กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

กิตติกรรมประกาศ

"โครงการบุหรี่ไฟฟ้า มหันตภัยใกล้ตัวนักสูบวัยเรียน วัยรุ่น ปีงบประมาณ 2569 จังหวัดสงขลา" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ต.ม่วงงาม อ.สิงหนคร จ.สงขลา

คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลเมืองม่วงงาม ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป

คณะทำงานโครงการ
โครงการบุหรี่ไฟฟ้า มหันตภัยใกล้ตัวนักสูบวัยเรียน วัยรุ่น ปีงบประมาณ 2569

บทคัดย่อ

โครงการ " โครงการบุหรี่ไฟฟ้า มหันตภัยใกล้ตัวนักสูบวัยเรียน วัยรุ่น ปีงบประมาณ 2569 " ดำเนินการในพื้นที่ ต.ม่วงงาม อ.สิงหนคร จ.สงขลา รหัสโครงการ 69-L5268-01-02 ระยะเวลาการดำเนินงาน 1 มีนาคม 2569 - 30 กันยายน 2569 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 14,170.00 บาท จาก กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลเมืองม่วงงาม เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้

โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ

หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"

สารบัญ

ความเป็นมา/หลักการเหตุผล

ปัจจุบัน “บุหรี่ไฟฟ้า” ถือว่าได้รับความนิยมขึ้นกว่าในอดีตมาก ซึ่งแรกเริ่ม บุหรี่ไฟฟ้าได้รับการโฆษณา สรรพคุณว่าเป็นตัวช่วยที่ทำให้เลิกบุหรี่ได้ง่ายขึ้น และไม่เป็นอันตรายต่อร่างกาย แต่มาจนวันนี้ “บุหรี่ไฟฟ้า” ได้กลายเป็น เหมือนกับทางเลือกสำหรับ “วัยรุ่น” มากขึ้นในฐานะ “แฟชั่นใหม่” ภายใต้แนวความคิดที่ว่า “เท่ห์ สูบได้ และไม่เป็น อันตรายต่อสุขภาพ” วิกฤตบุหรี่ไฟฟ้าไทย ระบาดเพิ่ม 10 เท่าใน 1 ปี เปิดเผยในวงสัมมนา “บุหรี่ไฟฟ้า มหันตภัยไม่เงียบ ล่าเยาวชน” ซึ่งจากผลสำรวจของสำนักงานสถิติแห่งชาติและหน่วยงานสาธารณสุขในปี 2567-2568 พบว่า คนไทย โดยเฉพาะ เยาวชนและคนรุ่นใหม่ มีอัตราการสูบบุหรี่ไฟฟ้าเพิ่มสูงขึ้นอย่างน่าเป็นห่วง โดยพบผู้สูบอายุน้อยสุดถึง 6 ปี และกลุ่มวัยรุ่นตอนปลายถึงวัยผู้ใหญ่ตอนต้นมีการสูบสูงที่สุด ขณะที่ตัวเลขรวมในปี 2567 คนไทยที่สูบบุหรี่ไฟฟ้าเพิ่มขึ้น 11.44 เท่าจากปี 2564 และมีอัตราการสูบในกลุ่มอายุ 15 ปีขึ้นไปมีจำนวนเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญถึง 11.4 เท่า จากปี 2564 (จากเกือบ 8 หมื่นคนเป็น 9 แสนคน) โดยมีผู้สูบ 1.5% หรือประมาณ 9 แสนคน ที่นิยมบุหรี่ไฟฟ้าเป็นหนึ่งในประเภทบุหรี่ที่สูบ และที่น่ากังวลคือ นักสูบหน้าใหม่ 28.4% เริ่มต้นด้วยบุหรี่ไฟฟ้า ขณะที่ข้อมูลกลุ่มเยาวชนพบว่าสูงถึง 19.49% และพบการซื้อขายผ่านออนไลน์เป็นช่องทางหลัก     สสส.ร่วมเครือข่าย เจาะลึกภัยเงียบ ‘บุหรี่ไฟฟ้า’ เผยข้อมูลเด็กมีโอกาสสูบบุหรี่มวนต่ออีก 3.5 เท่า ชี้ รพ.รามาธิบดี แบกค่ารักษาผู้ป่วยสูง 300 ล้านบาท ขณะที่ ปี 2568 เด็กสูบบุหรี่ไฟฟ้าพุ่ง 12.2% เด็ก 6 ใน 10 เคยเห็นโฆษณาบุหรี่ในออนไลน์ ถูกชวนให้ทดลองฟรี เสี่ยงเป็นนักสูบหน้าใหม่-ป่วยโรคซึมเศร้า-ฆ่าตัวตาย     ศ.พญ.สุวรรณา เรืองกาญจนเศรษฐ์ รองผู้อำนวยการศูนย์วิจัยปละจัดการความรู้เพื่อการควบคุมยาสูบ(ศจย.) คณะแพทย์ศาสตร์ โรงพยาบาลรามาธิบดี กล่าวอีกว่า ผลกระทบการสูบบุหรี่ไฟฟ้าไม่เพียงส่งผลต่อภาระค่ารักษาพยาบาลระยะยาว แต่เป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้ผู้สูบป่วยเป็นโรคทางเดินหายใจเรื้อรังและเพิ่มความเสี่ยงต่อการป่วยจิตเวช เพราะผู้สูบบุหรี่ไฟฟ้าจะมีภาวะวิตกกังวล หงุดหงิดง่าย ในผู้ที่มีปัญหาสุขภาพจิตยู่แล้วจะมีความรุนแรงเพิ่มมาขึ้นได้ง่าย สอดคล้องกับผลการศึกษาการประเมินภาวะความเสี่ยงการเกิดโรคจิตเวชจากบุหรี่ไฟฟ้า ปี 2568 โดยคณะแพทย์ศาสตร์ โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล พบว่า ผู้ที่สูบบุหรี่ไฟฟ้ามีโอกาสเสี่ยงต่อการป่วยภาวะซึมเศร้าสูงถึง 1.58 เท่า เสี่ยงฆ่าตัวตาย 2.05 เท่า เมื่อเทียบกับผู้ไม่เคยสูบบุหรี่ไฟฟ้า ผลจากพิษของสารเสพติดนิโคตินในบุหรี่ไฟฟ้า ซึ่งเป็นสารพิษทำลายสมอง และยังตรวจพบสารเคมีอันตรายอื่น ๆ ในบุหรี่ไฟฟ้า เช่น น้ำยากำจัดวัชพืช และนำยาล้างเล็บ นิโคตินเป็นสารเสพติดอันตราย หากได้รับในปริมาณมากจะก่อให้เกิดอาการชักได้ ซึ่งพบได้ทั้งในเด็กและผู้ใหญ่ แต่จะพบในเด็กมากกว่าและอาการมักจะรุนแรงกว่า เพราะเด็กมีนำหนักตัวน้อยกว่าผู้ใหญ่ และสมองยังไม่เจริญเติบโต       จากการสังเกตและติดตามประเมินภายในโรงเรียนพบว่า เด็กอายุ 15 ปีขึ้นไป บางกลุ่มมีพฤติกรรม เปลี่ยนไปอย่างผิดปกติ เช่น ติดเกมส์ มาโรงเรียนพูดถึงแต่เกมส์ที่เล่นด้วยกันในค่ำคืนที่ผ่านมา ไม่สนใจเรียน ก้าวร้าว และหลับในห้องเรียน และมีการโพสต์ในเฟสบุ๊คกลุ่ม (ปิด) ซักชวนให้ซื้อบุหรี่ไฟฟ้า ลองสูบบุหรี่ไฟฟ้าเป็นต้น เด็กที่มีฐานะค่อนข้างดี กลุ่มนี้จะมีทั้งเพื่อนในโรงเรียนเดียวกันและต่างโรงเรียน มีนัดที่จะไป พบกันทั้งในสนามกีฬา และสถานที่ใกล้ร้านจำหน่าย โดยผู้ปกครอง หรือ ครู ส่วนใหญ่ ยังไม่รู้ ตลอดจนไม่รู้ถึงสาเหตุ พฤติกรรมที่เปลี่ยนไปของบุตรหลานของตน เช่น ขอเงินมากกว่าปกติโดยอ้างเหตุซื้ออุปกรณ์การเรียน ฯลฯ บุหรี่ไฟฟ้าถือว่ามาแรงในปัจจุบัน ซึ่งที่พบมีมากในกลุ่มของวัยเรียน วัยรุ่น
      ทางโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลม่วงงาม ได้เห็นความสำคัญของภัยร้ายจากการใช้บุหรี่ไฟฟ้า ที่มีต่อกลุ่ม เยาวชนโดยเฉพาะอย่างยิ่งในกลุ่มนักเรียน ที่กำลังเข้าสู่วัยรุ่น วัยอยากรู้อยากลอง โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลม่วงงาม จึงได้ จัดโครงการ “บุหรี่ไฟฟ้า มหันตภัยใหม่ใกล้ตัวนักสูบวัยเรียน วัยรุ่น” เพื่อให้นักเรียนได้รับความรู้ รู้เท่าทันเกี่ยวกับบุหรี่ไฟฟ้า และเกิดความตระหนักถึงพิษภัย อันตรายจากการสูบของบุหรี่ไฟฟ้า และเป็นแกนนำในการช่วยเพื่อนมิให้ตกเป็นเหยื่อ ของการสูบบุหรี่ไฟฟ้า

