กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

รายละเอียดโครงการ

ชื่อโครงการ/กิจกรรม	โครงการนวัตกรรมยางยืดสร้างสุขเพื่อฟื้นฟูสมรรถภาพทางกายและป้องกันการพลัดตกหกล้มในผู้สูงอายุ
รหัสโครงการ	L4161
ชื่อองค์กรที่รับผิดชอบ	โรงเรียนผู้สูงอายุบาโงยซือญาตี
วันที่อนุมัติ	2 มีนาคม 2569
ปี	2569
ระยะเวลาดำเนินโครงการ	1 มกราคม 2569 - 30 กันยายน 2569
งบประมาณ	32,100.00
ผู้รับผิดชอบโครงการ	น.ส.ซูไวบะ กาแม
พื้นที่ดำเนินการ	ต.บาโงย อ.รามัน จ.ยะลา

แผนงานกิจกรรมทางกาย , แผนงานผู้สูงอายุ

สถานการณ์สังคมสูงวัย (Aging Society) ในปัจจุบันส่งผลให้สัดส่วนประชากรผู้สูงอายุในตำบลบาโงยมีจำนวนเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ซึ่งปัญหาทางสุขภาพที่สำคัญและพบบ่อยที่สุดคือ ภาวะมวลกล้ามเนื้อน้อย (Sarcopenia) และการเสื่อมถอยของสมรรถภาพทางกายด้านการทรงตัว ซึ่งเป็นปัจจัยเสี่ยงหลักที่นำไปสู่ภาวะ "การพลัดตกหกล้ม" (Falls) จากข้อมูลสถิติทางสาธารณสุขพบว่า 1 ใน 3 ของผู้สูงอายุที่มีอายุ 60 ปีขึ้นไป ประสบอุบัติเหตุล้มอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง และผลที่ตามมาคือภาวะกระดูกสะโพกหัก หรือเลือดออกในสมอง ซึ่งนำไปสู่ภาวะทุพพลภาพ ติดเตียง หรือเสียชีวิตในที่สุด จากการดำเนินงานของ โรงเรียนผู้สูงอายุบาโงยซือญาตี ในระยะที่ผ่านมา พบว่านักเรียนผู้สูงอายุส่วนใหญ่มีพฤติกรรมเนือยนิ่ง ขาดการออกกำลังกายที่เหมาะสมกับช่วงวัย และเริ่มมีอาการปวดเมื่อยกล้ามเนื้อเรื้อรังจากการยึดติดของข้อต่อ (Office Syndrome ในผู้สูงอายุ) หากปล่อยทิ้งไว้โดยไม่มีการฟื้นฟูสมรรถภาพเชิงรุก จะส่งผลให้ความแข็งแรงของกล้ามเนื้อแขนและขาลดลง จนไม่สามารถช่วยเหลือตนเองในการทำกิจวัตรประจำวันได้ตามปกติ การออกกำลังกายแบบมีแรงต้านด้วย "ยางยืด" (Resistance Band Exercise) เป็นนวัตกรรมทางกายภาพบำบัดที่ได้รับการยอมรับในระดับสากลว่ามีความเหมาะสมและปลอดภัยสูงสำหรับผู้สูงอายุ เนื่องจากยางยืดมีคุณสมบัติพิเศษคือ "แรงต้านเชิงเส้น" (Linear Resistance) ที่เพิ่มขึ้นตามการยืดออก ช่วยให้กล้ามเนื้อได้ทำงานอย่างเต็มที่โดยไม่เกิดแรงกระแทกต่อข้อต่อ (Low Impact) เหมือนการยกน้ำหนักทั่วไป อีกทั้งยังเป็นอุปกรณ์ที่น้ำหนักเบา พกพาสะดวก และสามารถใช้ฝึกปฏิบัติได้ทุกที่แม้ในขณะนั่งเก้าอี้ โรงเรียนผู้สูงอายุบาโงยซือญาตี เล็งเห็นความสำคัญในการป้องกันความเสี่ยงดังกล่าว จึงได้จัดทำ "โครงการนวัตกรรมยางยืดสร้างสุขเพื่อฟื้นฟูสมรรถภาพทางกายและป้องกันการพลัดตกหกล้ม" ขึ้น เพื่อยกระดับความรู้และทักษะการดูแลตนเองเชิงรุกผ่านการใช้อุปกรณ์ยางยืดคุณภาพสูง ควบคู่ไปกับการสร้างกระบวนการเรียนรู้แบบกลุ่มสัมพันธ์ เพื่อสร้างแรงจูงใจในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพอย่างยั่งยืน อันจะช่วยลดภาระค่าใช้จ่ายในการรักษาพยาบาลของภาครัฐ และส่งเสริมให้ผู้สูงอายุในตำบลบาโงยมีคุณภาพชีวิตที่ดี มีร่างกายที่แข็งแรง และสามารถพึ่งพาตนเองได้ในระยะยาว

1. เพื่อคัดกรองและประเมินสมรรถภาพทางกายเบื้องต้นของนักเรียนผู้สูงอายุบาโงยซือญาตี
2. เพื่อจัดหาอุปกรณ์ยางยืดออกกำลังกายเกรดพรีเมียม (มีที่จับปลอดภัย) ประจำตัวนักเรียนทุกคน
3. เพื่อใหนักเรียนผู้สูงอายุมีความรู้และทักษะการใช้ยางยืดในการบริหารอย่างถูกวิธี
4. เพื่อส่งเสริมกิจกรรมทางกายต่อเนื่องในโรงเรียนผู้สูงอายุและที่บ้าน (Home Program)

