โครงการคัดกรองความเสี่ยงและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมต่อโรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูงและโรคไตเรื้อรัง ปีงบประมาณ 2569 (รพ.สต.ท่ายาง)
โครงการ
" โครงการคัดกรองความเสี่ยงและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมต่อโรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูงและโรคไตเรื้อรัง ปีงบประมาณ 2569 (รพ.สต.ท่ายาง) "
ตำบลท่ายาง อำเภอท่ายาง จังหวัดเพชรบุรี
หัวหน้าโครงการ
กันยายน 2569
ที่อยู่ ตำบลท่ายาง อำเภอท่ายาง จังหวัดเพชรบุรี จังหวัด เพชรบุรี
รหัสโครงการ
ระยะเวลาดำเนินงาน ตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2568 ถึง 30 กันยายน 2569
กิตติกรรมประกาศ
"โครงการคัดกรองความเสี่ยงและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมต่อโรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูงและโรคไตเรื้อรัง ปีงบประมาณ 2569 (รพ.สต.ท่ายาง) จังหวัดเพชรบุรี" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ตำบลท่ายาง อำเภอท่ายาง จังหวัดเพชรบุรี
คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบลเทศบาลตำบลท่ายาง ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป
คณะทำงานโครงการ
โครงการคัดกรองความเสี่ยงและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมต่อโรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูงและโรคไตเรื้อรัง ปีงบประมาณ 2569 (รพ.สต.ท่ายาง)
บทคัดย่อ
โครงการ " โครงการคัดกรองความเสี่ยงและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมต่อโรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูงและโรคไตเรื้อรัง ปีงบประมาณ 2569 (รพ.สต.ท่ายาง) " ดำเนินการในพื้นที่ ตำบลท่ายาง อำเภอท่ายาง จังหวัดเพชรบุรี รหัสโครงการ ระยะเวลาการดำเนินงาน 1 ตุลาคม 2568 - 30 กันยายน 2569 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 31,760.00 บาท จาก กองทุนสุขภาพตำบลเทศบาลตำบลท่ายาง เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้
โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ
หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"
สารบัญ
| กิตติกรรมประกาศ | » |
| บทคัดย่อ | » |
| ความเป็นมา/หลักการเหตุผล | » |
| วัตถุประสงค์โครงการ | » |
| กิจกรรม/การดำเนินงาน | » |
| กลุ่มเป้าหมาย | » |
| ผลลัพธ์ที่ได้ | » |
| การประเมินผล | » |
| ปัญหาและอุปสรรค | » |
| ข้อเสนอแนะ | » |
| เอกสารประกอบอื่นๆ | » |
ความเป็นมา/หลักการเหตุผล
สถานการณ์
| สถานการณ์ปัญหา | ขนาด | |
|---|---|---|
| 1 | ร้อยละของประชาชนที่มีความเสี่ยงเป็นโรคเบาหวาน | 30.00 |
| 2 | ร้อยละประชาชนที่มีความเสี่ยงเป็นโรคความดันโลหิตสูง | 40.00 |
| 3 | ร้อยละประชาชนที่มีความเสี่ยงเป็นโรคหลอดเลือดสมอง(CVA) | 10.00 |
| 4 | ร้อยละของผู้ป่วยเบาหวานที่เกิดภาวะแทรกซ้อน เช่น เบาหวานขึ้นจอประสาทตา แผล ไตวาย | 10.00 |
| 5 | ร้อยละของผู้ใหญ่อายุ 18-64 ปี ที่มีกิจกรรมทางกายเพียงพอ (ระดับปานกลางถึงมาก อย่างน้อย 150 นาทีต่อสัปดาห์) | 20.00 |
| 6 | ร้อยละของคนในชุมชนที่ดื่มน้ำอัดลมและเครื่องดื่มรสหวานจัดเป็นประจำ (มากกว่า 5 วันต่อสัปดาห์) | 20.00 |
วัตถุประสงค์โครงการ
- เพื่อเพิ่มการมีกิจกรรมทางกายที่เพียงพอในผู้ใหญ่
- เพื่อแก้ปัญหาประชาชนทีมีความเสี่ยงเป็นโรคเบาหวาน
- เพื่อแก้ปัญหาประชาชนที่มีความเสี่ยงเป็นโรคความดันโลหิตสูง
- เพื่อแก้ปัญหาประชาชนที่มีความเสี่ยงเป็นโรคหลอดเลือดสมอง(CVA)
- เพื่อแก้ปัญหาผู้ป่วยเบาหวานที่เกิดภาวะแทรกซ้อน เช่น เบาหวานขึ้นจอประสาทตา แผล ไตวาย
- เพื่อลดคนในชุมชนที่ดื่มน้ำอัดลมและเครื่องดื่มรสหวานจัด เป็นประจำ (มากกว่า 5 วันต่อสัปดาห์)
กิจกรรม/การดำเนินงาน
- 1. อบรมฟื้นฟูความรู้และทักษะ ในการตรวจคัดกรองหาความเสี่ยง โรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง แก่แกนนำสุขภาพและสาธิตวิธีการ ตรวจความเค็มของอาหารโดยใช้ Salt meter
- 2. จนท.รพ.สต.ร่วมกับแกนนำ สุขภาพตรวจคัดกรองหาความเสี่ยง แก่กลุ่มเป้าหมาย โรคเบาหวาน และโรคความดันโลหิตสูง
- 3. อบรมเชิงปฏิบัติการปรับเปลี่ยน พฤติกรรมในกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูงและผู้ป่วย โรคไตเรื้องรัง
- 4. อสม.ติดตามและสุ่ม ตรวจวัดความเค็มในอาหารที่บ้าน และร้านจำหน่ายอาหารในชุมชน
- 5.หลังจากปรับเปลี่ยนพฤติกรรม 3เดือน นัดกลุ่มเสี่ยงมาตรวจสุขภาพซ้ำ
กลุ่มเป้าหมาย
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้ | |
|---|---|---|
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | ||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | ||
| กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน | ||
| กลุ่มวัยทำงาน | ||
| กลุ่มผู้สูงอายุ | ||
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | ||
| กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด | ||
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | ||
| กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | 30 | |
| สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)] |
ผลที่คาดว่าจะได้รับ
- แกนนำสุขภาพมีความรู้และทักษะในการตรวจคัดกรองภาวะเสี่ยงโรคเบาหวานโรคความดันโลหิตสูงและวิธีการตรวจความเค็มของอาหาร โดยใช้ salt meter ได้อย่างถูกต้อง
- ประชาชนกลุ่มอายุ 15 ปีขึ้นไป ได้รับการคัดกรองปัจจัยเสี่ยงที่มีผลต่อสุขภาพซึ่งจะนำมาสู่การป้องกันและแก้ไขเพื่อให้มีสุขภาพดี ร้อยละ 90
- กลุ่มเสี่ยง โรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูง มีความรู้เรื่อง การปรับเปลี่ยนพฤติกรรม และไม่เป็นกลุ่มป่วยรายใหม่
- ผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังมีความรู้เรื่องการป้องกันภาวะไตเสื่อมและวิธีการตรวจความเค็มของอาหารโดยใช้ salt meterได้อย่างถูกต้อง ร้อยละ 100
ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน
| วัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ ผลลัพธ์และตัวชี้วัดผลลัพธ์** กิจกรรมของโครงการ | ผลผลิต* | |
|---|---|---|
| ผลผลิตที่ตั้งไว้ | ผลผลิตที่เกิดขึ้นจริง | |
1. 1. อบรมฟื้นฟูความรู้และทักษะ ในการตรวจคัดกรองหาความเสี่ยง โรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง แก่แกนนำสุขภาพและสาธิตวิธีการ ตรวจความเค็มของอาหารโดยใช้ Salt meter |
||
วันที่ 30 มกราคม 2569 เวลา 09:00 น.กิจกรรมที่ทำขั้นตอนเตรียมการ: ประสานงานวิทยากร จัดเตรียมสถานที่ อุปกรณ์ตรวจคัดกรอง (เครื่องวัดความดัน, เครื่องเจาะน้ำตาลปลายนิ้ว) และอุปกรณ์สาธิต (เครื่องวัดความเค็ม Salt meter) ขั้นตอนดำเนินการ: ลงทะเบียนและประเมินความรู้ก่อนการอบรม ของอสม. อบรมให้ความรู้เรื่องโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง และปัจจัยเสี่ยง (หลัก 3อ. 2ส.) รวมถึงภาวะแทรกซ้อนของโรคไตเรื้อรัง ฝึกปฏิบัติทักษะการตรวจคัดกรองเบื้องต้น เช่น การวัดความดันโลหิตที่ถูกต้อง และการเจาะน้ำตาลในเลือดปลายนิ้ว สาธิตและฝึกปฏิบัติการใช้เครื่อง Salt meter เพื่อตรวจวัดปริมาณโซเดียมในอาหารตัวอย่าง พร้อมให้ความรู้เรื่องการอ่านค่าและการแนะนำประชาชนให้ลดเค็ม สรุปบทเรียนและประเมินความรู้หลังการอบรม ผลผลิต/ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นผลผลิต (Output): อสม. จำนวน 120 คน เข้ารับการอบรมและผ่านเกณฑ์การทดสอบความรู้ เกิดแกนนำที่มีทักษะในการใช้เครื่อง Salt meter และการตรวจคัดกรองสุขภาพเบื้องต้นอย่างถูกต้อง ผลลัพธ์ (Outcome): อสม. มีคุณภาพและมาตรฐานในการลงพื้นที่คัดกรองกลุ่มเป้าหมายในชุมชน ชุมชนมีความตระหนักเรื่องการบริโภคโซเดียมลดลง จากการที่อสม.สามารถนำเครื่อง Salt meter ไปสาธิตและให้คำแนะนำในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมได้จริง ช่วยให้การค้นหากลุ่มเสี่ยงในพื้นที่เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ นำไปสู่การส่งต่อเพื่อยืนยันผลและการดูแลที่รวดเร็ว
|
120 | 0 |
2. 2. จนท.รพ.สต.ร่วมกับแกนนำ สุขภาพตรวจคัดกรองหาความเสี่ยง แก่กลุ่มเป้าหมาย โรคเบาหวาน และโรคความดันโลหิตสูง |
||
วันที่ 30 มกราคม 2569 เวลา 09:00 น.กิจกรรมที่ทำขั้นเตรียมการ: ประชุมวางแผนงานร่วมกับอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) เพื่อกำหนดพื้นที่เป้าหมาย เตรียมวัสดุอุปกรณ์สำหรับการตรวจคัดกรอง เช่น เครื่องวัดความดันโลหิต เครื่องเจาะน้ำตาลในเลือดปลายนิ้ว (DTX) และแบบฟอร์มบันทึกข้อมูล ขั้นดำเนินการ: ลงพื้นที่เชิงรุกในชุมชนเพื่อตรวจคัดกรองสุขภาพเบื้องต้นให้กับกลุ่มเป้าหมายอายุ 35 ปีขึ้นไป บริการวัดความดันโลหิตและเจาะน้ำตาลในเลือดปลายนิ้วเพื่อค้นหากลุ่มเสี่ยง ประเมินความเสี่ยงรายบุคคลโดยใช้แบบคัดกรอง พร้อมให้คำแนะนำเบื้องต้นในการดูแลสุขภาพตามหลัก 3อ. 2ส. (อาหาร, ออกกำลังกาย, อารมณ์, ไม่สูบบุหรี่, ไม่ดื่มสุรา) บันทึกข้อมูลผลการคัดกรองเพื่อคัดแยกกลุ่มปกติ กลุ่มเสี่ยง และกลุ่มสงสัยรายใหม่ เพื่อเข้าสู่กระบวนการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือส่งต่อพบแพทย์ต่อไป ผลผลิต/ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นผลผลิต (Output):
