โครงการลูกเกิดรอดแม่ปลอดภัยตำบลคอลอตันหยง

กระบวนการเยี่ยมหญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะเสี่ยงซีด และหญิงหลังคลอด 1. เตรียมข้อมูลและวางแผนการเยี่ยม * คัดกรองรายชื่อหญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะซีดหรือมีความเสี่ยงต่อภาวะซีด และหญิงหลังคลอดจากทะเบียนของหน่วยบริการ * ทบทวนข้อมูลสุขภาพ ผลตรวจเลือด ประวัติการรักษา และวันนัด * ประสานหญิงตั้งครรภ์/หญิงหลังคลอดและครอบครัวเพื่อกำหนดวันเวลาเยี่ยมบ้าน * เตรียมอุปกรณ์ แบบประเมิน และเอกสารที่จำเป็น 2. เยี่ยมหญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะเสี่ยงซีด * สอบถามอาการ เช่น เหนื่อยง่าย อ่อนเพลีย หน้ามืด ใจสั่น และประเมินปัจจัยเสี่ยง * ทบทวนผลตรวจ Hb/Hct และประวัติการรับประทานยาเสริมธาตุเหล็ก * ประเมินการรับประทานอาหารและพฤติกรรมสุขภาพ * ให้คำแนะนำเรื่องอาหารที่มีธาตุเหล็กและการรับประทานยาเสริมธาตุเหล็กอย่างถูกต้อง * เน้นการมาตรวจเลือดและฝากครรภ์ตามนัด * หากพบอาการผิดปกติหรือมีภาวะซีดมาก ประสานส่งต่อเพื่อรับการประเมินและรักษา 3. เยี่ยมหญิงหลังคลอด * ประเมินสภาพทั่วไปของมารดา เช่น อ่อนเพลีย หน้ามืด ไข้ และอาการซีด * ประเมินน้ำคาวปลาและภาวะเลือดออกผิดปกติ * ตรวจประเมินแผลฝีเย็บหรือแผลผ่าตัดคลอดตามความเหมาะสม * ประเมินการให้นมบุตรและปัญหาที่พบ * ให้คำแนะนำด้านอาหาร การพักผ่อน การรับประทานยาเสริมธาตุเหล็ก และการคุมกำเนิดหลังคลอด * ประเมินสุขภาพทารกเบื้องต้นและแนะนำการดูแลทารก 4. ให้คำแนะนำและสร้างความเข้าใจแก่ครอบครัว * ให้สามี/ครอบครัวมีส่วนร่วมในการดูแลหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด * แนะนำอาการอันตรายที่ต้องรีบไปโรงพยาบาล เช่น เลือดออกมาก หายใจลำบาก หน้ามืดเป็นลม ไข้สูง หรืออาการผิดปกติอื่น ๆ 5. บันทึกและติดตามผล * บันทึกผลการเยี่ยมบ้าน ปัญหา การให้คำแนะนำ และการแก้ไขปัญหา * นัดหมายติดตามครั้งต่อไป * ประสาน อสม. หรือหน่วยบริการในพื้นที่เพื่อช่วยติดตามกลุ่มเสี่ยงอย่างต่อเนื่อง * สรุปผลการดำเนินงานและผลลัพธ์ของการเยี่ยมบ้าน
ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น
1. หญิงตั้งครรภ์กลุ่มเสี่ยงซีดได้รับการติดตามดูแลอย่างต่อเนื่อง เจ้าหน้าที่สามารถติดตามอาการ ประเมินปัจจัยเสี่ยง และให้คำแนะนำเกี่ยวกับการป้องกันและแก้ไขภาวะโลหิตจางได้ถึงบ้าน
2. หญิงตั้งครรภ์มีความรู้และปรับเปลี่ยนพฤติกรรมด้านโภชนาการดีขึ้น สามารถเลือกบริโภคอาหารที่มีธาตุเหล็กสูง เช่น เนื้อสัตว์ ไข่แดง เลือด ตับ และผักใบเขียว รวมทั้งรับประทานอาหารที่มีวิตามินซีเพื่อช่วยเพิ่มการดูดซึมธาตุเหล็ก ตามคำแนะนำของบุคลากรสาธารณสุข
3. หญิงตั้งครรภ์รับประทานยาเสริมธาตุเหล็กและกรดโฟลิกได้ถูกต้องและสม่ำเสมอมากขึ้น เจ้าหน้าที่สามารถค้นหาปัญหา เช่น ลืมรับประทานยา คลื่นไส้ หรือความเข้าใจผิดเกี่ยวกับยา และให้คำแนะนำเพื่อเพิ่มความร่วมมือในการรักษา
4. หญิงตั้งครรภ์ได้รับการส่งต่อและติดตามผลเลือดในรายที่มีภาวะซีด หากพบค่าผิดปกติหรือมีความเสี่ยงสูง สามารถประสานโรงพยาบาล/หน่วยบริการเพื่อรับการตรวจและรักษาอย่างเหมาะสม ลดโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนจากภาวะซีด
5. หญิงหลังคลอดได้รับการประเมินสุขภาพและค้นหาภาวะแทรกซ้อนเร็วขึ้น โดยเฉพาะการประเมินอาการซีด อ่อนเพลีย หน้ามืด เลือดออกผิดปกติ แผลฝีเย็บ/แผลผ่าตัด การให้นมบุตร และสุขภาพของทารก
6. หญิงหลังคลอดและครอบครัวมีความรู้ในการดูแลมารดาและทารกเพิ่มขึ้น สามารถปฏิบัติตัวหลังคลอด รับประทานอาหารที่เหมาะสม ดูแลการให้นมแม่ และสังเกตอาการผิดปกติที่ควรมาพบเจ้าหน้าที่ได้ดีขึ้น
7. ระบบติดตามกลุ่มเสี่ยงในชุมชนมีความชัดเจนมากขึ้น ทำให้เจ้าหน้าที่ทราบว่าหญิงตั้งครรภ์รายใดต้องติดตามต่อ รายใดต้องส่งต่อ และสามารถประสาน อสม. หรือครอบครัวให้ช่วยติดตามต่อเนื่องได้
8. เกิดผลลัพธ์ด้านสุขภาพที่คาดหวัง คือ ลดความรุนแรงและภาวะแทรกซ้อนจากภาวะโลหิตจางในหญิงตั้งครรภ์และหลังคลอด ซึ่งมีความสำคัญเนื่องจากภาวะซีดสัมพันธ์กับความเสี่ยง เช่น การตกเลือดและภาวะแทรกซ้อนของมารดาและทารก
ประกอบด้วย
หญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะเสี่ยง ซีด และหญิงหลังคลอด จำนวน 15