โครงการคัดกรองความเสี่ยงและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมต่อโรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูงและโรคไตเรื้อรัง ปีงบประมาณ 2569 (รพ.สต.ท่ายาง)
แบบประเมินคุณค่าของโครงการที่เกี่ยวข้องกับการสร้างเสริมสุขภาพ
ชื่อโครงการ โครงการคัดกรองความเสี่ยงและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมต่อโรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูงและโรคไตเรื้อรัง ปีงบประมาณ 2569 (รพ.สต.ท่ายาง)
ระยะเวลาโครงการ 1 ตุลาคม 2568 - 30 กันยายน 2569
แบบประเมินคุณค่าของโครงการที่เกี่ยวข้องกับการสร้างเสริมสุขภาพ เป็นการคุณค่าที่เกิดจากโครงการในมิติต่อไปนี้
- ความรู้ด้านการสร้างเสริมสุขภาพและนวัตกรรมเชิงระบบสุขภาพชุมชน
- การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่มีผลต่อสุขภาวะ
- การปรับเปลี่ยนสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาวะ
- ผลกระทบเชิงบวกและนโยบายสาธารณะที่เอื้อต่อการสร้างสุขภาวะชุมชน
- กระบวนการชุมชน
- มิติสุขภาวะปัญญา / สุขภาวะทางจิตวิญญาณ
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
1. เกิดความรู้ หรือ นวัตกรรมชุมชน
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
1. ความรู้ใหม่ / องค์ความรู้ใหม่
ประชาชนกลุ่มเสี่ยงมีความรู้ในการคำนวณค่าดัชนีมวลกาย (BMI) และเข้าใจความสัมพันธ์ของค่าระดับน้ำตาลในเลือดกับพฤติกรรมการบริโภค รวมถึงความเข้าใจเรื่องการลดการกินเค็มเพื่อรักษาค่าการทำงานของไต (GFR)
แบบทดสอบความรู้ก่อน-หลัง (Pre-Post Test)
การสร้าง "อาสาสมัครเชี่ยวชาญเฉพาะโรค" (เช่น อสม. เชี่ยวชาญโรคไต) เพื่อเป็นที่ปรึกษาประจำหมู่บ้าน
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
2. สิ่งประดิษฐ์ / ผลผลิตใหม่
มีการจัดทำ "สมุดบันทึกสุขภาพประจำครอบครัว" หรือ "ป้ายประเมินสีปิงปองรายบ้าน" เพื่อให้สมาชิกในบ้านช่วยกันเฝ้าระวัง รวมถึงการพัฒนาเมนูอาหารท้องถิ่นสูตรลดเค็ม ที่ทำกินเองได้ง่าย
ภาพถ่ายสื่อประชาสัมพันธ์, ตัวอย่างสมุดบันทึกเบาหวาน/ความดัน
พัฒนาสู่การใช้ "แอปพลิเคชัน" หรือ Line Bot ในการบันทึกค่าสุขภาพในระยะยาว
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
3. กระบวนการใหม่
ปรับเปลี่ยนจากการตั้งรับที่ รพ.สต. เป็นการ "รุกถึงบ้าน" โดยใช้ทีมสหวิชาชีพและ อสม. เข้าไปปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในครัวเรือน และมีกระบวนการ "เพื่อนช่วยเพื่อน" ในกลุ่มเสี่ยงเพื่อคอยเตือนเรื่องการกินยาและออกกำลังกาย
บันทึกการติดตามเยี่ยมบ้าน, รายงานการประชุมกลุ่มย่อย (Focus Group)
ยกระดับเป็นโมเดล "หมู่บ้านปรับเปลี่ยนพฤติกรรมต้นแบบ" เพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้ให้หมู่บ้านอื่น
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
4. วิธีการทำงาน / การจัดการใหม่
เกิดการประสานงานรูปแบบใหม่ระหว่าง "กองทุนฯ - รพ.สต. - ร้านค้าในชุมชน" โดยมีการจัดโซนอาหารสุขภาพในร้านค้าหมู่บ้าน และมีข้อตกลงร่วมกันในการลดการใช้ผงชูรสในงานเลี้ยงชุมชน
บันทึกข้อตกลง (MOU) ชุมชน, ภาพถ่ายร้านค้าสุขภาพ
ผลักดันเป็นนโยบายสาธารณะหรือธรรมนูญสุขภาพตำบลเพื่อความยั่งยืน
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
5. การเกิดกลุ่ม / โครงสร้างในชุมชนใหม่
จัดตั้งกลุ่ม "เพื่อนช่วยเพื่อน (Buddy Health)" ในกลุ่มเสี่ยงสูง เพื่อให้สมาชิกคอยเตือนกันเรื่องการทานยา การออกกำลังกาย และการนัดหมายพบแพทย์ รวมถึงกลุ่มไลน์ประสานงานระหว่าง อสม. และชาวบ้าน
รายชื่อสมาชิกกลุ่ม, รายงานการประชุมกลุ่ม, ภาพถ่ายกิจกรรมกลุ่ม
พัฒนาให้เป็นเครือข่ายวิสาหกิจสุขภาพชุมชน หรือชมรมผู้สูงอายุที่เข้มแข็งเพื่อความยั่งยืน
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
6. แหล่งเรียนรู้ใหม่
มุมสุขภาพเช็กอิน" ณ รพ.สต. ที่มีโมเดลอาหารจำลองแสดงปริมาณน้ำตาล/เกลือ และบอร์ดความรู้เรื่อง "การดูแลไต" เพื่อให้ประชาชนมาศึกษาได้ด้วยตนเอง
ภาพถ่ายมุมความรู้, บัญชีรายชื่อผู้เข้าศึกษาดูงาน/เยี่ยมชม
พัฒนาเป็นศูนย์เรียนรู้ต้นแบบด้านการจัดการโรคเรื้อรังระดับตำบล
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
99. อื่นๆ
2. เกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่เอื้อต่อสุขภาพ
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
1. การดูแลสุขอนามัยส่วนบุคคล
กลุ่มเป้าหมายมีพฤติกรรมคัดกรองสุขภาพตนเองเป็นประจำ เช่น การหัดวัดความดันและเจาะน้ำตาลด้วยตนเอง และบันทึกผลลงในสมุดสุขภาพประจำตัว เพื่อติดตามความผิดปกติ
สมุดบันทึกสุขภาพรายบุคคล, ผลการประเมินปิงปอง 7 สี
สนับสนุนเครื่องมือวัดความดันระบบดิจิทัลประจำคุ้มบ้าน เพื่อให้เข้าถึงการเช็กสุขภาพได้ง่ายขึ้น