วัตถุประสงค์โครงการ

1. เพื่อให้เด็กและเยาวชน ที่เข้าร่วมการอบรมได้รับความรู้ ความเข้าใจ เกี่ยวกับบุหรี่ไฟฟ้า และ ตระหนักถึง โทษของการสูบบุหรี่ไฟฟ้า
2. เพื่อให้เด็กและเยาวชน ที่เข้าร่วมการอบรมมีความตระหนักถึงอันตรายของพิษภัยของบุหรี่ไฟฟ้า
3. เพื่อให้เด็กและเยาวชน ที่เข้าร่วมการอบรมมีทักษะในการปฏิเสธจากการชักชวนให้สูบบุหรี่ไฟฟ้า

กิจกรรม/การดำเนินงาน

1. กิจกรรมบรรยายอบรมให้ความรู้เกี่ยวกับมหันตภัยร้ายจากบุหรี่ไฟฟ้า สร้างความรู้ สร้างภูมิคุ้มกัน
2. กิจกรรมกลุ่ม

กลุ่มเป้าหมาย

ผลที่คาดว่าจะได้รับ

1. เด็กและเยาวชน ที่เข้าร่วมการอบรมได้รับความรู้ ความเข้าใจ เกี่ยวกับบุหรี่ไฟฟ้า และ ตระหนักถึง โทษของการสูบบุหรี่ไฟฟ้า
   
2. เด็กและเยาวชน ที่เข้าร่วมการอบรมมีความตระหนักถึงอันตรายของพิษภัยของบุหรี่ไฟฟ้า
   3 .เด็กและเยาวชน ที่เข้าร่วมการอบรมมีทักษะในการปฏิเสธจากการชักชวนให้สูบบุหรี่ไฟฟ้า

ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน

* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น