กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

ผู้สูงอายุนับเป็นกลุ่มประชากรที่มีความสำคัญอย่างยิ่งในสังคมไทยที่ทุกฝ่ายต้องให้ความสำคัญ โดยข้อมูลปี 256๖ ประเทศไทยมีประชากรผู้สูงอายุ มากถึง ร้อยละ 20 ของประชากรทั้งหมด และจะเป็น “สังคมสูงวัยระดับสุดยอด” (Super Aged Society) ในปี พ.ศ. 2576 คาดการณ์ว่าในปี พ.ศ. 2583 จะมีจำนวนผู้สูงอายุเพิ่มขึ้นถึงร้อยละ 31.40 แนวโน้มการเพิ่มขึ้นของผู้สูงอายุ ซึ่งการเปลี่ยนแปลงดังกล่าวนี้ จำเป็นต้องให้ความสำคัญในเรื่องการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุที่มีจำนวนเพิ่มขึ้นทั้งด้านร่างกาย จิตใจ และสังคม เพื่อลดผลกระทบต่อสุขภาพ
สุขภาพช่องปากถือเป็นองค์ประกอบหนึ่งที่สำคัญกับสุขภาพทางด้านร่างกาย อาทิ การสูญเสียฟันจำนวนมากจะลดประสิทธิภาพการเคี้ยวอาหาร ส่งผลกระทบต่อระบบทางเดินอาหาร การดำเนินชีวิตประจำวันและสุขภาพจิต เป็นต้น ดังกระแสพระราชดำรัสของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 ความว่า “เวลาไม่มีฟันกินอะไรก็ไม่อร่อย ทำให้ไม่มีความสุขจิตใจก็ไม่สบายร่างกายก็ไม่แข็งแรง” จากรายงานผลการสำรวจสภาวะสุขภาพช่องปากระดับประเทศ ครั้งที่ ๙ ประเทศไทย พ.ศ. 256๖ ในกลุ่มอายุ ๖๐ ปี ขึ้นไป พบว่าร้อยละ 60.9 ของผู้สูงอายุ มีฟันอยู่ในสภาพใช้งานได้ ๒๐ ซี่ และผู้สูงอายุมีฟันแท้คู่สบ ๔ คู่ ขึ้นไป ร้อยละ 43.7 ทำให้ประสิทธิภาพการบดเคี้ยวอาหารลดลงชัดเจน แม้ว่ากลุ่มผู้สูงอายุตอนต้นจะมีจำนวนมากกว่าครึ่ง มีฟันถาวร 20 ซี่ แต่ฟันถาวรที่เหลือนั้นยังมีปัญหารอยโรคและความผิดปกติในช่องปากที่จำเป็นต้องได้รับการดูแลที่เหมาะสม เพื่อป้องกันการลุกลามที่นำไปสู่ความเจ็บปวดและการสูญเสียฟัน ปัญหาที่สำคัญได้แก่ การสูญเสียฟันโดยเฉพาะการสูญเสียฟันทั้งปากในผู้สูงอายุ 60-74 ปี พบร้อยละ 6.2 แต่เมื่ออายุ 80-85 ปี เพิ่มสูง ถึงร้อยละ 23.1 ส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตด้านการบดเคี้ยวอย่างมาก
โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านเจ้าพะ มีผู้สูงอายุ จำนวน 184 คน จากกการสำรวจสุขภาพช่องปากของผู้สูงอายุ หมู่ ๑๑และ๑๔ ในเขตรับผิดชอบ พบว่าผู้สูงอายุมีฟันแท้ใช้งานได้ ๒๐ ซี่ขึ้นไป คิดเป็นร้อยละ 40.76 เมื่อเทียบกับเป้าหมายทันตสุขภาพแห่งชาติ ที่รายงานผลการสำรวจสภาวะสุขภาพช่องปากระดับประเทศ ครั้งที่ ๙ ประเทศไทย พ.ศ.256๖ ถือว่าอยู่ในเกณฑ์ต่ำ และผู้สูงอายุยังขาดความรู้ความเข้าใจ และการปฏิบัติตัวในการดูแลสุขภาพช่องปากของตนเองอย่างเหมาะสม อันจะนำไปสู่การสูญเสียฟันเมื่ออายุเพิ่มขึ้น ดังนั้นเพื่อเพิ่มประสิทธิผลในการลดการสูญเสียฟัน ให้กลุ่มผู้สูงอายุให้มีฟันใช้เคี้ยวอาหารอย่างเหมาะสมยืดอายุการใช้งาน โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านเจ้าพะ จึงได้จัดทำโครงการส่งเสริมสุขภาพช่องปากในผู้สูงอายุ ขึ้นเพื่อเป็นการส่งเสริมและฟื้นฟูสุขภาพช่องปากของผู้สูงอายุในเขตรับผิดชอบ ให้สามารถดูแลสุขภาพช่องปากตนเองได้ ซึ่งในระยะยาวจะลดการสูญเสียฟันเมื่ออายุเพิ่มขึ้นต่อไป

1. ๑.เพื่อให้ผู้สูงอายุมีความรู้เรื่องโรคในช่องปากและการดูแลสุขภาพช่องปากที่ถูกต้อง
2. ๒.เพื่อฝึกทักษะการดูแลสุขภาพช่องปากของผู้สูงอายุด้วยตนเองอย่างถูกต้อง
3. ๓.เพื่อตรวจสุขภาพช่องปากของผู้สูงอายุในเขตพื้นที่ ม.๑๑ และ ๑๔ ต.ปะเหลียน

๑.ประสานงานหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อวางแผนการดำเนินงานตามโครงการฯ ๒.จัดทำโครงการส่งเสริมสุขภาพช่องปากในผู้สูงอายุ ปี ๒๕๖๘ เสนอของบประมาณ ๓.ประชุมชี้แจงการดำเนินงานโครงการแก่ เจ้าหน้าที่ และขอความร่วมมือในการดำเนินงาน
๔.ประสานเจ้าหน้าที่ วิทยากรที่มีความรู้ ความสามารถ ด้านทันตกรรม ๕. ประชาสัมพันธ์โครงการแต่ละหมู่บ้าน ๖. ดำเนินกิจกรรมการตามโครงการ ๖.๑ กิจกรรมอบรมให้ความรู้เรื่องการดูแลสุขภาพช่องปากของผู้สูงอายุ ๖.๒ กิจกรรมการฝึกทักษะการแปรงฟันและการใช้อุปกรณ์ดูแลช่องปากของผู้สูงอายุ ๖.๓ การตรวจสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุ ๗. ประเมินผลการดำเนินงาน

๑.ผู้สูงอายุมีความรู้เรื่องโรคและการดูแลสุขภาพช่องปาก ๒.ผู้สูงอายุมีทักษะการดูแลสุขภาพช่องปากของตนเองอย่างถูกต้อง ๓.ผู้สูงอายุในเขตรับผิดชอบได้รับการตรวจสุขภาพช่องปาก