1. กิจกรรมที่ 1: "เช็กก่อนยืด" (การคัดกรอง)
2. กิจกรรมที่ 2: "อบรมเชิงปฏิบัติการ Smart Exercise"
3. กิจกรรมที่ 3: "ชั่วโมงยางยืดสร้างสุข" (ความต่อเนื่อง)
4. กิจกรรมที่ 4: "ประเมินผลและเชิดชูเกียรติ"
5. อบรมเชิงปฏิบัติการ Smart Exercise

วิธีดำเนินการ 1. ขั้นเตรียมการ (Plan) • ประชุมคณะทำงาน: ประชุมครูใหญ่และคณะกรรมการโรงเรียนผู้สูงอายุบาโงยซือญาตี เพื่อวางแผนกำหนดวันอบรมและตารางกิจกรรม "ยางยืดสร้างสุข" ในหลักสูตรรายสัปดาห์ • ประสานวิทยากร: ติดต่อวิทยากรผู้เชี่ยวชาญ (เช่น นักกายภาพบำบัดจากโรงพยาบาล หรือนักวิชาการสาธารณสุข) เพื่อเตรียมเนื้อหาการฝึกปฏิบัติที่เหมาะสมกับข้อจำกัดทางร่างกายของผู้สูงอายุ • จัดหาวัสดุอุปกรณ์นวัตกรรม: ดำเนินการจัดซื้อยางยืดแรงต้านเกรดพรีเมียม (แบบมีที่จับ D-Handle) ที่มีความยืดหยุ่นเหมาะสม และจัดทำคู่มือรูปภาพขนาดใหญ่ (A4) เพื่อให้อ่านง่าย 2. ขั้นดำเนินการ (Do) แบ่งกิจกรรมเป็น 3 ระยะ เพื่อให้เกิดการเรียนรู้อย่างเป็นระบบ: • ระยะที่ 1: กิจกรรมคัดกรองและประเมิน (Check-in) • ทำการคัดกรองสุขภาพเบื้องต้น (วัดความดัน, BMI) • ทดสอบสมรรถภาพทางกายก่อนเริ่มโครงการ (Pre-test) เช่น ท่าลุก-นั่งจากเก้าอี้ 30 วินาที และความคล่องแคล่วในการทรงตัว เพื่อจัดกลุ่มระดับแรงต้านของยางยืดให้เหมาะสมกับแต่ละบุคคล • ระยะที่ 2: อบรมเชิงปฏิบัติการ "ยืดเหยียดบาโงยซือญาตี" • วิทยากรบรรยายความรู้เรื่องภาวะมวลกล้ามเนื้อน้อยและการป้องกันการล้ม • ฝึกปฏิบัติการใช้ยางยืดบริหารร่างกาย 10 ท่าหลัก (เน้นกล้ามเนื้อแขน อก ไหล่ และกล้ามเนื้อต้นขาที่ช่วยในการเดิน) โดยมีผู้ช่วยวิทยากรดูแลอย่างใกล้ชิด • ระยะที่ 3: กิจกรรมเสริมสร้างความต่อเนื่อง (Group Exercise) • บรรจุ "ชั่วโมงยางยืดสร้างสุข" เข้าไปในกิจกรรมของโรงเรียนผู้สูงอายุทุกสัปดาห์ • ใช้สื่อวิดีโอสาธิตประกอบเพลงเพื่อสร้างความสนุกสนาน และกระตุ้นให้นักเรียนนำยางยืดไปฝึกต่อที่บ้านเป็นประจำ (Home Program) 3. ขั้นติดตามและประเมินผล (Check) • ประเมินผลสัมฤทธิ์: เมื่อครบกำหนดโครงการ (เช่น 1-3 เดือน) ทำการทดสอบสมรรถภาพทางกายซ้ำ (Post-test) เพื่อเปรียบเทียบค่าความแข็งแรงและการทรงตัว • ติดตามพฤติกรรม: สุ่มตรวจเยี่ยมบ้านหรือสอบถามผ่านกลุ่มไลน์โรงเรียน เพื่อยืนยันว่าผู้สูงอายุมีการใช้งานอุปกรณ์อย่างต่อเนื่องและถูกวิธี

ตัวชี้วัดความสำเร็จ (KPIs) 1. นักเรียนผู้สูงอายุร้อยละ 80 มีทักษะการใช้อุปกรณ์ยางยืดในระดับ "ดี" 2. ผลการทดสอบสมรรถภาพทางกาย (Post-test) มีค่าเฉลี่ยดีกว่าก่อนเริ่มโครงการอย่างน้อยร้อยละ 20 3. นักเรียนผู้สูงอายุมีความพึงพอใจต่อกิจกรรมในระดับ "มากที่สุด" 7. ผลที่คาดว่าจะได้รับ 1. ผู้สูงอายุมีกล้ามเนื้อที่แข็งแรงขึ้น ลดความเสี่ยงต่อการพลัดตกหกล้มและการเกิดอุบัติเหตุในบ้าน 2. โรงเรียนผู้สูงอายุบาโงยซือญาตีมีอุปกรณ์และสื่อการสอนที่เป็นนวัตกรรมพร้อมใช้งานต่อเนื่อง 3. เกิดสังคมแห่งการเรียนรู้และการดูแลสุขภาพตนเองในกลุ่มผู้สูงอายุตำบลบาโงย