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
2. การบริโภค
ปรับเปลี่ยนนิสัยการกินตามหลัก "ลดหวาน มัน เค็ม" (Low Sodium) และอ่านฉลากโภชนาการก่อนซื้อสินค้า รวมถึงการหันมาทำอาหารกินเองโดยใช้เครื่องปรุงรสให้น้อยลง
บันทึกการบริโภคอาหาร (Food Diary), ภาพถ่ายเมนูอาหารสุขภาพในครัวเรือน
ขยายผลสู่โครงการ "ร้านค้าชุมชนสุขภาพ" ที่ลดการจำหน่ายน้ำหวานและเพิ่มสินค้าทางเลือกสุขภาพ
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
3. การออกกำลังกาย
กลุ่มเป้าหมายที่มีความเสี่ยง (กลุ่มสีเหลือง/ส้ม) มีการรวมกลุ่มกันออกกำลังกายอย่างน้อย 3-5 วันต่อสัปดาห์ เช่น การแกว่งแขน, การเดินเร็ว หรือการเต้นบาสโลบ เพื่อลดระดับน้ำตาลและคุมความดัน
ทะเบียนลงชื่อการออกกำลังกาย, ภาพถ่ายกิจกรรมกลุ่ม, บันทึกการติดตามน้ำหนัก/รอบเอว
จัดตั้ง "ชมรมออกกำลังกายประจำหมู่บ้าน" เพื่อให้เกิดความต่อเนื่องแม้จบโครงการ
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
4. การลด ละ เลิก อบายมุข เช่น การพนัน เหล้า บุหรี่
การให้คำปรึกษาแก่กลุ่มเสี่ยงที่สูบบุหรี่และดื่มสุรา โดยชี้ให้เห็นความเสี่ยงที่ส่งผลต่อ โรคไตเรื้อรัง และความดันโลหิตสูง จนมีผู้ที่ตั้งใจลดปริมาณการสูบ/ดื่มลง
แบบประเมินพฤติกรรมการสูบบุหรี่/ดื่มสุรา (หลังจบโครงการ), บันทึกการให้คำปรึกษาเป็นรายบุคคล
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
5. การลดพฤติกรรมเสี่ยง เช่น พฤติกรรมเสี่ยงทางเพศ การขับรถโดยประมาท
รณรงค์และให้ความรู้เรื่องการลดพฤติกรรมเสี่ยงต่อ โรคไตเรื้อรัง เช่น การลดการซื้อยาสมุนไพร/ยาชุด หรือยาแก้ปวด (NSAIDs) กินเอง ซึ่งเป็นอันตรายต่อไต
แผ่นพับความรู้เรื่องยา, รายงานการสำรวจตู้ยาสามัญประจำบ้านของกลุ่มเป้าหมาย
ทำงานร่วมกับ อสม. และร้านค้าชุมชน เพื่อเฝ้าระวังและไม่จำหน่ายยาอันตรายต่อไตในหมู่บ้าน
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
6. การจัดการอารมณ์ / ความเครียด
การประเมินความเครียดกลุ่มเสี่ยง และสอนเทคนิคการจัดการอารมณ์ เช่น การฝึกสมาธิ หรือกิจกรรม "เพื่อนช่วยเพื่อน เพื่อไม่ให้ความเครียดส่งผลต่อระดับความดันโลหิต
ผลการประเมินความเครียด (ST-5), ภาพถ่ายกิจกรรมสันทนาการหรือกิจกรรมกลุ่มสัมพันธ์
บูรณาการการจัดการอารมณ์เข้ากับกิจกรรมทางศาสนาหรือวัฒนธรรมในชุมชน เช่น การเข้าวัดในวันพระ
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
7. การดำรงชีวิต / วิถีชีวิต เช่น การใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่น / สมุนไพรในการดูแลสุขภาพตนเอง
มีการส่งเสริมให้กลุ่มเสี่ยงใช้พืชผักสวนครัวและสมุนไพรพื้นบ้านในการปรุงอาหารเพื่อลดการใช้เครื่องปรุงรสที่มีโซเดียมและน้ำตาลสูง เช่น การใช้ใบหม่อนหรือตะไคร้ช่วยชูรสอาหารแทนผงชูรส
ภาพถ่ายแปลงผักสวนครัวของคนในชุมชน, ทะเบียนรายชื่อผู้เข้ารับการอบรมเรื่องการใช้สมุนไพรดูแลสุขภาพ
สนับสนุนการจัดตั้งกลุ่ม "สวนผักสุขภาพ" เพื่อให้คนในชุมชนแลกเปลี่ยนสมุนไพรและผักปลอดภัยกันอย่างต่อเนื่อง
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
8. พฤติกรรมการจัดการตนเอง ครอบครัว ชุมชน
ผู้ป่วยและกลุ่มเสี่ยงสามารถประเมินสุขภาพเบื้องต้นได้เอง (เช่น การวัดความดันโลหิตหรือชั่งน้ำหนักที่บ้าน) และครอบครัวมีส่วนร่วมในการจัดเมนูอาหารสุขภาพ "ลดเค็ม ลดหวาน" ร่วมกันทั้งบ้าน
สมุดบันทึกสุขภาพประจำตัวผู้ป่วย (สมุดสีฟ้า/เหลือง), รายงานการเยี่ยมบ้านของ อสม.
จัดตั้ง "บัดดี้สุขภาพ" คู่หูดูแลกันเองในครัวเรือน เพื่อกระตุ้นการออกกำลังกายและควบคุมการทานยาอย่างสม่ำเสม
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
9. อื่นๆ
กลุ่มเป้าหมายที่มีความเสี่ยงสูงมีค่าระดับน้ำตาลในเลือด (DTX) และค่าความดันโลหิตอยู่ในเกณฑ์ที่ควบคุมได้ดีขึ้นหลังจากเข้าร่วมโครงการ และไม่มีผู้ป่วยรายใหม่เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ
รายงานสรุปผลการคัดกรองสุขภาพประจำปี (เปรียบเทียบก่อน-หลังเริ่มโครงการ)
ขยายผลโครงการไปยังกลุ่มวัยทำงานในชุมชนเพื่อป้องกันการเกิดโรคตั้งแต่วงจรแรกเริ่ม
3. การสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาพ (กายภาพ สังคม และเศรษฐกิจ)
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
1. กายภาพ เช่น มีการจัดการขยะ ป่า น้ำ การใช้สารเคมีเกษตร และการสร้างสิ่งแวดล้อมในครัวเรือนที่ถูกสุขลักษณะ
ส่งเสริมให้ครัวเรือนกลุ่มเสี่ยงจัดการสิ่งแวดล้อมในบ้านให้ถูกสุขลักษณะ เช่น การจัดบ้านให้โปร่ง ปลูกผักสวนครัวปลอดสารพิษไว้ทานเองเพื่อลดการใช้สารเคมี และการจัดการขยะในครัวเรือนเพื่อลดแหล่งสะสมเชื้อโรค
ภาพถ่ายแปลงผักสวนครัวในครัวเรือนกลุ่มเป้าหมาย, รายงานการประเมินสิ่งแวดล้อมบ้านผู้ป่วยโดย อสม.
