โครงการอบรมเเละสร้างเสริมความรู้ภูมิปัญญาชาวบ้านการเเพทย์เเผนไทยเเละการเเพทย์เเผนไทยประยุกต์
โครงการ
" โครงการอบรมเเละสร้างเสริมความรู้ภูมิปัญญาชาวบ้านการเเพทย์เเผนไทยเเละการเเพทย์เเผนไทยประยุกต์ "
ตำบลเขาขาว อำเภอห้วยยอด จังหวัดตรัง
หัวหน้าโครงการ
นายพีรพัฒน์ ชำนาญไมตรี
สิงหาคม 2568
ที่อยู่ ตำบลเขาขาว อำเภอห้วยยอด จังหวัดตรัง จังหวัด ตรัง
รหัสโครงการ L1527-01-05-68 เลขที่ข้อตกลง 5/2568
ระยะเวลาดำเนินงาน ตั้งแต่ 1 เมษายน 2568 ถึง 29 สิงหาคม 2568
กิตติกรรมประกาศ
"โครงการอบรมเเละสร้างเสริมความรู้ภูมิปัญญาชาวบ้านการเเพทย์เเผนไทยเเละการเเพทย์เเผนไทยประยุกต์ จังหวัดตรัง" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ตำบลเขาขาว อำเภอห้วยยอด จังหวัดตรัง
คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล อบต.เขาขาว ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป
คณะทำงานโครงการ
โครงการอบรมเเละสร้างเสริมความรู้ภูมิปัญญาชาวบ้านการเเพทย์เเผนไทยเเละการเเพทย์เเผนไทยประยุกต์
บทคัดย่อ
โครงการ " โครงการอบรมเเละสร้างเสริมความรู้ภูมิปัญญาชาวบ้านการเเพทย์เเผนไทยเเละการเเพทย์เเผนไทยประยุกต์ " ดำเนินการในพื้นที่ ตำบลเขาขาว อำเภอห้วยยอด จังหวัดตรัง รหัสโครงการ L1527-01-05-68 ระยะเวลาการดำเนินงาน 1 เมษายน 2568 - 29 สิงหาคม 2568 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 17,000.00 บาท จาก กองทุนสุขภาพตำบล อบต.เขาขาว เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้
โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ
หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"
สารบัญ
| กิตติกรรมประกาศ | » |
| บทคัดย่อ | » |
| ความเป็นมา/หลักการเหตุผล | » |
| วัตถุประสงค์โครงการ | » |
| กิจกรรม/การดำเนินงาน | » |
| กลุ่มเป้าหมาย | » |
| ผลลัพธ์ที่ได้ | » |
| การประเมินผล | » |
| ปัญหาและอุปสรรค | » |
| ข้อเสนอแนะ | » |
| เอกสารประกอบอื่นๆ | » |
ความเป็นมา/หลักการเหตุผล
กลุ่มโรค NCDs (Noncommunicable diseases หรือโรคไม่ติดต่อ) เป็นปัญหาสุขภาพอันดับหนึ่งของโลกทั้งในมิติของจำนวนการเสียชีวิตจากโรค NCDs มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นจาก 38 ล้านคน (คิดเป็นร้อยละ 68 ของสาเหตุการเสียชีวิตทั้งหมดของประชากรโลก) ในปี พ.ศ.2559 โดยกลุ่ม NCDs ที่พบการเสียชีวิตมากที่สุดได้แก่ โรคหัวใจและหลอดเลือด 17.9 ล้านคน คิดเป็นร้อยละ 44 รองลงมาคือโรคมะเร็ง 9.0 ล้านคน คิดเป็นร้อยละ 22 โรคทางเดินหายใจเรือรัง (3.8 ล้านคน คิดเป็นร้อยละ 9) และโรคเบาหวาน (1.6 ล้านคน คิดเป็นร้อยละ 4 ) ซึ่งในแต่ละปีพบผู้เสียชีวิตจากโรค NCDs ในกลุ่มอายุ 60 – 69 ปี หรือเรียกว่า “การเสียชีวิตก่อนวัยอันควร” มากถึง 15 ล้านคนโดยร้อยละ 85 เกิดขึ้นในกลุ่มประเทศที่มีรายได้ต่ำ และกลุ่มรายได้ที่มีรายได้ปานกลาง โดยปัญหาดังกล่าวก่อให้เกิดความสูญเสียปีสุขภาวะและส่งผลกระทบต่อการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมอย่างรุณแรง สำหรับสถานการณ์ดรคไม่ติดต่อในกลุ่มประเทศภูมิภาคเอเชียใต้ - ตะวันออก (SEARO) ปี พ.