กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

กิตติกรรมประกาศ

"โครงการฝังเข็มลดอาการปวดเข่าด้วยศาสตร์การแพทย์แผนจีน ปี2569 จังหวัด" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน

คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลเมืองพัทลุง ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป

คณะทำงานโครงการ
โครงการฝังเข็มลดอาการปวดเข่าด้วยศาสตร์การแพทย์แผนจีน ปี2569

บทคัดย่อ

โครงการฝังเข็มลดอาการปวดเข่าด้วยศาสตร์การแพทย์แผนจีน ปี 2569 มีวัตถุประสงค์หลักเพื่อ (1) ลดอาการปวดเข่าจากโรคข้อเข่าเสื่อม และ (2) ให้ความรู้แก่ผู้ที่มีอาการปวดเข่าในการดูแลตนเองตามศาสตร์การแพทย์แผนจีน โดยมีกลุ่มเป้าหมายเป็นประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยงในเขตเทศบาลเมืองพัทลุง จำนวน 30 ราย ดำเนินการระหว่างวันที่ 1 กุมภาพันธ์ ถึง 30 มิถุนายน 2569 กิจกรรมและการดำเนินงานประกอบด้วย 2 ส่วนหลัก คือ: 1. การให้ความรู้: ผ่านสื่อแผ่นพับและป้ายประชาสัมพันธ์ (Standee) เกี่ยวกับประโยชน์ของการฝังเข็มและการดูแลตนเอง 2. การให้บริการฝังเข็ม: โดยการตรวจคัดกรอง วัดความดันโลหิต และทำการฝังเข็มรักษาต่อเนื่องรายละ 5 ครั้ง ครั้งละ 20-30นาที ณ ศูนย์แพทย์ท่ามิหรำ ผลการดำเนินงานที่สำคัญ: • ด้านความรู้: ผู้เข้าร่วมโครงการได้รับความรู้เพิ่มขึ้นอย่างชัดเจน โดยมี ค่าเฉลี่ยคะแนนความรู้เพิ่มขึ้นจาก 4.7 เป็น 8.59 (คิดเป็นร้อยละ 100 ของกลุ่มเป้าหมายที่ได้รับความรู้เพิ่มขึ้น) • ด้านการลดอาการปวด: ผลการประเมินระดับความปวด (Pain Score) พบว่า ค่าเฉลี่ยระดับความปวดลดลงจาก 8.15 เหลือเพียง 4.23 ซึ่งคิดเป็น ระดับความปวดที่ลดลงร้อยละ 60 บรรลุตามตัวชี้วัดที่ตั้งไว้ • ด้านความพึงพอใจ: ผู้รับบริการมีความพึงพอใจต่อการดำเนินโครงการในภาพรวมอยู่ที่ 4.2 ซึ่งอยู่ในระดับมากที่สุด โดยสรุป การดำเนินโครงการนี้ประสบความสำเร็จตามวัตถุประสงค์ ช่วยให้ประชาชนเข้าถึงบริการแพทย์แผนจีนเพิ่มมากขึ้น และช่วยเพิ่มคุณภาพชีวิตให้กับผู้ป่วยที่มีอาการปวดเข่าในพื้นที่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ข้อเสนอแนะ ควรมีการบูรณาการการทำงานร่วมกับนักกายภาพบำบัด แพทย์แผนไทย หรือโภชนากร เพื่อให้คำแนะนำเรื่องการบริหารกล้ามเนื้อรอบเข่าและการควบคุมน้ำหนักควบคู่ไปกับการฝังเข็ม ซึ่งจะช่วยลดปัจจัยเสี่ยงและทำให้อาการปวดเข่าดีขึ้นอย่างเป็นระบบ

หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"

สารบัญ

ความเป็นมา/หลักการเหตุผล

อาการปวดเข่าเป็นปัญหาสุขภาพที่พบได้บ่อยในหลายๆ คน ไม่ว่าจะเป็นผู้ใหญ่หรือเด็ก ซึ่งอาจเกิดจากการบาดเจ็บขณะออกกำลังกาย การใช้งานมากเกินไป จนทำให้เกิดการอักเสบของข้อเข่าเรื้อรัง หรือการเสื่อมสภาพตามอายุการฝังเข็มเป็นทางเลือกหนึ่งในการดูแลผู้ป่วยที่มีอาการปวดเข่า ตามหลักการแพทย์แผนจีนอาการปวดเข่าเกิดจากการถูกกระทบจากปัจจัยก่อโรค เช่น ลม ความเย็น ความชื้น ความร้อนเป็นต้น ทำให้ชี่และเลือดไหลเวียนไม่สะดวก เส้นปราณเกิดการติดขัด จนก่อให้เกิดอาการปวด ประชาชนทั่วไปยังเข้าถึงการรักษาของศาสตร์การแพทย์แผนจีนน้อย กลุ่มงานแพทย์แผนจีนเล็งเห็นความสำคัญในการดูแลผู้ที่มีอาการปวดเข่า เพื่อเพิ่มคุณภาพชีวิต และให้ประชาชนเข้าถึงบริการแพทย์แผนจีนเพิ่มมากขึ้น ซึ่งจำนวนประชากรตามกลุ่มวัยในตำบลคูหาสวรรค์ทั้งหมด 19,845 ราย (ข้อมูล HDC ณ.วันที่ 4 พฤศจิกายน 2568 ) โดยมีประชากรผู้สูงอายุในตำบลคูหาสวรรค์ที่ได้รับการคัดกรองอาการปวดเข่าทั้งสิ้น 4,867 ราย มีผู้สูงอายุที่มีอาการปวดเข่า มีโรคข้อเข่าเสื่อมจำนวน 194 ราย คิดเป็นร้อยละ 3.98 (ข้อมูล HDC ณ วันที่ 4 พ.ย. 68 )

เกณฑ์การคัดกรองเข้ารับบริการฝังเข็ม 1. ผู้ที่มีอาการปวดเข่า
2. ไม่มีบาดแผล การอักเสบ หรือโรคผิวหนังที่บริเวณเข่า 3. ภายใน 3 เดือนที่ผ่านมา ไม่มีประวัติ กระดูกแตกหักร้าว 4. ไม่อยู่ระหว่างการตั้งครรภ์ 5. ไม่เป็นโรคมะเร็ง (ที่ยังไม่ได้รับการรักษา) 6. ไม่เป็นโรคหลอดเลือดที่มีความผิดปกติของระบบแข็งตัวของเลือด 7. ไม่เป็นผู้ป่วยโรคหัวใจที่ใส่เครื่องกระตุ้นการเต้นหัวใจ (Pacemaker) 8. ระดับความดันโลหิตไม่เกิน 160/100 มิลลิเมตรปรอท

วัตถุประสงค์โครงการ

1. เพื่อลดอาการปวดเข่า จากโรคข้อเข่าเสื่อม
2. เพื่อให้ผูู้ที่มีอาการปวดเข่า มีความรู้การดูแลตนเองตามศาสตร์การแพทย์แผนจีนเพิ่มขึ้น

กิจกรรม/การดำเนินงาน

1. ให้ความรู้แก่ผู้ที่มีอาการปวดเข่าตามศาสตร์การแพทย์แผนจีน
2. การฝังเข็มลดอาการปวดเข่า

กลุ่มเป้าหมาย

ผลที่คาดว่าจะได้รับ

1. ระดับอาการปวดเข่าในผู้รับบริการมีอาการปวดลดลง ร้อยละ 60 2.ความพึงพอใจในผู้รับบริการ อยู่ในระดับดี -ดีมาก

ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน

* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น