กลุ่มเป้าหมายในพื้นที่ ได้รับการตรวจคัดกรองความเสี่ยงโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูง
|
0 | 0 |
3. 3. อบรมเชิงปฏิบัติการปรับเปลี่ยน พฤติกรรมในกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูงและผู้ป่วย โรคไตเรื้องรัง |
||
วันที่ 6 กุมภาพันธ์ 2569 เวลา 09:00 น.กิจกรรมที่ทำขั้นเตรียมการ: ประสานงานกลุ่มเป้าหมายที่เป็นกลุ่มเสี่ยงและผู้ป่วยโรคไตรายเดิม จัดเตรียมเอกสารความรู้ คู่มือการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม และวัสดุสาธิต (เช่น ตัวอย่างอาหาร แผนภาพโภชนาการ) ขั้นดำเนินการ: ประเมินเบื้องต้น: วัดความดันโลหิต ชั่งน้ำหนัก วัดรอบเอว และทดสอบความรู้ก่อนอบรม ภาคความรู้: อบรมเรื่องการเลือกรับประทานอาหารเพื่อชะลอไตเสื่อม (ลดเค็ม ลดมัน ลดน้ำตาล) และการใช้ยาอย่างถูกวิธีเพื่อป้องกันความเสียหายต่อไต ภาคปฏิบัติ: ฝึกทักษะการอ่านฉลากโภชนาการ และการจัดจานอาหารสุขภาพ (2:1:1) รวมถึงการฝึกออกกำลังกายที่เหมาะสมกับช่วงอายุ แลกเปลี่ยนเรียนรู้: จัดกลุ่มสนทนาให้ผู้ที่มีผลการดูแลตัวเองได้ดีมาแชร์ประสบการณ์เพื่อสร้างแรงบันดาลใจ (Model บุคคลต้นแบบ) สรุปและประเมิน: สรุปและประเมินความรู้ที่ได้รับอบรม ผลผลิต/ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นผลผลิต (Output): กลุ่มเป้าหมาย (กลุ่มเสี่ยงและผู้ป่วยโรคไต) จำนวน 30 คน เข้าร่วมอบรมเชิงปฏิบัติการครบตามหลักสูตร ผู้เข้าร่วมอบรมมีความรู้หลังการอบรมสูงขึ้น ผลลัพธ์ (Outcome): พฤติกรรมเปลี่ยน: ผู้เข้าร่วมอบรมสามารถเลือกรับประทานอาหารที่มีโซเดียมต่ำได้ถูกต้อง และเพิ่มการออกกำลังกายสม่ำเสมอ สุขภาพดีขึ้น: ผลการตรวจสุขภาพเบื้องต้น (เช่น ค่าความดันโลหิต หรือค่าน้ำตาล) ของกลุ่มเสี่ยงมีแนวโน้มลดลงหรืออยู่ในเกณฑ์ที่ควบคุมได้ เครือข่ายสุขภาพ: เกิดกลุ่ม Line หรือกลุ่มสนับสนุนในชุมชนเพื่อติดตามพฤติกรรมสุขภาพอย่างต่อเนื่อง ช่วยชะลอการเสื่อมของไตในกลุ่มเป้าหมายได้อย่างมีประสิทธิภาพ
|
30 | 0 |
4. 4. อสม.ติดตามและสุ่ม ตรวจวัดความเค็มในอาหารที่บ้าน และร้านจำหน่ายอาหารในชุมชน |
||
วันที่ 6 กุมภาพันธ์ 2569 เวลา 09:00 น.กิจกรรมที่ทำขั้นเตรียมการ: จัดประชุมวางแผนการลงพื้นที่ร่วมกับทีม อสม. และเตรียมอุปกรณ์เครื่องวัดความเค็ม (Salt Meter) ผลผลิต/ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นผลผลิต (Output): บ้านกลุ่มเป้าหมายได้รับการสุ่มตรวจความเค็มจำนวน ...30....... หลังคาเรือน และร้านอาหารในชุมชนจำนวน .....10..... แห่ง ได้ข้อมูลค่าเฉลี่ยความเข้มข้นของโซเดียมในอาหารที่ประชาชนในพื้นที่บริโภคจริง ผลลัพธ์ (Outcome): พฤติกรรมในครัวเรือน: ประชาชนมีความตระหนักและระมัดระวังในการปรุงอาหารมากขึ้น โดยมีการปรับลดเครื่องปรุงรสลงอย่างเห็นได้ชัด สภาพแวดล้อมทางอาหาร: ร้านอาหารในชุมชนเริ่มตื่นตัวและมีทางเลือกอาหารรสชาติอ่อนเค็มให้กับผู้บริโภค สุขภาพ: ช่วยสนับสนุนการควบคุมระดับความดันโลหิตของกลุ่มเสี่ยงและผู้ป่วยในพื้นที่ให้ดีขึ้น ลดภาระการทำงานของไตในระยะยาว
|
0 | 0 |
5. 5.หลังจากปรับเปลี่ยนพฤติกรรม 3เดือน นัดกลุ่มเสี่ยงมาตรวจสุขภาพซ้ำ |
||
วันที่ 6 กุมภาพันธ์ 2569 เวลา 09:00 น.กิจกรรมที่ทำขั้นเตรียมการ: ตรวจสอบรายชื่อกลุ่มเสี่ยงที่ผ่านการอบรมและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมครบ 3 เดือน ประสานงานนัดหมายวันเวลา และเตรียมอุปกรณ์ตรวจสุขภาพ (เครื่องวัดความดัน, เครื่องตรวจน้ำตาล, ตาชั่ง) ขั้นดำเนินการ: ตรวจร่างกายซ้ำ: ดำเนินการวัดความดันโลหิต ชั่งน้ำหนัก วัดรอบเอว และเจาะเลือดเพื่อตรวจระดับน้ำตาล (DTX) ให้กับกลุ่มเป้าหมายที่นัดหมายไว้ ประเมินพฤติกรรม: สอบถามและบันทึกพฤติกรรมการดูแลสุขภาพในช่วง 3 เดือนที่ผ่านมา (การเลือกอาหาร, การออกกำลังกาย, การรับประทานยา) โดยใช้แบบสัมภาษณ์ วิเคราะห์เปรียบเทียบ: นำผลการตรวจครั้งนี้ไปเปรียบเทียบกับผลการตรวจคัดกรองครั้งแรกก่อนเริ่มโครงการ เพื่อดูการเปลี่ยนแปลงของค่าสุขภาพ ให้คำปรึกษาต่อเนื่อง: ให้คำแนะนำรายบุคคลตามผลการตรวจที่ปรากฏ หากพบรายที่ค่าสุขภาพดีขึ้นให้แรงเสริมทางบวก หากยังไม่ดีขึ้นให้ช่วยวิเคราะห์หาสาเหตุและปรับแผนการดูแลตัวเองใหม่ ขั้นสรุป: บันทึกข้อมูลลงในระบบเพื่อประเมินความสำเร็จของโครงการในภาพรวม ผลผลิต/ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นกลุ่มเป้าหมายที่เคยมีความเสี่ยงจำนวน 30 คน มารับการตรวจสุขภาพซ้ำตามนัดหมาย (คิดเป็นร้อยละ 100) ผลลัพธ์ (Outcome): เป้าหมายสำเร็จ: กลุ่มเสี่ยงจำนวน 30 คน มีค่าความดันโลหิตและระดับน้ำตาลในเลือดลดลงจนอยู่ในเกณฑ์ปกติ หรือสามารถควบคุมความเสี่ยงได้ดีขึ้น ทัศนคติที่ดี: ประชาชนในกลุ่มเป้าหมายเห็นผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรมจากการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ทำให้มีกำลังใจในการดูแลสุขภาพอย่างต่อเนื่อง ลดภาระโรค: ช่วยลดโอกาสที่กลุ่มเสี่ยงจะพัฒนาไปเป็นผู้ป่วยรายใหม่ และช่วยชะลอความเสื่อมของไตในกลุ่มเป้าหมายได้อย่างมีนัยสำคัญ
|
0 | 0 |
* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น
ส่วนที่ 2 ประเมินความพึงพอใจต่อความสำเร็จและปัญหาอุปสรรคในการดำเนินโครงการในภาพรวม
ผลการดำเนินโครงการ
สรุปผลการดำเนินโครงการ
ผลการดำเนินโครงการ/กิจกรรม:
บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
บรรลุตามวัตถุประสงค์บางส่วนของโครงการ
ไม่บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
ผลผลิตโครงการ
| วัตถุประสงค์ | สถานการณ์ | เป้าหมาย | ผลผลิต | อธิบาย | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | เพื่อเพิ่มการมีกิจกรรมทางกายที่เพียงพอในผู้ใหญ่ ตัวชี้วัด : ร้อยละของผู้ใหญ่อายุ 18-64 ปี ที่มีกิจกรรมทางกายเพียงพอ (ระดับปานกลางถึงมาก อย่างน้อยที่สุด 150 นาทีต่อสัปดาห์) |
20.00 | 40.00 |
|
|
| 2 | เพื่อแก้ปัญหาประชาชนทีมีความเสี่ยงเป็นโรคเบาหวาน ตัวชี้วัด : ร้อยละของประชาชนทีมีความเสี่ยงเป็นโรคเบาหวานลดลง |
30.00 | 50.00 |
|
|
| 3 | เพื่อแก้ปัญหาประชาชนที่มีความเสี่ยงเป็นโรคความดันโลหิตสูง ตัวชี้วัด : ร้อยละประชาชนที่มีความเสี่ยงเป็นโรคความดันโลหิตสูงลดลง |
40.00 | 50.00 |
|
|
| 4 | เพื่อแก้ปัญหาประชาชนที่มีความเสี่ยงเป็นโรคหลอดเลือดสมอง(CVA) ตัวชี้วัด : ร้อยละประชาชนที่มีความเสี่ยงเป็นโรคหลอดเลือดสมอง(CVA) ลดลง |
10.00 | 20.00 |
|
|
| 5 | เพื่อแก้ปัญหาผู้ป่วยเบาหวานที่เกิดภาวะแทรกซ้อน เช่น เบาหวานขึ้นจอประสาทตา แผล ไตวาย ตัวชี้วัด : ร้อยละของผู้ป่วยเบาหวานที่เกิดภาวะแทรกซ้อน เช่น เบาหวานขึ้นจอประสาทตา แผล ไตวาย ลดลง |
10.00 | 20.00 |
|
|
| 6 | เพื่อลดคนในชุมชนที่ดื่มน้ำอัดลมและเครื่องดื่มรสหวานจัด เป็นประจำ (มากกว่า 5 วันต่อสัปดาห์) ตัวชี้วัด : ร้อยละของคนในชุมชนที่ดื่มน้ำอัดลมและเครื่องดื่มรสหวานจัดเป็นประจำ (มากกว่า 5 วันต่อสัปดาห์) |
20.00 | 40.00 |
|
ผู้เข้าร่วมโครงการ
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) | |
|---|---|---|---|
| จำนวนกลุ่มเป้าหมายทั้งหมด | 30 | ||
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) | |
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | |||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | - | ||
| กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน | - | ||
| กลุ่มวัยทำงาน | - | ||
| กลุ่มผู้สูงอายุ | - | ||
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | |||
| กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด | - | ||
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | - | ||
| กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ | - | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | 30 | ||
| สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)] | 0 |
บทคัดย่อ*
โครงการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) เพื่อเพิ่มการมีกิจกรรมทางกายที่เพียงพอในผู้ใหญ่ (2) เพื่อแก้ปัญหาประชาชนทีมีความเสี่ยงเป็นโรคเบาหวาน (3) เพื่อแก้ปัญหาประชาชนที่มีความเสี่ยงเป็นโรคความดันโลหิตสูง (4) เพื่อแก้ปัญหาประชาชนที่มีความเสี่ยงเป็นโรคหลอดเลือดสมอง(CVA) (5) เพื่อแก้ปัญหาผู้ป่วยเบาหวานที่เกิดภาวะแทรกซ้อน เช่น เบาหวานขึ้นจอประสาทตา แผล ไตวาย (6) เพื่อลดคนในชุมชนที่ดื่มน้ำอัดลมและเครื่องดื่มรสหวานจัด เป็นประจำ (มากกว่า 5 วันต่อสัปดาห์)
ผลการดำเนินงานที่สำคัญ ได้แก่ (1) 1. อบรมฟื้นฟูความรู้และทักษะ ในการตรวจคัดกรองหาความเสี่ยง โรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง แก่แกนนำสุขภาพและสาธิตวิธีการ ตรวจความเค็มของอาหารโดยใช้ Salt meter (2) 2. จนท.รพ.สต.ร่วมกับแกนนำ สุขภาพตรวจคัดกรองหาความเสี่ยง แก่กลุ่มเป้าหมาย โรคเบาหวาน และโรคความดันโลหิตสูง (3) 3. อบรมเชิงปฏิบัติการปรับเปลี่ยน พฤติกรรมในกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูงและผู้ป่วย โรคไตเรื้องรัง (4) 4. อสม.ติดตามและสุ่ม ตรวจวัดความเค็มในอาหารที่บ้าน และร้านจำหน่ายอาหารในชุมชน (5) 5.หลังจากปรับเปลี่ยนพฤติกรรม 3เดือน นัดกลุ่มเสี่ยงมาตรวจสุขภาพซ้ำ
ข้อเสนอแนะ ได้แก่ (1) ...