ศ.2559 พบว่า ประเทศอินโดนีเซียมีอัตราการเสียชีวิตสูงสุดเท่ากับ 427.4 ต่อประชากรแสนคน พบเพศชายมีอัตราการเสียชีวิตสูงกว่าเพศหญิง เท่ากับ 521.5 และ 348.2 ต่อประชากรแสนคน ตามลำดับ สถานการณ์ในประเทศไทยนั้น จากการรายงานข้อมูลของกองยุทธศาสตร์และแผนงาน สำนักปลัดกรพทรวงสาธารณสุขระหว่างปี พ.ศ.2557 – 2561 พบอัตราการเสียชีวิตอย่างหยาบอันมีสาเหตุมาจากโรคไม่ติดต่อที่สำคัญ มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นในประชากรไทย โดยในปีพ.ศ.2561 โรคติดต่อที่เป็นสาเหตุการตาย 3 อันดับแรกได้แก่ โรคมะเร็งทุกประเภท รองลงมาคือ โรคหลอดเลือดสมอง และโรคหัวใจขาดเลือดคิดเป็นอัตราการเสียชีวิตเท่ากับ 123.3 47.1 และ 31.8 ต่อประชากรแสนคน ตามลำดับ รายงานข้อมูลจากเว็บ HDC จังหวัดตรัง ประจำปีงบประมาณ 2567 พบว่า สาเหตุการป่วยของผู้ป่วยนอกตามกลุ่มโรคได้รับการวินิจฉัย 3 อันดับแรกได้แก่ โรคความดันโลหิตสูง รองลงมาคือโรคเบาหวาน และการติดเชื้อของทางเดินหายใจส่วนบนแบบเฉียบพลันจำนวน 200,347 132,250 และ 127,037 ครั้ง/ปี จากฐานข้อมูลโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลเขาขาวโดยเวชระเบียนพ.ศ.2567 พบว่ามีผู้ป่วย NCDs ทั้งหมด 819 ราย แบ่งเป็นผู้ป่วยโรคเบาหวาน จำนวน 244 ราย แบ่งปั้นผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงจำนวน 574 ราย นอกจากนี้ยังมีผู้ป่วยโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูงจำนวน 288 ราย การส่งเสริมสนับสนุนให้ประชาชนได้มีความรู้มรการดูแลสุขภาพที่สอดึล้องกับวิถีชีวิตไทยโดยใช้การแพทย์แผนไทยหรือภูมิปัญญาท้องถิ่น มาปฏิบัติดูแลสุขภาพของตนเอง เพื่อส่งเสริมให้ประชาชนมีสุขภาพที่ดียิ่งขึ้น ช่วยลดปัญหาผลข้างเคียงจากการใช้ยาแผนปัจจุบัน เพื่อลดความเสี่ยงที่อาจเกิดภาวะแทรกซ้อนตามมาในอนาคต ดังนั้นแพทย์แผนไทย โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลเขาขาว จึงได้จัดทำโครงการอบรมและเสริมสร้างความรู้ภูมิปัญญาชาวบ้านการแพทย์แผนไทยและการแพทย์แผนไทยประยุกต์ การส่งเสริมการใช้สมุนไพรในท้องถิ่นเพื่อลดโอกาสที่จะเกิดอาการแทรกซ้อนของผู้ป่วย NCDs โดยสาธิตการนำสมุนไพรมาทำอาหารแทนการกินยา การสาธิตการทำสมุนไพรแช่มือแช่เท้าในผู้ป่วยเบาหวานที่มีอาการชาร่วมด้วยและสาธิตการดูแล รักษาดวงตาจากเบาหวานขึ้นตาด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย เพื่อให้ผู้ป่วยกลุ่มนี้สามารถนำความรู้ที่ได้ไปปรับใช้ในการดูแลสุขภาพของตนเองได้อย่างเหมาะสม
วัตถุประสงค์โครงการ
- เพื่อให้ประชาชนในพื้นที่รับผิดชอบมีความรู้ภูมิปัญญาชาวบ้านการเเพทย์เเผนไทยเเละการเเพทย์เเผนไทยประยุกต์
