กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

โรคความดันโลหิตสูง (Hypertension) เป็นหนึ่งในปัญหาสาธารณสุขที่มีความสำคัญที่ก่อให้เกิดโรคเนื่องจากตรวจพบว่ามีค่าระดับความดันโลหิตสูงกว่าปกติและคงอยู่นานอย่างต่อเนื่อง โดยองค์การอนามัยโลกได้กำหนดเกณฑ์ไว้ตั้งแต่ พ.ศ. 2542 ว่า ผู้ที่มีค่าความดันโลหิตตั้งแต่ 140/90 มิลลิเมตรปรอทขึ้นไป ถือว่าอยู่ในกลุ่มโรคความดันโลหิตสูง ภาวะนี้หากไม่ได้รับการรักษาอย่างถูกต้องสามารถเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคแทรกซ้อนที่รุนแรง เช่น โรคอัมพาตจากหลอดเลือดสมองตีบหรือแตก โรคหัวใจขาดเลือด โรคหัวใจวาย โรคไตวาย และภาวะหลอดเลือดแดงใหญ่โป่งพอง นอกจากนี้ยังพบว่าโรคความดันโลหิตสูงเป็นโรคเรื้อรังที่พบได้บ่อยในประเทศไทย โดยมีประชาชนจำนวนมากไม่ทราบว่าตนเองป่วย เนื่องจากโรคมักไม่แสดงอาการชัดเจน ทำให้ขาดการดูแลรักษาอย่างเหมาะสม และมักเริ่มให้ความสำคัญเมื่อเกิดอาการหรือภาวะแทรกซ้อนแล้ว (กรมควบคุมโรค, 2568) ข้อมูลจากสมาพันธ์ความดันโลหิตสูงโลก ระบุว่า การตรวจสุขภาพของประชาชนไทยในช่วง ปีพ.ศ. 2562-2563 มีความชุกของโรคความดันโลหิตสูงเพิ่มสูงขึ้นเป็นร้อยละ 25.4 หรือประมาณ 14 ล้านคน จากร้อยละ 24.7 หรือประมาณ 13 ล้านคน ในปี พ.ศ. 2557 และยังมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง นอกจากนี้ ข้อมูลจากระบบรายงานของกระทรวงสาธารณสุข พบว่า มีผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงที่ขึ้นทะเบียนรักษาเพียง 7.4 ล้านคน ขณะที่ผู้ป่วยที่ได้รับการรักษาแต่ยังไม่สามารถควบคุมระดับความดันโลหิตให้อยู่ในเกณฑ์ปกติได้มีจำนวนมากถึง 3.5 ล้านคน ถึงแม้โรคความดันโลหิตสูงมักไม่แสดงอาการแต่หากไม่สามารถควบคุมความดันโลหิต ให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสมได้ในระยะยาว จะส่งผลให้เกิดความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรง ได้แก่ โรคอัมพฤกษ์ อัมพาต โรคหัวใจขาดเลือด และโรคไตวายเรื้อรัง ซึ่งอาจนำไปสู่ความพิการหรือการเสียชีวิตได้ ทั้งนี้ ผู้อำนวยการกองโรคไม่ติดต่อ ได้กล่าวว่า ประชาชนควรวัดค่าระดับ ความดันโลหิตอย่างสม่ำเสมอด้วยวิธีการที่ถูกต้อง เพื่อให้ทราบค่าระดับความดันโลหิตของตนเองอยู่เสมอ รวมทั้งตระหนักถึงระดับความเสี่ยงของการเกิดโรคไม่ติดต่อ โดยระดับความดันโลหิตที่เหมาะสมควรต่ำกว่า 120/80 มิลลิเมตรปรอท