กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

ภาวะโลหิตจางระหว่างตั้งครรภ์ หมายถึง สตรีตั้งครรภ์มีความเข้มข้นของเลือดต่ำกว่าเกณฑ์ปกติเป็นความผิดปกติทางระบบเลือดที่พบได้บ่อยที่สุดในระหว่างตั้งครรภ์สาเหตุที่พบบ่อยมากที่สุด มักเกิดจากการขาดสารอาหารที่จำเป็น โดยเฉพาะธาตุเหล็กเนื่องจากธาตุเหล็กเป็นส่วนประกอบสำคัญในการสร้างเม็ดเลือดแดง ส่งผลกระทบระหว่างการตั้งครรภ์ของมารดา ได้แก่ อ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย เสี่ยงต่อการคลอดก่อนกำหนด อาจมีการเสียเลือดระหว่างการคลอด นำไปสู่ภาวะช็อค และเสียชีวิตได้ มีการติดเชื้อได้ง่าย และผลกระทบต่อทารก ส่งผลต่อการเจริญเติบโต และพัฒนาการของทารกในครรภ์ ทำให้ทารกเติบโตช้า คลอดก่อนกำหนด และน้ำหนักแรกคลอดน้อยกว่าเกณฑ์มาตรฐาน จากการศึกษาพบว่าการขาดธาตุเหล็กในสตรีตั้งครรภ์มีผลต่อความสามารถของสมองเด็กในการจดจำ และเรียนรู้สิ่งต่าง ๆ ตั้งแต่แรกเกิดจนถึงวัยเรียน มีรายงานว่าคุณแม่ที่ขาดธาตุเหล็กตั้งแต่เริ่มตั้งครรภ์ จะมีโอกาสทำให้เด็กที่คลอดออกมาเป็นออทิสติกสูงขึ้น และหากขาดธาตุเหล็กในช่วงไตรมาสที่ 2 ของการตั้งครรภ์ก็จะเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดโรคจิตเภทในบุตรถึงร้อยละ 30 นอกจากนี้ ยังเกี่ยวข้องถึงปัญหาทางอารมณ์เมื่อเด็กเติบโตขึ้น เช่น ภาวะซึมเศร้า และวิตกกังวลอีกด้วย(พัชราภรณ์, 2566)     จากการรวบรวมข้อมูลหญิงตั้งครรภ์ ที่มารับบริการฝากครรภ์ ที่ ราพ.สต.บ้านป่ายาง ต.ท่าช้าง อ.บางกล่ำ จ.สงขลา ในปีงบประมาณ 2565 – 2566 ที่ผ่านมาพบว่า มีหญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะโลหิตจาก ร้อยละ 20 และร้อยละ 30 และมีทารกที่คลอดน้ำหนักน้อยกว่าเกณฑ์ เพิ่มากขึ้น จาก ร้อยละ 14.29 เป็น ร้อยละ 18.92 ตามลำดับ ทางโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านป่ายาง ต.ท่าช้าง อ.บางกล่ำ จ.สงขลา จึงเล็งเห็นถึงความสำคัญ และได้จัดทำโครงการนี้ขึ้น เพื่อเป็นการสร้างความรู้ ความเข้าใจ เกี่ยวกับภาวะซีดในหญิงตั้งครรภ์ ผลกระทบต่อมารดา และทารก และการดูแลตนเอง เพื่อป้องกันภาวะซีดในหญิงตั้งครรภ์

1. เพื่อให้หญิงตั้งครรภ์ และสามี มีความรู้ ความเข้าใจภาวะซีดในระหว่างตั้งครรภ์ผลกระทบ และการป้องกัน
2. ลดอัตราการเกิดภาวะซีดในหญิงตั้งครรภ์ และแก้ปัญหามารดาซีดได้ทันท่วงที
3. ลูกเกิดรอด แม่ปลอดภัย ลูกมีภาวะสมบูรณ์ แข็งแรง

1.ขั้นเตรียมการ 1.1 จัดทําโครงการเพื่อขออนุมัติต่อคณะกรรมการบริหารกองทุนหลักประกันสุขภาพเทศบาลตำบลท่าช้าง 1.2 ประชุมวางแผน ชี้แจงโครงการร่วมกับ อสม. และจัดทำฐานข้อมูลหญิงตั้งครรภ์ในพื้นที่รับผิดชอบ

1. ขั้นตอนดำเนินโครงการ 2.1 ให้ความรู้แก่หญิงตั้งครรภ์ สามีหรือญาติ เกี่ยวกับการฝากครรภ์คุณภาพ ก่อนอายุครรภ์ 12 สัปดาห์ และการดูแลสุขภาพระหว่างการตั้งครรภ์ ภาวะซีดในระหว่างตั้งครรภ์ผลกระทบ และการป้องกัน ทั้งการรณรงค์ในชุมชน และการจัดกิจกรรมโรงเรียนพ่อ แม่ขณะหญิงตั้งครรภ์มารับบริการที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพบ้านป่ายาง
   

2.2 ติดตามผลความเข้มข้นของเลือด (Hct) ให้แก่หญิงตั้งครรภ์ที่มารับบริการ โดยในหญิงตั้งครรภ์ที่ไม่มีภาวะซีด จะติดตามจำนวน 2 ครั้งระหว่างตั้งครรภ์ จากผลการตรวจเลือดของโรงพยาบาล หรือคลินิกฝากครรภ์ที่หญิงตั้งครรภ์ไปรับบริการ สำหรับหญิงตั้งครรภ์ที่เสี่ยงสูง (Hct 33% - 35.9%) หรือมีภาวะซีด (Hct < 33%) จะติดตามทุกเดือน

2.3 ส่งเสริมภาวะโภชนาการ ให้แก่หญิงตั้งครรภ์ในเขตพื้นที่รับผิดชอบ โดยการสนับสนุนไข่ไก่สด และนมจืด ให้แก่หญิงตั้งครรภ์

1. หญิงตั้งครรภ์ และสามี มีความรู้ ความเข้าใจภาวะซีดในระหว่างตั้งครรภ์ผลกระทบ และการป้องกัน
2. ลดอัตราการเกิดภาวะซีดในหญิงตั้งครรภ์ มีการเฝ้าระวัง และแก้ปัญหาอย่างทันท่วงที
3. ลูกเกิดรอด แม่ปลอดภัย ลูกมีภาวะสมบูรณ์ แข็งแรง