โครงการพอกเข่าด้วยสมุนไพรในผู้สูงอายุที่มีอาการปวดเข่า
โครงการ
" โครงการพอกเข่าด้วยสมุนไพรในผู้สูงอายุที่มีอาการปวดเข่า "
หมู่ที่ 4 ตำบลคลองใหญ่ อำเภอตะโหมด จังหวัดพัทลุง
หัวหน้าโครงการ
นายสุวิทย์ ทองกัญญา
สิงหาคม 2569
ที่อยู่ หมู่ที่ 4 ตำบลคลองใหญ่ อำเภอตะโหมด จังหวัดพัทลุง จังหวัด
รหัสโครงการ 69-L3327-02-09 เลขที่ข้อตกลง 11/2569
ระยะเวลาดำเนินงาน ตั้งแต่ 1 กรกฎาคม 2569 ถึง 31 สิงหาคม 2569
กิตติกรรมประกาศ
"โครงการพอกเข่าด้วยสมุนไพรในผู้สูงอายุที่มีอาการปวดเข่า จังหวัด" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน หมู่ที่ 4 ตำบลคลองใหญ่ อำเภอตะโหมด จังหวัดพัทลุง
คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลตำบลคลองใหญ่ ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป
คณะทำงานโครงการ
โครงการพอกเข่าด้วยสมุนไพรในผู้สูงอายุที่มีอาการปวดเข่า
บทคัดย่อ
โครงการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อบรรเทาอาการปวดเข่าในผู้สุงอายุที่มีอาการปวดเข่า และเพื่อส่งเสริมการนำสมุนไพรไทยมาใช้ในการดูแลตนเอง กลุ่มเป้าหมายเป็นผู้สูงอายุที่มีอาการปวดเข่า จำนวน 50 คน กิจกรรมประกอบด้วย การบรรยายให้ความรู้เกี่ยวกับภาวะข้อเข่าเสื่อมในผู้สูงอายุ การดูแลตนเองเมื่อมีอาการปวดเข่า หลักการดูแลสุขภาพเข่าด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย การบริหารข้อเข่า และการสาธิตพร้อมฝึกปฏิบัติการพอกเข่าด้วยสมุนไพร
ผลการดำเนินงานพบว่า ผู้เข้าร่วมโครงการจำนวน 50 คน ได้รับความรู้และมีส่วนร่วมในกิจกรรมการพอกเข่าด้วยสมุนไพร โดยผู้เข้าร่วม มีอาการปวดเข่าลดลง คิดเป็นร้อยละ 80 ซึ่งเป็นไปตามตัวชี้วัดที่กำหนด
นอกจากนี้ ได้รับความรู้และฝึกปฏิบัติการใช้สมุนไพรไทยเพื่อดูแลสุขภาพข้อเข่า สามารถนำความรู้และทักษะที่ได้รับไปประยุกต์ใช้ในการดูแลตนเองเบื้องต้นได้อย่างเหมาะสม
โครงการดังกล่าวช่วยส่งเสริมความรู้และทักษะในการดูแลสุขภาพข้อเข่าของผู้สูงอายุ ตลอดจนสนับสนุนการนำภูมิปัญญาและสมุนไพรไทยมาใช้ในการดูแลสุขภาพตนเองอย่างเหมาะสมและต่อเนื่อง
ข้อเสนอแนะ ได้แก่ (1) ...
หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"
สารบัญ
| กิตติกรรมประกาศ | » |
| บทคัดย่อ | » |
| ความเป็นมา/หลักการเหตุผล | » |
| วัตถุประสงค์โครงการ | » |
| กิจกรรม/การดำเนินงาน | » |
| กลุ่มเป้าหมาย | » |
| ผลลัพธ์ที่ได้ | » |
| การประเมินผล | » |
| ปัญหาและอุปสรรค | » |
| ข้อเสนอแนะ | » |
| เอกสารประกอบอื่นๆ | » |
ความเป็นมา/หลักการเหตุผล
ผู้สูงอายุเป็นกลุ่มวัยที่มีการเปลี่ยนแปลงของร่างกายตามวัย โดยเฉพาะระบบกระดูกและข้อ ซึ่งอาจส่งผลให้เกิดอาการปวดเข่า ข้อฝืด และข้อจำกัดในการเคลื่อนไหว อาการดังกล่าวอาจส่งผลต่อการดำเนินชีวิตประจำวันและคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ การส่งเสริมให้ผู้สูงอายุมีความรู้และสามารถดูแลตนเองอย่างเหมาะสม จึงเป็นแนวทางสำคัญในการส่งเสริมสุขภาพและลดผลกระทบจากอาการปวดเข่า
การพอกเข่าด้วยสมุนไพรเป็นหนึ่งในแนวทางการดูแลสุขภาพที่สามารถนำมาใช้ร่วมกับการดูแลตนเองตามความเหมาะสม โดยมุ่งเน้นให้ผู้สูงอายุมีความรู้เกี่ยวกับการเตรียมสมุนไพร วิธีการพอกเข่า และข้อควรระวังในการใช้สมุนไพรอย่างถูกต้องและปลอดภัย ดังนั้น จึงจัดทำ โครงการพอกเข่าด้วยสมุนไพรในผู้สูงอายุที่มีอาการปวดเข่า เพื่อส่งเสริมความรู้ ทักษะในการดูแลตนเอง และสนับสนุนการใช้ภูมิปัญญาด้านสมุนไพรอย่างเหมาะสม
วัตถุประสงค์โครงการ
- เพื่อบรรเทาอาการปวดเข่าในผู้สุงอายุที่มีอาการปวดเข่า
- เพื่อส่งเสริมการนำสมุนไพรไทยมาใช้ในการดูแลตนเอง
กิจกรรม/การดำเนินงาน
- อบรมให้ความรู้ในการดูแลสุขภาพ และป้องกันอาการปวดเข่า
- พอกเข่าด้วยสมุนไพร
กลุ่มเป้าหมาย
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้ | |
|---|---|---|
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | ||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | ||
| กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน | ||
| กลุ่มวัยทำงาน | ||
| กลุ่มผู้สูงอายุ | 50 | |
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | ||
| กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด | ||
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | ||
| กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | ||
| สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)] |
ผลที่คาดว่าจะได้รับ
1.ผู้สูงอายุสามารถดูแลอาการปวดเข่าด้วยตนเองและลดการพึ่งพายาแก้ปวด 2.ผู้สูงอายุมีอาการปวดเข่าลดลง 3.ผู้สูงอายุสามารถดูแลตนเองด้วยการพอกเข่าด้วยสมุนไพรได้
ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน
| วัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ ผลลัพธ์และตัวชี้วัดผลลัพธ์** กิจกรรมของโครงการ | ผลผลิต* | |
|---|---|---|
| ผลผลิตที่ตั้งไว้ | ผลผลิตที่เกิดขึ้นจริง | |
1. อบรมให้ความรู้ในการดูแลสุขภาพ และป้องกันอาการปวดเข่า |
||
วันที่ 18 สิงหาคม 2569 เวลา 08:30 น.กิจกรรมที่ทำบรรยายให้ความรู้
-เรื่องภาวะข้อเข่าเสื่อมในผู้สูงอายุ งบประมาณ ผลผลิต/ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นผลผลิต (Output) 1.ผู้สูงอายุที่มีอาการปวดเข่าเข้าร่วมโครงการ จำนวน 50 คน คิดเป็นร้อยละ 100 ของกลุ่มเป้าหมาย 2.ผู้เข้าร่วมโครงการได้รับความรู้เกี่ยวกับ ภาวะข้อเข่าเสื่อมในผู้สูงอายุ การดูแลตนเองเมื่อมีอาการปวดเข่า หลักการดูแลสุขภาพเข่าด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย และการบริหารข้อเข่า 3.ผู้เข้าร่วมโครงการได้รับการสาธิตและฝึกปฏิบัติการบริหารข้อเข่าอย่างเหมาะสมสำหรับผู้สูงอายุที่มีอาการปวดเข่า 4.