หมายเหตุ *
ปัญหาอุปสรรคและข้อเสนอแนะ
โครงการบรรลุวัตถุประสงค์ในการค้นหากลุ่มเสี่ยงในชุมชน โดยพบว่าประชาชนมีความตื่นตัวเรื่อง "โรคไตเรื้อรัง" มากขึ้น ผลการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในระยะสั้นพบว่ากลุ่มเป้าหมายสามารถลดการบริโภคเค็มได้ดีขึ้น ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อการควบคุมความดันโลหิต แต่ในด้านการออกกำลังกายยังต้องอาศัยการกระตุ้นอย่างต่อเนื่อง
ข้อเสนอแนะ:
ควรส่งเสริมการปลูกผักสวนครัวปลอดสารพิษเพื่อสนับสนุนเมนูสุขภาพในระยะยาว
ควรจัดตั้ง "กองทุนเครื่องวัดความดันที่บ้าน" สำหรับกลุ่มเสี่ยงสูงที่ขาดแคลนทุนทรัพย์
บูรณาการร่วมกับร้านค้าในชุมชนเพื่อลดการจำหน่ายเครื่องปรุงรสที่มีโซเดียมสูง
ส่วนที่ 3 ประเมินคุณค่าโครงการ
แบบประเมินคุณค่าของโครงการที่เกี่ยวข้องกับการสร้างเสริมสุขภาพ
ชื่อโครงการ โครงการคัดกรองความเสี่ยงและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมต่อโรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูงและโรคไตเรื้อรัง ปีงบประมาณ 2569 (รพ.สต.ท่ายาง)
ระยะเวลาโครงการ 1 ตุลาคม 2568 - 30 กันยายน 2569
แบบประเมินคุณค่าของโครงการที่เกี่ยวข้องกับการสร้างเสริมสุขภาพ เป็นการคุณค่าที่เกิดจากโครงการในมิติต่อไปนี้
- ความรู้ด้านการสร้างเสริมสุขภาพและนวัตกรรมเชิงระบบสุขภาพชุมชน
- การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่มีผลต่อสุขภาวะ
- การปรับเปลี่ยนสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาวะ
- ผลกระทบเชิงบวกและนโยบายสาธารณะที่เอื้อต่อการสร้างสุขภาวะชุมชน
- กระบวนการชุมชน
- มิติสุขภาวะปัญญา / สุขภาวะทางจิตวิญญาณ
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
1. เกิดความรู้ หรือ นวัตกรรมชุมชน
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
1. ความรู้ใหม่ / องค์ความรู้ใหม่
ประชาชนกลุ่มเสี่ยงมีความรู้ในการคำนวณค่าดัชนีมวลกาย (BMI) และเข้าใจความสัมพันธ์ของค่าระดับน้ำตาลในเลือดกับพฤติกรรมการบริโภค รวมถึงความเข้าใจเรื่องการลดการกินเค็มเพื่อรักษาค่าการทำงานของไต (GFR)
แบบทดสอบความรู้ก่อน-หลัง (Pre-Post Test)
การสร้าง "อาสาสมัครเชี่ยวชาญเฉพาะโรค" (เช่น อสม. เชี่ยวชาญโรคไต) เพื่อเป็นที่ปรึกษาประจำหมู่บ้าน
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
2. สิ่งประดิษฐ์ / ผลผลิตใหม่
มีการจัดทำ "สมุดบันทึกสุขภาพประจำครอบครัว" หรือ "ป้ายประเมินสีปิงปองรายบ้าน" เพื่อให้สมาชิกในบ้านช่วยกันเฝ้าระวัง รวมถึงการพัฒนาเมนูอาหารท้องถิ่นสูตรลดเค็ม ที่ทำกินเองได้ง่าย
ภาพถ่ายสื่อประชาสัมพันธ์, ตัวอย่างสมุดบันทึกเบาหวาน/ความดัน
พัฒนาสู่การใช้ "แอปพลิเคชัน" หรือ Line Bot ในการบันทึกค่าสุขภาพในระยะยาว
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
3. กระบวนการใหม่
ปรับเปลี่ยนจากการตั้งรับที่ รพ.สต. เป็นการ "รุกถึงบ้าน" โดยใช้ทีมสหวิชาชีพและ อสม. เข้าไปปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในครัวเรือน และมีกระบวนการ "เพื่อนช่วยเพื่อน" ในกลุ่มเสี่ยงเพื่อคอยเตือนเรื่องการกินยาและออกกำลังกาย
บันทึกการติดตามเยี่ยมบ้าน, รายงานการประชุมกลุ่มย่อย (Focus Group)
ยกระดับเป็นโมเดล "หมู่บ้านปรับเปลี่ยนพฤติกรรมต้นแบบ" เพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้ให้หมู่บ้านอื่น
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
4. วิธีการทำงาน / การจัดการใหม่
เกิดการประสานงานรูปแบบใหม่ระหว่าง "กองทุนฯ - รพ.สต. - ร้านค้าในชุมชน" โดยมีการจัดโซนอาหารสุขภาพในร้านค้าหมู่บ้าน และมีข้อตกลงร่วมกันในการลดการใช้ผงชูรสในงานเลี้ยงชุมชน
บันทึกข้อตกลง (MOU) ชุมชน, ภาพถ่ายร้านค้าสุขภาพ
ผลักดันเป็นนโยบายสาธารณะหรือธรรมนูญสุขภาพตำบลเพื่อความยั่งยืน
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
5. การเกิดกลุ่ม / โครงสร้างในชุมชนใหม่
จัดตั้งกลุ่ม "เพื่อนช่วยเพื่อน (Buddy Health)" ในกลุ่มเสี่ยงสูง เพื่อให้สมาชิกคอยเตือนกันเรื่องการทานยา การออกกำลังกาย และการนัดหมายพบแพทย์ รวมถึงกลุ่มไลน์ประสานงานระหว่าง อสม. และชาวบ้าน
รายชื่อสมาชิกกลุ่ม, รายงานการประชุมกลุ่ม, ภาพถ่ายกิจกรรมกลุ่ม
พัฒนาให้เป็นเครือข่ายวิสาหกิจสุขภาพชุมชน หรือชมรมผู้สูงอายุที่เข้มแข็งเพื่อความยั่งยืน
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
6. แหล่งเรียนรู้ใหม่
มุมสุขภาพเช็กอิน" ณ รพ.สต. ที่มีโมเดลอาหารจำลองแสดงปริมาณน้ำตาล/เกลือ และบอร์ดความรู้เรื่อง "การดูแลไต" เพื่อให้ประชาชนมาศึกษาได้ด้วยตนเอง
ภาพถ่ายมุมความรู้, บัญชีรายชื่อผู้เข้าศึกษาดูงาน/เยี่ยมชม
พัฒนาเป็นศูนย์เรียนรู้ต้นแบบด้านการจัดการโรคเรื้อรังระดับตำบล
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
99. อื่นๆ
2. เกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่เอื้อต่อสุขภาพ
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
1. การดูแลสุขอนามัยส่วนบุคคล
กลุ่มเป้าหมายมีพฤติกรรมคัดกรองสุขภาพตนเองเป็นประจำ เช่น การหัดวัดความดันและเจาะน้ำตาลด้วยตนเอง และบันทึกผลลงในสมุดสุขภาพประจำตัว เพื่อติดตามความผิดปกติ
สมุดบันทึกสุขภาพรายบุคคล, ผลการประเมินปิงปอง 7 สี
สนับสนุนเครื่องมือวัดความดันระบบดิจิทัลประจำคุ้มบ้าน เพื่อให้เข้าถึงการเช็กสุขภาพได้ง่ายขึ้น
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
2. การบริโภค
ปรับเปลี่ยนนิสัยการกินตามหลัก "ลดหวาน มัน เค็ม" (Low Sodium) และอ่านฉลากโภชนาการก่อนซื้อสินค้า รวมถึงการหันมาทำอาหารกินเองโดยใช้เครื่องปรุงรสให้น้อยลง
บันทึกการบริโภคอาหาร (Food Diary), ภาพถ่ายเมนูอาหารสุขภาพในครัวเรือน
ขยายผลสู่โครงการ "ร้านค้าชุมชนสุขภาพ" ที่ลดการจำหน่ายน้ำหวานและเพิ่มสินค้าทางเลือกสุขภาพ
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
3. การออกกำลังกาย
กลุ่มเป้าหมายที่มีความเสี่ยง (กลุ่มสีเหลือง/ส้ม) มีการรวมกลุ่มกันออกกำลังกายอย่างน้อย 3-5 วันต่อสัปดาห์ เช่น การแกว่งแขน, การเดินเร็ว หรือการเต้นบาสโลบ เพื่อลดระดับน้ำตาลและคุมความดัน
ทะเบียนลงชื่อการออกกำลังกาย, ภาพถ่ายกิจกรรมกลุ่ม, บันทึกการติดตามน้ำหนัก/รอบเอว
จัดตั้ง "ชมรมออกกำลังกายประจำหมู่บ้าน" เพื่อให้เกิดความต่อเนื่องแม้จบโครงการ
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
4. การลด ละ เลิก อบายมุข เช่น การพนัน เหล้า บุหรี่
การให้คำปรึกษาแก่กลุ่มเสี่ยงที่สูบบุหรี่และดื่มสุรา โดยชี้ให้เห็นความเสี่ยงที่ส่งผลต่อ โรคไตเรื้อรัง และความดันโลหิตสูง จนมีผู้ที่ตั้งใจลดปริมาณการสูบ/ดื่มลง
แบบประเมินพฤติกรรมการสูบบุหรี่/ดื่มสุรา (หลังจบโครงการ), บันทึกการให้คำปรึกษาเป็นรายบุคคล
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
5. การลดพฤติกรรมเสี่ยง เช่น พฤติกรรมเสี่ยงทางเพศ การขับรถโดยประมาท
รณรงค์และให้ความรู้เรื่องการลดพฤติกรรมเสี่ยงต่อ โรคไตเรื้อรัง เช่น การลดการซื้อยาสมุนไพร/ยาชุด หรือยาแก้ปวด (NSAIDs) กินเอง ซึ่งเป็นอันตรายต่อไต
แผ่นพับความรู้เรื่องยา, รายงานการสำรวจตู้ยาสามัญประจำบ้านของกลุ่มเป้าหมาย
ทำงานร่วมกับ อสม. และร้านค้าชุมชน เพื่อเฝ้าระวังและไม่จำหน่ายยาอันตรายต่อไตในหมู่บ้าน
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
6. การจัดการอารมณ์ / ความเครียด