หากพบว่ามีระดับความดันโลหิตตั้งแต่ 130/80 มิลลิเมตรปรอทขึ้นไป ถือว่าอยู่ในระดับเสี่ยงต่อการเป็นโรคความดันโลหิตสูง และควรเริ่มปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการดำเนินชีวิตทันที ถ้าระดับความดันโลหิตตั้งแต่ 140/90 มิลลิเมตรปรอทขึ้นไป ถือว่าเป็นโรคความดันโลหิตสูง จำเป็นต้องพบแพทย์ เพื่อวินิจฉัยโรคความดันโลหิตสูงและเข้ารับการรักษาอย่างเหมาะสม และหากพบว่ามีระดับความดันโลหิตตั้งแต่ 180/110 มิลลิเมตรปรอทขึ้นไป ถือว่าเป็นโรคความดันโลหิตสูงที่ก่อให้เกิดอันตราย จึงควรรีบพบแพทย์โดยเร่งด่วนเพื่อเข้ารับการรักษาอย่างทันท่วงที และประชาชนที่มีอายุตั้งแต่ 35 ปีขึ้นไป ควรเข้ารับการตรวจสุขภาพประจำปีหรือเข้ารับการคัดกรองโรคความดันโลหิตสูงในสถานบริการสาธารณสุขใกล้บ้านอย่างสม่ำเสมอ ซึ่งการตรวจคัดกรองจะช่วยในการค้นหาผู้ที่ไม่แสดงอาการหรือเริ่มมีภาวะเสี่ยงโรคความดันโลหิตสูง ทำให้ได้รับการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการดำเนินชีวิตป้องกันไม่ให้เกิดโรคความดันโลหิตสูงในอนาคตต่อไป (กรมควบคุมโรค, 2568) ในจังหวัดตรัง พบว่า อัตราป่วยรายใหม่ของโรคความดันโลหิตสูง 3 ปีย้อนหลัง โดยปี พ.ศ. 2566 2567 2568 มีอัตราป่วยรายใหม่จำนวน 10,791 คน 11,478 คน และ 11,076 คน ตามลำดับซึ่งมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นทุกปี รวมถึงพฤติกรรมการใช้ชีวิตอาจก่อให้เกิดความเสี่ยงเป็นโรคความดันโลหิตสูงจากการคัดกรองโรคความดันโลหิตสูงของตำบลเขาไพร พบว่า มีประชากรทั้งหมด 857 คน คิดเป็นร้อยละ 94.52 มีความเสี่ยงโรคความดันโลหิตสูง จำนวน 272 คน คิดเป็นร้อยละ 33.58 และปี 2568 ในหมู่ที่ 2 บ้านโหล๊ะท่อม ตำลเขาไพร อำเภอรัษฎา จังหวัดตรัง พบว่า ประชากรทั้งหมด 182 คน คิดเป็นร้อยละ 96.15 กลุ่มเสี่ยงเป็นโรคความดันโลหิตสูงจำนวน 45 คน คิดเป็นร้อยละ 25.71 คณะผู้จัดทำ ได้เล็งเห็นความสำคัญของปัญหาดังกล่าว จึงได้จัดทำโครงการ 3อ.2ส. สร้างนิสัยใหม่ ห่างไกลโรคความดันโลหิตสูง หมู่ที่ 2 บ้านโหล๊ะท่อม ตำบลเขาไพร อำเภอรัษฎาจังหวัดตรัง โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมให้ประชาชนกลุ่มเสี่ยงมีความรู้ ความเข้าใจ และสามารถปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการดูแลสุขภาพของตนเองได้อย่างถูกต้อง เพื่อลดปัจจัยเสี่ยงและลดอัตราการเกิดผู้ป่วยรายใหม่ของโรคความดันโลหิตสูงในพื้นที่

