โครงการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ เรื่องสมุนไพร ผักพื้นบ้าน ปรุงอาหารเป็นยา
โครงการ
" โครงการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ เรื่องสมุนไพร ผักพื้นบ้าน ปรุงอาหารเป็นยา "
ต.ทรายขาว อ.โคกโพธิ์ จ.ปัตตานี
หัวหน้าโครงการ
นางเอื้องพร คงสกุล
กันยายน 2569
ที่อยู่ ต.ทรายขาว อ.โคกโพธิ์ จ.ปัตตานี จังหวัด ปัตตานี
รหัสโครงการ L2977-69-2-004 เลขที่ข้อตกลง 002/69
ระยะเวลาดำเนินงาน ตั้งแต่ 1 มีนาคม 2569 ถึง 30 กันยายน 2569
กิตติกรรมประกาศ
"โครงการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ เรื่องสมุนไพร ผักพื้นบ้าน ปรุงอาหารเป็นยา จังหวัดปัตตานี" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ต.ทรายขาว อ.โคกโพธิ์ จ.ปัตตานี
คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล อบต.ทรายขาว ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป
คณะทำงานโครงการ
โครงการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ เรื่องสมุนไพร ผักพื้นบ้าน ปรุงอาหารเป็นยา
บทคัดย่อ
โครงการ " โครงการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ เรื่องสมุนไพร ผักพื้นบ้าน ปรุงอาหารเป็นยา " ดำเนินการในพื้นที่ ต.ทรายขาว อ.โคกโพธิ์ จ.ปัตตานี รหัสโครงการ L2977-69-2-004 ระยะเวลาการดำเนินงาน 1 มีนาคม 2569 - 30 กันยายน 2569 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 12,120.00 บาท จาก กองทุนสุขภาพตำบล อบต.ทรายขาว เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้
โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ
หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"
สารบัญ
| กิตติกรรมประกาศ | » |
| บทคัดย่อ | » |
| ความเป็นมา/หลักการเหตุผล | » |
| วัตถุประสงค์โครงการ | » |
| กิจกรรม/การดำเนินงาน | » |
| กลุ่มเป้าหมาย | » |
| ผลลัพธ์ที่ได้ | » |
| การประเมินผล | » |
| ปัญหาและอุปสรรค | » |
| ข้อเสนอแนะ | » |
| เอกสารประกอบอื่นๆ | » |
ความเป็นมา/หลักการเหตุผล
ภูมิปัญญาการแพทย์พื้นบ้านหรือการแพทย์แผนไทย เป็นการดูแลสุขภาพในชุมชนแบบพื้นบ้านดั้งเดิม ที่อยู่คู่กับประเทศไทยมาตั้งแต่โบราณ ที่มีความหลากหลายและเป็นเอกลักษณ์แตกต่างกันไปตามแต่ละสังคม-วัฒนธรรม รูปแบบการรักษา มีทั้งการใช้ยาสมุนไพร การนวดและการประคบ ตลอดจนการรักษาทางจิตใจ โดยใช้พิธีกรรมหรือคาถาต่างๆที่สามารถตอบสนองความต้องการทางด้านการรักษาสุขภาพและความเจ็บป่วยของชาวบ้านได้เป็นอย่างดี ถึงแม้ว่า จะมีการใช้พืชสมุนไพร ในการดูแลสุขภาพอยู่ก็ตาม แต่ก็ไม่ได้รับการสนับสนุนเท่าที่ควร ทำให้การรักษาแบบดั้งเดิมเริ่มหายไป ชุมชนมีค่านิยมตามแนวทางของสมัยใหม่เป็นหลัก โดยเฉพาะด้านการจัดการสุขภาพ ที่เน้นการพึ่งพิงจากภายนอก สิ่งเหล่านี้ส่งผลให้ ภูมิปัญญาและองค์ความรู้ในการดูแลสุขภาพแบบดั้งเดิมที่มีอยู่ในชุมชน ไม่ได้รับการพัฒนาและถูกทอดทิ้ง ขาดการสืบทอดจากคนรุ่นใหม่ ผู้รู้ส่วนใหญ่นับวันจะมีจำนวนลดลง ทำให้ชุมชนไม่ได้รับประโยชน์จากภูมิปัญญาการแพทย์พื้นบ้านเท่าที่ควร หากคนในชุมชนได้รับการอบรมให้ความรู้ ถึงพืชสมุนที่มีในพื้นถิ่น องค์ความรู้เหล่านี้ก็จะไม่หายไป โดยเฉพาะพื้นที่ตำบลทรายขาวอำเภอโคกโพธิ์ จังหวัดปัตตานี เป็นพื้นที่ที่มีการปลูกพืชผักไว้ประกอบอาหารเองในครัวเรือน ที่เหลือกินก็นำไปขายตลาดในพื้นที่อยู่แล้ว ซึ่งถ้าหากคนในชุมชนได้รับความรู้ในเรื่องประโยขน์/สรรพคุณของพืชสมุนไพร ก็จะสามารถเพิ่มมูลค่าขึ้น เป็นการต่อยอดสร้างรายได้ให้เกิดขึ้นในครัวเรือนต่อไป จากเหตุผลดังกล่าว กลุ่มอาสาสมัครสาธารณสุข (อสม.) ตำบลทรายขาว จึงได้จัดทำโครงการนี้ขึ้น เพื่อให้คนในชุมชนได้รับความรู้ถึงประโยชน์ของพืชสมุนไพรที่มีในพื้นที่ ที่มีการปลูกขึ้นเองในครัวเรือน ที่ปลอดสารเคมี เพื่อนำมาประกอบอาหารเป็นยาและเพื่อสร้างรายได้ในโอกาสต่อไป
วัตถุประสงค์โครงการ
- 1. เพื่อส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์พื้นบ้าน ให้มีการใช้สมุนไพรในการดูแลสุขภาพ
- 2. เพื่อเพิ่มคุณค่าให้กับสมุนไพรพื้นบ้าน มีการปลูกและอนุรักษ์พืชสมุนไพรพื้นบ้าน สำหรับใช้ในการรักษาโรค ฟื้นฟูสภาพ