การประเมินความเครียดกลุ่มเสี่ยง และสอนเทคนิคการจัดการอารมณ์ เช่น การฝึกสมาธิ หรือกิจกรรม "เพื่อนช่วยเพื่อน เพื่อไม่ให้ความเครียดส่งผลต่อระดับความดันโลหิต
ผลการประเมินความเครียด (ST-5), ภาพถ่ายกิจกรรมสันทนาการหรือกิจกรรมกลุ่มสัมพันธ์
บูรณาการการจัดการอารมณ์เข้ากับกิจกรรมทางศาสนาหรือวัฒนธรรมในชุมชน เช่น การเข้าวัดในวันพระ
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
7. การดำรงชีวิต / วิถีชีวิต เช่น การใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่น / สมุนไพรในการดูแลสุขภาพตนเอง
มีการส่งเสริมให้กลุ่มเสี่ยงใช้พืชผักสวนครัวและสมุนไพรพื้นบ้านในการปรุงอาหารเพื่อลดการใช้เครื่องปรุงรสที่มีโซเดียมและน้ำตาลสูง เช่น การใช้ใบหม่อนหรือตะไคร้ช่วยชูรสอาหารแทนผงชูรส
ภาพถ่ายแปลงผักสวนครัวของคนในชุมชน, ทะเบียนรายชื่อผู้เข้ารับการอบรมเรื่องการใช้สมุนไพรดูแลสุขภาพ
สนับสนุนการจัดตั้งกลุ่ม "สวนผักสุขภาพ" เพื่อให้คนในชุมชนแลกเปลี่ยนสมุนไพรและผักปลอดภัยกันอย่างต่อเนื่อง
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
8. พฤติกรรมการจัดการตนเอง ครอบครัว ชุมชน
ผู้ป่วยและกลุ่มเสี่ยงสามารถประเมินสุขภาพเบื้องต้นได้เอง (เช่น การวัดความดันโลหิตหรือชั่งน้ำหนักที่บ้าน) และครอบครัวมีส่วนร่วมในการจัดเมนูอาหารสุขภาพ "ลดเค็ม ลดหวาน" ร่วมกันทั้งบ้าน
สมุดบันทึกสุขภาพประจำตัวผู้ป่วย (สมุดสีฟ้า/เหลือง), รายงานการเยี่ยมบ้านของ อสม.
จัดตั้ง "บัดดี้สุขภาพ" คู่หูดูแลกันเองในครัวเรือน เพื่อกระตุ้นการออกกำลังกายและควบคุมการทานยาอย่างสม่ำเสม
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
9. อื่นๆ
กลุ่มเป้าหมายที่มีความเสี่ยงสูงมีค่าระดับน้ำตาลในเลือด (DTX) และค่าความดันโลหิตอยู่ในเกณฑ์ที่ควบคุมได้ดีขึ้นหลังจากเข้าร่วมโครงการ และไม่มีผู้ป่วยรายใหม่เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ
รายงานสรุปผลการคัดกรองสุขภาพประจำปี (เปรียบเทียบก่อน-หลังเริ่มโครงการ)
ขยายผลโครงการไปยังกลุ่มวัยทำงานในชุมชนเพื่อป้องกันการเกิดโรคตั้งแต่วงจรแรกเริ่ม
3. การสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาพ (กายภาพ สังคม และเศรษฐกิจ)
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
1. กายภาพ เช่น มีการจัดการขยะ ป่า น้ำ การใช้สารเคมีเกษตร และการสร้างสิ่งแวดล้อมในครัวเรือนที่ถูกสุขลักษณะ
ส่งเสริมให้ครัวเรือนกลุ่มเสี่ยงจัดการสิ่งแวดล้อมในบ้านให้ถูกสุขลักษณะ เช่น การจัดบ้านให้โปร่ง ปลูกผักสวนครัวปลอดสารพิษไว้ทานเองเพื่อลดการใช้สารเคมี และการจัดการขยะในครัวเรือนเพื่อลดแหล่งสะสมเชื้อโรค
ภาพถ่ายแปลงผักสวนครัวในครัวเรือนกลุ่มเป้าหมาย, รายงานการประเมินสิ่งแวดล้อมบ้านผู้ป่วยโดย อสม.
สนับสนุนให้เกิด "ชุมชนต้นแบบเกษตรอินทรีย์" เพื่อให้กลุ่มเสี่ยงมีแหล่งวัตถุดิบอาหารที่ปลอดภัยอย่างยั่งยืน
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
2. สังคม เช่น มีความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน ลดการเกิดอุบัติเหตุ ครอบครัวอบอุ่น การจัดสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อเด็ก เยาวชน และกลุ่มวัยต่าง ๆ มีพื้นที่สาธารณะ/พื้นที่ทางสังคม เพื่อเอื้อต่อการส่งเสริมสุขภาพของคนในชุมชน มีการใช้ศาสนา/วัฒนธรรมเป็นฐานการพัฒนา
ดการรวมกลุ่มกันของคนในชุมชนเพื่อออกกำลังกายในพื้นที่สาธารณะ มีระบบ "บัดดี้สุขภาพ" หรืออาสาสมัคร (อสม.) ที่ช่วยดูแลติดตามกลุ่มเสี่ยงถึงบ้าน ทำให้เกิดความอบอุ่นและความเข้าใจในการดูแลผู้ป่วยเบาหวาน/ความดันในครอบครัว
ทะเบียนรายชื่อกลุ่มออกกำลังกาย, สรุปรายงานการเยี่ยมบ้านของ อสม., ภาพกิจกรรมให้ความรู้ในศาลาประชาคม
พัฒนาพื้นที่สาธารณะในชุมชนให้เป็น "ลานสุขภาพชุมชน" ที่มีอุปกรณ์ออกกำลังกายที่เหมาะสมกับผู้สูงอายุและกลุ่มเสี่ยง
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
3. เศรษฐกิจสร้างสรรค์สังคม /สร้างอาชีพ / เพิ่มรายได้
กลุ่มเป้าหมายสามารถลดรายจ่ายในครัวเรือนจากการปลูกผักทานเองตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง และลดค่าใช้จ่ายแฝงจากการเดินทางไปโรงพยาบาลเนื่องจากสามารถควบคุมโรคได้ดีขึ้นจนลดจำนวนครั้งที่ต้องพบแพทย์ลง
บันทึกรายรับ-รายจ่ายของครัวเรือน (ตัวอย่าง), สถิติจำนวนผู้ที่มีค่าเลือด/ความดันปกติหลังจบโครงการ (ซึ่งสะท้อนการลดภาระค่ารักษา)
ส่งเสริมการแปรรูปผลผลิตปลอดภัยในชุมชน เช่น ทำเครื่องดื่มสมุนไพรน้ำตาลน้อย หรืออาหารเพื่อสุขภาพเพื่อจำหน่ายเป็นรายได้เสริมให้กับกลุ่มแม่บ้าน
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
4. มีการบริการสุขภาพทางเลือก และมีช่องทางการเข้าถึงระบบบริการสุขภาพ
มีการบูรณาการการแพทย์แผนไทยร่วมกับการดูแลผู้ป่วยกลุ่มเสี่ยง เช่น การใช้สมุนไพรพื้นบ้านที่ปลอดภัยต่อไตเพื่อลดการใช้ยาแก้ปวด และจัดระบบ "Fast Track" ส่งต่อกลุ่มเสี่ยงสูงไปยัง รพ.สต. หรือโรงพยาบาลแม่ข่ายได้ทันทีผ่านเครือข่าย อสม
มุดทะเบียนรายชื่อผู้เข้ารับบริการแพทย์แผนไทย, แผนผังระบบการส่งต่อ (Referral System) ของหมู่บ้าน
พัฒนาระบบปรึกษาแพทย์ทางไกล (Telemedicine) เบื้องต้นผ่านกลุ่ม Line เพื่อให้กลุ่มเสี่ยงเข้าถึงคำปรึกษาได้โดยไม่ต้องเดินทาง
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
5. อื่นๆ
4. การพัฒนานโยบายสาธารณะที่เอื้อต่อสุขภาวะ
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
1. มีกฎ / กติกา ของกลุ่ม ชุมชน
การจัดทำ "ธรรมนูญสุขภาพหมู่บ้าน" หรือข้อตกลงร่วมกัน เช่น การงดจำหน่ายเครื่องดื่มชูกำลังและน้ำอัดลมในกิจกรรมส่วนรวมของหมู่บ้าน และการจัดเมนู "อาหารลดเค็ม" ในงานบุญหรือโครงการต่างๆ
รายงานการประชุมประชาคมหมู่บ้าน, ป้ายประกาศข้อตกลงชุมชน
ผลักดันให้กติกาชุมชนนี้เข้าสู่แผนพัฒนาตำบลเพื่อให้เกิดความยั่งยืนและมีงบประมาณสนับสนุนต่อเนื่อง
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
2. มีมาตรการทางสังคมของกลุ่ม ชุมชน
มีมาตรการสร้างแรงจูงใจ เช่น การมอบเกียรติบัตร "บุคคลต้นแบบสุขภาพดี" สำหรับผู้ที่สามารถลดระดับน้ำตาลหรือความดันโลหิตได้ตามเป้าหมาย และการใช้มาตรการ "เพื่อนช่วยเพื่อน" ในการเตือนกันเรื่องการทานยาและออกกำลังกาย
ภาพถ่ายกิจกรรมมอบรางวัลบุคคลต้นแบบ, ทำเนียบรายชื่อกลุ่ม "บัดดี้สุขภาพ"
จัดตั้งศูนย์เรียนรู้สุขภาพชุมชน เพื่อให้บุคคลต้นแบบได้มาแชร์ประสบการณ์การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมให้กับคนในพื้นที่
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
3. มีธรรมนูญของชุมชน
การจัดทำ "ข้อตกลงร่วมกันของคนในชุมชน" เพื่อสร้างสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาพ เช่น การตกลงให้งานเลี้ยงในหมู่บ้านต้องมีเมนูชูสุขภาพ (ลดเค็ม ลดหวาน) และจัดพื้นที่สาธารณะให้เป็นเขตปลอดบุหรี่และสุรา
รายงานการประชุมประชาคมหมู่บ้านที่มีการลงมติเห็นชอบข้อตกลงสุขภาพ, ป้ายประกาศธรรมนูญสุขภาพชุมชน
ติดตามผลความร่วมมือตามข้อตกลงอย่างต่อเนื่อง และขยายผลไปยังกลุ่มร้านค้าในชุมชนให้เข้าร่วมโครงการ "ร้านค้าทางเลือกสุขภาพ"
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
4. อื่นๆ เช่น ออกเป็นข้อบัญญัติท้องถิ่น ฯลฯ
5. เกิดกระบวนการชุมชน
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
1. เกิดการเชื่อมโยงประสานงานระหว่างกลุ่ม / เครือข่าย (ใน และหรือนอกชุมชน)
