โครงการคุ้มครองผู้บริโภคด้านผลิตภัณฑ์สุขภาพ รพ.สต.บ้านทุ่งมะขาม ประจำปี 2568
โครงการ
" โครงการคุ้มครองผู้บริโภคด้านผลิตภัณฑ์สุขภาพ รพ.สต.บ้านทุ่งมะขาม ประจำปี 2568 "
ตำบลคูหาใต้ อำเภอรัตภูมิ จังหวัดสงขลา
หัวหน้าโครงการ
นายนคร กาเหย็ม
กันยายน 2568
ที่อยู่ ตำบลคูหาใต้ อำเภอรัตภูมิ จังหวัดสงขลา จังหวัด สงขลา
รหัสโครงการ 68-L8402-1-32 เลขที่ข้อตกลง 32/2568
ระยะเวลาดำเนินงาน ตั้งแต่ 1 สิงหาคม 2568 ถึง 30 กันยายน 2568
กิตติกรรมประกาศ
"โครงการคุ้มครองผู้บริโภคด้านผลิตภัณฑ์สุขภาพ รพ.สต.บ้านทุ่งมะขาม ประจำปี 2568 จังหวัดสงขลา" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ตำบลคูหาใต้ อำเภอรัตภูมิ จังหวัดสงขลา
คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลตำบลคูหาใต้ ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป
คณะทำงานโครงการ
โครงการคุ้มครองผู้บริโภคด้านผลิตภัณฑ์สุขภาพ รพ.สต.บ้านทุ่งมะขาม ประจำปี 2568
บทคัดย่อ
โครงการ " โครงการคุ้มครองผู้บริโภคด้านผลิตภัณฑ์สุขภาพ รพ.สต.บ้านทุ่งมะขาม ประจำปี 2568 " ดำเนินการในพื้นที่ ตำบลคูหาใต้ อำเภอรัตภูมิ จังหวัดสงขลา รหัสโครงการ 68-L8402-1-32 ระยะเวลาการดำเนินงาน 1 สิงหาคม 2568 - 30 กันยายน 2568 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 22,678.00 บาท จาก กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลตำบลคูหาใต้ เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้
โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ
หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"
สารบัญ
| กิตติกรรมประกาศ | » |
| บทคัดย่อ | » |
| ความเป็นมา/หลักการเหตุผล | » |
| วัตถุประสงค์โครงการ | » |
| กิจกรรม/การดำเนินงาน | » |
| กลุ่มเป้าหมาย | » |
| ผลลัพธ์ที่ได้ | » |
| การประเมินผล | » |
| ปัญหาและอุปสรรค | » |
| ข้อเสนอแนะ | » |
| เอกสารประกอบอื่นๆ | » |
ความเป็นมา/หลักการเหตุผล
การคุ้มครองผู้บริโภคด้านด้านสุขภาพ คือ การคุ้มครองผู้บริโภคให้มีความปลอดภัยจากการบริโภคผลิตภัณฑ์ สุขภาพ ได้แก่ อาหาร ยา เครื่องสำอาง สถานที่จำหน่าย ปัจจุบันปัญหาความไม่ปลอดภัยจากผลิตภัณฑ์สุขภาพเป็นปัญหา หนึ่งที่สำคัญของผู้บริโภค เช่น ปัญหาการจำหน่ายอาหารที่ไม่ปลอดภัย อาหารสดที่มีการปนเปื้อนจากสารเคมี การจำหน่าย ยาอันตราย เช่น NSAID(ยาแก้ปวดเมื่อย ยาบรูเฟน) ยาปฏิชีวนะ ยาควบคุมพิเศษ ยาบรรจุเสร็จที่มิใช่ยาอันตราย ยาชุด ยาหมดอายุ/เสื่อมคุณภาพ ยาไม่มีเลขทะเบียนตำรับยา/ถูกยกเลิก/ถูกเพิกถอน ยาอื่นๆที่ไม่ใช่ยาสามัญประจำบ้านของ ผู้ประกอบการร้านชำ การปนเปื้อนของสารสเตียรอยด์ในยาแผนโบราณ การปนเปื้อนสารห้ามใช้ในเครื่องสำอาง การโฆษณาผลิตภัณฑ์สุขภาพโอ้อวดสรรพคุณเกินจริง หลอกลวง ชวนเชื่อ ไม่มีฉลากภาษาไทยมาจำหน่ายแก่ประชาชน ในชุมชน เป็นต้น
