โครงการส่งเสริมสุขภาพสูงวัย รวมใจสร้างสุขดี ด้วยวิถีแพทย์แผนไทย ปีงบประมาณ 2568
โครงการ
" โครงการส่งเสริมสุขภาพสูงวัย รวมใจสร้างสุขดี ด้วยวิถีแพทย์แผนไทย ปีงบประมาณ 2568 "
ตำบลคูหาใต้ อำเภอรัตภูมิ จังหวัดสงขลา
หัวหน้าโครงการ
นางเจริญศรี เมืองแก้ว
กันยายน 2568
ที่อยู่ ตำบลคูหาใต้ อำเภอรัตภูมิ จังหวัดสงขลา จังหวัด สงขลา
รหัสโครงการ 68-L8402-1-25 เลขที่ข้อตกลง 25/2568
ระยะเวลาดำเนินงาน ตั้งแต่ 1 มิถุนายน 2568 ถึง 30 กันยายน 2568
กิตติกรรมประกาศ
"โครงการส่งเสริมสุขภาพสูงวัย รวมใจสร้างสุขดี ด้วยวิถีแพทย์แผนไทย ปีงบประมาณ 2568 จังหวัดสงขลา" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ตำบลคูหาใต้ อำเภอรัตภูมิ จังหวัดสงขลา
คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลตำบลคูหาใต้ ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป
คณะทำงานโครงการ
โครงการส่งเสริมสุขภาพสูงวัย รวมใจสร้างสุขดี ด้วยวิถีแพทย์แผนไทย ปีงบประมาณ 2568
บทคัดย่อ
โครงการ " โครงการส่งเสริมสุขภาพสูงวัย รวมใจสร้างสุขดี ด้วยวิถีแพทย์แผนไทย ปีงบประมาณ 2568 " ดำเนินการในพื้นที่ ตำบลคูหาใต้ อำเภอรัตภูมิ จังหวัดสงขลา รหัสโครงการ 68-L8402-1-25 ระยะเวลาการดำเนินงาน 1 มิถุนายน 2568 - 30 กันยายน 2568 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 25,200.00 บาท จาก กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลตำบลคูหาใต้ เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้
โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ
หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"
สารบัญ
| กิตติกรรมประกาศ | » |
| บทคัดย่อ | » |
| ความเป็นมา/หลักการเหตุผล | » |
| วัตถุประสงค์โครงการ | » |
| กิจกรรม/การดำเนินงาน | » |
| กลุ่มเป้าหมาย | » |
| ผลลัพธ์ที่ได้ | » |
| การประเมินผล | » |
| ปัญหาและอุปสรรค | » |
| ข้อเสนอแนะ | » |
| เอกสารประกอบอื่นๆ | » |
ความเป็นมา/หลักการเหตุผล
ปัจจุบันสภาพความเป็นอยู่ของคนในสังคมไทยเปลี่ยนไปจากเดิม ผลของการใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่ก่อให้เกิดปัญหาในสังคมมากขึ้นทุกวัน ซึ่งประชาชนในชุมชนขาดความรู้ ความเข้าใจถึงภูมิปัญญาไทยใกล้ตัว และจะกลับมาใส่ใจสุขภาพมากขึ้นเมื่อเกิดการเจ็บป่วยเกิดขึ้นกับตนเองหรือบุคคลในครอบครัว การดำรงชีวิตในปัจจุบันที่มีความเร่งรีบ ประกอบกับการพัฒนาทางด้านการแพทย์ที่ประชาชนไม่สามารถพึ่งพาตนเองได้ในการดูแลรักษาสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุขมีนโยบายส่งเสริมการใช้การแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือกในระบบบริการสาธารณสุขทุกระดับ โดยมียุทธศาสตร์ในการดำเนินงาน เพื่อส่งเสริมการดูแลสุขภาพตามกลุ่มวัย การบริการด้านการแพทย์ทางเลือก ผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้องกับสมุนไพร และการแพทย์แผนไทย การแพทย์ทางเลือก และเพิ่มการเข้าถึงบริการการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก เพื่อเป็นการรักษาภูมิปัญญาด้านการแพทย์แผนไทย และส่งเสริมการปลูกและใช้สมุนไพร เป็นการดูแลสุขภาพแบบองค์รวมโดยอาศัยการนำเอาองค์ความรู้ด้านการแพทย์แผนไทย การแพทย์พื้นบ้านและสมุนไพร รวมถึงการนำเอาธรรมชาติรอบตัวมาใช้เพื่อส่งเสริมสุขภาพ เช่น การออกกำลังกายด้วยท่าฤๅษีดัดตน การรับประทานอาหารตามหลักธรรมชาติบำบัด จะเป็นการส่งเสริมให้ประชาชนสามารถดูแลรักษาสุขภาพตนเองได้