กิดความร่วมมือกันระหว่าง รพ.สต. (ให้ความรู้), อสม. (คัดกรองหน้างาน), และกลุ่มผู้นำชุมชน (รณรงค์ประชาสัมพันธ์) รวมถึงโรงเรียนในพื้นที่ที่ช่วยสื่อสารข้อมูลสุขภาพไปยังผู้ปกครอง
ภาพถ่ายกิจกรรมที่มีหลายภาคส่วนเข้าร่วม, บันทึกการลงนามความร่วมมือ (MOU) เบื้องต้นในระดับชุมชน
ดตั้งคณะกรรมการเครือข่ายสุขภาพระดับหมู่บ้านที่เข้มแข็ง เพื่อติดตามกลุ่มเสี่ยงอย่างต่อเนื่องตลอดทั้งปี (ไม่ใช่เฉพาะช่วงโครงการ)
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
2. การเรียนรู้การแก้ปัญหาชุมชน (การประเมินปัญหา การวางแผน การปฏิบัติการ และการประเมิน)
ชุมชนมีการใช้ "ข้อมูลจริง" จากผลการคัดกรองมาวิเคราะห์ว่ากลุ่มเสี่ยงส่วนใหญ่อยู่ในพื้นที่ใด และปัจจัยเสี่ยงคืออะไร (เช่น ติดรสเค็มจากอาหารแปรรูป) จากนั้นจึงร่วมกันวางแผนจัดกิจกรรมอบรมทำอาหารลดโซเดียมร่วมกัน
รายงานสรุปผลการวิเคราะห์ข้อมูลสุขภาพชุมชน (Community Health Map), สรุปบทเรียนหลังจบกิจกรรม (AAR)
พัฒนาอาสาสมัครในชุมชนให้มีความเชี่ยวชาญในการใช้เครื่องมือดิจิทัลเพื่อจัดเก็บและวิเคราะห์ข้อมูลสุขภาพให้แม่นยำยิ่งขึ้น
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
3. การใช้ประโยชน์จากทุนในชุมชน เช่น การระดมทุน การใช้ทรัพยากรบุคคลในชุมชน
มีการใช้ "ทุนมนุษย์" คือ อสม. และผู้นำชุมชนในการลงพื้นที่คัดกรอง และใช้ "ทุนกายภาพ" เช่น ศาลาประชาคมหมู่บ้านหรือวัด เป็นสถานที่จัดกิจกรรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรม รวมถึงการใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านอาหารปลอดภัยมาแนะนำกลุ่มเสี่ยง
รายชื่อ อสม. ที่ร่วมปฏิบัติงาน, ภาพถ่ายสถานที่จัดกิจกรรมในชุมชน
พัฒนาศักยภาพ อสม. ให้เป็น "เชี่ยวชาญเฉพาะด้าน" เช่น อสม. เชี่ยวชาญการดูแลผู้ป่วยโรคไต เพื่อเป็นที่ปรึกษาในระดับครัวเรือน
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
4. มีการขับเคลื่อนการดำเนินงานของกลุ่มและชุมชนที่เกิดจากโครงการอย่างต่อเนื่อง
หลังสิ้นสุดการคัดกรอง ชุมชนมีการรวมกลุ่ม "ชมรมรักษ์สุขภาพ" เพื่อจัดกิจกรรมออกกำลังกาย (เช่น รำไม้พลอง, เต้นบาสโลบ) และมีการนัดหมายติดตามผลการวัดความดันและระดับน้ำตาลเป็นประจำทุกเดือนโดยไม่รอนบประมาณโครงการครั้งถัดไป
ปฏิทินกิจกรรมการออกกำลังกายของชุมชน, ภาพถ่ายกิจกรรมกลุ่มที่ดำเนินการต่อเนื่อง
สนับสนุนให้กลุ่มมีการจัดตั้งกองทุนหมุนเวียนเพื่อจัดซื้อวัสดุอุปกรณ์สุขภาพเบื้องต้นเองในอนาคต
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
5. เกิดกระบวนการจัดการความรู้ในชุมชน
การสรุปบทเรียนและจัดทำ "บุคคลต้นแบบ (Role Model)" ที่สามารถลดระดับน้ำตาลในเลือดหรือคุมความดันได้สำเร็จ เพื่อมาถ่ายทอดวิธีการเลือกทานอาหารและการใช้ชีวิตให้แก่เพื่อนบ้านในลักษณะ "เพื่อนช่วยเพื่อน"
ทำเนียบคนต้นแบบสุขภาพดี, สรุปรายงานการถอดบทเรียน (AAR) ของคณะทำงาน
จัดทำสื่อประชาสัมพันธ์ง่ายๆ เช่น คลิปสั้นหรือแผ่นพับที่เป็นภาษาท้องถิ่นและบริบทของคนในพื้นที่เอง
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
6. เกิดทักษะในการจัดการโครงการ เช่น การใช้ข้อมูลในการตัดสินใจ การทำแผนปฏิบัติการ
คณะทำงานสามารถใช้ข้อมูล "ทะเบียนกลุ่มเสี่ยง" ที่ได้จากการคัดกรอง มาวิเคราะห์เพื่อจัดกลุ่มการดูแล (กลุ่มเขียว-เหลือง-แดง) และนำผลการประเมินมาปรับแผนการดำเนินงานในปีถัดไปให้ตอบโจทย์ปัญหาจริงในพื้นที่มากขึ้น
รายงานสรุปผลการคัดกรองประจำปี, แผนปฏิบัติการสุขภาพชุมชนที่มีการระบุกลุ่มเป้าหมายชัดเจน
ฝึกทักษะการใช้เครื่องมือดิจิทัลหรือแอปพลิเคชันในการจัดเก็บข้อมูลสุขภาพ เพื่อความรวดเร็วและแม่นยำในการวิเคราะห์ข้อมูลในระยะยาว
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
7. อื่นๆ
6. มิติสุขภาวะปัญญา / สุขภาวะทางจิตวิญญาณ
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
1. ความรู้สึกภาคภูมิใจในตัวเอง / กลุ่ม / ชุมชน
กลุ่มเป้าหมายมีความภาคภูมิใจเมื่อสามารถควบคุมระดับน้ำตาลและเบาหวานได้ด้วยตนเอง รวมถึง อสม. และคณะทำงานรู้สึกภาคภูมิใจที่ได้เป็นส่วนหนึ่งในการช่วยให้คนในหมู่บ้านมีสุขภาพดีขึ้นและลดความเสี่ยงต่อการฟอกไตในอนาค
แบบสอบถามความพึงพอใจ, สรุปผลการสัมภาษณ์ความรู้สึกผู้เข้าร่วมโครงการ, ภาพถ่ายกิจกรรมมอบเกียรติบัตรคนต้นแบบ
สนับสนุนให้กลุ่มที่ทำสำเร็จเป็น "ครู ก." หรือผู้นำการเปลี่ยนแปลง เพื่อส่งต่อความภูมิใจและเทคนิคการดูแลสุขภาพให้หมู่บ้านอื่น
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
2. การเห็นประโยชน์ส่วนรวมและส่วนตนอย่างสมดุล
ู้เข้าร่วมโครงการตระหนักว่าการดูแลสุขภาพตนเองไม่ให้เจ็บป่วย (ประโยชน์ส่วนตน) เป็นการช่วยลดภาระค่าใช้จ่ายของภาครัฐและลดภาระการดูแลของลูกหลาน (ประโยชน์ส่วนรวม) เกิดการแบ่งปันความรู้และพืชผักปลอดภัยระหว่างสมาชิกในชุมชน
รายงานการประชุมกลุ่มย่อย, บันทึกการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในชุมชน
ส่งเสริมกิจกรรมเครือข่ายจิตอาสา "เยี่ยมบ้านเพื่อน" เพื่อติดตามอาการกลุ่มผู้ป่วยติดบ้านติดเตียงในชุมชนร่วมกับทีมสาธารณสุข
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
3. การใช้ชีวิตอย่างเรียบง่าย และพอเพียง
มีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคโดยยึดหลักพอเพียง เช่น การปลูกผักสวนครัวทานเองเพื่อลดสารเคมีและลดรายจ่าย, การเลือกทานอาหารพื้นบ้านตามฤดูกาลที่ปรุงแบบ "ลดหวาน มัน เค็ม" แทนการซื้ออาหารแปรรูปที่มีราคาสูงและทำลายสุขภาพ
ภาพถ่ายแปลงผักสวนครัวของครัวเรือนกลุ่มเสี่ยง, บันทึกรายการอาหารสุขภาพต้นแบบของชุมชน
ขยายผลสู่การสร้าง "ตลาดนัดสีเขียว" หรือพื้นที่แลกเปลี่ยนผลผลิตปลอดภัยในระดับตำบล เพื่อให้เกิดวิถีชีวิตสุขภาพดีอย่างยั่งยืน
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
4. ชุมชนมีความเอื้ออาทร
เกิดระบบ "เพื่อนช่วยเพื่อน" โดยคนในชุมชนช่วยกันดูแลติดตามอาการของผู้ป่วยและกลุ่มเสี่ยง มีการแบ่งปันพืชผักปลอดภัยให้แก่กัน และอาสาสมัครในชุมชนให้ความช่วยเหลือในการพาผู้สูงอายุไปรับการคัดกรองหรือพบแพทย์
บันทึกการเยี่ยมบ้านของกลุ่มจิตอาสา/อสม., ภาพกิจกรรมกลุ่มสัมพันธ์ในชุมชน
จัดตั้งกองทุนสวัสดิการสุขภาพชุมชนขนาดเล็ก หรือธนาคารอุปกรณ์การแพทย์ (เช่น เครื่องวัดความดัน) เพื่อแบ่งปันให้ผู้ที่จำเป็นต้องใช้ที่บ้าน
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
5. มีการตัดสินใจโดยใช้ฐานปัญญา
แกนนำและคนในชุมชนนำข้อมูล "ผลการคัดกรองสุขภาพ" มาวิเคราะห์ร่วมกันเพื่อหาแนวทางแก้ไขปัญหา เช่น เมื่อพบว่าคนในหมู่บ้านมีภาวะเสี่ยงโรคไตสูง จึงร่วมกันกำหนดมาตรการลดการใช้ผงชูรสในร้านค้าชุมชน แทนการตัดสินใจโดยความรู้สึก
รายงานสรุปผลการคัดกรองเบื้องต้น, บันทึกการประชุมประชาคมเพื่อหาทางออกด้านสุขภาพ
ฝึกอบรมการใช้แอปพลิเคชันสุขภาพ หรือการอ่านค่าเลือด/ค่าความดันเบื้องต้นให้แก่ชาวบ้าน เพื่อให้สามารถตัดสินใจดูแลสุขภาพตนเองได้อย่างถูกต้อง
คุณค่าที่เกิดขึ้น
ประเด็น ผลที่เกิดขึ้น รายละเอียด/การจัดการ หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง แนวทางการพัฒนาต่อ ใช่ ไม่ใช่
6. อื่นๆ
พบความเปลี่ยนแปลงเชิงบวกในกลุ่มเยาวชนที่เริ่มตระหนักถึงโรคเรื้อรังผ่านการเห็นตัวอย่างของคนในครอบครัว ทำให้เกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการกินในภาพรวมทั้งครัวเรือน