จากการดำเนินงานคุ้มครองผู้บริโภคด้านผลิตภัณฑ์สุขภาพ ได้ลงตรวจประเมินร้านชำในพื้นที่ ปี ๒๕๖๗ พบปัญหาความไม่ปลอดภัยของผลิตภัณฑ์สุขภาพในชุมชน ได้แก่ ปัญหาการจำหน่ายผลิตภัณฑ์สุขภาพที่ไม่ปลอดภัยในร้านชำ เช่น การจำหน่ายยาอันตราย ยาปฏิชีวนะ ยาที่ไม่เหมาะสม ยาชุด ยาหมดอายุ/เสื่อมคุณภาพ ส่งผลกระทบแก่ประชาชน เสี่ยงต่อการแพ้ยา ผู้บริโภค และผู้จำหน่ายไม่ทราบว่าเป็นยาที่เคยมีประวัติแพ้ เนื่องจากชื่อยาไม่เหมือนกัน การดื้อยา เนื่องจากรับประทานยาไม่ครบขนาดบริโภคยาไม่ถูกโรค ไม่ถูกชนิด การได้รับยาที่ไม่สมเหตุสมผล เสี่ยงต่อสตรีมีครรภ์/ให้ นมบุตรได้รับยาที่ไม่เหมาะสม ยาบางชนิดห้ามใช้ในสตรีมีครรภ์/ให้นมบุตร มีผลต่อทารกและเด็ก เสี่ยงยาตีกัน ผู้ป่วยที่มี ต่อผู้ป่วยโรคไข้เลือดออกอาจเกิดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรง ยาบางชนิดทำให้เลือดออกมากขึ้น เสียงเกิดภาวะไตวายได้ การใช้ยาโรคประจำตัว ยาที่ซื้อจากร้านชำอาจเกิดดีกับยาที่บริโภคอยู่ อาจเพิ่มพิษ หรือลดฤทธิ์ของยาที่บริโภคอยู่ได้ เสี่ยง อีกทั้งผลิตภัณฑ์อาหารที่ไม่มีเครื่องหมาย อย. เก็บอาหารไม่ถูกต้อง ไม่สะอาด แสงแดดส่อง/อุณหภูมิไม่เหมาะสม และ ผลิตภัณฑ์เครื่องสำอางที่ผสมสารห้ามใช้ ผลิตภัณฑ์ที่ห้ามใช้ตามประกาศ เครื่องสำอางที่วางจำหน่ายมีฉลาก ภาษาต่างประเทศ ไม่มีฉลากภาษาไทย การโฆษณาผลิตภัณฑ์สุขภาพและโอ้อวดสรรพคุณเกินจริง ทำให้ผู้บริโภคที่ไม่มี ความรู้ ความเข้าใจ หลงเชื่อจากโฆษณา จนส่งผลกระทบต่อสุขภาพได้ ดังนั้น โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้าน ทุ่งมะขามจึงมีความจำเป็นที่ต้องดำเนินงานคุ้มครองผู้บริโภคในชุมชน เพื่อทำหน้าที่เฝ้าระวังการจำหน่ายผลิตภัณฑ์สุขภาพ ที่ไม่ได้มาตรฐาน ยาไม่ปลอดภัย การโฆษณาชวนเชื่อ หรือผลิตภัณฑ์สุขภาพที่ไม่ได้มาตรฐานในชุมชน
ทั้งนี้ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพบ้านทุ่งมะขาม มีร้านชำในเขตพื้นที่ทั้งหมด ๓๙ ร้าน ซึ่งค่อนข้างเยอะพอสมควร จากความเสี่ยงข้างต้น จึงได้จัดทำโครงการคุ้มครองผู้บริโภคด้านผลิตภัณฑ์สุขภาพ เพื่อทำให้ผู้บริโภคมีความรู้ ความเข้าใจ ในการเลือกซื้อผลิตภัณฑ์สุขภาพที่ปลอดภัย และร้านชำผ่านเกณฑ์มาตรฐาน RDU
วัตถุประสงค์โครงการ
- ข้อที่ ๑ เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายในพื้นที่ได้มีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์สุขภาพ
- ข้อที่ ๒ เพื่อตรวจสอบและเฝ้าระวังผลิตภัณฑ์สุขภาพ ที่ไม่ปลอดภัยในชุมชน
- ข้อที่ ๓ เพื่อในผู้ประกอบการนำเอาความรู้ไปพัฒนาร้านชำให้ผ่านเกณฑ์มาตราฐาน
กิจกรรม/การดำเนินงาน
กลุ่มเป้าหมาย
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้ | |
|---|---|---|
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | ||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | ||
| กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน | ||
| กลุ่มวัยทำงาน | ||
| กลุ่มผู้สูงอายุ | ||
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | ||
| กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด | ||
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | ||
| กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | 118 | |
| สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)] |
ผลที่คาดว่าจะได้รับ