จากผลการวิจัยโรคตา และสายตาบกพร่องของผู้สูงอายุในคลินิกตามหาวิทยาลัยรังสิต (พ.ศ.2563-2564) พบว่า ช่วงอายุที่มารับการรักษาโรคตามากที่สุด ร้อยละ 74 โดยมี ช่วงอายุ 60-79 ปีมากที่สุด และการศึกษาประสบการณ์การใช้ยาหอมของผู้สูงอายุที่เป็นผู้ป่วยอาสาสมัครของโรงพยาบาลสาธิตการแพทย์แผนไทย วิทยาลัยการแพทย์พื้นบ้านและการแพทย์ทางเลือก มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย ผลการศึกษาพบว่า 1) อาการหายในทุกข้อบ่งชี้ จำนวน 13 ราย คิดเป็นร้อยละ 81.25 และ 2) อาการหายเป็นส่วนใหญ่ คือ อาการวิงเวียนศีรษะร่วมกับอาการใจหวิวใจสั่นหายไป แต่ยังคงมีอาการครั่นเนื้อครั่นตัวปรากฏอยู่ จำนวน 3 ราย คิดเป็นร้อยละ 18.75 และผู้สูงอายุมีการใช้ภูมิปัญญาพื้นบ้าน เช่นยาสมุนไพร การประคบสมุนไพร การนวด เพื่อบรรเทาอาการปวดเมื่อยกล้ามเนื้อของผู้สูงอายุ (นุสรา ประเสริฐศรี และคณะ, 2560) ซึ่งสามารถช่วยลดการใช้ยาเกินความจำเป็นและลดผลข้างเคียงที่เป็นอันตรายจากการใช้ยาแผนปัจจุบันได้
ดังนั้นงานแพทย์แผนไทย โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลคูหาใต้ อำเภอรัตภูมิ จังหวัดสงขลา ได้เล็งเห็นความสำคัญของปัญหาดังกล่าว จึงได้จัดทำโครงการส่งเสริมสุขภาพสูงวัย รวมใจสร้างสุขภาพดี ด้วยวิถีแพทย์แผนไทย ปีงบประมาณ 2568 ขึ้น ตามแนวทางเวชปฏิบัติ ในเขตพื้นที่รับผิดชอบของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลคูหาใต้ ทั้งการให้ความรู้ คำแนะนำเกี่ยวกับการใช้ยาสมุนไพร และการทำผลิตภัณฑ์สมุนไพรใช้ในระดับครัวเรือน อันนำไปสู่การมีสุขภาพที่ดีของประชาชนต่อไป
วัตถุประสงค์โครงการ
- เพื่อให้ผู้สูงอายุในพื้นที่มีความรู้ ความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับสมุนไพรพื้นบ้านที่มีในชุมชน
- เพื่อให้ผู้สูงอายุมีความสามารถในดูแลสุขภาพตนเอง และบุคคลในครอบครัวด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย
กิจกรรม/การดำเนินงาน
กลุ่มเป้าหมาย
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้ | |
|---|---|---|
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | ||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | ||
| กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน | ||
| กลุ่มวัยทำงาน | ||
| กลุ่มผู้สูงอายุ | ||
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | ||
| กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด | ||
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | ||
| กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | 50 | |
| สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)] |
ผลที่คาดว่าจะได้รับ
- ผู้เข้าร่วมโครงการมีความรู้ ความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับสมุนไพรพื้นบ้านที่มีในชุมชน 2. ผู้เข้าร่วมโครงการสามารถดูแลสุขภาพตนเอง และบุคคลในครอบครัวด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทยได้
ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน
| วัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ ผลลัพธ์และตัวชี้วัดผลลัพธ์** กิจกรรมของโครงการ | ผลผลิต* | |
|---|---|---|
| ผลผลิตที่ตั้งไว้ | ผลผลิตที่เกิดขึ้นจริง | |
* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น
ส่วนที่ 2 ประเมินความพึงพอใจต่อความสำเร็จและปัญหาอุปสรรคในการดำเนินโครงการในภาพรวม
ผลการดำเนินโครงการ
สรุปผลการดำเนินโครงการ
ผลการดำเนินโครงการ/กิจกรรม:
บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
บรรลุตามวัตถุประสงค์บางส่วนของโครงการ
ไม่บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
ประชุมชี้แจงผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้อง วางแผน การดำเนินกิจกรรมโครงการ รับทราบนโยบาย และวัตถุประสงค์ของโครงการ เพื่อให้มีความเข้าใจเป็นไปในแนวทางเดียวกัน จัดทำแผนกำหนดวันจัดกิจกรรมโครงการส่งเสริมสุขภาพสูงวัย รวมใจ สร้างสุขภาพดี ด้วยวิถีแพทย์แผนไทย ปีงบประมาณ ๒๕๖๘ ในผู้สูงอายุ และผู้ที่สนใจ และประสานงานกับหน่วยงานที่ เกี่ยวข้องในการดำเนินการจัดกิจกรรมเพื่อของบประมาณสนับสนุนโครงการฯ ต่อมาประชาสัมพันธ์โครงการฯ ทำหนังสือ เชิญ โดยออกหนังสือเชิญกลุ่มเป้าหมายให้เข้าร่วมโครงการฯ ผ่านทาง อสม. และประชาสัมพันธ์โครงการฯผ่านช่องทาง ไลน์หมู่บ้าน เมื่อถึงวันนัดผู้เข้าร่วมโครงการฯ มาลงทะเบียน ณ จุดลงทะเบียน ศาลาประชุมหน้าอาคารแพทย์แผนไทย โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลคูหาใต้ โดยมีเจ้าหน้าที่ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลคูหาใต้ รับลงทะเบียน และ ดำเนินกิจกรรมให้ความรู้ เรื่องการดูแลสุขภาพด้วยสมุนไพรพื้นบ้านที่มีในชุมชน และการนำไปใช้ตามศาสตร์การแพทย์ แผนไทย โดยเน้นกิจกรรมที่มีการปฏิบัติ และสอดแทรกด้วยเนื้อหาความรู้ที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้จริงในกิจวัตร ประจำวัน กิจกรรมสาธิตการทำยาพอกตาสมุนไพร กิจกรรมสาธิตการทำยาดมสมุนไพร และกิจกรรมสาธิตการทำน้ำมัน นวดแก้ปวดกล้ามเนื้อ พร้อมทั้งพูดคุยแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ระหว่างวิทยากร และผู้เข้าร่วมโครงการฯ ในการดูแลสุขภาพ ตนเองและบุคคลในครอบครัว เพื่อเป็นการนำไปปฏิบัติอย่างถูกต้อง และไม่ส่งผลเสียต่อสุขภาพร่างกายในระยะยาว
ผลผลิตโครงการ
| วัตถุประสงค์ | สถานการณ์ | เป้าหมาย | ผลผลิต | อธิบาย | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | เพื่อให้ผู้สูงอายุในพื้นที่มีความรู้ ความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับสมุนไพรพื้นบ้านที่มีในชุมชน ตัวชี้วัด : ผู้สูงอายุในพื้นที่มีความรู้ ความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับสมุนไพรพื้นบ้านที่มีในชุมชน มากกว่าร้อยละ 80 |
