กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

กิตติกรรมประกาศ

"โครงการ “ห่วงใยสุขภาพมารดา” ฟื้นฟูหลังคลอดด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย จังหวัดตรัง" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ต.ทับเที่ยง อ.เมืองตรัง จ.ตรัง

คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลนครตรัง ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป

คณะทำงานโครงการ
โครงการ “ห่วงใยสุขภาพมารดา” ฟื้นฟูหลังคลอดด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย

บทคัดย่อ

โครงการ " โครงการ “ห่วงใยสุขภาพมารดา” ฟื้นฟูหลังคลอดด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย " ดำเนินการในพื้นที่ ต.ทับเที่ยง อ.เมืองตรัง จ.ตรัง รหัสโครงการ 2569-L6896-01-19 ระยะเวลาการดำเนินงาน 1 กุมภาพันธ์ 2569 - 30 กันยายน 2569 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 119,325.00 บาท จาก กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลนครตรัง เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้

โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ

หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"

สารบัญ

ความเป็นมา/หลักการเหตุผล

การฟื้นฟูสุขภาพมารดาหลังคลอดด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย หมายถึง พฤติกรรมที่ปฏิบัติเพื่อฟื้นฟู ส่งเสริม ป้องกันสุขภาพในระยะหลังคลอด โดยอาศัยภูมิปัญญาไทยมาประยุกต์การดูแลสุขภาพตามมาตรฐานวิชาชีพ ข้อมูลจำนวนการตั้งครรภ์และคลอดในพื้นที่ เทศบาลนครตรัง ระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพ (HDC)    งานแม่และเด็ก ปีงบประมาณ 2568 พบว่า มีมารดาหลังคลอด 83 ราย ได้รับการเยี่ยมครบ 3 ครั้ง จำนวน 50 ราย คิดเป็นร้อยละ 60.24 จำแนกตามเขตรับผิดชอบ ได้แก่ ศูนย์บริการสาธารณสุข 1 มีมารดาหลังคลอด 17 ราย      เยี่ยมครบ 3 ครั้ง จำนวน 8 ราย (47.06 %) ศูนย์บริการสาธารณสุข 2 มีมารดาหลังคลอด 38 ราย เยี่ยมครบ 3 ครั้ง จำนวน 20 ราย (52.63 %) และศูนย์บริการสาธารณสุข 3 มีมารดาหลังคลอด 28 ราย เยี่ยมครบ 3 ครั้ง จำนวน  22 ราย (๗๘.๕๗ %) เมื่อพิจารณาเฉพาะไตรมาส ๓ และ ๔ (เดือนเมษายน-กันยายน ๒๕๖๘) มีมารดาหลังคลอดทั้งหมด ๓๐ ราย พบว่า ศูนย์บริการสาธารณสุข 1 มีมารดาหลังคลอด ๖ ราย เยี่ยมครบ 3 ครั้ง จำนวน ๑ ราย ศูนย์บริการสาธารณสุข 2 มีมารดาหลังคลอด ๙ ราย เยี่ยมครบ 3 ครั้ง จำนวน ๕ ราย และศูนย์บริการสาธารณสุข 3  มีมารดาหลังคลอด ๑๖ ราย เยี่ยมครบ 3 ครั้ง จำนวน ๑๐ ราย
        จากข้อมูลดังกล่าว หญิงหลังคลอดมากกว่าร้อยละ ๖๐ ได้รับการดูแลตามแนวทางสาธารณสุขมาตรฐาน      มีการตรวจติดตามและเยี่ยมบ้านสม่ำเสมอ แต่อาจยังไม่มีการดูแลฟื้นฟูร่างกายด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย ซึ่งเป็น  สิ่งสำคัญที่แม่หลังคลอดควรตระหนัก ตามประกาศสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ปีงบประมาณ ๒๕๖๙ สนับสนุนให้มีบริการฟื้นฟูสมรรถภาพมารดาหลังคลอด เนื่องจากร่างกายมารดามีการเปลี่ยนแปลงทุกระบบทั้งร่างกายและจิตใจ หากไม่ได้ดูแลที่เหมาะสมอาจเกิดภาวะอ่อนเพลีย ปวดเมื่อย น้ำนมไหลน้อยหรือซึมเศร้าได้ สามารถบรรเทาและป้องกันได้ด้วยการดูแลสุขภาพแบบองค์รวม ได้แก่ การนวดไทย อบสมุนไพร ประคบ ทับหม้อเกลือ ฯลฯ สามารถ  ช่วยให้มดลูกเข้าอู่เร็ว กระตุ้นการไหลเวียนโลหิต และส่งเสริมสุขภาพให้กลับคืนสู่ภาวะสมดุลได้อย่างรวดเร็ว
        กองสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม เทศบาลนครตรัง มีผลงานบริการแพทย์แผนไทย เดือนธันวาคม ๒๕๖๗    - กันยายน ๒๕๖๘ จำนวนทั้งหมด ๓,๙11 ครั้ง ได้รับหัตถการนวดร่วมกับประคบสมุนไพร ๔,๐๘๗ ครั้ง และจ่ายยาสมุนไพรในบัญชียาหลักแห่งชาติแก่ผู้มารับบริการรวม ๑๗ รายการ แสดงให้เห็นแนวโน้มผู้มารับบริการต่อเนื่อง หลังจากเปิดดำเนินการมาเป็นระยะเวลา ๑๐ เดือน ยังคงเป็นหัตถการนวดไทยและจ่ายยาเป็นหลัก จึงมีความจำเป็นต้องพัฒนาและขยายการเข้าถึงบริการดูแลสุขภาพมารดาระยะหลังคลอดสู่ชุมชน นำทีมโดยแพทย์แผนไทยและแกนนำสุขภาพ บูรณาการงานร่วมกับศูนย์บริการสาธารณสุข ซึ่งจะช่วยส่งเสริมให้ประชาชนในชุมชนมีความรู้ความเข้าใจ ตลอดจนการมีพฤติกรรมสุขภาพที่เหมาะสม เนื่องจากสุขภาพผู้เป็นแม่มีความสำคัญไม่เฉพาะต่อตนเองเท่านั้น แม่ยังเป็นพื้นฐานสำคัญสำหรับการดูแลครอบครัว โดยเฉพาะสุขภาพของลูก