๑. อสม.มีความรู้ ความเข้าใจ เกี่ยวกับผลิตภัณฑ์สุขภาพ สามารถนำความรู้ไปใช้ในชีวิตประจำวัน และเผยแพร่แก่ ประชาชนในพื้นที่รับผิดชอบ
๒. ร้านขายของชำผ่านเกณฑ์มาตรฐานRDU
๓. ผู้ประกอบการร้านชำมีความรู้ ความเข้าใจ และนำเอาความรู้ไปปรับใช้ในร้านชำของตนเอง
๔. ผู้บริโภคมีความปลอดภัยจากการเลือกซื้อผลิตภัณฑ์สุขภาพ
ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน
| วัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ ผลลัพธ์และตัวชี้วัดผลลัพธ์** กิจกรรมของโครงการ | ผลผลิต* | |
|---|---|---|
| ผลผลิตที่ตั้งไว้ | ผลผลิตที่เกิดขึ้นจริง | |
* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น
ส่วนที่ 2 ประเมินความพึงพอใจต่อความสำเร็จและปัญหาอุปสรรคในการดำเนินโครงการในภาพรวม
ผลการดำเนินโครงการ
สรุปผลการดำเนินโครงการ
ผลการดำเนินโครงการ/กิจกรรม:
บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
บรรลุตามวัตถุประสงค์บางส่วนของโครงการ
ไม่บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
อบรมเชิงปฏิบัติการพัฒนาศักยภาพแกนนำอสม.ด้านงานคุ้มครองผู้บริโภค ให้ความรู้ เรื่อง การเฝ้าระวัง จัดการและแจ้งเตือนภัยผลิตภัณฑ์สุขภาพที่ไม่ปลอดภัย การจัดการปัญหาการใช้ยาและผลิตภัณฑ์สุขภาพที่ไม่ ปลอดภัยของผู้ป่วยเรื้อรัง การเลือกซื้อ เลือกใช้ผลิตภัณฑ์สุขภาพอย่างปลอดภัยด้วยหลักการ หุ่นไล่กา ๖อ ๖เอ๊ะ การใช้ชุดทดสอบสารปนเปื้อนในอาหาร ชุดทดสอบสารสเตียรอยด์ในผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ผลิตภัณฑ์สมุนไพร และชุดทดสอบสารห้ามใช้ในเครื่องสำอาง การจัดตั้งศูนย์แจ้งเตือนภัยผลิตภัณฑ์สุขภาพที่ไม่ปลอดภัยในชุมชน/ บทบาทหน้าที่แกนนำ อสม.ด้านงานคุ้มครองผู้บริโภค ผลการดำเนินงาน กลุ่มเป้าหมายแกนนำ อสม. จำนวน ๗๙ คน มีความรู้ ความเข้าใจ เกี่ยวกับผลิตภัณฑ์สุขภาพ ร้อยละ ๙๐ จากแบบทดสอบก่อนและหลังการอบรม ผลการประเมิน พบว่า ก่อนการอบรม แกนนำอสม. มีคะแนนน้อยที่สุด ๓ คะแนน ร้อยละ ๓๐ และหลังการอบรม แกนนำอสม.มีคะแนนมากที่สุด ๑๐ คะแนน ร้อยละ ๙๐ การตรวจสารอันตรายในเครื่องสำอางและยาแผน โบราณ ผลการตรวจ พบสารปรอทในผลิตภัณฑ์เครื่องสำอาง จำนวน ๑ ตัวอย่าง ตรวจพบสารไฮโดรควิโนน ในผลิตภัณฑ์เครื่องสำอาง จำนวน ๑ ตัวอย่าง มีศูนย์แจ้งเตือนภัยในชุมชนทั้ง ๕ หมู่บ้าน ได้แก่ หมู่ที่ ๕ บ้าน จุ้มปะ หมู่ที่ ๗ บ้านควนปอม หมู่ที่ ๙ บ้านหัวยาง หมู่ที่ ๑๐ บ้านทุ่งมะขาม และหมู่ที่ ๑๔ บ้านกันใหญ่ เพื่อตรวจสอบและเฝ้าระวังผลิตภัณฑ์สุขภาพที่ไม่ปลอดภัยในชุมชน อบรมให้ความรู้ เรื่อง การเลือกซื้อผลิตภัณฑ์สุขภาพ แก่ผู้ประกอบการร้านชำ จำนวน ๓๙ ร้าน ให้ความรู้ เรื่อง การพัฒนาร้านชำให้ผ่านเกณฑ์มาตรฐานร้าน ชำปลอดยาอันตราย (GRDU) การพัฒนาศักยภาพความรู้แก่ผู้ประกอบการร้านชำ และการใช้หลักการหุ่นไล่กา ๖อ ๖เอ๊ะ ในการเลือกซื้อผลิตภัณฑ์สุขภาพมาจำหน่ายในร้านชำ เพื่อให้ผู้ประกอบการนำเอาความรู้ไปพัฒนาร้านชำให้ผ่านเกณฑ์มาตรฐานจากแบบทดสอบก่อนและหลังการอบรม ผลการประเมิน พบว่า ก่อนการอบรม ผู้ประกอบการ มีคะแนนน้อยที่สุด ๓ คะแนน ร้อยละ ๒๐ และหลังการอบรม ผู้ประกอบการมีคะแนนมากที่สุด ๑๐ คะแนน ร้อยละ ๑๐๐ ร้านชำปลอดภัยผ่านเกณฑ์มาตรฐาน ร้อยละ ๘๐