สนับสนุนให้เกิด "ชุมชนต้นแบบเกษตรอินทรีย์" เพื่อให้กลุ่มเสี่ยงมีแหล่งวัตถุดิบอาหารที่ปลอดภัยอย่างยั่งยืน
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
2. สังคม เช่น มีความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน ลดการเกิดอุบัติเหตุ ครอบครัวอบอุ่น การจัดสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อเด็ก เยาวชน และกลุ่มวัยต่าง ๆ มีพื้นที่สาธารณะ/พื้นที่ทางสังคม เพื่อเอื้อต่อการส่งเสริมสุขภาพของคนในชุมชน มีการใช้ศาสนา/วัฒนธรรมเป็นฐานการพัฒนา
ดการรวมกลุ่มกันของคนในชุมชนเพื่อออกกำลังกายในพื้นที่สาธารณะ มีระบบ "บัดดี้สุขภาพ" หรืออาสาสมัคร (อสม.) ที่ช่วยดูแลติดตามกลุ่มเสี่ยงถึงบ้าน ทำให้เกิดความอบอุ่นและความเข้าใจในการดูแลผู้ป่วยเบาหวาน/ความดันในครอบครัว
ทะเบียนรายชื่อกลุ่มออกกำลังกาย, สรุปรายงานการเยี่ยมบ้านของ อสม., ภาพกิจกรรมให้ความรู้ในศาลาประชาคม
พัฒนาพื้นที่สาธารณะในชุมชนให้เป็น "ลานสุขภาพชุมชน" ที่มีอุปกรณ์ออกกำลังกายที่เหมาะสมกับผู้สูงอายุและกลุ่มเสี่ยง
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
3. เศรษฐกิจสร้างสรรค์สังคม /สร้างอาชีพ / เพิ่มรายได้
กลุ่มเป้าหมายสามารถลดรายจ่ายในครัวเรือนจากการปลูกผักทานเองตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง และลดค่าใช้จ่ายแฝงจากการเดินทางไปโรงพยาบาลเนื่องจากสามารถควบคุมโรคได้ดีขึ้นจนลดจำนวนครั้งที่ต้องพบแพทย์ลง
บันทึกรายรับ-รายจ่ายของครัวเรือน (ตัวอย่าง), สถิติจำนวนผู้ที่มีค่าเลือด/ความดันปกติหลังจบโครงการ (ซึ่งสะท้อนการลดภาระค่ารักษา)
ส่งเสริมการแปรรูปผลผลิตปลอดภัยในชุมชน เช่น ทำเครื่องดื่มสมุนไพรน้ำตาลน้อย หรืออาหารเพื่อสุขภาพเพื่อจำหน่ายเป็นรายได้เสริมให้กับกลุ่มแม่บ้าน
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
4. มีการบริการสุขภาพทางเลือก และมีช่องทางการเข้าถึงระบบบริการสุขภาพ
มีการบูรณาการการแพทย์แผนไทยร่วมกับการดูแลผู้ป่วยกลุ่มเสี่ยง เช่น การใช้สมุนไพรพื้นบ้านที่ปลอดภัยต่อไตเพื่อลดการใช้ยาแก้ปวด และจัดระบบ "Fast Track" ส่งต่อกลุ่มเสี่ยงสูงไปยัง รพ.สต. หรือโรงพยาบาลแม่ข่ายได้ทันทีผ่านเครือข่าย อสม
มุดทะเบียนรายชื่อผู้เข้ารับบริการแพทย์แผนไทย, แผนผังระบบการส่งต่อ (Referral System) ของหมู่บ้าน
พัฒนาระบบปรึกษาแพทย์ทางไกล (Telemedicine) เบื้องต้นผ่านกลุ่ม Line เพื่อให้กลุ่มเสี่ยงเข้าถึงคำปรึกษาได้โดยไม่ต้องเดินทาง
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
5. อื่นๆ
4. การพัฒนานโยบายสาธารณะที่เอื้อต่อสุขภาวะ
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
1. มีกฎ / กติกา ของกลุ่ม ชุมชน
การจัดทำ "ธรรมนูญสุขภาพหมู่บ้าน" หรือข้อตกลงร่วมกัน เช่น การงดจำหน่ายเครื่องดื่มชูกำลังและน้ำอัดลมในกิจกรรมส่วนรวมของหมู่บ้าน และการจัดเมนู "อาหารลดเค็ม" ในงานบุญหรือโครงการต่างๆ
รายงานการประชุมประชาคมหมู่บ้าน, ป้ายประกาศข้อตกลงชุมชน
ผลักดันให้กติกาชุมชนนี้เข้าสู่แผนพัฒนาตำบลเพื่อให้เกิดความยั่งยืนและมีงบประมาณสนับสนุนต่อเนื่อง
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
2. มีมาตรการทางสังคมของกลุ่ม ชุมชน
มีมาตรการสร้างแรงจูงใจ เช่น การมอบเกียรติบัตร "บุคคลต้นแบบสุขภาพดี" สำหรับผู้ที่สามารถลดระดับน้ำตาลหรือความดันโลหิตได้ตามเป้าหมาย และการใช้มาตรการ "เพื่อนช่วยเพื่อน" ในการเตือนกันเรื่องการทานยาและออกกำลังกาย
ภาพถ่ายกิจกรรมมอบรางวัลบุคคลต้นแบบ, ทำเนียบรายชื่อกลุ่ม "บัดดี้สุขภาพ"
จัดตั้งศูนย์เรียนรู้สุขภาพชุมชน เพื่อให้บุคคลต้นแบบได้มาแชร์ประสบการณ์การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมให้กับคนในพื้นที่
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
3. มีธรรมนูญของชุมชน
การจัดทำ "ข้อตกลงร่วมกันของคนในชุมชน" เพื่อสร้างสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาพ เช่น การตกลงให้งานเลี้ยงในหมู่บ้านต้องมีเมนูชูสุขภาพ (ลดเค็ม ลดหวาน) และจัดพื้นที่สาธารณะให้เป็นเขตปลอดบุหรี่และสุรา
รายงานการประชุมประชาคมหมู่บ้านที่มีการลงมติเห็นชอบข้อตกลงสุขภาพ, ป้ายประกาศธรรมนูญสุขภาพชุมชน
ติดตามผลความร่วมมือตามข้อตกลงอย่างต่อเนื่อง และขยายผลไปยังกลุ่มร้านค้าในชุมชนให้เข้าร่วมโครงการ "ร้านค้าทางเลือกสุขภาพ"
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
4. อื่นๆ เช่น ออกเป็นข้อบัญญัติท้องถิ่น ฯลฯ
5. เกิดกระบวนการชุมชน
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
1. เกิดการเชื่อมโยงประสานงานระหว่างกลุ่ม / เครือข่าย (ใน และหรือนอกชุมชน)
กิดความร่วมมือกันระหว่าง รพ.สต. (ให้ความรู้), อสม. (คัดกรองหน้างาน), และกลุ่มผู้นำชุมชน (รณรงค์ประชาสัมพันธ์) รวมถึงโรงเรียนในพื้นที่ที่ช่วยสื่อสารข้อมูลสุขภาพไปยังผู้ปกครอง
ภาพถ่ายกิจกรรมที่มีหลายภาคส่วนเข้าร่วม, บันทึกการลงนามความร่วมมือ (MOU) เบื้องต้นในระดับชุมชน
ดตั้งคณะกรรมการเครือข่ายสุขภาพระดับหมู่บ้านที่เข้มแข็ง เพื่อติดตามกลุ่มเสี่ยงอย่างต่อเนื่องตลอดทั้งปี (ไม่ใช่เฉพาะช่วงโครงการ)
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
2. การเรียนรู้การแก้ปัญหาชุมชน (การประเมินปัญหา การวางแผน การปฏิบัติการ และการประเมิน)
ชุมชนมีการใช้ "ข้อมูลจริง" จากผลการคัดกรองมาวิเคราะห์ว่ากลุ่มเสี่ยงส่วนใหญ่อยู่ในพื้นที่ใด และปัจจัยเสี่ยงคืออะไร (เช่น ติดรสเค็มจากอาหารแปรรูป) จากนั้นจึงร่วมกันวางแผนจัดกิจกรรมอบรมทำอาหารลดโซเดียมร่วมกัน
รายงานสรุปผลการวิเคราะห์ข้อมูลสุขภาพชุมชน (Community Health Map), สรุปบทเรียนหลังจบกิจกรรม (AAR)