แบบสอบถามทัศนคติด้านสุขภาพของคนในชุมชน
บูรณาการความรู้เรื่องโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) เข้าสู่กิจกรรมของศูนย์เด็กเล็กหรือโรงเรียนในพื้นที่
ชื่อโครงการ โครงการคัดกรองความเสี่ยงและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมต่อโรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูงและโรคไตเรื้อรัง ปีงบประมาณ 2569 (รพ.สต.ท่ายาง)
ระยะเวลาโครงการ 1 ตุลาคม 2568 - 30 กันยายน 2569
แบบประเมินคุณค่าของโครงการที่เกี่ยวข้องกับการสร้างเสริมสุขภาพ เป็นการคุณค่าที่เกิดจากโครงการในมิติต่อไปนี้
- ความรู้ด้านการสร้างเสริมสุขภาพและนวัตกรรมเชิงระบบสุขภาพชุมชน
- การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่มีผลต่อสุขภาวะ
- การปรับเปลี่ยนสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาวะ
- ผลกระทบเชิงบวกและนโยบายสาธารณะที่เอื้อต่อการสร้างสุขภาวะชุมชน
- กระบวนการชุมชน
- มิติสุขภาวะปัญญา / สุขภาวะทางจิตวิญญาณ
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
|---|---|---|---|---|---|
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
1. เกิดความรู้ หรือ นวัตกรรมชุมชน |
|||||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 1. ความรู้ใหม่ / องค์ความรู้ใหม่ | ประชาชนกลุ่มเสี่ยงมีความรู้ในการคำนวณค่าดัชนีมวลกาย (BMI) และเข้าใจความสัมพันธ์ของค่าระดับน้ำตาลในเลือดกับพฤติกรรมการบริโภค รวมถึงความเข้าใจเรื่องการลดการกินเค็มเพื่อรักษาค่าการทำงานของไต (GFR) |
แบบทดสอบความรู้ก่อน-หลัง (Pre-Post Test) |
การสร้าง "อาสาสมัครเชี่ยวชาญเฉพาะโรค" (เช่น อสม. เชี่ยวชาญโรคไต) เพื่อเป็นที่ปรึกษาประจำหมู่บ้าน |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 2. สิ่งประดิษฐ์ / ผลผลิตใหม่ | มีการจัดทำ "สมุดบันทึกสุขภาพประจำครอบครัว" หรือ "ป้ายประเมินสีปิงปองรายบ้าน" เพื่อให้สมาชิกในบ้านช่วยกันเฝ้าระวัง รวมถึงการพัฒนาเมนูอาหารท้องถิ่นสูตรลดเค็ม ที่ทำกินเองได้ง่าย |
ภาพถ่ายสื่อประชาสัมพันธ์, ตัวอย่างสมุดบันทึกเบาหวาน/ความดัน |
พัฒนาสู่การใช้ "แอปพลิเคชัน" หรือ Line Bot ในการบันทึกค่าสุขภาพในระยะยาว |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 3. กระบวนการใหม่ | ปรับเปลี่ยนจากการตั้งรับที่ รพ.สต. เป็นการ "รุกถึงบ้าน" โดยใช้ทีมสหวิชาชีพและ อสม. เข้าไปปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในครัวเรือน และมีกระบวนการ "เพื่อนช่วยเพื่อน" ในกลุ่มเสี่ยงเพื่อคอยเตือนเรื่องการกินยาและออกกำลังกาย |
บันทึกการติดตามเยี่ยมบ้าน, รายงานการประชุมกลุ่มย่อย (Focus Group) |
ยกระดับเป็นโมเดล "หมู่บ้านปรับเปลี่ยนพฤติกรรมต้นแบบ" เพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้ให้หมู่บ้านอื่น |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 4. วิธีการทำงาน / การจัดการใหม่ | เกิดการประสานงานรูปแบบใหม่ระหว่าง "กองทุนฯ - รพ.สต. - ร้านค้าในชุมชน" โดยมีการจัดโซนอาหารสุขภาพในร้านค้าหมู่บ้าน และมีข้อตกลงร่วมกันในการลดการใช้ผงชูรสในงานเลี้ยงชุมชน |
บันทึกข้อตกลง (MOU) ชุมชน, ภาพถ่ายร้านค้าสุขภาพ |
ผลักดันเป็นนโยบายสาธารณะหรือธรรมนูญสุขภาพตำบลเพื่อความยั่งยืน |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 5. การเกิดกลุ่ม / โครงสร้างในชุมชนใหม่ | จัดตั้งกลุ่ม "เพื่อนช่วยเพื่อน (Buddy Health)" ในกลุ่มเสี่ยงสูง เพื่อให้สมาชิกคอยเตือนกันเรื่องการทานยา การออกกำลังกาย และการนัดหมายพบแพทย์ รวมถึงกลุ่มไลน์ประสานงานระหว่าง อสม. และชาวบ้าน |
รายชื่อสมาชิกกลุ่ม, รายงานการประชุมกลุ่ม, ภาพถ่ายกิจกรรมกลุ่ม |
พัฒนาให้เป็นเครือข่ายวิสาหกิจสุขภาพชุมชน หรือชมรมผู้สูงอายุที่เข้มแข็งเพื่อความยั่งยืน |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 6. แหล่งเรียนรู้ใหม่ | มุมสุขภาพเช็กอิน" ณ รพ.สต. ที่มีโมเดลอาหารจำลองแสดงปริมาณน้ำตาล/เกลือ และบอร์ดความรู้เรื่อง "การดูแลไต" เพื่อให้ประชาชนมาศึกษาได้ด้วยตนเอง |
ภาพถ่ายมุมความรู้, บัญชีรายชื่อผู้เข้าศึกษาดูงาน/เยี่ยมชม |
พัฒนาเป็นศูนย์เรียนรู้ต้นแบบด้านการจัดการโรคเรื้อรังระดับตำบล |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 99. อื่นๆ |
|
|
|
||
2. เกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่เอื้อต่อสุขภาพ |
|||||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 1. การดูแลสุขอนามัยส่วนบุคคล | กลุ่มเป้าหมายมีพฤติกรรมคัดกรองสุขภาพตนเองเป็นประจำ เช่น การหัดวัดความดันและเจาะน้ำตาลด้วยตนเอง และบันทึกผลลงในสมุดสุขภาพประจำตัว เพื่อติดตามความผิดปกติ |
สมุดบันทึกสุขภาพรายบุคคล, ผลการประเมินปิงปอง 7 สี |
สนับสนุนเครื่องมือวัดความดันระบบดิจิทัลประจำคุ้มบ้าน เพื่อให้เข้าถึงการเช็กสุขภาพได้ง่ายขึ้น |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 2. การบริโภค | ปรับเปลี่ยนนิสัยการกินตามหลัก "ลดหวาน มัน เค็ม" (Low Sodium) และอ่านฉลากโภชนาการก่อนซื้อสินค้า รวมถึงการหันมาทำอาหารกินเองโดยใช้เครื่องปรุงรสให้น้อยลง |
บันทึกการบริโภคอาหาร (Food Diary), ภาพถ่ายเมนูอาหารสุขภาพในครัวเรือน |
ขยายผลสู่โครงการ "ร้านค้าชุมชนสุขภาพ" ที่ลดการจำหน่ายน้ำหวานและเพิ่มสินค้าทางเลือกสุขภาพ |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 3. การออกกำลังกาย | กลุ่มเป้าหมายที่มีความเสี่ยง (กลุ่มสีเหลือง/ส้ม) มีการรวมกลุ่มกันออกกำลังกายอย่างน้อย 3-5 วันต่อสัปดาห์ เช่น การแกว่งแขน, การเดินเร็ว หรือการเต้นบาสโลบ เพื่อลดระดับน้ำตาลและคุมความดัน |
ทะเบียนลงชื่อการออกกำลังกาย, ภาพถ่ายกิจกรรมกลุ่ม, บันทึกการติดตามน้ำหนัก/รอบเอว |
จัดตั้ง "ชมรมออกกำลังกายประจำหมู่บ้าน" เพื่อให้เกิดความต่อเนื่องแม้จบโครงการ |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 4. การลด ละ เลิก อบายมุข เช่น การพนัน เหล้า บุหรี่ | การให้คำปรึกษาแก่กลุ่มเสี่ยงที่สูบบุหรี่และดื่มสุรา โดยชี้ให้เห็นความเสี่ยงที่ส่งผลต่อ โรคไตเรื้อรัง และความดันโลหิตสูง จนมีผู้ที่ตั้งใจลดปริมาณการสูบ/ดื่มลง |
แบบประเมินพฤติกรรมการสูบบุหรี่/ดื่มสุรา (หลังจบโครงการ), บันทึกการให้คำปรึกษาเป็นรายบุคคล |
|
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 5. การลดพฤติกรรมเสี่ยง เช่น พฤติกรรมเสี่ยงทางเพศ การขับรถโดยประมาท | รณรงค์และให้ความรู้เรื่องการลดพฤติกรรมเสี่ยงต่อ โรคไตเรื้อรัง เช่น การลดการซื้อยาสมุนไพร/ยาชุด หรือยาแก้ปวด (NSAIDs) กินเอง ซึ่งเป็นอันตรายต่อไต |
แผ่นพับความรู้เรื่องยา, รายงานการสำรวจตู้ยาสามัญประจำบ้านของกลุ่มเป้าหมาย |
ทำงานร่วมกับ อสม. และร้านค้าชุมชน เพื่อเฝ้าระวังและไม่จำหน่ายยาอันตรายต่อไตในหมู่บ้าน |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 6. การจัดการอารมณ์ / ความเครียด | การประเมินความเครียดกลุ่มเสี่ยง และสอนเทคนิคการจัดการอารมณ์ เช่น การฝึกสมาธิ หรือกิจกรรม "เพื่อนช่วยเพื่อน เพื่อไม่ให้ความเครียดส่งผลต่อระดับความดันโลหิต |
ผลการประเมินความเครียด (ST-5), ภาพถ่ายกิจกรรมสันทนาการหรือกิจกรรมกลุ่มสัมพันธ์ |
