กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

กิตติกรรมประกาศ

"โครงการอบรมและเสริมสร้างความรู้ภูมิปัญญาชาวบ้านการแพทย์แผนไทยและการแพทย์แผนไทยประยุกต์ จังหวัดตรัง" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ ตำบลทุ่งค่าย อำเภอย่านตาขาว จังหวัดตรัง

คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล อบต.ทุ่งค่าย ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป

คณะทำงานโครงการ
โครงการอบรมและเสริมสร้างความรู้ภูมิปัญญาชาวบ้านการแพทย์แผนไทยและการแพทย์แผนไทยประยุกต์

บทคัดย่อ

โครงการ " โครงการอบรมและเสริมสร้างความรู้ภูมิปัญญาชาวบ้านการแพทย์แผนไทยและการแพทย์แผนไทยประยุกต์ " ดำเนินการในพื้นที่ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ ตำบลทุ่งค่าย อำเภอย่านตาขาว จังหวัดตรัง รหัสโครงการ 69-L-1505-1-8 ระยะเวลาการดำเนินงาน 1 มีนาคม 2569 - 30 กันยายน 2569 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 19,680.00 บาท จาก กองทุนสุขภาพตำบล อบต.ทุ่งค่าย เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้

โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ

หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"

สารบัญ

ความเป็นมา/หลักการเหตุผล

ภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านสุขภาพ การแพทย์แผนไทย การแพทย์พื้นบ้านและการแพทย์ทางเลือกอื่น ๆ วางอยู่บนฐานเรื่องสุขภาวะ ทั้งมิติทางกาย ทางใจ ทางสังคม และทางปัญญา (จิตวิญญาณ) และยังสัมพันธ์ทั้งมิติของคน ครอบครัว ชุมชน และสังคม มีความเชื่อมโยงตั้งแต่ระดับการดูแลสุขภาพตนเอง และเกี่ยวข้องกับระดับผู้เชี่ยวชาญหรือวิชาชีพ นอกจากนี้ภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านสุขภาพฯ ยังเป็นแหล่งสร้างรายได้และเศรษฐกิจ ด้วยปัจจัยที่สัมพันธ์กัน จึงมีผลกระทบต่อสุขภาพทั้งทางตรงและทางอ้อม ทั้งด้านบวกและด้านลบ การใช้และการพัฒนาภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านสุขภาพฯ แสดงให้เห็นถึงโอกาสและศักยภาพในสถานการณ์การแพร่ระบาดใหญ่ของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา ๒๐๑๙ พบว่า ได้มีบทบาทในการดูแลสุขภาพประชาชนอย่างดี เกิดการศึกษาวิจัย รื้อฟื้นองค์ความรู้ดั้งเดิมเพื่อนำมาใช้อย่างเร่งด่วน
ด้วยภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย เป็นการดูแลสุขภาพในชุมชนแบบพื้นบ้านดั้งเดิม รูปแบบการรักษามีทั้งการใช้ยาสมุนไพร การนวด และการผดุงครรภ์ ฯลฯ ซึ่งสามารถตอบสนองความต้องการทางด้านการดูแลสุขภาพและบรรเทาความเจ็บป่วยของประชาชนได้เป็นอย่างดี และสามารถจัดการสุขภาพจากความเจ็บป่วยได้ อีกทั้งยังอาศัยภูมิปัญญาและองค์ความรู้เหล่านี้ที่เป็นสิ่งสำคัญและเป็นสิ่งสมควรที่จะเก็บรวบรวมอนุรักษ์และฟื้นฟูให้คงอยู่เพื่อเป็นมรดกต่อลูกหลานต่อไป ในการสืบทอดองค์ความรู้ดังกล่าวนั้น การใช้สมุนไพรในการดูแลสุขภาพ เป็นหนึ่งในภูมิปัญญาไทยที่สืบทอดกันมา ซึ่งมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์ ที่ระบุถึงการใช้พืชพรรณสมุนไพรตั้งแต่สมัยพุทธกาล การนำสมุนไพรมาใช้ได้ทั้งในแง่การนำมารับประทานเป็นอาหาร เช่น การรับประทานพืชผัก หรือนำมาประกอบเป็นอาหาร นอกจากนั้นยังนำมาใช้ เป็นยารักษาโรคเวลาเกิดอาการเจ็บป่วย การใช้ลูกประคบสมุนไพรก็เป็นหนึ่งในภูมิปัญญาไทยที่คนไทยเรานำมาใช้กันตั้งแต่รุ่นปู่ย่าของเรา บางท่านเคยมีประสบการณ์การใช้ลูกประคบสมุนไพรอยู่บ้าง แต่หลายท่านอาจจะไม่ทราบถึงรายละเอียดในเรื่องผล การรักษา วิธีการใช้ อาการที่เหมาะกับการใช้ลูกประคบสมุนไพร ลูกประคบสมุนไพรเป็นภูมิปัญญาไทยที่มีมาแต่โบราณ เป็นการนำสมุนไพรพื้นบ้านชนิดต่างๆ มาใช้ประโยชน์ในการคลายกล้ามเนื้อ ลดอาการปวดเมื่อย ซึ่งจะใช้สมุนไพรที่มีอยู่ในท้องถิ่น และปัจจุบันประชาชนโดยส่วนใหญ่นั้นให้การดูแลเอาใจใส่ทางด้านสุขภาพมากขึ้น ต้องการดูแลเอาใจใส่ ส่งเสริม และป้องกันภัยจากโรคภัยต่างๆ ดังนั้นโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลทุ่งค่าย ได้ตระหนักถึงความสำคัญและคุณประโยชน์ของสมุนไพรจึงได้จัดทำโครงการอบรมและเสริมสร้างความรู้ภูมิปัญญาชาวบ้านการแพทย์แผนไทยและการแพทย์แผนไทยประยุกต์ เพื่อต้องการสืบทอดภูมิปัญญาไทยที่สืบทอดกันมา และสามารถนำความรู้ไปใช้ในการดูแลสุขภาพ บำบัดโรค อาการป่วยเบื้องต้นด้วยลูกประคบสมุนไพรได้ สามารถนำความรู้ไปต่อยอดใช้ในการประกอบอาชีพได้ ลดการใช้ยาแผนปัจจุบันในการดูแลสุขภาพ และส่งเสริมการอนุรักษ์สมุนไพรในชุมชน เพื่อให้เกิดประโยชน์ต่อการดูแลสุขภาพ ของคนในชุมชนสืบไป