พัฒนาอาสาสมัครในชุมชนให้มีความเชี่ยวชาญในการใช้เครื่องมือดิจิทัลเพื่อจัดเก็บและวิเคราะห์ข้อมูลสุขภาพให้แม่นยำยิ่งขึ้น
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
3. การใช้ประโยชน์จากทุนในชุมชน เช่น การระดมทุน การใช้ทรัพยากรบุคคลในชุมชน
มีการใช้ "ทุนมนุษย์" คือ อสม. และผู้นำชุมชนในการลงพื้นที่คัดกรอง และใช้ "ทุนกายภาพ" เช่น ศาลาประชาคมหมู่บ้านหรือวัด เป็นสถานที่จัดกิจกรรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรม รวมถึงการใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านอาหารปลอดภัยมาแนะนำกลุ่มเสี่ยง
รายชื่อ อสม. ที่ร่วมปฏิบัติงาน, ภาพถ่ายสถานที่จัดกิจกรรมในชุมชน
พัฒนาศักยภาพ อสม. ให้เป็น "เชี่ยวชาญเฉพาะด้าน" เช่น อสม. เชี่ยวชาญการดูแลผู้ป่วยโรคไต เพื่อเป็นที่ปรึกษาในระดับครัวเรือน
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
4. มีการขับเคลื่อนการดำเนินงานของกลุ่มและชุมชนที่เกิดจากโครงการอย่างต่อเนื่อง
หลังสิ้นสุดการคัดกรอง ชุมชนมีการรวมกลุ่ม "ชมรมรักษ์สุขภาพ" เพื่อจัดกิจกรรมออกกำลังกาย (เช่น รำไม้พลอง, เต้นบาสโลบ) และมีการนัดหมายติดตามผลการวัดความดันและระดับน้ำตาลเป็นประจำทุกเดือนโดยไม่รอนบประมาณโครงการครั้งถัดไป
ปฏิทินกิจกรรมการออกกำลังกายของชุมชน, ภาพถ่ายกิจกรรมกลุ่มที่ดำเนินการต่อเนื่อง
สนับสนุนให้กลุ่มมีการจัดตั้งกองทุนหมุนเวียนเพื่อจัดซื้อวัสดุอุปกรณ์สุขภาพเบื้องต้นเองในอนาคต
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
5. เกิดกระบวนการจัดการความรู้ในชุมชน
การสรุปบทเรียนและจัดทำ "บุคคลต้นแบบ (Role Model)" ที่สามารถลดระดับน้ำตาลในเลือดหรือคุมความดันได้สำเร็จ เพื่อมาถ่ายทอดวิธีการเลือกทานอาหารและการใช้ชีวิตให้แก่เพื่อนบ้านในลักษณะ "เพื่อนช่วยเพื่อน"
ทำเนียบคนต้นแบบสุขภาพดี, สรุปรายงานการถอดบทเรียน (AAR) ของคณะทำงาน
จัดทำสื่อประชาสัมพันธ์ง่ายๆ เช่น คลิปสั้นหรือแผ่นพับที่เป็นภาษาท้องถิ่นและบริบทของคนในพื้นที่เอง
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
6. เกิดทักษะในการจัดการโครงการ เช่น การใช้ข้อมูลในการตัดสินใจ การทำแผนปฏิบัติการ
คณะทำงานสามารถใช้ข้อมูล "ทะเบียนกลุ่มเสี่ยง" ที่ได้จากการคัดกรอง มาวิเคราะห์เพื่อจัดกลุ่มการดูแล (กลุ่มเขียว-เหลือง-แดง) และนำผลการประเมินมาปรับแผนการดำเนินงานในปีถัดไปให้ตอบโจทย์ปัญหาจริงในพื้นที่มากขึ้น
รายงานสรุปผลการคัดกรองประจำปี, แผนปฏิบัติการสุขภาพชุมชนที่มีการระบุกลุ่มเป้าหมายชัดเจน
ฝึกทักษะการใช้เครื่องมือดิจิทัลหรือแอปพลิเคชันในการจัดเก็บข้อมูลสุขภาพ เพื่อความรวดเร็วและแม่นยำในการวิเคราะห์ข้อมูลในระยะยาว
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
7. อื่นๆ
6. มิติสุขภาวะปัญญา / สุขภาวะทางจิตวิญญาณ
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
1. ความรู้สึกภาคภูมิใจในตัวเอง / กลุ่ม / ชุมชน
กลุ่มเป้าหมายมีความภาคภูมิใจเมื่อสามารถควบคุมระดับน้ำตาลและเบาหวานได้ด้วยตนเอง รวมถึง อสม. และคณะทำงานรู้สึกภาคภูมิใจที่ได้เป็นส่วนหนึ่งในการช่วยให้คนในหมู่บ้านมีสุขภาพดีขึ้นและลดความเสี่ยงต่อการฟอกไตในอนาค
แบบสอบถามความพึงพอใจ, สรุปผลการสัมภาษณ์ความรู้สึกผู้เข้าร่วมโครงการ, ภาพถ่ายกิจกรรมมอบเกียรติบัตรคนต้นแบบ
สนับสนุนให้กลุ่มที่ทำสำเร็จเป็น "ครู ก." หรือผู้นำการเปลี่ยนแปลง เพื่อส่งต่อความภูมิใจและเทคนิคการดูแลสุขภาพให้หมู่บ้านอื่น
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
2. การเห็นประโยชน์ส่วนรวมและส่วนตนอย่างสมดุล
ู้เข้าร่วมโครงการตระหนักว่าการดูแลสุขภาพตนเองไม่ให้เจ็บป่วย (ประโยชน์ส่วนตน) เป็นการช่วยลดภาระค่าใช้จ่ายของภาครัฐและลดภาระการดูแลของลูกหลาน (ประโยชน์ส่วนรวม) เกิดการแบ่งปันความรู้และพืชผักปลอดภัยระหว่างสมาชิกในชุมชน
รายงานการประชุมกลุ่มย่อย, บันทึกการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในชุมชน
ส่งเสริมกิจกรรมเครือข่ายจิตอาสา "เยี่ยมบ้านเพื่อน" เพื่อติดตามอาการกลุ่มผู้ป่วยติดบ้านติดเตียงในชุมชนร่วมกับทีมสาธารณสุข
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
3. การใช้ชีวิตอย่างเรียบง่าย และพอเพียง
มีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคโดยยึดหลักพอเพียง เช่น การปลูกผักสวนครัวทานเองเพื่อลดสารเคมีและลดรายจ่าย, การเลือกทานอาหารพื้นบ้านตามฤดูกาลที่ปรุงแบบ "ลดหวาน มัน เค็ม" แทนการซื้ออาหารแปรรูปที่มีราคาสูงและทำลายสุขภาพ
ภาพถ่ายแปลงผักสวนครัวของครัวเรือนกลุ่มเสี่ยง, บันทึกรายการอาหารสุขภาพต้นแบบของชุมชน
ขยายผลสู่การสร้าง "ตลาดนัดสีเขียว" หรือพื้นที่แลกเปลี่ยนผลผลิตปลอดภัยในระดับตำบล เพื่อให้เกิดวิถีชีวิตสุขภาพดีอย่างยั่งยืน
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
4. ชุมชนมีความเอื้ออาทร
เกิดระบบ "เพื่อนช่วยเพื่อน" โดยคนในชุมชนช่วยกันดูแลติดตามอาการของผู้ป่วยและกลุ่มเสี่ยง มีการแบ่งปันพืชผักปลอดภัยให้แก่กัน และอาสาสมัครในชุมชนให้ความช่วยเหลือในการพาผู้สูงอายุไปรับการคัดกรองหรือพบแพทย์
บันทึกการเยี่ยมบ้านของกลุ่มจิตอาสา/อสม., ภาพกิจกรรมกลุ่มสัมพันธ์ในชุมชน
จัดตั้งกองทุนสวัสดิการสุขภาพชุมชนขนาดเล็ก หรือธนาคารอุปกรณ์การแพทย์ (เช่น เครื่องวัดความดัน) เพื่อแบ่งปันให้ผู้ที่จำเป็นต้องใช้ที่บ้าน
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
5. มีการตัดสินใจโดยใช้ฐานปัญญา
แกนนำและคนในชุมชนนำข้อมูล "ผลการคัดกรองสุขภาพ" มาวิเคราะห์ร่วมกันเพื่อหาแนวทางแก้ไขปัญหา เช่น เมื่อพบว่าคนในหมู่บ้านมีภาวะเสี่ยงโรคไตสูง จึงร่วมกันกำหนดมาตรการลดการใช้ผงชูรสในร้านค้าชุมชน แทนการตัดสินใจโดยความรู้สึก
