โครงการเฝ้าระวังมะเร็งปากมดลูกและมะเร็งเต้านม กาสง ปี 2569
โครงการเฝ้าระวังมะเร็งปากมดลูกและมะเร็งเต้านม กาสง ปี 2569
| ชื่อโครงการ/กิจกรรม | โครงการเฝ้าระวังมะเร็งปากมดลูกและมะเร็งเต้านม กาสง ปี 2569 | |
| รหัสโครงการ | 69-L3065-2-04 | |
| ชื่อองค์กรที่รับผิดชอบ | ชมรม อาสาสมัคร ม.6 ตำบลตุยง | |
| วันที่อนุมัติ | 26 ธันวาคม 2568 | |
| ปี | 2569 | |
| ระยะเวลาดำเนินโครงการ | 1 มีนาคม 2569 - 30 กันยายน 2569 | |
| งบประมาณ | 20,520.00 | |
| ผู้รับผิดชอบโครงการ | นายแวยะมา แวดือราเฮง | |
| พื้นที่ดำเนินการ | บ้านปะกาลือสง ม.6 ตำบลตุยง อำเภอหนองจิก จังหวัดปัตตานี |
ปัจจุบันโรคมะเร็งเป็นสาเหตุการตายอันดับหนึ่งในประเทศไทยและมีแนวโน้มที่เพิ่มขึ้น และโรคมะเร็งที่พบมากที่สุดในประเทศไทย คือ โรคมะเร็งตับ รองลงมาคือมะเร็งปอด มะเร็งปากมดลูก มะเร็งเต้านมตามลำดับในประเทศไทย โรคมะเร็งปากมดลูกเป็นโรคมะเร็งที่พบเป็นอันดับหนึ่งในสตรีไทย มีผู้ป่วยรายใหม่ประมาณปีละ 6,300 รายพบมากที่สุดอายุระหว่าง 45-50 ปี ระยะที่พบส่วนใหญ่อยู่ในระยะลุกลาม การรักษาจึงเป็นไปได้ยาก ต้องเสียค่าใช้จ่ายในการรักษาสูง การป้องกัน และการควบคุมโรคมะเร็งปากมดลูก ต้องมีการค้นหาด้วยการตรวจหาเซลล์มะเร็งให้พบตั้งแต่อยู่ในระยะเริ่มแรก และระยะก่อนเป็นมะเร็ง ซึ่งสามารถรักษาให้หายได้และเสียค่าใช้จ่ายน้อยกว่าการรักษาในระยะลุกลามและจากการศึกษาขององค์การอนามัยโลก ได้พบว่าการคัดกรองด้วยการทำ pap smear ในสตรีกลุ่มเป้าหมายอายุ 30-60 ปี ทำให้ช่วยลดอัตราการเกิดและอัตราการตายจากโรคมะเร็งปากมดลูกได้ เนื่องจากโรคมะเร็งเป็นโรคที่เป็นแล้วจะทำให้เกิดอาการป่วยและเสียชีวิตก่อนวัยอันสมควร แต่ในขณะเดียวกันโรคมะเร็งเป็นโรคหนึ่งที่สามารถรักษาให้หายขาดได้ถ้าหากว่าได้รับการตรวจวินิจฉัยและมาพบแพทย์ตั้งแต่ในระยะเริ่มแรก ปัจจุบันสตรีจำนวนไม่น้อยที่ยังขาดความรู้ในเรื่องโรคมะเร็งปากมดลูก และมะเร็งเต้านม เดิมการตรวจแป๊บสเมียร์ (Conventional Pap Smear) เป็นการเก็บเซลล์ปากมดลูกมาป้ายบนสไลด์ ความแม่นยำในการตรวจขึ้นอยู่กับความชำนาญของผู้อ่านสไลด์ ปัจจุบันนี้สาธารณสุขไทยได้มีการตรวจหาเชื้อมะเร็งปากมดลูกแบบใหม่ เรียกว่า HPV DNA Test เป็นเทคนิคทางด้านชีวโมเลกุลที่จะตรวจหาตัวเชื้อ HPV ได้โดยตรง ทำให้สามารถตรวจหาระยะของโรคก่อนที่จะกลายเป็นมะเร็ง