โครงการส่งเสริมสุขภาพด้วยสมุนไพรท้องถิ่น
โครงการ
" โครงการส่งเสริมสุขภาพด้วยสมุนไพรท้องถิ่น "
ชุมชนปริกตก ตำบลปริก อำเภอสะเดา จังหวัดสงขลา
หัวหน้าโครงการ
นางฝีเส๊าะ เบ็นเหล็บ
สิงหาคม 2569
ที่อยู่ ชุมชนปริกตก ตำบลปริก อำเภอสะเดา จังหวัดสงขลา จังหวัด สงขลา
รหัสโครงการ 69-L7889-02-1 เลขที่ข้อตกลง 03/2569
ระยะเวลาดำเนินงาน ตั้งแต่ 20 มกราคม 2569 ถึง 31 สิงหาคม 2569
กิตติกรรมประกาศ
"โครงการส่งเสริมสุขภาพด้วยสมุนไพรท้องถิ่น จังหวัดสงขลา" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ชุมชนปริกตก ตำบลปริก อำเภอสะเดา จังหวัดสงขลา
คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนหลักประกันสุขภาพเทศบาลตำบลปริก ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป
คณะทำงานโครงการ
โครงการส่งเสริมสุขภาพด้วยสมุนไพรท้องถิ่น
บทคัดย่อ
โครงการ " โครงการส่งเสริมสุขภาพด้วยสมุนไพรท้องถิ่น " ดำเนินการในพื้นที่ ชุมชนปริกตก ตำบลปริก อำเภอสะเดา จังหวัดสงขลา รหัสโครงการ 69-L7889-02-1 ระยะเวลาการดำเนินงาน 20 มกราคม 2569 - 31 สิงหาคม 2569 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 10,032.00 บาท จาก กองทุนหลักประกันสุขภาพเทศบาลตำบลปริก เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้
โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ
หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"
สารบัญ
| กิตติกรรมประกาศ | » |
| บทคัดย่อ | » |
| ความเป็นมา/หลักการเหตุผล | » |
| วัตถุประสงค์โครงการ | » |
| กิจกรรม/การดำเนินงาน | » |
| กลุ่มเป้าหมาย | » |
| ผลลัพธ์ที่ได้ | » |
| การประเมินผล | » |
| ปัญหาและอุปสรรค | » |
| ข้อเสนอแนะ | » |
| เอกสารประกอบอื่นๆ | » |
ความเป็นมา/หลักการเหตุผล
การดูแลสุขภาพแบบพื้นบ้านดั้งเดิมที่อยู่คู่กับประเทศไทยมานาน ซึ่งมีความหลากหลายและเป็นเอกลักษณ์ที่แตกต่างกันไปตามแต่ละสังคม วัฒนธรรม กลุ่มชาติพันธุ์ และรูปแบบการรักษามีทั้งการใช้ยาสมุนไพร การนวด การผดุงครรภ์ตลอดจนการรักษาทางจิตใจโดยใช้พิธีกรรมหรือคาถาต่างๆซึ่งสามารถตอบสนองต่อความต้องการทางด้านการรักษาสุขภาพ และความเจ็บป่วยของประชาชนได้เป็นอย่างดี แต่จากการพัฒนาในทุกด้านที่ยึดการพัฒนาตามระบบทุนนิยม ทำให้ชุมชนมีค่านิยมตามแนวทางของตะวันตกเป็นหลัก โดยเฉพาะด้านการจัดการสุขภาพที่เน้นการพึ่งพิงจากภายนอกเป็นส่วนใหญ่ สิ่งเหล่านี้ส่งผลให้ภูมิปัญญาและองค์ความรู้การดูแลสุขภาพเดิมที่มีอยู่ในชุมชนไม่ได้รับการพัฒนาและถูกทอดทิ้งจากคนรุ่นใหม่ ขาดการสืบทอดและผู้รู้ส่วนใหญ่เป็นผู้สูงอายุซึ่งนับวันจะมีจำนวนลดลง ทำให้ชุมชนรับประโยชน์จากภูมิปัญญาการแพทย์พื้นบ้านน้อยกว่าที่ควรจะเป็น ทั้งๆที่ความรู้เหล่านี้สามารถช่วยดูแลรักษาความเจ็บป่วยให้กับชาวบ้านได้อีกทั้งองค์ความรู้ทางการแพทย์พื้นบ้านไทย ทั้งที่เป็นตัวหมอพื้นบ้าน ตำรา พันธุ์พืชที่ใช้เป็นยา สมุนไพร วิธีการการรักษาโรค ตลอดจนสังคมวัฒนธรรม ประเพณีและวิถีชีวิต ฯลฯ มีความสำคัญและเป็นสิ่งล้ำค่าที่ควรจะเก็บรวบรวม อนุรักษ์ ฟื้นฟูภูมิปัญญาการแพทย์พื้นบ้านไทยให้อยู่คู่กับประเทศไทย เพื่อเป็นมรดกต่อลูกหลานในการสืบทอดองค์ความรู้ กรรมการชุมชนปริกตก ได้เล็งเห็นความสำคัญในประโยชน์ของสมุนไพร และส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชนในการดูแลสุขภาพโดยใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่น ซึ่งประชาชนชุมชนปริกตกหลายกลุ่มที่มีปัญหาสุขภาพ เช่น ผู้สูงอายุมีปัญหาข้อเข่าเสื่อม ปวดตามร่างกายเนื่องจากความเสื่อมของวัยกลุ่มวัยทำงานมีอาการปวดกล้ามเนื้อจากการทำงาน กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอดมีภาวะปวดตึงของเส้นเอ็นและกล้ามเนื้อ เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงทางสรีระ เพื่อเป็นการบรรเทาปัญหาสุขภาพที่กล่าวมาข้างต้น กรรมการชุมชนปริกตก จึงได้จัดทำโครงการส่งเสริมสุขภาพด้วยสมุนไพรท้องถิ่น ขึ้น
วัตถุประสงค์โครงการ
- เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายมีความรู้ในการใช้สมุนไพรในการดูแลสุขภาพ
- เพื่อใช้สมุนไพรในการบรรเทาอาการปวดกล้ามเนื้อของกลุ่มเป้าหมาย
กิจกรรม/การดำเนินงาน