รายงานสรุปผลการคัดกรองเบื้องต้น, บันทึกการประชุมประชาคมเพื่อหาทางออกด้านสุขภาพ
ฝึกอบรมการใช้แอปพลิเคชันสุขภาพ หรือการอ่านค่าเลือด/ค่าความดันเบื้องต้นให้แก่ชาวบ้าน เพื่อให้สามารถตัดสินใจดูแลสุขภาพตนเองได้อย่างถูกต้อง
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
6. อื่นๆ
พบความเปลี่ยนแปลงเชิงบวกในกลุ่มเยาวชนที่เริ่มตระหนักถึงโรคเรื้อรังผ่านการเห็นตัวอย่างของคนในครอบครัว ทำให้เกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการกินในภาพรวมทั้งครัวเรือน
แบบสอบถามทัศนคติด้านสุขภาพของคนในชุมชน
บูรณาการความรู้เรื่องโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) เข้าสู่กิจกรรมของศูนย์เด็กเล็กหรือโรงเรียนในพื้นที่
ชื่อโครงการ โครงการคัดกรองความเสี่ยงและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมต่อโรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูงและโรคไตเรื้อรัง ปีงบประมาณ 2569 (รพ.สต.ท่ายาง)
ระยะเวลาโครงการ 1 ตุลาคม 2568 - 30 กันยายน 2569
แบบประเมินคุณค่าของโครงการที่เกี่ยวข้องกับการสร้างเสริมสุขภาพ เป็นการคุณค่าที่เกิดจากโครงการในมิติต่อไปนี้
- ความรู้ด้านการสร้างเสริมสุขภาพและนวัตกรรมเชิงระบบสุขภาพชุมชน
- การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่มีผลต่อสุขภาวะ
- การปรับเปลี่ยนสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาวะ
- ผลกระทบเชิงบวกและนโยบายสาธารณะที่เอื้อต่อการสร้างสุขภาวะชุมชน
- กระบวนการชุมชน
- มิติสุขภาวะปัญญา / สุขภาวะทางจิตวิญญาณ
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
|---|---|---|---|---|---|
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
1. เกิดความรู้ หรือ นวัตกรรมชุมชน |
|||||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 1. ความรู้ใหม่ / องค์ความรู้ใหม่ | ประชาชนกลุ่มเสี่ยงมีความรู้ในการคำนวณค่าดัชนีมวลกาย (BMI) และเข้าใจความสัมพันธ์ของค่าระดับน้ำตาลในเลือดกับพฤติกรรมการบริโภค รวมถึงความเข้าใจเรื่องการลดการกินเค็มเพื่อรักษาค่าการทำงานของไต (GFR) |
แบบทดสอบความรู้ก่อน-หลัง (Pre-Post Test) |
การสร้าง "อาสาสมัครเชี่ยวชาญเฉพาะโรค" (เช่น อสม. เชี่ยวชาญโรคไต) เพื่อเป็นที่ปรึกษาประจำหมู่บ้าน |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 2. สิ่งประดิษฐ์ / ผลผลิตใหม่ | มีการจัดทำ "สมุดบันทึกสุขภาพประจำครอบครัว" หรือ "ป้ายประเมินสีปิงปองรายบ้าน" เพื่อให้สมาชิกในบ้านช่วยกันเฝ้าระวัง รวมถึงการพัฒนาเมนูอาหารท้องถิ่นสูตรลดเค็ม ที่ทำกินเองได้ง่าย |
ภาพถ่ายสื่อประชาสัมพันธ์, ตัวอย่างสมุดบันทึกเบาหวาน/ความดัน |
พัฒนาสู่การใช้ "แอปพลิเคชัน" หรือ Line Bot ในการบันทึกค่าสุขภาพในระยะยาว |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 3. กระบวนการใหม่ | ปรับเปลี่ยนจากการตั้งรับที่ รพ.สต. เป็นการ "รุกถึงบ้าน" โดยใช้ทีมสหวิชาชีพและ อสม. เข้าไปปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในครัวเรือน และมีกระบวนการ "เพื่อนช่วยเพื่อน" ในกลุ่มเสี่ยงเพื่อคอยเตือนเรื่องการกินยาและออกกำลังกาย |
บันทึกการติดตามเยี่ยมบ้าน, รายงานการประชุมกลุ่มย่อย (Focus Group) |
ยกระดับเป็นโมเดล "หมู่บ้านปรับเปลี่ยนพฤติกรรมต้นแบบ" เพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้ให้หมู่บ้านอื่น |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 4. วิธีการทำงาน / การจัดการใหม่ | เกิดการประสานงานรูปแบบใหม่ระหว่าง "กองทุนฯ - รพ.สต. - ร้านค้าในชุมชน" โดยมีการจัดโซนอาหารสุขภาพในร้านค้าหมู่บ้าน และมีข้อตกลงร่วมกันในการลดการใช้ผงชูรสในงานเลี้ยงชุมชน |
บันทึกข้อตกลง (MOU) ชุมชน, ภาพถ่ายร้านค้าสุขภาพ |
ผลักดันเป็นนโยบายสาธารณะหรือธรรมนูญสุขภาพตำบลเพื่อความยั่งยืน |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 5. การเกิดกลุ่ม / โครงสร้างในชุมชนใหม่ | จัดตั้งกลุ่ม "เพื่อนช่วยเพื่อน (Buddy Health)" ในกลุ่มเสี่ยงสูง เพื่อให้สมาชิกคอยเตือนกันเรื่องการทานยา การออกกำลังกาย และการนัดหมายพบแพทย์ รวมถึงกลุ่มไลน์ประสานงานระหว่าง อสม. และชาวบ้าน |
รายชื่อสมาชิกกลุ่ม, รายงานการประชุมกลุ่ม, ภาพถ่ายกิจกรรมกลุ่ม |
พัฒนาให้เป็นเครือข่ายวิสาหกิจสุขภาพชุมชน หรือชมรมผู้สูงอายุที่เข้มแข็งเพื่อความยั่งยืน |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 6. แหล่งเรียนรู้ใหม่ | มุมสุขภาพเช็กอิน" ณ รพ.สต. ที่มีโมเดลอาหารจำลองแสดงปริมาณน้ำตาล/เกลือ และบอร์ดความรู้เรื่อง "การดูแลไต" เพื่อให้ประชาชนมาศึกษาได้ด้วยตนเอง |
ภาพถ่ายมุมความรู้, บัญชีรายชื่อผู้เข้าศึกษาดูงาน/เยี่ยมชม |
พัฒนาเป็นศูนย์เรียนรู้ต้นแบบด้านการจัดการโรคเรื้อรังระดับตำบล |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 99. อื่นๆ |
|
|
|
||
2. เกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่เอื้อต่อสุขภาพ |
|||||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 1. การดูแลสุขอนามัยส่วนบุคคล | กลุ่มเป้าหมายมีพฤติกรรมคัดกรองสุขภาพตนเองเป็นประจำ เช่น การหัดวัดความดันและเจาะน้ำตาลด้วยตนเอง และบันทึกผลลงในสมุดสุขภาพประจำตัว เพื่อติดตามความผิดปกติ |
สมุดบันทึกสุขภาพรายบุคคล, ผลการประเมินปิงปอง 7 สี |
สนับสนุนเครื่องมือวัดความดันระบบดิจิทัลประจำคุ้มบ้าน เพื่อให้เข้าถึงการเช็กสุขภาพได้ง่ายขึ้น |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 2. การบริโภค | ปรับเปลี่ยนนิสัยการกินตามหลัก "ลดหวาน มัน เค็ม" (Low Sodium) และอ่านฉลากโภชนาการก่อนซื้อสินค้า รวมถึงการหันมาทำอาหารกินเองโดยใช้เครื่องปรุงรสให้น้อยลง |