- 3. เพื่อเป็นองค์ความรู้เผยแพร่แก่ชุมชน ฟื้นฟูภูมิปัญญาและองค์ความรู้ด้านแพทย์แผนไทยคงสืบไป
กิจกรรม/การดำเนินงาน
กลุ่มเป้าหมาย
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้ | |
|---|---|---|
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | ||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | ||
| กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน | ||
| กลุ่มวัยทำงาน | ||
| กลุ่มผู้สูงอายุ | ||
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | ||
| กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด | ||
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | ||
| กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | 50 | |
| สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)] |
ผลที่คาดว่าจะได้รับ
- เป็นการส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์พื้นบ้าน ให้มีการใช้สมุนไพรในการดูแลรักสุขภาพ
2. เพิ่มคุณค่าให้กับสมุนไพรพื้นบ้าน มีการปลูกและอนุรักษ์พืชสมุนไพรพื้นบ้าน
สำหรับใช้ในการรักษาโรค ฟื้นฟูสภาพ 3. เป็นองค์ความรู้เผยแพร่แก่ชุมชน ฟื้นฟูภูมิปัญญาและองค์ความรู้ด้านแพทย์แผนไทยคง อยู่สืบไป
ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน
| วัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ ผลลัพธ์และตัวชี้วัดผลลัพธ์** กิจกรรมของโครงการ | ผลผลิต* | |
|---|---|---|
| ผลผลิตที่ตั้งไว้ | ผลผลิตที่เกิดขึ้นจริง | |
* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น
ส่วนที่ 2 ประเมินความพึงพอใจต่อความสำเร็จและปัญหาอุปสรรคในการดำเนินโครงการในภาพรวม
ผลการดำเนินโครงการ
สรุปผลการดำเนินโครงการ
ผลการดำเนินโครงการ/กิจกรรม:
บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
บรรลุตามวัตถุประสงค์บางส่วนของโครงการ
ไม่บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
ผลผลิตโครงการ
| วัตถุประสงค์ | สถานการณ์ | เป้าหมาย | ผลผลิต | อธิบาย | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 1. เพื่อส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์พื้นบ้าน ให้มีการใช้สมุนไพรในการดูแลสุขภาพ ตัวชี้วัด : |
5.00 |
|
||
| 2 | 2. เพื่อเพิ่มคุณค่าให้กับสมุนไพรพื้นบ้าน มีการปลูกและอนุรักษ์พืชสมุนไพรพื้นบ้าน สำหรับใช้ในการรักษาโรค ฟื้นฟูสภาพ ตัวชี้วัด : |
5.00 |
|
||
| 3 | 3. เพื่อเป็นองค์ความรู้เผยแพร่แก่ชุมชน ฟื้นฟูภูมิปัญญาและองค์ความรู้ด้านแพทย์แผนไทยคงสืบไป ตัวชี้วัด : |
5.00 |
|
ผู้เข้าร่วมโครงการ
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) | |
|---|---|---|---|
| จำนวนกลุ่มเป้าหมายทั้งหมด | 50 | ||
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) | |
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | |||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | - | ||
| กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน | - | ||
| กลุ่มวัยทำงาน | - | ||
| กลุ่มผู้สูงอายุ | - | ||
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | |||
| กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด | - | ||
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | - | ||
| กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ | - | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | 50 | ||
| สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)] | - |
บทคัดย่อ*
โครงการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) 1. เพื่อส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์พื้นบ้าน ให้มีการใช้สมุนไพรในการดูแลสุขภาพ (2) 2. เพื่อเพิ่มคุณค่าให้กับสมุนไพรพื้นบ้าน มีการปลูกและอนุรักษ์พืชสมุนไพรพื้นบ้าน สำหรับใช้ในการรักษาโรค ฟื้นฟูสภาพ (3) 3. เพื่อเป็นองค์ความรู้เผยแพร่แก่ชุมชน ฟื้นฟูภูมิปัญญาและองค์ความรู้ด้านแพทย์แผนไทยคงสืบไป
ผลการดำเนินงานที่สำคัญ ได้แก่
ข้อเสนอแนะ ได้แก่ (1) ...
หมายเหตุ *
ปัญหาอุปสรรคและข้อเสนอแนะ