- เพื่อส่งเสริมให้กลุ่มเป้าหมายมีความรู้ความเข้าใจโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง
- เพื่อส่งเสริมให้กลุ่มเป้าหมายสามารถเลือกใช้สมุนไพรในท้องถิ่นมาทำเป็นอหารเพื่อการดูเเลสุขภาพตนเองได้ เเละการดูเเลสุขภาพเเบบเเพทย์เเผนไทย
- เพื่อให้ผู้เข้าอบรมสามารถนำความรู้ไปใช้ประกอบอาชีพได้
กิจกรรม/การดำเนินงาน
- กิจกรรมการอบรมผู้ป่วยNCDs ที่มีภาวะเเทรกซ้อน
- กิจกรรมสาธิต
- กิจกรรมการดูเเลรักษาดวงตาจากเบาหวานขึ้นตาด้วยศาสตร์การเเพทย์เเผนไทย
- อบรมให้ความรู้สำหรับผู้ป่วย NCDs ที่มีภาวะเเทรกซ้อนจำนวน 50 คน
- กิจกรรมที่ 2.1 สาธิตการทำอาหารเป็นยา ดีกว่ากินยาเป็นอาหาร
- กิจกรรมที่ 2.2 การทำผลิตภัณฑ์สมุนไพรเเช่มือเเช่เท้า
- การดูเเลรักษาดวงตาด้วยศาสตร์การเเพทย์เเผนไทย
กลุ่มเป้าหมาย
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้ | |
|---|---|---|
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | ||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | ||
| กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน | ||
| กลุ่มวัยทำงาน | ||
| กลุ่มผู้สูงอายุ | ||
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | ||
| กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด | ||
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | 50 | |
| กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | ||
| สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)] |
ผลที่คาดว่าจะได้รับ
1.ผู้เข้าร่วมกิจกรรมมีความเข้าใจเรื่องโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs)
2.สามารถนำความรู้ความสามารถในการเลือกใช้สมุนไพรในท้องถิ่นมาทำเป็นอาหารเพื่อการดูเเลสุขภาพตนเองได้ เเละภาวะเเทรกซ้อนผู้ป่วย
3.ใช้สมุนไพรในท้องถิ่นเเละการดูเเลสุขภาพด้วยศาสตร์เเพทย์เเผนไทย
ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน
| วัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ ผลลัพธ์และตัวชี้วัดผลลัพธ์** กิจกรรมของโครงการ | ผลผลิต* | |
|---|---|---|
| ผลผลิตที่ตั้งไว้ | ผลผลิตที่เกิดขึ้นจริง | |
1. การดูเเลรักษาดวงตาด้วยศาสตร์การเเพทย์เเผนไทย |
||
วันที่ 25 มิถุนายน 2568 เวลา 08:30 น.กิจกรรมที่ทำกิจกรรมการดูเเลรักษาดวงตาจากเบาหวานขึ้นตาด้วยศาสตร์การเเพทย์เเผนไทย ผลผลิต/ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นกิจกรรมการการดูเเลรักษาดวงตาจากเบาหวานขึ้นตาด้วยศาสตร์การเเพทย์เเผนไทย โดยมีรายละเอียดดังนี้ - สาธิตการบ่งต้อหนามหวายขมเเละการบ่งต้อหนามเหล็ก - สาธิตการตัดต้อด้วยกะลาตาเดียว - สาธิตการพอกสมุนไพรที่ตาเพื่อลดความร้อนในดวงตา ลดการอักเสบเส้นเลือดฝอยในดวงตา
|
0 | 0 |
2. อบรมให้ความรู้สำหรับผู้ป่วย NCDs ที่มีภาวะเเทรกซ้อนจำนวน 50 คน |
||
