โครงการปฐมพยาบาลทางใจเพื่อเสริมสร้างสุขภาวะทางจิต
โครงการ
" โครงการปฐมพยาบาลทางใจเพื่อเสริมสร้างสุขภาวะทางจิต "
เรือนจำ จังหวัดสตูล
หัวหน้าโครงการ
นางสาวปภาวี สิริอัญญะ
มีนาคม 2569
ที่อยู่ เรือนจำ จังหวัดสตูล จังหวัด สตูล
รหัสโครงการ 69-L8008-01-08 เลขที่ข้อตกลง 10/2569
ระยะเวลาดำเนินงาน ตั้งแต่ 1 กุมภาพันธ์ 2569 ถึง 31 มีนาคม 2569
กิตติกรรมประกาศ
"โครงการปฐมพยาบาลทางใจเพื่อเสริมสร้างสุขภาวะทางจิต จังหวัดสตูล" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน เรือนจำ จังหวัดสตูล
คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลเมืองสตูล ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป
คณะทำงานโครงการ
โครงการปฐมพยาบาลทางใจเพื่อเสริมสร้างสุขภาวะทางจิต
บทคัดย่อ
โครงการ " โครงการปฐมพยาบาลทางใจเพื่อเสริมสร้างสุขภาวะทางจิต " ดำเนินการในพื้นที่ เรือนจำ จังหวัดสตูล รหัสโครงการ 69-L8008-01-08 ระยะเวลาการดำเนินงาน 1 กุมภาพันธ์ 2569 - 31 มีนาคม 2569 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 9,041.00 บาท จาก กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลเมืองสตูล เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้
โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ
หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"
สารบัญ
| กิตติกรรมประกาศ | » |
| บทคัดย่อ | » |
| ความเป็นมา/หลักการเหตุผล | » |
| วัตถุประสงค์โครงการ | » |
| กิจกรรม/การดำเนินงาน | » |
| กลุ่มเป้าหมาย | » |
| ผลลัพธ์ที่ได้ | » |
| การประเมินผล | » |
| ปัญหาและอุปสรรค | » |
| ข้อเสนอแนะ | » |
| เอกสารประกอบอื่นๆ | » |
ความเป็นมา/หลักการเหตุผล
สถานการณ์สุขภาพจิตของคนไทยในปัจจุบันมีแนวโน้มที่น่ากังวลโดยพบว่ามีปัญหาสุขภาพจิตเพิ่มสูงขึ้นและค่าเฉลี่ยความสุขของคนไทยมีแนวโน้มลดลง มีผู้ป่วยจิตเวชรวม 2.9-4 ล้านคน โรคที่พบบ่อยคือโรคซึมเศร้าและโรควิตกกังวลและยังพบว่ามีผู้พยายามฆ่าตัวตายเฉลี่ย 85 คนต่อวัน เช่นเดียวกับผู้ต้องราชทัณฑ์ด้วยสภาพการณ์จำกัดในเรือนจำซึ่งประกอบด้วยความแออัด การสูญเสียอิสรภาพ และความไม่แน่นอนทางคดี ส่งผลให้ผู้ต้องราชทัณฑ์ต้องเผชิญกับความเครียดสูงมีปัญหาต่อการเกิดปัญหาสุขภาพจิตอาทิ ความเครียดเรื้อรัง ภาวะซึมเศร้า วิตกกังวล และพฤติกรรมก้าวร้าวสูงกว่าประชาชนทั่วไป ฉะนั้นการส่งเสริมและการดูแลสุขภาพจิตจึงเป็นภารกิจสำคัญและสอดคล้องกับพันธกิจของกรมราชทัณฑ์และมาตราฐานสากลโดยเป็นการดำเนินงานตามหลักมนุษยธรรมเพื่อแก้ไขฟื้นฟูผู้ต้องราชทัณฑ์ให้กลับตนเป็นพลเมืองดีและเป็นไปตามข้อกำหนดแมนเดลาซึ่งเน้นย้ำถึงการจัดบริการสุขภาพจิตที่เท่าเทียม โดยจากการดำเนินงานที่ผ่านมาพบว่า ผู้ต้องราชทัณฑ์ที่มีปัญหาสุขภาพจิตและได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคทางจิตเวชมีจำนวนเพิ่มมากขึ้นนับตั้งแต่ปีงบประมาณ 2565 จำนวน 31 ราย ปีงบประมาณ 2566 จำนวน 44 ราย ปีงบประมาณ 2567 จำนวน 76 ราย และปีงบประมาณ 2568 จำนวน 87 ราย และยังมีผู้ที่มีความเครียดโดยในปีงบประมาณ 2567 -ปีงบประมาณ 2568 จำนวน 368 ราย ปีงบประมาณ 2569-ปัจจุบัน จำนวน 20 ราย (ข้อมูล ณ วันที่ 28 พฤศจิกายน 2568) จากสถานการณ์สุขภาพจิตดังกล่าว งานสถานพยาบาลเรือนจำจังหวัดสตูลได้เล็งเห็นความสำคัญของการดูแลและการส่งเสริมสุขภาพจิต จึงจัดทำโครงการปฐมพยาบาลทางใจเพื่อเสริมสร้างสุขภาวะทางจิตเพื่อให้ผู้ต้องราชทัณฑ์มีความรู้ความเข้าใจในการดูแลสุขภาพจิตตลอดจนสร้างเสริมให้มีสุขภาพจิตที่ดี สามารถรับมือกับการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น และมีพลังใจในการดำเนินชีวิตต่อไป
สถานการณ์
