เช่น พริก ข่า ตะไคร้ มะกรูด มะนาว มาปลูกไว้รอบๆบ้าน หรือที่มีอยู่ในชุมชนของตนเพื่อเป็นพืชสมุนไพรสามัญประจำบ้านที่สามารถหยิบใช้สอยเมื่อยามจำเป็น
ชมรม อสม.หมู่ที่ ๓ บ้านท่าลาด จึงมีกิจกรรมส่งเสริมดูแลสุขภาพด้านการแพทย์แผนไทย ให้เกิดความตระหนักถึงสุขภาพของคนในเขตพื้นที่ทำลูกประคบสมุนไพร ผลิตภัณฑ์ที่ได้จากการนำสมุนไพรหลายชนิดมาผ่านกระบวนการทำความสะอาดแล้วนำมาหั่นหรือสับ ให้เป็นชิ้นตามขนาดที่ต้องการพอแตกใช้สดหรือทำให้แห้งนำมาห่อหรือบรรจุรวมกันในผ้าให้ได้รูปทรงต่าง ๆ เช่นทรงกลม หมอนสำหรับใช้นาบหรือกดประคบส่วนต่าง ๆ ของร่างกายเพื่อทำให้กล้ามเนื้อผ่อนคลาย ถ้าเป็นลูกประคบสมุนไพรแห้ง ก่อนใช้ต้องนำมาพรมน้ำแล้วทำให้ร้อนโดยนึ่ง ลักษณะทั่วไปของลูกประคบสมุนไพรต้องห่อผ้าปิดสนิทรูปทรงต่าง ๆ ภายในบรรจุสมุนไพรสดหรือแห้งหลายชนิดรวมกัน มีกลิ่นหอมของน้ำมันหอมระเหยของสมุนไพร คุณค่าของสมุนไพรที่มีใช้ในครัวเรือนและประโยชน์ทางยาของสมุนไพรต่าง ๆ มาประยุกต์ใช้ ส่งเสริมให้นักเรียน อนุรักษ์ และสืบสานภูมิปัญญาไทยต่อไป
วัตถุประสงค์โครงการ
- เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายมีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับสมุนไพรและสรรพคุณของสมุนไพรที่ใช้ในการทำลูกประคบ
- เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายมีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับวิธีการห่อลูกประคบสมุนไพร
- เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายสามารถนำลูกประคบสมุนไพรไปใช้ได้อย่างถูกวิธี
- เพื่อลดการใช้ยาจากอาการเจ็บป่วย
กิจกรรม/การดำเนินงาน
- ๑.กิจกรรมอบรมให้ความรู้เรื่อง การทำลูกประคบสมุนไพร
กลุ่มเป้าหมาย
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้ | |
|---|---|---|
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | ||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | ||
| กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน | ||
| กลุ่มวัยทำงาน | 50 | |
| กลุ่มผู้สูงอายุ | ||
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | ||
| กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด | ||
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | ||
| กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | ||
| สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)] |
ผลที่คาดว่าจะได้รับ
๑. เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายมีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับสมุนไพรและสรรพคุณของสมุนไพรที่ใช้ในการทำลูกประคบ
๒. เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายมีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับวิธีการห่อลูกประคบสมุนไพร
๓. เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายสามารถนำลูกประคบสมุนไพรไปใช้ได้อย่างถูกวิธี
๔. เพื่อลดการใช้ยาจากอาการเจ็บป่วย
ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน
| วัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ ผลลัพธ์และตัวชี้วัดผลลัพธ์** กิจกรรมของโครงการ | ผลผลิต* | |
|---|---|---|
| ผลผลิตที่ตั้งไว้ | ผลผลิตที่เกิดขึ้นจริง | |
* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น
ส่วนที่ 2 ประเมินความพึงพอใจต่อความสำเร็จและปัญหาอุปสรรคในการดำเนินโครงการในภาพรวม
ผลการดำเนินโครงการ
สรุปผลการดำเนินโครงการ
ผลการดำเนินโครงการ/กิจกรรม:
บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
บรรลุตามวัตถุประสงค์บางส่วนของโครงการ
ไม่บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
