กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

ปัจจุบันโรคมะเร็งเป็นสาเหตุการตายอันดับหนึ่งในประเทศไทยและมีแนวโน้มที่เพิ่มขึ้น และโรคมะเร็ง  ที่พบมากที่สุดในประเทศไทย คือ โรคมะเร็งตับ รองลงมาคือมะเร็งปอด มะเร็งปากมดลูก มะเร็งเต้านมตามลำดับในประเทศไทย โรคมะเร็งปากมดลูกเป็นโรคมะเร็งที่พบเป็นอันดับหนึ่งในสตรีไทย มีผู้ป่วยรายใหม่ประมาณปีละ 6,300 รายพบมากที่สุดอายุระหว่าง 45-50 ปี ระยะที่พบส่วนใหญ่อยู่ในระยะลุกลาม การรักษาจึงเป็นไปได้ยาก ต้องเสียค่าใช้จ่ายในการรักษาสูง การป้องกัน และการควบคุมโรคมะเร็งปากมดลูก ต้องมีการค้นหาด้วยการตรวจหาเซลล์มะเร็งให้พบตั้งแต่อยู่ในระยะเริ่มแรก และระยะก่อนเป็นมะเร็ง ซึ่งสามารถรักษาให้หายได้และเสียค่าใช้จ่ายน้อยกว่าการรักษาในระยะลุกลามและจากการศึกษาขององค์การอนามัยโลก ได้พบว่าการคัดกรองด้วยการทำ  pap smear ในสตรีกลุ่มเป้าหมายอายุ 30-60 ปี ทำให้ช่วยลดอัตราการเกิดและอัตราการตายจากโรคมะเร็งปากมดลูกได้ เนื่องจากโรคมะเร็งเป็นโรคที่เป็นแล้วจะทำให้เกิดอาการป่วยและเสียชีวิตก่อนวัยอันสมควร แต่ในขณะเดียวกันโรคมะเร็งเป็นโรคหนึ่งที่สามารถรักษาให้หายขาดได้ถ้าหากว่าได้รับการตรวจวินิจฉัยและมาพบแพทย์ตั้งแต่ในระยะเริ่มแรก ปัจจุบันสตรีจำนวนไม่น้อยที่ยังขาดความรู้ในเรื่องโรคมะเร็งปากมดลูก และมะเร็งเต้านม    เดิมการตรวจแป๊บสเมียร์ (Conventional Pap Smear) เป็นการเก็บเซลล์ปากมดลูกมาป้ายบนสไลด์ ความแม่นยำในการตรวจขึ้นอยู่กับความชำนาญของผู้อ่านสไลด์ ปัจจุบันนี้สาธารณสุขไทยได้มีการตรวจหาเชื้อมะเร็งปากมดลูกแบบใหม่ เรียกว่า HPV DNA Test เป็นเทคนิคทางด้านชีวโมเลกุลที่จะตรวจหาตัวเชื้อ HPV ได้โดยตรง ทำให้สามารถตรวจหาระยะของโรคก่อนที่จะกลายเป็นมะเร็ง คือการตรวจในระดับโมเลกุล เพื่อหาเชื้อ HPV ความเสี่ยงสูงทั้ง 14 สายพันธุ์ ซึ่งเป็นสาเหตุของมะเร็งปากมดลูก ประมาณ 99% โดยมีวิธีการตรวจเหมือนตรวจภายใน คือเก็บเซลล์บริเวณตัวอย่างที่ปากมดลูกช่องคลอดด้านใน ส่งตรวจเหมือนวิธีการตรวจด้วยน้ำยา ซึ่งสามารถที่จะตรวจหาเซลล์และแยกน้ำยาเพื่อจะตรวจหาเชื้อ HPV DNA ได้ จากการดำเนินงานคัดกรองมะเร็งปากมดลูกในสตรีอายุ 30-60 ปี     รพ.สต.บ้านควนขันมีกลุ่มเป้าหมายสตรีอายุ 30-60 ปี ที่ได้รับการตรวจมะเร็งปากมดลูกในปี 2563-2567 จำนวน 153, 150, 28, 77 และ 100 ตามลำดับ และสตรีที่ได้รับการตรวจคัดกรองเต้านมด้วยเจ้าหน้าที่และด้วยตนเอง ปีงบประมาณ 2567 จำนวน 1,059 คน ในปี 2568 รพ.สต.บ้านควนขันได้กำหนดเป้าหมายที่จะดำเนินการคัดกรองมะเร็งเต้านมและมะเร็งปากมดลูก จำนวน 100 คน ดังนั้น รพ.สต.บ้านควนขันจึงได้จัดทำโครงการสตรีใส่ใจป้องกันโรคมะเร็งปากมดลูกและมะเร็งเต้านม เพื่อเป็นการเฝ้าระวังภาวะทางสุขภาพ ลดอัตราการเกิดโรคมะเร็งปากมดลูกและมะเร็งเต้านมและสร้างเสริมพฤติกรรมการป้องกันโรคมะเร็งมะเร็งปากมดลูกและมะเร็งเต้านมแบบยั่งยืนต่อไป

1. หญิงสตรีอายุ 30 - 60 ปี สามารถตรวจมะเร็งเต้านมด้วยตนเองได้ถูกวิธี
2. หญิงสตรีอายุ อายุ 30 - 60 ปี ได้เข้ารับการตรวจมะเร็งปากมดลูก
3. หญิงสตรีอายุ 30 - 60 ปีที่ตรวจพบความผิดปกติได้รับการรักษาและติดตามเยี่ยม

1. เก็บรวบรวมข้อมูล กลุ่มเป้าหมายและปัญหาการคัดกรองมะเร็งปากมดลูกและมะเร็งเต้านม
   
2. ประชุมคณะกรรมการ ชี้แจงแผนโครงการ
   
3. ประชาสัมพันธ์โครงการทางสื่อต่างๆ
   
4. อบรมให้ความรู้ ประชาชนกลุ่มเสี่ยง อายุ 30 - 60 ปี ในพื้นที่
   
5. ส่งตรวจมะเร็งปากมดลูกให้ทางโรงพยาบาล
   
6. ติดตามกลุ่มเป้าหมายที่ได้รับการคัดกรองและส่งต่อกลุ่มเป้าหมายที่พบความผิดปกติ
   
7. การติดตาม/ประเมินผล/รายงานผล

1. หญิงสตรีอายุ 30 - 60 ปี มีความรู้หลังการอบรมเรื่องโรคมะเร็งปากมดลูกและมะเร็งเต้านมมากกว่าร้อยละ 90
2. หญิงสตรีอายุ 30 - 60 ปี สามารถตรวจมะเร็งเต้านมด้วยตนเองได้ถูกวิธีมากกว่าร้อยละ 90
   
3. หญิงสตรีอายุ 30 - 60 ปี ได้เข้าตรวจมะเร็งปากมดลูกมากกว่าร้อยละ 90
   
4. หญิงสตรีอายุ 30 - 60 ปีที่ตรวจพบความผิดปกติได้รับวินิจฉัยและมีผลผิดปกติได้รับการรักษาตามแนวทางและมีการติดตามเยี่ยมทุกราย