บูรณาการการจัดการอารมณ์เข้ากับกิจกรรมทางศาสนาหรือวัฒนธรรมในชุมชน เช่น การเข้าวัดในวันพระ |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 7. การดำรงชีวิต / วิถีชีวิต เช่น การใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่น / สมุนไพรในการดูแลสุขภาพตนเอง | มีการส่งเสริมให้กลุ่มเสี่ยงใช้พืชผักสวนครัวและสมุนไพรพื้นบ้านในการปรุงอาหารเพื่อลดการใช้เครื่องปรุงรสที่มีโซเดียมและน้ำตาลสูง เช่น การใช้ใบหม่อนหรือตะไคร้ช่วยชูรสอาหารแทนผงชูรส |
ภาพถ่ายแปลงผักสวนครัวของคนในชุมชน, ทะเบียนรายชื่อผู้เข้ารับการอบรมเรื่องการใช้สมุนไพรดูแลสุขภาพ |
สนับสนุนการจัดตั้งกลุ่ม "สวนผักสุขภาพ" เพื่อให้คนในชุมชนแลกเปลี่ยนสมุนไพรและผักปลอดภัยกันอย่างต่อเนื่อง |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 8. พฤติกรรมการจัดการตนเอง ครอบครัว ชุมชน | ผู้ป่วยและกลุ่มเสี่ยงสามารถประเมินสุขภาพเบื้องต้นได้เอง (เช่น การวัดความดันโลหิตหรือชั่งน้ำหนักที่บ้าน) และครอบครัวมีส่วนร่วมในการจัดเมนูอาหารสุขภาพ "ลดเค็ม ลดหวาน" ร่วมกันทั้งบ้าน |
สมุดบันทึกสุขภาพประจำตัวผู้ป่วย (สมุดสีฟ้า/เหลือง), รายงานการเยี่ยมบ้านของ อสม. |
จัดตั้ง "บัดดี้สุขภาพ" คู่หูดูแลกันเองในครัวเรือน เพื่อกระตุ้นการออกกำลังกายและควบคุมการทานยาอย่างสม่ำเสม |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 9. อื่นๆ | กลุ่มเป้าหมายที่มีความเสี่ยงสูงมีค่าระดับน้ำตาลในเลือด (DTX) และค่าความดันโลหิตอยู่ในเกณฑ์ที่ควบคุมได้ดีขึ้นหลังจากเข้าร่วมโครงการ และไม่มีผู้ป่วยรายใหม่เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ |
รายงานสรุปผลการคัดกรองสุขภาพประจำปี (เปรียบเทียบก่อน-หลังเริ่มโครงการ) |
ขยายผลโครงการไปยังกลุ่มวัยทำงานในชุมชนเพื่อป้องกันการเกิดโรคตั้งแต่วงจรแรกเริ่ม |
||
3. การสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาพ (กายภาพ สังคม และเศรษฐกิจ) |
|||||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 1. กายภาพ เช่น มีการจัดการขยะ ป่า น้ำ การใช้สารเคมีเกษตร และการสร้างสิ่งแวดล้อมในครัวเรือนที่ถูกสุขลักษณะ | ส่งเสริมให้ครัวเรือนกลุ่มเสี่ยงจัดการสิ่งแวดล้อมในบ้านให้ถูกสุขลักษณะ เช่น การจัดบ้านให้โปร่ง ปลูกผักสวนครัวปลอดสารพิษไว้ทานเองเพื่อลดการใช้สารเคมี และการจัดการขยะในครัวเรือนเพื่อลดแหล่งสะสมเชื้อโรค |
ภาพถ่ายแปลงผักสวนครัวในครัวเรือนกลุ่มเป้าหมาย, รายงานการประเมินสิ่งแวดล้อมบ้านผู้ป่วยโดย อสม. |
สนับสนุนให้เกิด "ชุมชนต้นแบบเกษตรอินทรีย์" เพื่อให้กลุ่มเสี่ยงมีแหล่งวัตถุดิบอาหารที่ปลอดภัยอย่างยั่งยืน |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 2. สังคม เช่น มีความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน ลดการเกิดอุบัติเหตุ ครอบครัวอบอุ่น การจัดสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อเด็ก เยาวชน และกลุ่มวัยต่าง ๆ มีพื้นที่สาธารณะ/พื้นที่ทางสังคม เพื่อเอื้อต่อการส่งเสริมสุขภาพของคนในชุมชน มีการใช้ศาสนา/วัฒนธรรมเป็นฐานการพัฒนา | ดการรวมกลุ่มกันของคนในชุมชนเพื่อออกกำลังกายในพื้นที่สาธารณะ มีระบบ "บัดดี้สุขภาพ" หรืออาสาสมัคร (อสม.) ที่ช่วยดูแลติดตามกลุ่มเสี่ยงถึงบ้าน ทำให้เกิดความอบอุ่นและความเข้าใจในการดูแลผู้ป่วยเบาหวาน/ความดันในครอบครัว |
ทะเบียนรายชื่อกลุ่มออกกำลังกาย, สรุปรายงานการเยี่ยมบ้านของ อสม., ภาพกิจกรรมให้ความรู้ในศาลาประชาคม |
พัฒนาพื้นที่สาธารณะในชุมชนให้เป็น "ลานสุขภาพชุมชน" ที่มีอุปกรณ์ออกกำลังกายที่เหมาะสมกับผู้สูงอายุและกลุ่มเสี่ยง |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 3. เศรษฐกิจสร้างสรรค์สังคม /สร้างอาชีพ / เพิ่มรายได้ | กลุ่มเป้าหมายสามารถลดรายจ่ายในครัวเรือนจากการปลูกผักทานเองตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง และลดค่าใช้จ่ายแฝงจากการเดินทางไปโรงพยาบาลเนื่องจากสามารถควบคุมโรคได้ดีขึ้นจนลดจำนวนครั้งที่ต้องพบแพทย์ลง |
บันทึกรายรับ-รายจ่ายของครัวเรือน (ตัวอย่าง), สถิติจำนวนผู้ที่มีค่าเลือด/ความดันปกติหลังจบโครงการ (ซึ่งสะท้อนการลดภาระค่ารักษา) |
ส่งเสริมการแปรรูปผลผลิตปลอดภัยในชุมชน เช่น ทำเครื่องดื่มสมุนไพรน้ำตาลน้อย หรืออาหารเพื่อสุขภาพเพื่อจำหน่ายเป็นรายได้เสริมให้กับกลุ่มแม่บ้าน |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 4. มีการบริการสุขภาพทางเลือก และมีช่องทางการเข้าถึงระบบบริการสุขภาพ | มีการบูรณาการการแพทย์แผนไทยร่วมกับการดูแลผู้ป่วยกลุ่มเสี่ยง เช่น การใช้สมุนไพรพื้นบ้านที่ปลอดภัยต่อไตเพื่อลดการใช้ยาแก้ปวด และจัดระบบ "Fast Track" ส่งต่อกลุ่มเสี่ยงสูงไปยัง รพ.สต. หรือโรงพยาบาลแม่ข่ายได้ทันทีผ่านเครือข่าย อสม |
มุดทะเบียนรายชื่อผู้เข้ารับบริการแพทย์แผนไทย, แผนผังระบบการส่งต่อ (Referral System) ของหมู่บ้าน |
พัฒนาระบบปรึกษาแพทย์ทางไกล (Telemedicine) เบื้องต้นผ่านกลุ่ม Line เพื่อให้กลุ่มเสี่ยงเข้าถึงคำปรึกษาได้โดยไม่ต้องเดินทาง |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 5. อื่นๆ |
|
|
|
||
4. การพัฒนานโยบายสาธารณะที่เอื้อต่อสุขภาวะ |
|||||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 1. มีกฎ / กติกา ของกลุ่ม ชุมชน | การจัดทำ "ธรรมนูญสุขภาพหมู่บ้าน" หรือข้อตกลงร่วมกัน เช่น การงดจำหน่ายเครื่องดื่มชูกำลังและน้ำอัดลมในกิจกรรมส่วนรวมของหมู่บ้าน และการจัดเมนู "อาหารลดเค็ม" ในงานบุญหรือโครงการต่างๆ |
รายงานการประชุมประชาคมหมู่บ้าน, ป้ายประกาศข้อตกลงชุมชน |
ผลักดันให้กติกาชุมชนนี้เข้าสู่แผนพัฒนาตำบลเพื่อให้เกิดความยั่งยืนและมีงบประมาณสนับสนุนต่อเนื่อง |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 2. มีมาตรการทางสังคมของกลุ่ม ชุมชน | มีมาตรการสร้างแรงจูงใจ เช่น การมอบเกียรติบัตร "บุคคลต้นแบบสุขภาพดี" สำหรับผู้ที่สามารถลดระดับน้ำตาลหรือความดันโลหิตได้ตามเป้าหมาย และการใช้มาตรการ "เพื่อนช่วยเพื่อน" ในการเตือนกันเรื่องการทานยาและออกกำลังกาย |
ภาพถ่ายกิจกรรมมอบรางวัลบุคคลต้นแบบ, ทำเนียบรายชื่อกลุ่ม "บัดดี้สุขภาพ" |
จัดตั้งศูนย์เรียนรู้สุขภาพชุมชน เพื่อให้บุคคลต้นแบบได้มาแชร์ประสบการณ์การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมให้กับคนในพื้นที่ |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 3. มีธรรมนูญของชุมชน | การจัดทำ "ข้อตกลงร่วมกันของคนในชุมชน" เพื่อสร้างสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาพ เช่น การตกลงให้งานเลี้ยงในหมู่บ้านต้องมีเมนูชูสุขภาพ (ลดเค็ม ลดหวาน) และจัดพื้นที่สาธารณะให้เป็นเขตปลอดบุหรี่และสุรา |
รายงานการประชุมประชาคมหมู่บ้านที่มีการลงมติเห็นชอบข้อตกลงสุขภาพ, ป้ายประกาศธรรมนูญสุขภาพชุมชน |
ติดตามผลความร่วมมือตามข้อตกลงอย่างต่อเนื่อง และขยายผลไปยังกลุ่มร้านค้าในชุมชนให้เข้าร่วมโครงการ "ร้านค้าทางเลือกสุขภาพ" |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 4. อื่นๆ เช่น ออกเป็นข้อบัญญัติท้องถิ่น ฯลฯ |
|
|
|
||
5. เกิดกระบวนการชุมชน |
|||||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 1. เกิดการเชื่อมโยงประสานงานระหว่างกลุ่ม / เครือข่าย (ใน และหรือนอกชุมชน) | กิดความร่วมมือกันระหว่าง รพ.สต. (ให้ความรู้), อสม. (คัดกรองหน้างาน), และกลุ่มผู้นำชุมชน (รณรงค์ประชาสัมพันธ์) รวมถึงโรงเรียนในพื้นที่ที่ช่วยสื่อสารข้อมูลสุขภาพไปยังผู้ปกครอง |
ภาพถ่ายกิจกรรมที่มีหลายภาคส่วนเข้าร่วม, บันทึกการลงนามความร่วมมือ (MOU) เบื้องต้นในระดับชุมชน |