บันทึกการบริโภคอาหาร (Food Diary), ภาพถ่ายเมนูอาหารสุขภาพในครัวเรือน |
ขยายผลสู่โครงการ "ร้านค้าชุมชนสุขภาพ" ที่ลดการจำหน่ายน้ำหวานและเพิ่มสินค้าทางเลือกสุขภาพ |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 3. การออกกำลังกาย | กลุ่มเป้าหมายที่มีความเสี่ยง (กลุ่มสีเหลือง/ส้ม) มีการรวมกลุ่มกันออกกำลังกายอย่างน้อย 3-5 วันต่อสัปดาห์ เช่น การแกว่งแขน, การเดินเร็ว หรือการเต้นบาสโลบ เพื่อลดระดับน้ำตาลและคุมความดัน |
ทะเบียนลงชื่อการออกกำลังกาย, ภาพถ่ายกิจกรรมกลุ่ม, บันทึกการติดตามน้ำหนัก/รอบเอว |
จัดตั้ง "ชมรมออกกำลังกายประจำหมู่บ้าน" เพื่อให้เกิดความต่อเนื่องแม้จบโครงการ |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 4. การลด ละ เลิก อบายมุข เช่น การพนัน เหล้า บุหรี่ | การให้คำปรึกษาแก่กลุ่มเสี่ยงที่สูบบุหรี่และดื่มสุรา โดยชี้ให้เห็นความเสี่ยงที่ส่งผลต่อ โรคไตเรื้อรัง และความดันโลหิตสูง จนมีผู้ที่ตั้งใจลดปริมาณการสูบ/ดื่มลง |
แบบประเมินพฤติกรรมการสูบบุหรี่/ดื่มสุรา (หลังจบโครงการ), บันทึกการให้คำปรึกษาเป็นรายบุคคล |
|
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 5. การลดพฤติกรรมเสี่ยง เช่น พฤติกรรมเสี่ยงทางเพศ การขับรถโดยประมาท | รณรงค์และให้ความรู้เรื่องการลดพฤติกรรมเสี่ยงต่อ โรคไตเรื้อรัง เช่น การลดการซื้อยาสมุนไพร/ยาชุด หรือยาแก้ปวด (NSAIDs) กินเอง ซึ่งเป็นอันตรายต่อไต |
แผ่นพับความรู้เรื่องยา, รายงานการสำรวจตู้ยาสามัญประจำบ้านของกลุ่มเป้าหมาย |
ทำงานร่วมกับ อสม. และร้านค้าชุมชน เพื่อเฝ้าระวังและไม่จำหน่ายยาอันตรายต่อไตในหมู่บ้าน |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 6. การจัดการอารมณ์ / ความเครียด | การประเมินความเครียดกลุ่มเสี่ยง และสอนเทคนิคการจัดการอารมณ์ เช่น การฝึกสมาธิ หรือกิจกรรม "เพื่อนช่วยเพื่อน เพื่อไม่ให้ความเครียดส่งผลต่อระดับความดันโลหิต |
ผลการประเมินความเครียด (ST-5), ภาพถ่ายกิจกรรมสันทนาการหรือกิจกรรมกลุ่มสัมพันธ์ |
บูรณาการการจัดการอารมณ์เข้ากับกิจกรรมทางศาสนาหรือวัฒนธรรมในชุมชน เช่น การเข้าวัดในวันพระ |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 7. การดำรงชีวิต / วิถีชีวิต เช่น การใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่น / สมุนไพรในการดูแลสุขภาพตนเอง | มีการส่งเสริมให้กลุ่มเสี่ยงใช้พืชผักสวนครัวและสมุนไพรพื้นบ้านในการปรุงอาหารเพื่อลดการใช้เครื่องปรุงรสที่มีโซเดียมและน้ำตาลสูง เช่น การใช้ใบหม่อนหรือตะไคร้ช่วยชูรสอาหารแทนผงชูรส |
ภาพถ่ายแปลงผักสวนครัวของคนในชุมชน, ทะเบียนรายชื่อผู้เข้ารับการอบรมเรื่องการใช้สมุนไพรดูแลสุขภาพ |
สนับสนุนการจัดตั้งกลุ่ม "สวนผักสุขภาพ" เพื่อให้คนในชุมชนแลกเปลี่ยนสมุนไพรและผักปลอดภัยกันอย่างต่อเนื่อง |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 8. พฤติกรรมการจัดการตนเอง ครอบครัว ชุมชน | ผู้ป่วยและกลุ่มเสี่ยงสามารถประเมินสุขภาพเบื้องต้นได้เอง (เช่น การวัดความดันโลหิตหรือชั่งน้ำหนักที่บ้าน) และครอบครัวมีส่วนร่วมในการจัดเมนูอาหารสุขภาพ "ลดเค็ม ลดหวาน" ร่วมกันทั้งบ้าน |
สมุดบันทึกสุขภาพประจำตัวผู้ป่วย (สมุดสีฟ้า/เหลือง), รายงานการเยี่ยมบ้านของ อสม. |
จัดตั้ง "บัดดี้สุขภาพ" คู่หูดูแลกันเองในครัวเรือน เพื่อกระตุ้นการออกกำลังกายและควบคุมการทานยาอย่างสม่ำเสม |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 9. อื่นๆ | กลุ่มเป้าหมายที่มีความเสี่ยงสูงมีค่าระดับน้ำตาลในเลือด (DTX) และค่าความดันโลหิตอยู่ในเกณฑ์ที่ควบคุมได้ดีขึ้นหลังจากเข้าร่วมโครงการ และไม่มีผู้ป่วยรายใหม่เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ |
รายงานสรุปผลการคัดกรองสุขภาพประจำปี (เปรียบเทียบก่อน-หลังเริ่มโครงการ) |
ขยายผลโครงการไปยังกลุ่มวัยทำงานในชุมชนเพื่อป้องกันการเกิดโรคตั้งแต่วงจรแรกเริ่ม |
||
3. การสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาพ (กายภาพ สังคม และเศรษฐกิจ) |
|||||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 1. กายภาพ เช่น มีการจัดการขยะ ป่า น้ำ การใช้สารเคมีเกษตร และการสร้างสิ่งแวดล้อมในครัวเรือนที่ถูกสุขลักษณะ | ส่งเสริมให้ครัวเรือนกลุ่มเสี่ยงจัดการสิ่งแวดล้อมในบ้านให้ถูกสุขลักษณะ เช่น การจัดบ้านให้โปร่ง ปลูกผักสวนครัวปลอดสารพิษไว้ทานเองเพื่อลดการใช้สารเคมี และการจัดการขยะในครัวเรือนเพื่อลดแหล่งสะสมเชื้อโรค |
ภาพถ่ายแปลงผักสวนครัวในครัวเรือนกลุ่มเป้าหมาย, รายงานการประเมินสิ่งแวดล้อมบ้านผู้ป่วยโดย อสม. |
สนับสนุนให้เกิด "ชุมชนต้นแบบเกษตรอินทรีย์" เพื่อให้กลุ่มเสี่ยงมีแหล่งวัตถุดิบอาหารที่ปลอดภัยอย่างยั่งยืน |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 2. สังคม เช่น มีความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน ลดการเกิดอุบัติเหตุ ครอบครัวอบอุ่น การจัดสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อเด็ก เยาวชน และกลุ่มวัยต่าง ๆ มีพื้นที่สาธารณะ/พื้นที่ทางสังคม เพื่อเอื้อต่อการส่งเสริมสุขภาพของคนในชุมชน มีการใช้ศาสนา/วัฒนธรรมเป็นฐานการพัฒนา | ดการรวมกลุ่มกันของคนในชุมชนเพื่อออกกำลังกายในพื้นที่สาธารณะ มีระบบ "บัดดี้สุขภาพ" หรืออาสาสมัคร (อสม.) ที่ช่วยดูแลติดตามกลุ่มเสี่ยงถึงบ้าน ทำให้เกิดความอบอุ่นและความเข้าใจในการดูแลผู้ป่วยเบาหวาน/ความดันในครอบครัว |
ทะเบียนรายชื่อกลุ่มออกกำลังกาย, สรุปรายงานการเยี่ยมบ้านของ อสม., ภาพกิจกรรมให้ความรู้ในศาลาประชาคม |