0.00 | 88.00 | กลุ่มเป้าหมายที่เข้าร่วมโครงการทั้งหมดจำนวน ๕๐ คน สามารถทำแบบทดสอบความรู้ก่อนการเข้า ร่วมโครงการได้ผ่านเกณฑ์ (ได้คะแนนร้อยละ ๘๐ ของคะแนนทั้งหมด) มีจำนวน ๓๘ คน คิดเป็นร้อยละ ๗๖.๐๐ ผู้เข้าร่วมโครงการสามารถทำแบบทดสอบความรู้หลังการเข้าร่วมโครงการได้ผ่านเกณฑ์ (ได้คะแนนร้อยละ ๘๐ ของ คะแนนทั้งหมด) มีจำนวน ๔๖ คน คิดเป็นร้อยละ ๙๒.๐๐ และมีความรู้เพิ่มขึ้นจากการทำแบบทดสอบความรู้ก่อน และ หลังเข้าร่วมโครงการ จำนวน ๔๔ คน คิดเป็นร้อยละ ๘๘.๐๐ |
|
| 2 | เพื่อให้ผู้สูงอายุมีความสามารถในดูแลสุขภาพตนเอง และบุคคลในครอบครัวด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย ตัวชี้วัด : ผู้สูงอายุในพื้นที่สามารถดูแลสุขภาพตนเอง และบุคคลในครอบครัวด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทยได้มากกว่า ร้อยละ 80 |
0.00 | 92.00 | กลุ่มเป้าหมายที่เข้าร่วมโครงการทั้งหมด ๕๐ คน มีการนำความรู้ที่ได้จากการเข้าร่วมโครงการไปใช้ใน ชีวิตประจำวัน และบันทึกลงในแบบฟอร์มในช่วงระยะเวลา ๑ สัปดาห์ หลังเข้าร่วมโครงการ พบว่า กลุ่มเป้าหมายมีการ นำความรู้ที่ได้จากการเข้าร่วมโครงการไปใช้ในชีวิตประจำวัน สามารถแบ่งได้เป็น ๒ กลุ่ม ดังนี้ ๑. กลุ่มที่นำความรู้ไปใช้ มากกว่า ๑ ครั้ง/สัปดาห์ จำนวน ๔๖ คน คิดเป็นร้อยละ ๔๒.๐๐ และ ๒. กลุ่มที่ไม่มีการนำความรู้ไปใช้เลย จำนวน ๔ คน คิดเป็นร้อยละ ๘.๐๐ |
ผู้เข้าร่วมโครงการ
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) | |
|---|---|---|---|
| จำนวนกลุ่มเป้าหมายทั้งหมด | 50 | 50 | |
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) | |
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | |||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | - | ||
| กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน | - | ||
| กลุ่มวัยทำงาน | - | ||
| กลุ่มผู้สูงอายุ | - | ||
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | |||
| กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด | - | ||
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | - | ||
| กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ | - | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | 50 | 50 | |
| สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)] | - |
บทคัดย่อ*
โครงการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) เพื่อให้ผู้สูงอายุในพื้นที่มีความรู้ ความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับสมุนไพรพื้นบ้านที่มีในชุมชน (2) เพื่อให้ผู้สูงอายุมีความสามารถในดูแลสุขภาพตนเอง และบุคคลในครอบครัวด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย
ผลการดำเนินงานที่สำคัญ ได้แก่
ข้อเสนอแนะ ได้แก่ (1) ...
หมายเหตุ *
ปัญหาอุปสรรคและข้อเสนอแนะ