โครงการเกษตรกรปลอดโรค ผู้บริโภคปลอดภัย กายจิตผ่องใส ต.ศาลาใหม่ ปี 2561 | กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น

รายละเอียดโครงการ
ชื่อโครงการ/กิจกรรม	โครงการเกษตรกรปลอดโรค ผู้บริโภคปลอดภัย กายจิตผ่องใส ต.ศาลาใหม่ ปี 2561
รหัสโครงการ	61-L2487-1-4
ชื่อองค์กรที่รับผิดชอบ	โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลศาลาใหม่
วันที่อนุมัติ	31 ตุลาคม 2560
ปี	2561
ระยะเวลาดำเนินโครงการ	1 ตุลาคม 2560 - 30 กันยายน 2561
งบประมาณ	9,400.00
ผู้รับผิดชอบโครงการ	น.ส.ฟาตีนีพิริยศาสน์
พื้นที่ดำเนินการ	ตำบลศาลาใหม่ อำเภอตากใบ จังหวัดนราธิวาส

ประชากรไทยมีอาชีพพื้นฐานอยู่ในภาคเกษตรกรรม ซึ่งส่วนใหญ่เป็นแรงงานนอกระบบผู้มีรายได้น้อย แต่ทำงานที่มีความเสี่ยงต่อสุขภาพจากสภาพภูมิอากาศที่ร้อนจัด ท่าทางการทำงานที่มีความเสี่ยงต่อการปวดหลังและกล้ามเนื้ออักเสบ รวมทั้งการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชซึ่งเป็นอันตรายต่อสุขภาพมีพิษแบบเฉียบพลันและเรื้อรังตั้งแต่ระดับเล็กน้อยจนรุนแรงถึงแก่ชีวิตขึ้นอยู่กับระดับความเข้มข้น ความเป็นพิษและปริมาณที่ได้รับสารเคมีกำจัดศัตรูพืชสามารถเข้าสู่ร่างกายได้หลายทางโดยการสัมผัสทางผิวหนังที่ไม่สวมถุงมือและรองเท้าบู๊ทป้องกันขณะทำงานกับสารเคมี การสูดหายใจละอองที่ฟุ้งกระจายในอากาศ และการรับประทานอาหารและดื่มน้ำที่มีสารเคมีปนเปื้อน พฤติกรรมที่ไม่ปลอดภัยทำให้เกษตรกรมีความเสี่ยงจากการได้รับอันตรายจากสารเคมีที่รั่วซึม ฉีดพ่นสวนทิศทางลมทำให้เสื้อผ้าเปียกชุ่มสารเคมีโดยไม่อาบน้ำและเปลี่ยนเสื้อผ้าที่ซึมเปื้อนทันที เป็นต้น จากการดำเนินการของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลศาลาใหม่ ในปี 2560 มีเกษตรกรและผู้สัมผัสสารเคมีกำจัดศัตรูพืช (ไม่ได้เป็นเกษตรกร) ได้รับคัดกรองประเมินความเสี่ยง (แบบ นบก.1) จำนวน 72 คน จากการคัดกรองฯ พบว่าส่วนใหญ่พบว่ามีความเสี่ยงค่อนข้างสูง จำนวน 34 คน คิดเป็นร้อยละ 47.23 รองลงมาพบว่ามีความเสี่ยงปานกลาง จำนวน 20 คน คิดเป็นร้อยละ 27.78 รองลงมาพบว่ามีความเสี่ยงต่ำ จำนวน 16 คน คิดเป็นร้อยละ 22.23 และพบว่ามีความเสี่ยงสูง จำนวน 2 คน ร้อยละ 2.78 จะเห็นได้ว่าพบความเสี่ยงค่อนข้างสูง ถึงสูงมาก พบจำนวนทั้งหมด 36 คน คิดเป็นร้อยละ 50 ซึ่งจะต้องได้รับการการเจาะเลือดตรวจคัดกรองโดยใช้ Cholinesterase Reactive paper ซึ่งเป็นทั้งเกษตรกรและผู้สัมผัสสารเคมีกำจัดศัตรูพืช (ไม่ได้เป็นเกษตรกร) พบว่าทุกคนได้รับการเจาะเลือดตรวจคัดกรองโดยใช้ Cholinesterase Reactive paper คิดเป็นร้อยละ 100 จากผลการตรวจเลือดฯ พบว่าเป็นกลุ่มที่มีผลว่าปกติ จำนวน 2 คน คิดเป็นร้อยละ 5.56 พบเป็นกลุ่มที่มีผลว่าปลอดภัย จำนวน 11 คน คิดเป็นร้อยละ 30.56 พบเป็นกลุ่มที่มีผลว่ามีความเสี่ยง จำนวน 17 คน คิดเป็นร้อยละ 47.23 และพบว่าเป็นกลุ่มที่มีผลว่าไม่ปลอดภัย จำนวน 8 คน คิดเป็นร้อยละ 11.12 จากผลดังกล่าวจะเห็นได้ว่าทั้งกลุ่มเกษตรกรและผู้สัมผัสสารเคมีกำจัดศัตรูพืช (ไม่ได้เป็นเกษตรกร) บางส่วนยังใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชอยู่ ถึงแม้ว่าจะมีการปฏิบัติตัวป้องกันสารเคมีเป็นอย่างดี จึงมีความจำเป็นจะต้องดูแลสุขภาพของเกษตรกรและผู้สัมผัสสารเคมีกำจัดศัตรูพืช ให้ปลอดภัยจากโรคภัยที่เกิดจากการสะสมสารเคมีในร่างกาย ไม่ว่าจะเป็นโรคมะเร็ง โรคเรื้อรัง ฯลฯ ไปพร้อมๆกับการส่งเสริมวิธีธรรมชาติในการกำจัดศัตรูพืชทดแทนสารเคมีให้มากขึ้น เพื่อให้กลุ่มเกษตรกรมีความรู้ แลกเปลี่ยนเรียนรู้กัน เกิดความตระหนัก และการดูแลสุขภาพตนเองโดยใช้วิธีธรรมชาติ เช่นการใช้สมุนไพรในการถอนพิษสารเคมี ทั้งนี้เพื่อให้เกษตรกรมีสุขภาพที่ดีพึ่งตนเองได้ และเพื่อผลผลิตทางการเกษตรที่ปลอดสารพิษคุ้มครองผู้บริโภคต่อไป โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลศาลาใหม่ จึงได้จัดโครงการเกษตรกรปลอดโรค ผู้บริโภคปลอดภัย กายจิตผ่องใส ต.ศาลาใหม่ ปี 2561 นี้ขึ้น