พัฒนาพื้นที่สาธารณะในชุมชนให้เป็น "ลานสุขภาพชุมชน" ที่มีอุปกรณ์ออกกำลังกายที่เหมาะสมกับผู้สูงอายุและกลุ่มเสี่ยง |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 3. เศรษฐกิจสร้างสรรค์สังคม /สร้างอาชีพ / เพิ่มรายได้ | กลุ่มเป้าหมายสามารถลดรายจ่ายในครัวเรือนจากการปลูกผักทานเองตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง และลดค่าใช้จ่ายแฝงจากการเดินทางไปโรงพยาบาลเนื่องจากสามารถควบคุมโรคได้ดีขึ้นจนลดจำนวนครั้งที่ต้องพบแพทย์ลง |
บันทึกรายรับ-รายจ่ายของครัวเรือน (ตัวอย่าง), สถิติจำนวนผู้ที่มีค่าเลือด/ความดันปกติหลังจบโครงการ (ซึ่งสะท้อนการลดภาระค่ารักษา) |
ส่งเสริมการแปรรูปผลผลิตปลอดภัยในชุมชน เช่น ทำเครื่องดื่มสมุนไพรน้ำตาลน้อย หรืออาหารเพื่อสุขภาพเพื่อจำหน่ายเป็นรายได้เสริมให้กับกลุ่มแม่บ้าน |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 4. มีการบริการสุขภาพทางเลือก และมีช่องทางการเข้าถึงระบบบริการสุขภาพ | มีการบูรณาการการแพทย์แผนไทยร่วมกับการดูแลผู้ป่วยกลุ่มเสี่ยง เช่น การใช้สมุนไพรพื้นบ้านที่ปลอดภัยต่อไตเพื่อลดการใช้ยาแก้ปวด และจัดระบบ "Fast Track" ส่งต่อกลุ่มเสี่ยงสูงไปยัง รพ.สต. หรือโรงพยาบาลแม่ข่ายได้ทันทีผ่านเครือข่าย อสม |
มุดทะเบียนรายชื่อผู้เข้ารับบริการแพทย์แผนไทย, แผนผังระบบการส่งต่อ (Referral System) ของหมู่บ้าน |
พัฒนาระบบปรึกษาแพทย์ทางไกล (Telemedicine) เบื้องต้นผ่านกลุ่ม Line เพื่อให้กลุ่มเสี่ยงเข้าถึงคำปรึกษาได้โดยไม่ต้องเดินทาง |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 5. อื่นๆ |
|
|
|
||
4. การพัฒนานโยบายสาธารณะที่เอื้อต่อสุขภาวะ |
|||||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 1. มีกฎ / กติกา ของกลุ่ม ชุมชน | การจัดทำ "ธรรมนูญสุขภาพหมู่บ้าน" หรือข้อตกลงร่วมกัน เช่น การงดจำหน่ายเครื่องดื่มชูกำลังและน้ำอัดลมในกิจกรรมส่วนรวมของหมู่บ้าน และการจัดเมนู "อาหารลดเค็ม" ในงานบุญหรือโครงการต่างๆ |
รายงานการประชุมประชาคมหมู่บ้าน, ป้ายประกาศข้อตกลงชุมชน |
ผลักดันให้กติกาชุมชนนี้เข้าสู่แผนพัฒนาตำบลเพื่อให้เกิดความยั่งยืนและมีงบประมาณสนับสนุนต่อเนื่อง |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 2. มีมาตรการทางสังคมของกลุ่ม ชุมชน | มีมาตรการสร้างแรงจูงใจ เช่น การมอบเกียรติบัตร "บุคคลต้นแบบสุขภาพดี" สำหรับผู้ที่สามารถลดระดับน้ำตาลหรือความดันโลหิตได้ตามเป้าหมาย และการใช้มาตรการ "เพื่อนช่วยเพื่อน" ในการเตือนกันเรื่องการทานยาและออกกำลังกาย |
ภาพถ่ายกิจกรรมมอบรางวัลบุคคลต้นแบบ, ทำเนียบรายชื่อกลุ่ม "บัดดี้สุขภาพ" |
จัดตั้งศูนย์เรียนรู้สุขภาพชุมชน เพื่อให้บุคคลต้นแบบได้มาแชร์ประสบการณ์การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมให้กับคนในพื้นที่ |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 3. มีธรรมนูญของชุมชน | การจัดทำ "ข้อตกลงร่วมกันของคนในชุมชน" เพื่อสร้างสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาพ เช่น การตกลงให้งานเลี้ยงในหมู่บ้านต้องมีเมนูชูสุขภาพ (ลดเค็ม ลดหวาน) และจัดพื้นที่สาธารณะให้เป็นเขตปลอดบุหรี่และสุรา |
รายงานการประชุมประชาคมหมู่บ้านที่มีการลงมติเห็นชอบข้อตกลงสุขภาพ, ป้ายประกาศธรรมนูญสุขภาพชุมชน |
ติดตามผลความร่วมมือตามข้อตกลงอย่างต่อเนื่อง และขยายผลไปยังกลุ่มร้านค้าในชุมชนให้เข้าร่วมโครงการ "ร้านค้าทางเลือกสุขภาพ" |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 4. อื่นๆ เช่น ออกเป็นข้อบัญญัติท้องถิ่น ฯลฯ |
|
|
|
||
5. เกิดกระบวนการชุมชน |
|||||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 1. เกิดการเชื่อมโยงประสานงานระหว่างกลุ่ม / เครือข่าย (ใน และหรือนอกชุมชน) | กิดความร่วมมือกันระหว่าง รพ.สต. (ให้ความรู้), อสม. (คัดกรองหน้างาน), และกลุ่มผู้นำชุมชน (รณรงค์ประชาสัมพันธ์) รวมถึงโรงเรียนในพื้นที่ที่ช่วยสื่อสารข้อมูลสุขภาพไปยังผู้ปกครอง |
ภาพถ่ายกิจกรรมที่มีหลายภาคส่วนเข้าร่วม, บันทึกการลงนามความร่วมมือ (MOU) เบื้องต้นในระดับชุมชน |
ดตั้งคณะกรรมการเครือข่ายสุขภาพระดับหมู่บ้านที่เข้มแข็ง เพื่อติดตามกลุ่มเสี่ยงอย่างต่อเนื่องตลอดทั้งปี (ไม่ใช่เฉพาะช่วงโครงการ) |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 2. การเรียนรู้การแก้ปัญหาชุมชน (การประเมินปัญหา การวางแผน การปฏิบัติการ และการประเมิน) | ชุมชนมีการใช้ "ข้อมูลจริง" จากผลการคัดกรองมาวิเคราะห์ว่ากลุ่มเสี่ยงส่วนใหญ่อยู่ในพื้นที่ใด และปัจจัยเสี่ยงคืออะไร (เช่น ติดรสเค็มจากอาหารแปรรูป) จากนั้นจึงร่วมกันวางแผนจัดกิจกรรมอบรมทำอาหารลดโซเดียมร่วมกัน |
รายงานสรุปผลการวิเคราะห์ข้อมูลสุขภาพชุมชน (Community Health Map), สรุปบทเรียนหลังจบกิจกรรม (AAR) |
พัฒนาอาสาสมัครในชุมชนให้มีความเชี่ยวชาญในการใช้เครื่องมือดิจิทัลเพื่อจัดเก็บและวิเคราะห์ข้อมูลสุขภาพให้แม่นยำยิ่งขึ้น |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 3. การใช้ประโยชน์จากทุนในชุมชน เช่น การระดมทุน การใช้ทรัพยากรบุคคลในชุมชน | มีการใช้ "ทุนมนุษย์" คือ อสม. และผู้นำชุมชนในการลงพื้นที่คัดกรอง และใช้ "ทุนกายภาพ" เช่น ศาลาประชาคมหมู่บ้านหรือวัด เป็นสถานที่จัดกิจกรรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรม รวมถึงการใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านอาหารปลอดภัยมาแนะนำกลุ่มเสี่ยง |
รายชื่อ อสม. ที่ร่วมปฏิบัติงาน, ภาพถ่ายสถานที่จัดกิจกรรมในชุมชน |