ผู้เข้าร่วมโครงการได้รับการสาธิตและฝึกปฏิบัติ การพอกเข่าด้วยสมุนไพร โดยใช้ส่วนประกอบ ได้แก่ แป้งข้าวเจ้า ผงบอระเพ็ด ผงฟ้าทะลายโจร และดินสอพอง 5.ผู้เข้าร่วมโครงการได้รับความรู้เกี่ยวกับวิธีการใช้สมุนไพร ข้อควรระวัง และแนวทางการดูแลตนเองอย่างเหมาะสม ผลลัพธ์ (Outcome) 1.ผู้สูงอายุมีความรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับภาวะข้อเข่าเสื่อมและการดูแลตนเองเมื่อมีอาการปวดเข่าเพิ่มขึ้น 2.ผู้สูงอายุมีทักษะในการบริหารข้อเข่าและสามารถนำไปปฏิบัติด้วยตนเองได้อย่างเหมาะสม 3.ผู้สูงอายุมีความรู้และทักษะในการพอกเข่าด้วยสมุนไพร และสามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในการดูแลสุขภาพตนเองได้ 4.ผู้สูงอายุมีความตระหนักในการดูแลสุขภาพข้อเข่า ลดพฤติกรรมที่อาจเพิ่มความรุนแรงของอาการปวดเข่า และส่งเสริมการดูแลสุขภาพอย่างต่อเนื่อง 5.ผู้เข้าร่วมโครงการเกิดการเรียนรู้และมีส่วนร่วมในการดูแลสุขภาพตามแนวทางการแพทย์แผนไทยอย่างเหมาะสม 6.ผู้เข้าร่วมโครงการมีความพึงพอใจต่อกิจกรรมและสามารถนำความรู้ที่ได้รับไปใช้ในชีวิตประจำวันได้
|
50 | 50 |
2. พอกเข่าด้วยสมุนไพร |
||
วันที่ 18 สิงหาคม 2569 เวลา 13:00 น.กิจกรรมที่ทำ-สาธิตผสมยาพอกเข่าด้วยสมุนไพร
- พอกเข่าผู้เข้าร่วมโครงการ
งบประมาณ ผลผลิต/ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นผลผลิต (Output) 1.ผู้สูงอายุที่มีอาการปวดเข่าเข้าร่วมโครงการ จำนวน 50 คน คิดเป็นร้อยละ 100 ของกลุ่มเป้าหมาย 2.ผู้เข้าร่วมโครงการได้รับความรู้เกี่ยวกับ ภาวะข้อเข่าเสื่อมในผู้สูงอายุ การดูแลตนเองเมื่อมีอาการปวดเข่า หลักการดูแลสุขภาพเข่าด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย และการบริหารข้อเข่า 3.ผู้เข้าร่วมโครงการได้รับการสาธิตและฝึกปฏิบัติการบริหารข้อเข่าอย่างเหมาะสมสำหรับผู้สูงอายุที่มีอาการปวดเข่า 4.ผู้เข้าร่วมโครงการได้รับการสาธิตและฝึกปฏิบัติ การพอกเข่าด้วยสมุนไพร โดยใช้ส่วนประกอบ ได้แก่ แป้งข้าวเจ้า ผงบอระเพ็ด ผงฟ้าทะลายโจร และดินสอพอง 5.ผู้เข้าร่วมโครงการได้รับความรู้เกี่ยวกับวิธีการใช้สมุนไพร ข้อควรระวัง และแนวทางการดูแลตนเองอย่างเหมาะสม ผลลัพธ์ (Outcome) 1.ผู้สูงอายุมีความรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับภาวะข้อเข่าเสื่อมและการดูแลตนเองเมื่อมีอาการปวดเข่าเพิ่มขึ้น 2.ผู้สูงอายุมีทักษะในการบริหารข้อเข่าและสามารถนำไปปฏิบัติด้วยตนเองได้อย่างเหมาะสม 3.ผู้สูงอายุมีความรู้และทักษะในการพอกเข่าด้วยสมุนไพร และสามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในการดูแลสุขภาพตนเองได้ 4.ผู้สูงอายุมีความตระหนักในการดูแลสุขภาพข้อเข่า ลดพฤติกรรมที่อาจเพิ่มความรุนแรงของอาการปวดเข่า และส่งเสริมการดูแลสุขภาพอย่างต่อเนื่อง 5.ผู้เข้าร่วมโครงการเกิดการเรียนรู้และมีส่วนร่วมในการดูแลสุขภาพตามแนวทางการแพทย์แผนไทยอย่างเหมาะสม 6.ผู้เข้าร่วมโครงการมีความพึงพอใจต่อกิจกรรมและสามารถนำความรู้ที่ได้รับไปใช้ในชีวิตประจำวันได้
|
50 | 50 |
* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น
ส่วนที่ 2 ประเมินความพึงพอใจต่อความสำเร็จและปัญหาอุปสรรคในการดำเนินโครงการในภาพรวม
ผลการดำเนินโครงการ/กิจกรรม:
บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
บรรลุตามวัตถุประสงค์บางส่วนของโครงการ
ไม่บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
| วัตถุประสงค์ | สถานการณ์ | เป้าหมาย | ผลผลิต | อธิบาย | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | เพื่อบรรเทาอาการปวดเข่าในผู้สุงอายุที่มีอาการปวดเข่า ตัวชี้วัด : ผู้เข้าร่วมโครงการที่รักษาอาการปวดเข่าด้วยการพอกยาสมุนไพรมีอาการปวดเข่าลดลงไม่น้อยกว่า ร้อยละ 80 |