| สถานการณ์ปัญหา | ขนาด | |
|---|---|---|
| 1 | ผู้ต้องราชทัณฑ์ที่มีแนวโน้มมีปัญหาสุขภาพจิต (คน) | 30.00 |
วัตถุประสงค์โครงการ
- เพื่อให้ผู้ต้องราชทัณฑ์ที่เข้ารับการอบรมมีความรู้ความเข้าใจในการดูแลสุขภาพจิต
- เพื่อสร้างเสริมให้ผู้ต้องราชทัณฑ์ที่เข้าร่วมโครงการมีสุขภาพจิตที่ดี
กิจกรรม/การดำเนินงาน
- ปฐมบทและกิจกรรม Entry point
- การรู้จักตนเองและความเข้าใจสุขภาพจิต, รากฐานความเข้าใจสุขภาพจิต
- กล่องปฐมพยาบาลทางใจ
- ความคิด อารมณ์ และการปรับมุมมอง
- การสร้างภูมิคุ้มกันและความยืดหยุ่นทางอารมณ์
กลุ่มเป้าหมาย
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้ | |
|---|---|---|
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | ||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | ||
| กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน | ||
| กลุ่มวัยทำงาน | ||
| กลุ่มผู้สูงอายุ | ||
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | ||
| กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด | ||
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | ||
| กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | ||
| สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)] | ||
| ผู้ต้องราชทัณฑ์ (คน) | 30 |
ผลที่คาดว่าจะได้รับ
- ผู้ต้องราชทัณฑ์มีความรู้ความเข้าใจในการดูแลสุขภาพจิต
- ผู้ต้องราชทัณฑ์ได้ฝึกทักษะการจัดการความเครียด
- ผู้ต้องราชทัณฑ์เข้าใจรูปแบบของพฤติกรรมและความรู้สึกของตนเอง
- ผู้ต้องราชทัณฑ์มีสุขภาพจิตที่ดีขั้น
ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน
| วัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ ผลลัพธ์และตัวชี้วัดผลลัพธ์** กิจกรรมของโครงการ | ผลผลิต* | |
|---|---|---|
| ผลผลิตที่ตั้งไว้ | ผลผลิตที่เกิดขึ้นจริง | |
1. กิจกรรมวันที่ 1 |
||
วันที่ 9 มีนาคม 2569 เวลา 08:30 น.กิจกรรมที่ทำเกมส์ละลายพฤติกรรม “เหมือนกันให้ยกมือขึ้น” “ตามสั่ง” และกิจกรรมสำรวจอารมณ์ความรู้สึกในเบื้องต้น ผลผลิต/ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นผู้เข้าร่วมโครงการได้รู้จักกันมากขึ้น เกิดความสนุกสนาน ผ่อนคลาย ลดความเกร็งในการทำกิจกรรมร่วมกัน นอกจากนี้ยังช่วยให้เห็นว่าผู้เข้าร่วมโครงการมีความชอบ ประสบการณ์ หรือความคิดที่คล้ายกัน ทำให้เกิดความรู้สึกใกล้ชิดและกล้าแสดงออกมากขึ้น ในส่วนของกิจกรรมสำรวจอารมณ์ความรู้สึก ช่วยให้ผู้เข้าร่วมโครงการได้ตระหนักและเข้าใจอารมณ์ของตนเองมากขึ้น ได้ฝึกการสังเกตความรู้สึกของตนในขณะนั้น รวมทั้งเปิดโอกาสให้ได้แลกเปลี่ยนความรู้สึกกับผู้อื่น ส่งผลให้เกิดความเข้าใจและยอมรับความแตกต่างทางอารมณ์ของแต่ละคน และสร้างบรรยากาศที่เอื้อต่อการสื่อสารและการทำกิจกรรมร่วมกัน
|
0 | 0 |
2. กิจกรรมวันที่ 2 |
||
วันที่ 10 มีนาคม 2569 เวลา 09:00 น.กิจกรรมที่ทำกิจกรรมแต้มสีแต้มใจ (ศิลปะบำบัด) หัวข้อ “สิ่งสำคัญที่สุดในชีวิต” “ตัวฉันในวันนั้นถึงตัวฉันในวันนี้” และการอบรมให้ความรู้เรื่องการดูแลสุขภาพจิตและสัญญาณเตือนของปัญหาสุขภาพจิต ผลผลิต/ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น
|
0 | 0 |
3. กิจกรรมวันที่ 3 |
||
วันที่ 11 มีนาคม 2569 เวลา 09:00 น.กิจกรรมที่ทำอบรมให้ความรู้เรื่องความเครียดและการจัดการความเครียด (Stress Management) และกิจกรรมซิง-อะ-ซอง โดยการเรียนรู้เรื่องเสียงที่ช่วยในการบำบัดเยียวยาจิตใจ ร่วมแลกเปลี่ยนมุมมองถึงเสียงที่ฟัง และให้ผู้เข้าร่วมโครงการร่วมโหวตเสียงที่ตนชื่นชอบ ผลผลิต/ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น
|
0 | 0 |
4. กิจกรรมวันที่ 4 |
||