ผลผลิตโครงการ
| วัตถุประสงค์ | สถานการณ์ | เป้าหมาย | ผลผลิต | อธิบาย | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | ข้อที่ ๑ เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายในพื้นที่ได้มีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์สุขภาพ ตัวชี้วัด : ๑. กลุ่มเป้าหมายในพื้นที่มีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์สุขภาพ |
90.00 | 100.00 | อสม.ในพื้นที่รับผิดชอบ จำนวน ๗๙ คน มีความรู้ ความเข้าใจ เกี่ยวกับผลิตภัณฑ์สุขภาพ ร้อยละ ๙๐ จากการประเมินแบบทดสอบความรู้หลังการอบรม พบว่า กลุ่มเป้าหมายมีความรู้ ได้คะแนน เต็ม ๑๐ คะแนน ร้อยละ ๑๐๐ |
|
| 2 | ข้อที่ ๒ เพื่อตรวจสอบและเฝ้าระวังผลิตภัณฑ์สุขภาพ ที่ไม่ปลอดภัยในชุมชน ตัวชี้วัด : ๒. มีศูนย์แจ้งเตือนภัยเฝ้าระวังผลิตภัณฑ์ในพื้นที่ |
100.00 | 100.00 | มีศูนย์แจ้งเตือนภัยเฝ้าระวังผลิตภัณฑ์ในชุมชน ทั้ง ๕ หมู่บ้าน ได้แก่ หมู่ที่ ๕ บ้านจุ้มปะ หมู่ที่ ๗ บ้านควนปอม หมู่ที่ ๙ บ้านหัวยาง หมู่ที่ ๑๐ บ้านทุ่งมะขาม และหมู่ที่ ๑๔ บ้านกันใหญ่ คิดเป็น ร้อยละ ๑๐๐ |
|
| 3 | ข้อที่ ๓ เพื่อในผู้ประกอบการนำเอาความรู้ไปพัฒนาร้านชำให้ผ่านเกณฑ์มาตราฐาน ตัวชี้วัด : ๓. ร้านชำปลอดภัยผ่านเกณฑ์มาตราฐาน |
80.00 | 80.00 | ผู้ประกอบการร้านชำ จำนวน ๓๙ คน มีร้านชำในเขตรับผิดชอบทั้งหมด ๓๙ ร้าน จากการ ประเมินแบบทดสอบความรู้หลังการอบรม พบว่า กลุ่มเป้าหมายมีความรู้ ได้คะแนนเต็ม ๑๐ คะแนน ร้อยละ ๑๐๐ เพื่อให้ผู้ประกอบการนำเอาความรู้ไปพัฒนาร้านชำผ่านเกณฑ์มาตรฐาน ร้อยละ ๘๐ |
ผู้เข้าร่วมโครงการ
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) | |
|---|---|---|---|
| จำนวนกลุ่มเป้าหมายทั้งหมด | 118 | 118 | |
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) | |
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | |||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | - | ||
| กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน | - | ||
| กลุ่มวัยทำงาน | - | ||
| กลุ่มผู้สูงอายุ | - | ||
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | |||
| กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด | - | ||
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | - | ||
| กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ | - | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | 118 | 118 | |
| สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)] | - |
บทคัดย่อ*
โครงการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ข้อที่ ๑ เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายในพื้นที่ได้มีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์สุขภาพ (2) ข้อที่ ๒ เพื่อตรวจสอบและเฝ้าระวังผลิตภัณฑ์สุขภาพ ที่ไม่ปลอดภัยในชุมชน (3) ข้อที่ ๓ เพื่อในผู้ประกอบการนำเอาความรู้ไปพัฒนาร้านชำให้ผ่านเกณฑ์มาตราฐาน
ผลการดำเนินงานที่สำคัญ ได้แก่
ข้อเสนอแนะ ได้แก่ (1) ...
หมายเหตุ *
ปัญหาอุปสรรคและข้อเสนอแนะ