วันที่ 25 มิถุนายน 2568 เวลา 09:00 น.กิจกรรมที่ทำกิจกรรมอบรมให้ความรู้เรื่องเกี่ยวกับกลุ่มโรคNCDs เเละการใช้สมุนไรในท้องถิ่นมาประกอบอาหารเพื่อช่วยลดความเสี่ยงภาวะเเทรกซ้อนจากกลุ่มโรค NCDs อย่างถูกวิธี ผลผลิต/ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นผู้เข้ารับการฝึกอบรมจำนวน 50 คน มีความรู้ความเข้าใจเเละสามารถนำความรู้เกี่ยวกับการทำอาหารจากสมุนไพ เพื่อป้องกันการเกิดโรคเเทรกซ้อนจากกลุ่มโรค NCDs
|
50 | 0 |
3. อบรมให้ความรู้สำหรับผู้ป่วย NCDs ที่มีภาวะเเทรกซ้อนจำนวน 50 คน |
||
วันที่ 25 มิถุนายน 2568 เวลา 09:00 น.กิจกรรมที่ทำกิจกรรมอบรมให้ความรู้เรื่องเกี่ยวกับกลุ่มโรคNCDs เเละการใช้สมุนไรในท้องถิ่นมาประกอบอาหารเพื่อช่วยลดความเสี่ยงภาวะเเทรกซ้อนจากกลุ่มโรค NCDs อย่างถูกวิธี ผลผลิต/ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นผู้เข้ารับการฝึกอบรมจำนวน 50 คน มีความรู้ความเข้าใจเเละสามารถนำความรู้เกี่ยวกับการทำอาหารจากสมุนไพ เพื่อป้องกันการเกิดโรคเเทรกซ้อนจากกลุ่มโรค NCDs
|
50 | 0 |
4. กิจกรรมที่ 2.1 สาธิตการทำอาหารเป็นยา ดีกว่ากินยาเป็นอาหาร |
||
วันที่ 25 มิถุนายน 2568 เวลา 13:00 น.กิจกรรมที่ทำกิจกรรมสาธิตการทำอาหารเป็นยาดีกว่ากินยาเป็นอาหาร โดยมีชุดสาธิต จำนวน 2 รายการ ดังนี้ 1.ชุดสาธิตน้ำดื่มสมุนไพรปรับสมดุลธาตุ 2.ชุดสาธิตอาหารเป็นยา ผลผลิต/ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นผู้เข้าร่วมการฝึกอบรมสามารถนำความรู้ที่ได้ไปใช้ในชีวิตประจำวัน ลดการใช้สารเคมีในชีวิตประจำวัน
|
0 | 0 |
5. กิจกรรมที่ 2.2 การทำผลิตภัณฑ์สมุนไพรเเช่มือเเช่เท้า |
||
วันที่ 25 มิถุนายน 2568 เวลา 15:00 น.กิจกรรมที่ทำกิจกรรมสาธิตการทำผลิตภัณฑ์สมุนไพรเเช่มือเเช่เท้า ซึ่งภายในชุดสาธิตประกอบด้วย กรดมะนาว เบกกิ้งโซดา เกลือละเอียด เเป้งข้าวโพด เเละน้ำมันมะพร้าว ผลผลิต/ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นกลุ่มเป้าหมายมีความรู้ความเข้าใจสามารถเลือกใช้สมุนไพรในท้องถิ่นมาดูเเลสุขภาพเเบบเเพทย์เเผนไทย ลดการใช่สารเคมีได้
|
0 | 0 |
* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น
ส่วนที่ 2 ประเมินความพึงพอใจต่อความสำเร็จและปัญหาอุปสรรคในการดำเนินโครงการในภาพรวม
ผลการดำเนินโครงการ
สรุปผลการดำเนินโครงการ
ผลการดำเนินโครงการ/กิจกรรม:
บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
บรรลุตามวัตถุประสงค์บางส่วนของโครงการ
ไม่บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
ผลผลิตโครงการ
| วัตถุประสงค์ | สถานการณ์ | เป้าหมาย | ผลผลิต | อธิบาย | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | เพื่อให้ประชาชนในพื้นที่รับผิดชอบมีความรู้ภูมิปัญญาชาวบ้านการเเพทย์เเผนไทยเเละการเเพทย์เเผนไทยประยุกต์ ตัวชี้วัด : ร้อยละ 80 ของประชาชนในพื้นที่รับผิดชอบของรพ.สต.ได้รับการส่งเสริมองค์ความรู้ภูมิปัญญาชาวบ้านการเเพทย์เเผนไทยเเละการเเพทย์เเผนไทยประยุกต์ |
80.00 |
|
||