วัตถุประสงค์โครงการ

1. เพื่อให้หญิงตั้งครรภ์ มารดาหลังคลอด แกนนำสุขภาพประชาชนในชุมชน มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการดูแลสุขภาพมารดาหลังคลอดด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย
2. เพื่อให้มารดาหลังคลอดในชุมชนสามารถเข้าถึงการดูแลฟื้นฟูสุขภาพด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย
3. เพื่อให้มารดาหลังคลอดได้รับการดูแลฟื้นฟูสุขภาพด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทยตามมาตรฐานวิชาชีพ
4. มารดาหลังคลอดที่ได้รับการฟื้นฟูสุขภาพด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทยมีความพึงพอใจต่อระบบการดูแล สุขภาพด้วยการผดุงครรภ์ไทย

กิจกรรม/การดำเนินงาน

1. การประชุมพัฒนาแนวทางจัดบริการฟื้นฟูสุขภาพมารดาหลังคลอดด้วยศาสตร์การ แพทย์แผนไทย เทศบาลนครตรัง
2. การอบรมให้ความรู้การฟื้นฟูสุขภาพมารดาหลังคลอดด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย แก่หญิงตั้งครรภ์ มารดาหลังคลอด แกนนำสุขภาพ และประชาชนในชุมชน
3. การลงพื้นที่เยี่ยมบ้าน/ให้การดูแลสุขภาพมารดาหลังคลอดด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทยตามมาตรฐานวิชาชีพ
4. การประชุมพัฒนาแนวทางจัดบริการฟื้นฟูสุขภาพมารดาหลังคลอดด้วยศาสตร์การ แพทย์แผนไทย เทศบาลนครตรัง
5. การอบรมให้ความรู้การฟื้นฟูสุขภาพมารดาหลังคลอดด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย แก่หญิงตั้งครรภ์ มารดาหลังคลอด แกนนำสุขภาพ และประชาชนในชุมชน
6. การลงพื้นที่เยี่ยมบ้าน/ให้การดูแลสุขภาพมารดาหลังคลอดด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทยตามมาตรฐานวิชาชีพ

กลุ่มเป้าหมาย

ผลที่คาดว่าจะได้รับ

๑.ผู้เข้ารับการอบรม (หญิงตั้งครรภ์ มารดาหลังคลอด แกนนำสุขภาพและประชาชนในชุมชน) มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการดูแลสุขภาพมารดาหลังคลอดด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย ๒.มารดาหลังคลอดในชุมชนสามารถเข้าถึงและได้รับการดูแลฟื้นฟูสุขภาพด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทยตามมาตรฐานวิชาชีพ โดยไม่มีภาวะแทรกซ้อน ๓.มารดาหลังคลอดมีความพึงพอใจต่อระบบการดูแลฟื้นฟูสุขภาพด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย

ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน

* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น