เพื่อให้มีการจัดบริการเฝ้าระวังสุขภาพและคัดกรองความเสี่ยงเชิงรุกแก่เกษตรกร
เพื่อส่งเสริมให้เกษตรกรและผู้ใช้สารเคมีศัตรูพืชดูแลสุขภาพตนเองโดยใช้วิธีธรรมชาติ
เพื่อให้เกษตรกรและผู้ใช้สารเคมีศัตรูพืชมีความรู้ และความตระหนักในการหลีกเลี่ยงการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืช

ขั้นที่ 1 เตรียมการก่อนดำเนินงานตามโครงการ 1. ประสานงานเครือข่ายในการประชาสัมพันธ์ 2. จัดทำโครงการและแผนปฏิบัติการเพื่อเสนออนุมัติ 3. เชิญชวนกลุ่มเป้าหมายเข้าร่วมโครงการ ขั้นที่ 2 ดำเนินการตามโครงการ 4. จัดกิจกรรมตัดกรองความเสี่ยงโดยการสัมภาษณ์แบบ นบก.๑ และการประเมินสภาวะทางจิตของเกษตรกรและผู้ใช้สารเคมีศัตรูพืชทุกคน พร้อมคืนข้อมูลผลการประเมินความเสี่ยงให้เกษตรกรและชุมชน และแนะนำวิธีการดุแลสุขภาพและพฤติกรรมที่เหมาะสมในการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชอย่างปลอดภัยเป็นรายบุคคล/รายกลุ่มทั้งในชุมชน และในคลินิกเกษตรกร 5. การจัดคลินิกเกษตรกรปลอดโรคเพื่อให้คำปรึกษาและติดตามอาการ โดยจะส่งต่อพบแพทย์เพื่อรักษาในกรณีที่มีอาการรุนแรง 6. กิจกรรมประชาสัมพันธ์และถ่ายทอดความรู้ใหม่ๆ โดยการจัดทำป้ายสื่อสิ่งพิมพ์ เกี่ยวกับการหลีกเลี่ยงการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืช และส่งเสริมการกำจัดแมลงศัตรูพืชด้วยวิธีธรรมชาติในชุมชน ในชุมชนหมู่ 1 และหมู่ 2 7. จัดกิจกรรมประชุมให้ความรู้เชิงปฏิบัติการ เรื่องอันตรายจากการใช้สารกำจัดศัตรูพืช วิธีการป้องกันป้องกันอันตรายจากการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืช การดูแลสุขภาพตนเองเบื้องต้น การวินิจฉัยการรักษาเบื้องต้น การส่งต่อเพื่อพบแพทย์เฉพาะทาง การใช้สมุนไพรลดล้างพิษ การล้างผักเพื่อลดสารปนเปื้อนและการให้คำปรึกษาเพื่อลดความเครียด และการเจาะเลือดตรวจคัดกรองโดยใช้ Cholinesterase Reactive paper ในกลุ่มเกษตรกรทั่วไป/กลุ่มใช้สารเคมีกำจัดพืช/กลุ่มเกษตรกรที่คัดกรองจากแบบสัมภาษณ์ นบก.๑ แล้วพบผลความเสี่ยงตั้งแต่เสี่ยงปานกลาง จนถึงผลเสี่ยงสูงมาก ในพื้นที่หมู่ 1 และ หมู่ 2 จำนวน 56 คน โดยมีการทดสอบความรู้ก่อนและหลังกิจกรรม 8. จัดกิจกรรม ส่งเสริมการปลูกและขยายพันธ์สมุนไพรลดสารพิษในชุมชนนำร่อง “รางจืด ลดสารพิษ ลดโรคในเกษตรกร” โดยให้ชุมชนหมู่ 1 และหมู่ 2 นำต้นรางจืดไปปลูกและขยายพันธ์แก่เกษตรกรทุกครัวเรือน โดยเฉพาะครัวเรือนของเกษตรกรที่พบกลุ่มเสี่ยง ให้นำไปบริโภคเป็นยาลดสารพิษเป็นหลัก โดยสามารถลวกกินกับอาหาร หรือนำไปชงชาดื่ม ขั้นที่ 3 สรุปผลและวิเคราะห์ข้อมูล ๙. ประเมินผลและสรุปผลการดำเนินงานโครงการฯ และรายงานผลตามโครงการให้ผู้บังคับบัญชาและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้ทราบ ขั้นที่ 4 การประชาสัมพันธ์โครงการอย่างต่อเนื่อง 10. ประชาสัมพันธ์เกี่ยวกับอันตรายจากการใช้สารกำจัดศัตรูพืช