1. เพื่อให้ประชาชนกลุ่มเสี่ยง ในหมู่ที่ 2 บ้านโหล๊ะท่อม ตำบลเขาไพร อำเภอรัษฎา จังหวัดตรัง มีความรู้เกี่ยวกับการดูแลตนเองเพื่อป้องกันไม่ให้เป็นผู้ป่วยรายใหม่และให้กลับมาเป็นกลุ่มปกติ หลังเข้าร่วมโครงการ
2. เพื่อให้ประชาชนกลุ่มเสี่ยง ในหมู่ที่ 2 บ้านโหล๊ะท่อม ตำบลเขาไพร อำเภอรัษฎา จังหวัดตรัง มีพฤติกรรมการดูแลตนเองเพื่อป้องกันการเกิดโรคความดันโลหิตสูง หลังเข้าร่วมโครงการ
3. เพื่อเปรียบเทียบค่าระดับความดันโลหิตของประชาชนกลุ่มเสี่ยงหมู่ที่ 2 บ้านโหล๊ะท่อม ตำบลเขาไพร อำเภอรัษฎา จังหวัดตรัง ก่อนและหลังเข้าร่วมโครงการ

ขั้นตอนดำเนินการ
ระยะก่อนดำเนินการ 1. รวบรวมข้อมูลลุ่มเป้าหมายที่มีภาวะเสี่ยงของโรคความดันโลหิตสูง 2. เขียนโครงการและเสนอโครงการแก่คณะกรรมการกองทุนหลักประกันสุขภาพตำบลเขาไพร ระยะดำเนินการ  ดำเนินกิจกรรมตามที่กำหนดไว้ จำนวน 5 กิจกรรม 1. กิจกรรมที่ 1 “การอบรมเชิงปฏิบัติการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมกลุ่มเสี่ยงโรคความดันโลหิตสูง” - บรรยายให้ความรู้เกี่ยวกับหลัก 3 อ.2ส. ในการป้องกันโรคความดันโลหิตสูง 2.กิจกรรมที่ 2 “ออกกำลังกายวันละนิด ชีวิตไม่เสี่ยงความดัน” - สาธิตการออกกำลังกายแต่ละท่าทาง และให้ผู้เข้าร่วมโครงการสาธิตย้อนกลับ - เชิญชวนเข้าร่วมกิจกรรมการออกกำลังกายร่วมกับชมรมบาสโลป ณ โรงพยาบาลส่งเสริม  สุขภาพตำบลเขาไพร อำเภอรัษฎา จังหวัดตรัง
3. กิจกรรมที่ 3 “ปิ่นโตลดเค็ม เติมเต็มสุขภาพ” - บรรยายให้ความรู้เกี่ยวกับการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการรับประทานอาหารของกลุ่มเสี่ยงโรคความดันโลหิตสูง
- การประกวดปิ่นโต เมนูเพื่อสุขภาพ สัปดาห์ละ 1 ครั้ง
4 กิจกรรมที่ 4 “เยี่ยมบ้าน ติดตาม สาธิต พิชิตความดัน” - การเยี่ยมบ้าน ติดตามค่าระดับความดันโลหิต และสาธิตย้อนกลับท่าทางการออกกำลัง กาย 5 กิจกรรมที่ 5 “แลกเปลี่ยนประสบการณ์จากบุคคลต้นแบบ”

1. ประชาชนกลุ่มเสี่ยง ในหมู่ที่ 2 บ้านโหล๊ะท่อม ตำบลเขาไพร อำเภอรัษฎา จังหวัดตรัง มีความรู้เกี่ยวกับการดูแลตนเองเพื่อป้องกันไม่ให้เป็นผู้ป่วยรายใหม่และให้กลับมาเป็นกลุ่มปกติ
   
2. ประชาชนกลุ่มเสี่ยง ในหมู่ที่ 2 บ้านโหล๊ะท่อม ตำบลเขาไพร อำเภอรัษฎา จังหวัดตรัง มีพฤติกรรมการดูแลตนเองเพื่อป้องกันการเกิดโรคความดันโลหิตสูง
3. ประชาชนกลุ่มเสี่ยง ในหมู่ที่ 2 บ้านโหล๊ะท่อม ตำบลเขาไพร อำเภอรัษฎา จังหวัดตรัง สามารถนำรูปแบบกิจกรรมเป็นแนวทางในการนำไปปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในครอบครัว และชุมชน