วันที่ 12 มีนาคม 2569 เวลา 09:00 น.กิจกรรมที่ทำกิจกรรมแสงสว่างทางความคิดโดยการนำหลักการบำบัดทางความคิดและพฤติกรรม (Cognitive Behavioral Therapy) มาประยุกต์ใช้ผ่านการจำลองสถานการณ์ให้ผู้เข้าร่วมโครงการได้แลกเปลี่ยนประสบการณ์ร่วมกัน และกิจกรรมสมองตื่นรู้เป็นการฝึกการหายใจแบบกล่อง (4-4-4) การหายใจแบบ 4-7-8 และการฝึกการอยู่กับปัจจุบัน ผลผลิต/ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น
|
0 | 0 |
5. กิจกรรมวันที่ 5 |
||
วันที่ 13 มีนาคม 2569 เวลา 09:00 น.กิจกรรมที่ทำกิจกรรมพลังใจโดยให้ผู้เข้าร่วมโครงการทำแบบประเมินพลังสุขภาพจิต (RQ) ของกรมสุขภาพจิต และกิจกรรม Selfcare โดยให้ผู้เข้าร่วมโครงการเขียนจดหมายถึงตนเอง (กำลังใจจากตัวฉัน) และเขียนกระดาษโพสต์อิทให้กำลังเพื่อนมนุษย์ (กำลังใจจากตัวฉันถึงเพื่อนมนุษย์) ผลผลิต/ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น
|
0 | 0 |
* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น
ส่วนที่ 2 ประเมินความพึงพอใจต่อความสำเร็จและปัญหาอุปสรรคในการดำเนินโครงการในภาพรวม
ผลการดำเนินโครงการ
สรุปผลการดำเนินโครงการ
ผลการดำเนินโครงการ/กิจกรรม:
บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
บรรลุตามวัตถุประสงค์บางส่วนของโครงการ
ไม่บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
ผลผลิตโครงการ
| วัตถุประสงค์ | สถานการณ์ | เป้าหมาย | ผลผลิต | อธิบาย | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | เพื่อให้ผู้ต้องราชทัณฑ์ที่เข้ารับการอบรมมีความรู้ความเข้าใจในการดูแลสุขภาพจิต ตัวชี้วัด : ผู้ต้องราชทัณฑ์ที่เข้าร่วมโครงการมีความรู้ความเข้าใจในการดูแลสุขภาพจิต มากกว่าร้อยละ 70 (โดยใช้แบบประเมินความรู้ก่อนและหลังการอบรม) |
30.00 | 0.00 |
|
|
| 2 | เพื่อสร้างเสริมให้ผู้ต้องราชทัณฑ์ที่เข้าร่วมโครงการมีสุขภาพจิตที่ดี ตัวชี้วัด : ร้อยละ 70 ของผู้ต้องราชทัณฑ์ที่เข้าร่วมโครงการมีสุขภาพจิตที่ดี (โดยใช้แบบประเมินทางจิตวิทยาของกรมราชทัณฑ์ก่อนและหลังการอบรม) |
30.00 | 21.00 |
|
ผู้เข้าร่วมโครงการ
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) | |
|---|---|---|---|
| จำนวนกลุ่มเป้าหมายทั้งหมด | 30 | ||
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) | |
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | |||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | - | ||
| กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน | - | ||
| กลุ่มวัยทำงาน | - | ||
| กลุ่มผู้สูงอายุ | - | ||
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | |||
| กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด | - | ||
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | - | ||
| กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ | - | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | 0 | ||
| สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)] | - | ||
| ผู้ต้องราชทัณฑ์ (คน) | 30 |
บทคัดย่อ*
โครงการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) เพื่อให้ผู้ต้องราชทัณฑ์ที่เข้ารับการอบรมมีความรู้ความเข้าใจในการดูแลสุขภาพจิต (2) เพื่อสร้างเสริมให้ผู้ต้องราชทัณฑ์ที่เข้าร่วมโครงการมีสุขภาพจิตที่ดี
ผลการดำเนินงานที่สำคัญ ได้แก่ (1) ปฐมบทและกิจกรรม Entry point (2) การรู้จักตนเองและความเข้าใจสุขภาพจิต, รากฐานความเข้าใจสุขภาพจิต (3) กล่องปฐมพยาบาลทางใจ (4) ความคิด อารมณ์ และการปรับมุมมอง (5) การสร้างภูมิคุ้มกันและความยืดหยุ่นทางอารมณ์
ข้อเสนอแนะ ได้แก่ (1) ...
หมายเหตุ *
ปัญหาอุปสรรคและข้อเสนอแนะ