คือการตรวจในระดับโมเลกุล เพื่อหาเชื้อ HPV ความเสี่ยงสูงทั้ง 14 สายพันธุ์ ซึ่งเป็นสาเหตุของมะเร็งปากมดลูก ประมาณ 99% โดยมีวิธีการตรวจเหมือนตรวจภายใน คือเก็บเซลล์บริเวณตัวอย่างที่ปากมดลูกช่องคลอดด้านใน ส่งตรวจเหมือนวิธีการตรวจด้วยน้ำยา ซึ่งสามารถที่จะตรวจหาเซลล์และแยกน้ำยาเพื่อจะตรวจหาเชื้อ HPV DNA ได้ ดังนั้นการให้ความรู้ การลดปัจจัยเสี่ยงสาเหตุของการเกิดโรคมะเร็งปากมดลูกและมะเร็งเต้านม รวมถึงการคัดกรองโดยวิธีการตรวจหาเชื้อมะเร็งปากมดลูกแบบใหม่ เรียกว่า HPV DNA Test ในประชาชน ซึ่งถ้าพบสามารถทำการรักษาให้หาย หรือลดอัตราการเกิดโรคในระยะลุกลามและลดอัตราการตายจากโรคมะเร็งปากมดลูกและมะเร็งเต้านม ได้ ชมรมอาสาสมัคร ม.6 ตำบลตุยง ร่วมกับกลุ่มงานเวชปฏิบัติครอบครัวโรงพยาบาลหนองจิก ได้เล็งเห็นถึงความสำคัญในการให้ความรู้ในการป้องกันโรคและคัดกรองโรคมะเร็งปากมดลูกและมะเร็งเต้านม ในระยะเริ่มแรก ในประชาชนสตรีอายุ 30-60 ปี ซึ่งเป็นกลุ่มที่มีความเสี่ยงในการเกิด จึงได้จัดทำโครงการนี้ขึ้นมาเพื่อเป็นการจัดกิจกรรม การประชาสัมพันธ์ และกระบวนการในการขับเคลื่อนให้ชุมชนได้ตระหนักถึงภัยของโรคและค้นหากลุ่มเสี่ยงในเบื้องต้นต่อไป
- เพื่อให้หญิงอายุ 30–60 ปี มีความรู้เรื่องการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกและมะเร็งเต้านมเบื้องต้น
- เพื่อให้หญิงอายุ 30-60 ปี ได้รับการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกและมะเร็งเต้านมเบื้องต้นและได้รับคำแนะนำในการส่งต่อพบแพทย์ในกรณีที่มีภาวะเสี่ยง
- ประชุมคณะทำงานเครือข่ายสุขภาพในพื้นที่เพื่อชี้แจงโครงการ
- รณรงค์การรับการตรวจคัดกรองเพื่อค้นหาโรคมะเร็งปากมดลูกและโรคมะเร็งเต้านม
- พัฒนาศักยภาพบุคคลด้านความรู้
- ประชุมคณะทำงานเพื่อประเมินและสรุปผลการดำเนินงาน
ผลที่คาดว่าจะได้รับ (ให้สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ตามข้อ 4) 1. หญิงอายุ 30 - 60 ปี ได้รับการตรวจคัดกรองโรคมะเร็งปากมดลูกด้วยวิธี HPV DNA TEST 2. หญิงอายุ 30 - 60 ปี มีความรู้และทักษะในการดูแลตนเองอย่างเหมาะสม และสามารถตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมด้วยตนเองได้อย่างถูกต้องอย่างน้อยเดือนละครั้ง 3. หญิงอายุ 30 - 60ปี ที่ตรวจพบความผิดปกติ ได้รับการส่งต่อเพื่อการรักษาอย่างถูกต้องทุกราย