| 2 | เพื่อส่งเสริมให้กลุ่มเป้าหมายมีความรู้ความเข้าใจโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ตัวชี้วัด : ร้อยละ 70 กลุ่มเป้าหมายได้ความรู้ ความเข้าใจเรื่องโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs ) |
70.00 |
|
||
| 3 | เพื่อส่งเสริมให้กลุ่มเป้าหมายสามารถเลือกใช้สมุนไพรในท้องถิ่นมาทำเป็นอหารเพื่อการดูเเลสุขภาพตนเองได้ เเละการดูเเลสุขภาพเเบบเเพทย์เเผนไทย ตัวชี้วัด : ร้อยละ 50 กลุ่มเป้าหมายได้ความรู้ที่สามารถเลือกใช้สมุนไพรในท้องถิ่นมาทำเป็นอาหารเพื่อการดูเเลสุขภาพตนเองได้ เเละภาวะเเทรกซ้อนผู้ป่วย NCDs ลกลง |
50.00 |
|
||
| 4 | เพื่อให้ผู้เข้าอบรมสามารถนำความรู้ไปใช้ประกอบอาชีพได้ ตัวชี้วัด : ร้อยละ 90 กลุ่มเป้าหมายใช้สมนุนไพรในท้องถิ่นเเละการดูเเลสุขภาพด้วยศาสตร์เเพทย์เเผนไทยได้ |
90.00 |
|
ผู้เข้าร่วมโครงการ
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) | |
|---|---|---|---|
| จำนวนกลุ่มเป้าหมายทั้งหมด | 50 | ||
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) | |
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | |||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | - | ||
| กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน | - | ||
| กลุ่มวัยทำงาน | - | ||
| กลุ่มผู้สูงอายุ | - | ||
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | |||
| กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด | - | ||
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | 50 | ||
| กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ | - | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | - | ||
| สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)] | - |
บทคัดย่อ*
โครงการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) เพื่อให้ประชาชนในพื้นที่รับผิดชอบมีความรู้ภูมิปัญญาชาวบ้านการเเพทย์เเผนไทยเเละการเเพทย์เเผนไทยประยุกต์ (2) เพื่อส่งเสริมให้กลุ่มเป้าหมายมีความรู้ความเข้าใจโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (3) เพื่อส่งเสริมให้กลุ่มเป้าหมายสามารถเลือกใช้สมุนไพรในท้องถิ่นมาทำเป็นอหารเพื่อการดูเเลสุขภาพตนเองได้ เเละการดูเเลสุขภาพเเบบเเพทย์เเผนไทย (4) เพื่อให้ผู้เข้าอบรมสามารถนำความรู้ไปใช้ประกอบอาชีพได้
ผลการดำเนินงานที่สำคัญ ได้แก่ (1) กิจกรรมการอบรมผู้ป่วยNCDs ที่มีภาวะเเทรกซ้อน (2) กิจกรรมสาธิต (3) กิจกรรมการดูเเลรักษาดวงตาจากเบาหวานขึ้นตาด้วยศาสตร์การเเพทย์เเผนไทย (4) อบรมให้ความรู้สำหรับผู้ป่วย NCDs ที่มีภาวะเเทรกซ้อนจำนวน 50 คน (5) กิจกรรมที่ 2.1 สาธิตการทำอาหารเป็นยา ดีกว่ากินยาเป็นอาหาร (6) กิจกรรมที่ 2.2 การทำผลิตภัณฑ์สมุนไพรเเช่มือเเช่เท้า (7) การดูเเลรักษาดวงตาด้วยศาสตร์การเเพทย์เเผนไทย
ข้อเสนอแนะ ได้แก่ (1) ...
หมายเหตุ *
ปัญหาอุปสรรคและข้อเสนอแนะ