วัตถุประสงค์โครงการ

1. เพื่อให้ประชาชนในพื้นที่รับผิดชอบ มีความรู้เรื่องภูมิปัญญาชาวบ้าน การแพทย์แผนไทยและการแพทย์แผนไทยประยุกต์
2. เพื่อให้ผู้เข้าอบรมสามารถนำความรู้ไปใช้ในการประกอบอาชีพได้

กิจกรรม/การดำเนินงาน

1. อบรมให้ ความรู้เรื่องภูมิปัญญาชาวบ้าน การแพทย์แผนไทยและการแพทย์แผนไทยประยุกต์
2. สาธิตและฝึกทักษะเชิงปฏิบัติในการทำยาพอกเข่าและลูกประคบสมุนไพร

กลุ่มเป้าหมาย

ผลที่คาดว่าจะได้รับ

1. ประชาชนในพื้นที่รับผิดชอบของ รพ.สต. มีความรู้เรื่องภูมิปัญญาชาวบ้าน การแพทย์แผนไทยและการแพทย์แผนไทยประยุกต์และสามารถต่อยอดเป็นอาชีพได้
2. ประชาชนในพื้นที่รับผิดชอบของ รพ.สต. ได้รับการส่งเสริมองค์ความรู้ภูมิปัญญาชาวบ้าน การแพทย์แผนไทยและการแพทย์แผนไทยประยุกต์ ร้อยละ 80

ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน

* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น