- อบรมเชิงปฏิบัติการเรื่องประโยชน์ของสมุนไพรในการบรรเทาอาการปวดเมื่อยแก่ผู้สูงอายุ วัยทำงาน หญิงตั้งครรภ์หญิงหลังคลอด และอาการอื่นๆ
- กิจกรรมทำลูกประคบสมุนไพร,น้ำมันนวดสมุนไพร
- ติดตามผลลัพธ์ จากการใช้สมุนไพรก่อน-หลังเข้าร่วมโครงการ
- รายงานผลโครงการให้คณะกรรมการกองทุนฯทราบ
กลุ่มเป้าหมาย
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้ | |
|---|---|---|
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | ||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | ||
| กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน | ||
| กลุ่มวัยทำงาน | 25 | |
| กลุ่มผู้สูงอายุ | 20 | |
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | ||
| กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด | 5 | |
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | ||
| กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | ||
| สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)] |
ผลที่คาดว่าจะได้รับ
1.ชุมชนลดการใช้ยาแผนปัจจุบันในการแก้อาการปวดเมื่อย และอาการอื่นๆ
2.ชุมชนนำสมุนไพรที่มีในท้องถิ่นมาใช้ให้เกิดประโยชน์ต่อสุขภาพ
ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน
| วัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ ผลลัพธ์และตัวชี้วัดผลลัพธ์** กิจกรรมของโครงการ | ผลผลิต* | |
|---|---|---|
| ผลผลิตที่ตั้งไว้ | ผลผลิตที่เกิดขึ้นจริง | |
* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น
ส่วนที่ 2 ประเมินความพึงพอใจต่อความสำเร็จและปัญหาอุปสรรคในการดำเนินโครงการในภาพรวม
ผลการดำเนินโครงการ
สรุปผลการดำเนินโครงการ
ผลการดำเนินโครงการ/กิจกรรม:
บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
บรรลุตามวัตถุประสงค์บางส่วนของโครงการ
ไม่บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
ผลผลิตโครงการ
| วัตถุประสงค์ | สถานการณ์ | เป้าหมาย | ผลผลิต | อธิบาย | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายมีความรู้ในการใช้สมุนไพรในการดูแลสุขภาพ ตัวชี้วัด : กลุ่มวัยทำงาน,กลุ่มผู้สูงอายุ,หญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด เข้าร่วมโครงการร้อยละ 100 |
0.00 |
|
||
| 2 | เพื่อใช้สมุนไพรในการบรรเทาอาการปวดกล้ามเนื้อของกลุ่มเป้าหมาย ตัวชี้วัด : 1.ผู้ที่ใช้สมุนไพรจากโครงการมีอาการที่ดีขึ้นจากเดิม 2.ชุมชนมีการรวมกลุ่มทำสมุนไพรและใช้สมุนไพรในการดูแลสุขภาพอย่างต่อเนื่อง |
0.00 |
|
ผู้เข้าร่วมโครงการ
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) | |
|---|---|---|---|
| จำนวนกลุ่มเป้าหมายทั้งหมด | 50 | ||
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) | |
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | |||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | - | ||
| กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน | - | ||
| กลุ่มวัยทำงาน | 25 | ||
| กลุ่มผู้สูงอายุ | 20 | ||
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | |||
| กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด | 5 | ||
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | - | ||
| กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ | - | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | - | ||
| สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)] | - |
บทคัดย่อ*
โครงการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายมีความรู้ในการใช้สมุนไพรในการดูแลสุขภาพ (2) เพื่อใช้สมุนไพรในการบรรเทาอาการปวดกล้ามเนื้อของกลุ่มเป้าหมาย
ผลการดำเนินงานที่สำคัญ ได้แก่ (1) อบรมเชิงปฏิบัติการเรื่องประโยชน์ของสมุนไพรในการบรรเทาอาการปวดเมื่อยแก่ผู้สูงอายุ วัยทำงาน หญิงตั้งครรภ์หญิงหลังคลอด และอาการอื่นๆ (2) กิจกรรมทำลูกประคบสมุนไพร,น้ำมันนวดสมุนไพร (3) ติดตามผลลัพธ์ จากการใช้สมุนไพรก่อน-หลังเข้าร่วมโครงการ (4) รายงานผลโครงการให้คณะกรรมการกองทุนฯทราบ
ข้อเสนอแนะ ได้แก่ (1) ...
หมายเหตุ *
ปัญหาอุปสรรคและข้อเสนอแนะ