พัฒนาศักยภาพ อสม. ให้เป็น "เชี่ยวชาญเฉพาะด้าน" เช่น อสม. เชี่ยวชาญการดูแลผู้ป่วยโรคไต เพื่อเป็นที่ปรึกษาในระดับครัวเรือน |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 4. มีการขับเคลื่อนการดำเนินงานของกลุ่มและชุมชนที่เกิดจากโครงการอย่างต่อเนื่อง | หลังสิ้นสุดการคัดกรอง ชุมชนมีการรวมกลุ่ม "ชมรมรักษ์สุขภาพ" เพื่อจัดกิจกรรมออกกำลังกาย (เช่น รำไม้พลอง, เต้นบาสโลบ) และมีการนัดหมายติดตามผลการวัดความดันและระดับน้ำตาลเป็นประจำทุกเดือนโดยไม่รอนบประมาณโครงการครั้งถัดไป |
ปฏิทินกิจกรรมการออกกำลังกายของชุมชน, ภาพถ่ายกิจกรรมกลุ่มที่ดำเนินการต่อเนื่อง |
สนับสนุนให้กลุ่มมีการจัดตั้งกองทุนหมุนเวียนเพื่อจัดซื้อวัสดุอุปกรณ์สุขภาพเบื้องต้นเองในอนาคต |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 5. เกิดกระบวนการจัดการความรู้ในชุมชน | การสรุปบทเรียนและจัดทำ "บุคคลต้นแบบ (Role Model)" ที่สามารถลดระดับน้ำตาลในเลือดหรือคุมความดันได้สำเร็จ เพื่อมาถ่ายทอดวิธีการเลือกทานอาหารและการใช้ชีวิตให้แก่เพื่อนบ้านในลักษณะ "เพื่อนช่วยเพื่อน" |
ทำเนียบคนต้นแบบสุขภาพดี, สรุปรายงานการถอดบทเรียน (AAR) ของคณะทำงาน |
จัดทำสื่อประชาสัมพันธ์ง่ายๆ เช่น คลิปสั้นหรือแผ่นพับที่เป็นภาษาท้องถิ่นและบริบทของคนในพื้นที่เอง |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 6. เกิดทักษะในการจัดการโครงการ เช่น การใช้ข้อมูลในการตัดสินใจ การทำแผนปฏิบัติการ | คณะทำงานสามารถใช้ข้อมูล "ทะเบียนกลุ่มเสี่ยง" ที่ได้จากการคัดกรอง มาวิเคราะห์เพื่อจัดกลุ่มการดูแล (กลุ่มเขียว-เหลือง-แดง) และนำผลการประเมินมาปรับแผนการดำเนินงานในปีถัดไปให้ตอบโจทย์ปัญหาจริงในพื้นที่มากขึ้น |
รายงานสรุปผลการคัดกรองประจำปี, แผนปฏิบัติการสุขภาพชุมชนที่มีการระบุกลุ่มเป้าหมายชัดเจน |
ฝึกทักษะการใช้เครื่องมือดิจิทัลหรือแอปพลิเคชันในการจัดเก็บข้อมูลสุขภาพ เพื่อความรวดเร็วและแม่นยำในการวิเคราะห์ข้อมูลในระยะยาว |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 7. อื่นๆ |
|
|
|
||
6. มิติสุขภาวะปัญญา / สุขภาวะทางจิตวิญญาณ |
|||||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 1. ความรู้สึกภาคภูมิใจในตัวเอง / กลุ่ม / ชุมชน | กลุ่มเป้าหมายมีความภาคภูมิใจเมื่อสามารถควบคุมระดับน้ำตาลและเบาหวานได้ด้วยตนเอง รวมถึง อสม. และคณะทำงานรู้สึกภาคภูมิใจที่ได้เป็นส่วนหนึ่งในการช่วยให้คนในหมู่บ้านมีสุขภาพดีขึ้นและลดความเสี่ยงต่อการฟอกไตในอนาค |
แบบสอบถามความพึงพอใจ, สรุปผลการสัมภาษณ์ความรู้สึกผู้เข้าร่วมโครงการ, ภาพถ่ายกิจกรรมมอบเกียรติบัตรคนต้นแบบ |
สนับสนุนให้กลุ่มที่ทำสำเร็จเป็น "ครู ก." หรือผู้นำการเปลี่ยนแปลง เพื่อส่งต่อความภูมิใจและเทคนิคการดูแลสุขภาพให้หมู่บ้านอื่น |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 2. การเห็นประโยชน์ส่วนรวมและส่วนตนอย่างสมดุล | ู้เข้าร่วมโครงการตระหนักว่าการดูแลสุขภาพตนเองไม่ให้เจ็บป่วย (ประโยชน์ส่วนตน) เป็นการช่วยลดภาระค่าใช้จ่ายของภาครัฐและลดภาระการดูแลของลูกหลาน (ประโยชน์ส่วนรวม) เกิดการแบ่งปันความรู้และพืชผักปลอดภัยระหว่างสมาชิกในชุมชน |
รายงานการประชุมกลุ่มย่อย, บันทึกการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในชุมชน |
ส่งเสริมกิจกรรมเครือข่ายจิตอาสา "เยี่ยมบ้านเพื่อน" เพื่อติดตามอาการกลุ่มผู้ป่วยติดบ้านติดเตียงในชุมชนร่วมกับทีมสาธารณสุข |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 3. การใช้ชีวิตอย่างเรียบง่าย และพอเพียง | มีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคโดยยึดหลักพอเพียง เช่น การปลูกผักสวนครัวทานเองเพื่อลดสารเคมีและลดรายจ่าย, การเลือกทานอาหารพื้นบ้านตามฤดูกาลที่ปรุงแบบ "ลดหวาน มัน เค็ม" แทนการซื้ออาหารแปรรูปที่มีราคาสูงและทำลายสุขภาพ |
ภาพถ่ายแปลงผักสวนครัวของครัวเรือนกลุ่มเสี่ยง, บันทึกรายการอาหารสุขภาพต้นแบบของชุมชน |
ขยายผลสู่การสร้าง "ตลาดนัดสีเขียว" หรือพื้นที่แลกเปลี่ยนผลผลิตปลอดภัยในระดับตำบล เพื่อให้เกิดวิถีชีวิตสุขภาพดีอย่างยั่งยืน |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 4. ชุมชนมีความเอื้ออาทร | เกิดระบบ "เพื่อนช่วยเพื่อน" โดยคนในชุมชนช่วยกันดูแลติดตามอาการของผู้ป่วยและกลุ่มเสี่ยง มีการแบ่งปันพืชผักปลอดภัยให้แก่กัน และอาสาสมัครในชุมชนให้ความช่วยเหลือในการพาผู้สูงอายุไปรับการคัดกรองหรือพบแพทย์ |
บันทึกการเยี่ยมบ้านของกลุ่มจิตอาสา/อสม., ภาพกิจกรรมกลุ่มสัมพันธ์ในชุมชน |
จัดตั้งกองทุนสวัสดิการสุขภาพชุมชนขนาดเล็ก หรือธนาคารอุปกรณ์การแพทย์ (เช่น เครื่องวัดความดัน) เพื่อแบ่งปันให้ผู้ที่จำเป็นต้องใช้ที่บ้าน |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 5. มีการตัดสินใจโดยใช้ฐานปัญญา | แกนนำและคนในชุมชนนำข้อมูล "ผลการคัดกรองสุขภาพ" มาวิเคราะห์ร่วมกันเพื่อหาแนวทางแก้ไขปัญหา เช่น เมื่อพบว่าคนในหมู่บ้านมีภาวะเสี่ยงโรคไตสูง จึงร่วมกันกำหนดมาตรการลดการใช้ผงชูรสในร้านค้าชุมชน แทนการตัดสินใจโดยความรู้สึก |
รายงานสรุปผลการคัดกรองเบื้องต้น, บันทึกการประชุมประชาคมเพื่อหาทางออกด้านสุขภาพ |
ฝึกอบรมการใช้แอปพลิเคชันสุขภาพ หรือการอ่านค่าเลือด/ค่าความดันเบื้องต้นให้แก่ชาวบ้าน เพื่อให้สามารถตัดสินใจดูแลสุขภาพตนเองได้อย่างถูกต้อง |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 6. อื่นๆ | พบความเปลี่ยนแปลงเชิงบวกในกลุ่มเยาวชนที่เริ่มตระหนักถึงโรคเรื้อรังผ่านการเห็นตัวอย่างของคนในครอบครัว ทำให้เกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการกินในภาพรวมทั้งครัวเรือน |
แบบสอบถามทัศนคติด้านสุขภาพของคนในชุมชน |
บูรณาการความรู้เรื่องโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) เข้าสู่กิจกรรมของศูนย์เด็กเล็กหรือโรงเรียนในพื้นที่ |
||