ชมรม อสม.ม.3 บ้านท่าลาด ได้รับงบประมาณตามโครงการสุขภาพดี วิถีไทยด้วยลูกประคบสมุนไพร จำนวน 9,200 บาท ได้ดำเนินงานตามโครงการดังนี้ คือ 1.กิจกรรมอบรมให้ความรู้เรื่อง การทำลูกประคบสมุนไพร จำนวน 9,200 บาท มีค่าใช้จ่ายดังนี้ 1.1ค่าอาหารกลางวัน มื้อละ 45 บาท จำนวน 1 มื้อ เป็นเงิน 2,250 บาท 1.2ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่ม มื้อละ 30 บาท จำนวน 2 มื้อ เป็นเงิน 3,000 บาท 1.3ค่าป้ายไวนิลโครงการ เป็นเงิน 400 บาท 1.4 ค่าวัสดุอุปกรณ์ เป็นเงิน 1,450 บาท 1.5 ค่าสมุนไพรที่ใช้ในการห่อลูกประคบ 2.ร้อยละ 100 ของกลุ่มเป้าหมายเข้าร่วมโครงการ 3.ร้อยละ 100 ของกลุ่มเป้าหมายมีความรู้ ความเข้าใจ เกี่ยวกับสมุนไพรและสรรพคุณของสมุนไพรที่ใช้ในการทำลูกประคบ 4.ร้อยละ 90 ของกลุ่มเป้าหมายมีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับวิธีการห่อลูกประคบสมุนไพร 5.ร้อยละ 90 ของกลุ่มเป้าหมายสามารถนำลูกประคบสมุนไพรไปใช้ได้อย่างถูกวิธี
ผลผลิตโครงการ
| วัตถุประสงค์ | สถานการณ์ | เป้าหมาย | ผลผลิต | อธิบาย | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายมีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับสมุนไพรและสรรพคุณของสมุนไพรที่ใช้ในการทำลูกประคบ ตัวชี้วัด : ร้อยละ ๘๐ ของกลุ่มเป้าหมาย เข้าร่วมโครงการ |
|
|||
| 2 | เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายมีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับวิธีการห่อลูกประคบสมุนไพร ตัวชี้วัด : ร้อยละ ๘๐ ของกลุ่มเป้าหมาย มีความรู้ ความเข้าใจ เกี่ยวกับสมุนไพรและสรรพคุณของสมุนไพรที่ใช้ในการทำลูกประคบ |
|
|||
| 3 | เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายสามารถนำลูกประคบสมุนไพรไปใช้ได้อย่างถูกวิธี ตัวชี้วัด : ร้อยละ ๘๐ ของกลุ่มเป้าหมาย มีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับวิธีการห่อลูกประคบสมุนไพร |
|
|||
| 4 | เพื่อลดการใช้ยาจากอาการเจ็บป่วย ตัวชี้วัด : ร้อยละ ๘๐ ของกลุ่มเป้าหมายสามารถนำลูกประคบสมุนไพรไปใช้ได้อย่างถูกวิธี |
|
ผู้เข้าร่วมโครงการ
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) | |
|---|---|---|---|
| จำนวนกลุ่มเป้าหมายทั้งหมด | 50 | 54 | |
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) | |
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | |||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | - | ||
| กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน | - | ||
| กลุ่มวัยทำงาน | 50 | 54 | |
| กลุ่มผู้สูงอายุ | - | ||
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | |||
| กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด | - | ||
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | - | ||
| กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ | - | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | - | ||
| สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)] | - |
บทคัดย่อ*
โครงการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายมีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับสมุนไพรและสรรพคุณของสมุนไพรที่ใช้ในการทำลูกประคบ (2) เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายมีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับวิธีการห่อลูกประคบสมุนไพร (3) เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายสามารถนำลูกประคบสมุนไพรไปใช้ได้อย่างถูกวิธี (4) เพื่อลดการใช้ยาจากอาการเจ็บป่วย
ผลการดำเนินงานที่สำคัญ ได้แก่ (1) ๑.กิจกรรมอบรมให้ความรู้เรื่อง การทำลูกประคบสมุนไพร
ข้อเสนอแนะ ได้แก่ (1) ควรจัดโครงการต่อเนื่องทุกปี เพื่อให้ประชาชนได้มีทักษะในการประกอบอาชีพเสริม
หมายเหตุ *
ปัญหาอุปสรรคและข้อเสนอแนะ