40.00 | 80.00 | ผู้เข้าร่วมโครงการมีอาการปวดเข่าลดลงหลังเข้าร่วมกิจกรรมพอกเข่าด้วยสมุนไพร คิดเป็นร้อยละ 80 บรรลุตามเป้าหมายที่กำหนด |
|
| 2 | เพื่อส่งเสริมการนำสมุนไพรไทยมาใช้ในการดูแลตนเอง ตัวชี้วัด : ผู้เข้าร่วมโครงการสามารถนำสมุนไพรไทยมาดูแลรักษาตนเองในเบื้องต้น |
40.00 | 80.00 | ผู้เข้าร่วมโครงการ ได้รับความรู้และฝึกปฏิบัติการพอกเข่าด้วยสมุนไพร สามารถนำความรู้เกี่ยวกับการใช้สมุนไพรไทยไปประยุกต์ใช้ในการดูแลตนเองในเบื้องต้นได้ |
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) | |
|---|---|---|---|
| จำนวนกลุ่มเป้าหมายทั้งหมด | 50 | 50 | |
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) | |
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | |||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | - | ||
| กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน | - | ||
| กลุ่มวัยทำงาน | - | ||
| กลุ่มผู้สูงอายุ | 50 | 50 | |
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | |||
| กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด | - | ||
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | - | ||
| กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ | - | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | - | ||
| สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)] | - |
โครงการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อบรรเทาอาการปวดเข่าในผู้สุงอายุที่มีอาการปวดเข่า และเพื่อส่งเสริมการนำสมุนไพรไทยมาใช้ในการดูแลตนเอง กลุ่มเป้าหมายเป็นผู้สูงอายุที่มีอาการปวดเข่า จำนวน 50 คน กิจกรรมประกอบด้วย การบรรยายให้ความรู้เกี่ยวกับภาวะข้อเข่าเสื่อมในผู้สูงอายุ การดูแลตนเองเมื่อมีอาการปวดเข่า หลักการดูแลสุขภาพเข่าด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย การบริหารข้อเข่า และการสาธิตพร้อมฝึกปฏิบัติการพอกเข่าด้วยสมุนไพร
ผลการดำเนินงานพบว่า ผู้เข้าร่วมโครงการจำนวน 50 คน ได้รับความรู้และมีส่วนร่วมในกิจกรรมการพอกเข่าด้วยสมุนไพร โดยผู้เข้าร่วม มีอาการปวดเข่าลดลง คิดเป็นร้อยละ 80 ซึ่งเป็นไปตามตัวชี้วัดที่กำหนด
นอกจากนี้ ได้รับความรู้และฝึกปฏิบัติการใช้สมุนไพรไทยเพื่อดูแลสุขภาพข้อเข่า สามารถนำความรู้และทักษะที่ได้รับไปประยุกต์ใช้ในการดูแลตนเองเบื้องต้นได้อย่างเหมาะสม
โครงการดังกล่าวช่วยส่งเสริมความรู้และทักษะในการดูแลสุขภาพข้อเข่าของผู้สูงอายุ ตลอดจนสนับสนุนการนำภูมิปัญญาและสมุนไพรไทยมาใช้ในการดูแลสุขภาพตนเองอย่างเหมาะสมและต่อเนื่อง
ข้อเสนอแนะ ได้แก่ (1) ...
หมายเหตุ
ปัญหาอุปสรรคและข้อเสนอแนะ
ผู้สูงอายุบางรายมีข้อจำกัดด้านการเคลื่อนไหวและมีอาการปวดเข่าค่อนข้างมาก ทำให้การฝึกปฏิบัติการบริหารข้อเข่าและการพอกเข่าด้วยสมุนไพรทำได้ไม่สะดวก อีกทั้งผู้เข้าร่วมโครงการมีพื้นฐานความรู้และประสบการณ์เกี่ยวกับการใช้สมุนไพรแตกต่างกัน
เนื่องจากผู้สูงอายุแต่ละรายมีสภาพร่างกาย ความรุนแรงของอาการปวดเข่า และความสามารถในการเคลื่อนไหวแตกต่างกัน รวมถึงมีความรู้และประสบการณ์ในการใช้สมุนไพรเพื่อดูแลสุขภาพไม่เท่ากัน
ควรจัดกิจกรรมส่งเสริมความรู้และฝึกปฏิบัติอย่างต่อเนื่อง โดยเน้นการสาธิตและให้ผู้สูงอายุได้ฝึกปฏิบัติเป็นรายบุคคลตามความเหมาะสม ควรมีการติดตามประเมินอาการปวดเข่าหลังเข้าร่วมโครงการ และให้คำแนะนำเกี่ยวกับการใช้สมุนไพรอย่างถูกต้องและปลอดภัย เพื่อให้ผู้สูงอายุสามารถนำความรู้ไปใช้ดูแลตนเองได้อย่างเหมาะสมและต่อเนื่อง