โครงการตรวจคัดกรองความเสี่ยงสุขภาพประชาชนจากภัยสารเคมีกำจัดศัตรูพืช
โครงการตรวจคัดกรองความเสี่ยงสุขภาพประชาชนจากภัยสารเคมีกำจัดศัตรูพืช
| ชื่อโครงการ/กิจกรรม | โครงการตรวจคัดกรองความเสี่ยงสุขภาพประชาชนจากภัยสารเคมีกำจัดศัตรูพืช | |
| รหัสโครงการ | 68-L1521-01-06 | |
| ชื่อองค์กรที่รับผิดชอบ | โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลกะลาเส | |
| วันที่อนุมัติ | 21 มีนาคม 2568 | |
| ปี | 2568 | |
| ระยะเวลาดำเนินโครงการ | 1 มีนาคม 2568 - 28 กันยายน 2568 | |
| งบประมาณ | 14,188.00 | |
| ผู้รับผิดชอบโครงการ | นางเพ็ญศรี บัวขำ | |
| พื้นที่ดำเนินการ | ตำบลกะลาเส อำเภอสิเกา จังหวัดตรัง |
สารเคมีกำจัดศัตรูพืช สามารถทำอันตรายต่อสุขภาพร่างกายได้ทั้ง มนุษย์ และสัตว์ กล่าวคือจะไปทำลายอวัยวะภายในร่างกาย เช่น ตับ ไต ปอด สมอง ผิวหนัง ระบบประสาท ระบบสืบพันธุ์ และตา ซึ่งก็ขึ้นอยู่กับว่าเราจะรับสารเคมีเข้าสู่ร่างกายทางใด และปริมาณมากน้อยเท่าใด ส่วนใหญ่แล้วการที่อวัยวะภายในร่างกายได้สะสมสารเคมีไว้จนถึงขีดที่ร่างกายไม่อาจทนได้ จึงแสดงอาการต่าง ๆ ขึ้นมา เช่น โรคมะเร็ง โรคต่อมไร้ท่อ โรคเลือดและระบบภูมิคุ้มกัน เป็นต้น
จากสถานการณ์ประชาชนตำบลกะลาเส ส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรม และยังพบว่าเกษตรกรมีการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืช เนื่องจากรูปแบบการเกษตรเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม จากการเกษตรทำเพื่อการบริโภคมาเป็นการเกษตรเศรษฐกิจ เกษตรกรต้องการเพิ่มผลผลิตและรักษาคุณภาพของสินค้า สารเคมีกำจัดแมลงศัตรูพืชชนิดออกาโนฟอสและคาร์บาร์เมทได้ถูกนำมาใช้ในแปลงผักและไร่นาของเกษตรกรอย่างแพร่หลาย ประกอบกับการขาดองค์ความรู้ในการใช้สารเคมีส่งผลให้เกิดสารพิษตกค้างในผัก และสะสมใน ลำห้วย หนอง คลองบึง ฯลฯ การบริโภคผักและใช้แหล่งน้ำที่มีการสะสมสารเคมีกำจัดศัตรูพืช ทำให้ร่างกายที่ได้รับสารพิษมีอาการเฉียบพลัน อาทิ คลื่นไส้ อาเจียน ปวดหัว ปวดกล้ามเนื้อ ท้องร่วง ตาพร่า หายใจติดขัด ฯลฯ จากการเฝ้าระวังและเก็บข้อมูลผลการตรวจเลือดประชาชนในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลกะลาเส ในเขตรับผิดชอบของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลกะลาเส อำเภอสิเกา จังหวัดตรัง ในปี 2566 และ ๒๕67 พบว่าในปี 2566 พบกลุ่มเสี่ยงและไม่ปลอดภัย คิดเป็นร้อยละ 20.00 และในปี 2567 มีประชาชนกลุ่มที่มีความเสี่ยงและไม่ปลอดภัยคิดเป็นร้อยละ 17.00 ซึ่งผู้ที่อยู่ในกลุ่มเสี่ยงและไม่ปลอดภัยเหล่านี้ ได้รับการส่งเสริมการใช้สมุนไพรไทยรางจืดเพื่อส่งเสริมสุขภาพและลดภาวะเสี่ยง ซึ่งจากข้อมูลพบว่าวิธีดังกล่าวได้ผลดี โดยทำให้กลุ่มเสี่ยงกลับไปเป็นกลุ่มปกติ ถึงร้อยละ ๙๓.๕ - ๙๕.๐
ดังนั้นโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลกะลาเส ได้เล็งเห็นความสำคัญของปัญหาที่เกษตรและประชาชนยังมีการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืช และส่งผลกระทบต่อสุขภาพ จึงต้องมีการแก้ไขปัญหาอย่างเร่งด่วน จึงได้จัดทำโครงการตรวจคัดกรองค้นหาความเสี่ยงสุขภาพประชาชนจากภัยสารเคมีกำจัดศัตรูพืช ขึ้น เพื่อให้เกษตรกรและประชานชนกลุ่มเสี่ยงในพื้นที่ ได้รับการตรวจสุขภาพเพื่อสร้างความรู้และความตระหนัก เรื่องลดการใช้สารเคมีทางการเกษตรให้เกิดความปลอดภัยต่อสุขภาพ
- 1. เพื่อให้กลุ่มเป้าหมาย ได้รับการเจาะเลือดตรวจคัดกรองค้นหาระดับสารเคมีฆ่าแมลงตกค้างในร่างกายโดยวิธี Reactive Paper test 2. เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายที่ตรวจพบภาวะเสี่ยง ในระดับ มีความเสี่ยงและ ระดับไม่ปลอดภัย ได้รับการส่งเสริมสุขภาพด้วยสมุนไพรไทย
- ๑.ระยะเตรียมการ ๑.จัดเตรียมข้อมูล ๒.ประสานงานผู้เกี่ยวข้องเตรียมความพร้อมด้านทรัพยากรและบุคลากร และงบประมาณเพื่อ - ประชุมชี้แจงโครงการ - จัดหาวัสดุชุดเจาะเลือดตรวจคัดกรองและแบบคัดกรอง - จัดหาสมุนไพร รางจืด
- เกษตรกรมีพฤติกรรมการใช้สารเคมีที่ถูกต้องปลอดภัยและมีความตระหนักเรื่องลดการใช้สารเคมีทางการเกษตร
2. ทำให้เกษตรกรได้ทราบสถานการณ์ความเสี่ยงสุขภาพจากสารเคมีตกค้างในร่างกายเพื่อกำหนดมาตรการส่งเสริมการลดผลกระทบจากโรคที่สืบเนื่องจากพิษสารเคมีกำจัดแมลงและสารเคมีกำจัดวัชพืช ได้อย่างมีประสิทธิภาพ