ดตั้งคณะกรรมการเครือข่ายสุขภาพระดับหมู่บ้านที่เข้มแข็ง เพื่อติดตามกลุ่มเสี่ยงอย่างต่อเนื่องตลอดทั้งปี (ไม่ใช่เฉพาะช่วงโครงการ) |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 2. การเรียนรู้การแก้ปัญหาชุมชน (การประเมินปัญหา การวางแผน การปฏิบัติการ และการประเมิน) | ชุมชนมีการใช้ "ข้อมูลจริง" จากผลการคัดกรองมาวิเคราะห์ว่ากลุ่มเสี่ยงส่วนใหญ่อยู่ในพื้นที่ใด และปัจจัยเสี่ยงคืออะไร (เช่น ติดรสเค็มจากอาหารแปรรูป) จากนั้นจึงร่วมกันวางแผนจัดกิจกรรมอบรมทำอาหารลดโซเดียมร่วมกัน |
รายงานสรุปผลการวิเคราะห์ข้อมูลสุขภาพชุมชน (Community Health Map), สรุปบทเรียนหลังจบกิจกรรม (AAR) |
พัฒนาอาสาสมัครในชุมชนให้มีความเชี่ยวชาญในการใช้เครื่องมือดิจิทัลเพื่อจัดเก็บและวิเคราะห์ข้อมูลสุขภาพให้แม่นยำยิ่งขึ้น |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 3. การใช้ประโยชน์จากทุนในชุมชน เช่น การระดมทุน การใช้ทรัพยากรบุคคลในชุมชน | มีการใช้ "ทุนมนุษย์" คือ อสม. และผู้นำชุมชนในการลงพื้นที่คัดกรอง และใช้ "ทุนกายภาพ" เช่น ศาลาประชาคมหมู่บ้านหรือวัด เป็นสถานที่จัดกิจกรรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรม รวมถึงการใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านอาหารปลอดภัยมาแนะนำกลุ่มเสี่ยง |
รายชื่อ อสม. ที่ร่วมปฏิบัติงาน, ภาพถ่ายสถานที่จัดกิจกรรมในชุมชน |
พัฒนาศักยภาพ อสม. ให้เป็น "เชี่ยวชาญเฉพาะด้าน" เช่น อสม. เชี่ยวชาญการดูแลผู้ป่วยโรคไต เพื่อเป็นที่ปรึกษาในระดับครัวเรือน |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 4. มีการขับเคลื่อนการดำเนินงานของกลุ่มและชุมชนที่เกิดจากโครงการอย่างต่อเนื่อง | หลังสิ้นสุดการคัดกรอง ชุมชนมีการรวมกลุ่ม "ชมรมรักษ์สุขภาพ" เพื่อจัดกิจกรรมออกกำลังกาย (เช่น รำไม้พลอง, เต้นบาสโลบ) และมีการนัดหมายติดตามผลการวัดความดันและระดับน้ำตาลเป็นประจำทุกเดือนโดยไม่รอนบประมาณโครงการครั้งถัดไป |
ปฏิทินกิจกรรมการออกกำลังกายของชุมชน, ภาพถ่ายกิจกรรมกลุ่มที่ดำเนินการต่อเนื่อง |
สนับสนุนให้กลุ่มมีการจัดตั้งกองทุนหมุนเวียนเพื่อจัดซื้อวัสดุอุปกรณ์สุขภาพเบื้องต้นเองในอนาคต |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 5. เกิดกระบวนการจัดการความรู้ในชุมชน | การสรุปบทเรียนและจัดทำ "บุคคลต้นแบบ (Role Model)" ที่สามารถลดระดับน้ำตาลในเลือดหรือคุมความดันได้สำเร็จ เพื่อมาถ่ายทอดวิธีการเลือกทานอาหารและการใช้ชีวิตให้แก่เพื่อนบ้านในลักษณะ "เพื่อนช่วยเพื่อน" |
ทำเนียบคนต้นแบบสุขภาพดี, สรุปรายงานการถอดบทเรียน (AAR) ของคณะทำงาน |
จัดทำสื่อประชาสัมพันธ์ง่ายๆ เช่น คลิปสั้นหรือแผ่นพับที่เป็นภาษาท้องถิ่นและบริบทของคนในพื้นที่เอง |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 6. เกิดทักษะในการจัดการโครงการ เช่น การใช้ข้อมูลในการตัดสินใจ การทำแผนปฏิบัติการ | คณะทำงานสามารถใช้ข้อมูล "ทะเบียนกลุ่มเสี่ยง" ที่ได้จากการคัดกรอง มาวิเคราะห์เพื่อจัดกลุ่มการดูแล (กลุ่มเขียว-เหลือง-แดง) และนำผลการประเมินมาปรับแผนการดำเนินงานในปีถัดไปให้ตอบโจทย์ปัญหาจริงในพื้นที่มากขึ้น |
รายงานสรุปผลการคัดกรองประจำปี, แผนปฏิบัติการสุขภาพชุมชนที่มีการระบุกลุ่มเป้าหมายชัดเจน |
ฝึกทักษะการใช้เครื่องมือดิจิทัลหรือแอปพลิเคชันในการจัดเก็บข้อมูลสุขภาพ เพื่อความรวดเร็วและแม่นยำในการวิเคราะห์ข้อมูลในระยะยาว |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 7. อื่นๆ |
|
|
|
||
6. มิติสุขภาวะปัญญา / สุขภาวะทางจิตวิญญาณ |
|||||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 1. ความรู้สึกภาคภูมิใจในตัวเอง / กลุ่ม / ชุมชน | กลุ่มเป้าหมายมีความภาคภูมิใจเมื่อสามารถควบคุมระดับน้ำตาลและเบาหวานได้ด้วยตนเอง รวมถึง อสม. และคณะทำงานรู้สึกภาคภูมิใจที่ได้เป็นส่วนหนึ่งในการช่วยให้คนในหมู่บ้านมีสุขภาพดีขึ้นและลดความเสี่ยงต่อการฟอกไตในอนาค |
แบบสอบถามความพึงพอใจ, สรุปผลการสัมภาษณ์ความรู้สึกผู้เข้าร่วมโครงการ, ภาพถ่ายกิจกรรมมอบเกียรติบัตรคนต้นแบบ |
สนับสนุนให้กลุ่มที่ทำสำเร็จเป็น "ครู ก." หรือผู้นำการเปลี่ยนแปลง เพื่อส่งต่อความภูมิใจและเทคนิคการดูแลสุขภาพให้หมู่บ้านอื่น |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 2. การเห็นประโยชน์ส่วนรวมและส่วนตนอย่างสมดุล | ู้เข้าร่วมโครงการตระหนักว่าการดูแลสุขภาพตนเองไม่ให้เจ็บป่วย (ประโยชน์ส่วนตน) เป็นการช่วยลดภาระค่าใช้จ่ายของภาครัฐและลดภาระการดูแลของลูกหลาน (ประโยชน์ส่วนรวม) เกิดการแบ่งปันความรู้และพืชผักปลอดภัยระหว่างสมาชิกในชุมชน |
รายงานการประชุมกลุ่มย่อย, บันทึกการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในชุมชน |
ส่งเสริมกิจกรรมเครือข่ายจิตอาสา "เยี่ยมบ้านเพื่อน" เพื่อติดตามอาการกลุ่มผู้ป่วยติดบ้านติดเตียงในชุมชนร่วมกับทีมสาธารณสุข |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 3. การใช้ชีวิตอย่างเรียบง่าย และพอเพียง | มีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคโดยยึดหลักพอเพียง เช่น การปลูกผักสวนครัวทานเองเพื่อลดสารเคมีและลดรายจ่าย, การเลือกทานอาหารพื้นบ้านตามฤดูกาลที่ปรุงแบบ "ลดหวาน มัน เค็ม" แทนการซื้ออาหารแปรรูปที่มีราคาสูงและทำลายสุขภาพ |
ภาพถ่ายแปลงผักสวนครัวของครัวเรือนกลุ่มเสี่ยง, บันทึกรายการอาหารสุขภาพต้นแบบของชุมชน |
ขยายผลสู่การสร้าง "ตลาดนัดสีเขียว" หรือพื้นที่แลกเปลี่ยนผลผลิตปลอดภัยในระดับตำบล เพื่อให้เกิดวิถีชีวิตสุขภาพดีอย่างยั่งยืน |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 4. ชุมชนมีความเอื้ออาทร | เกิดระบบ "เพื่อนช่วยเพื่อน" โดยคนในชุมชนช่วยกันดูแลติดตามอาการของผู้ป่วยและกลุ่มเสี่ยง มีการแบ่งปันพืชผักปลอดภัยให้แก่กัน และอาสาสมัครในชุมชนให้ความช่วยเหลือในการพาผู้สูงอายุไปรับการคัดกรองหรือพบแพทย์ |
บันทึกการเยี่ยมบ้านของกลุ่มจิตอาสา/อสม., ภาพกิจกรรมกลุ่มสัมพันธ์ในชุมชน |
จัดตั้งกองทุนสวัสดิการสุขภาพชุมชนขนาดเล็ก หรือธนาคารอุปกรณ์การแพทย์ (เช่น เครื่องวัดความดัน) เพื่อแบ่งปันให้ผู้ที่จำเป็นต้องใช้ที่บ้าน |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 5. มีการตัดสินใจโดยใช้ฐานปัญญา | แกนนำและคนในชุมชนนำข้อมูล "ผลการคัดกรองสุขภาพ" มาวิเคราะห์ร่วมกันเพื่อหาแนวทางแก้ไขปัญหา เช่น เมื่อพบว่าคนในหมู่บ้านมีภาวะเสี่ยงโรคไตสูง จึงร่วมกันกำหนดมาตรการลดการใช้ผงชูรสในร้านค้าชุมชน แทนการตัดสินใจโดยความรู้สึก |
รายงานสรุปผลการคัดกรองเบื้องต้น, บันทึกการประชุมประชาคมเพื่อหาทางออกด้านสุขภาพ |
ฝึกอบรมการใช้แอปพลิเคชันสุขภาพ หรือการอ่านค่าเลือด/ค่าความดันเบื้องต้นให้แก่ชาวบ้าน เพื่อให้สามารถตัดสินใจดูแลสุขภาพตนเองได้อย่างถูกต้อง |
||
| คุณค่าที่เกิดขึ้น ประเด็น | ผลที่เกิดขึ้น | รายละเอียด/การจัดการ | หลักฐาน/แหล่งอ้างอิง | แนวทางการพัฒนาต่อ | |
| ใช่ | ไม่ใช่ | ||||
| 6. อื่นๆ | พบความเปลี่ยนแปลงเชิงบวกในกลุ่มเยาวชนที่เริ่มตระหนักถึงโรคเรื้อรังผ่านการเห็นตัวอย่างของคนในครอบครัว ทำให้เกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการกินในภาพรวมทั้งครัวเรือน |
แบบสอบถามทัศนคติด้านสุขภาพของคนในชุมชน |
บูรณาการความรู้เรื่องโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) เข้าสู่กิจกรรมของศูนย์เด็กเล็กหรือโรงเรียนในพื้นที่ |
||