โครงการส่งเสริมพฤติกรรม 3 อ.ในแกนนำสุขภาพที่เป็นกลุ่มเสี่ยง มีดัชนีมวลกายเกินเพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อน
โครงการ
" โครงการส่งเสริมพฤติกรรม 3 อ.ในแกนนำสุขภาพที่เป็นกลุ่มเสี่ยง มีดัชนีมวลกายเกินเพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อน "
ต.พญาขัน อ.เมืองพัทลุง จ.พัทลุง
หัวหน้าโครงการ
นางชะอ้น ส่งแก้ว
กันยายน 2569
ที่อยู่ ต.พญาขัน อ.เมืองพัทลุง จ.พัทลุง จังหวัด พัทลุง
รหัสโครงการ 69-L3359-1-9
ระยะเวลาดำเนินงาน ตั้งแต่ 1 มีนาคม 2569 ถึง 30 กันยายน 2569
กิตติกรรมประกาศ
"โครงการส่งเสริมพฤติกรรม 3 อ.ในแกนนำสุขภาพที่เป็นกลุ่มเสี่ยง มีดัชนีมวลกายเกินเพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อน จังหวัดพัทลุง" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ต.พญาขัน อ.เมืองพัทลุง จ.พัทลุง
คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลตำบลพญาขัน ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป
คณะทำงานโครงการ
โครงการส่งเสริมพฤติกรรม 3 อ.ในแกนนำสุขภาพที่เป็นกลุ่มเสี่ยง มีดัชนีมวลกายเกินเพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อน
บทคัดย่อ
โครงการ " โครงการส่งเสริมพฤติกรรม 3 อ.ในแกนนำสุขภาพที่เป็นกลุ่มเสี่ยง มีดัชนีมวลกายเกินเพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อน " ดำเนินการในพื้นที่ ต.พญาขัน อ.เมืองพัทลุง จ.พัทลุง รหัสโครงการ 69-L3359-1-9 ระยะเวลาการดำเนินงาน 1 มีนาคม 2569 - 30 กันยายน 2569 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 23,090.00 บาท จาก กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลตำบลพญาขัน เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้
โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ
หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"
สารบัญ
| กิตติกรรมประกาศ | » |
| บทคัดย่อ | » |
| ความเป็นมา/หลักการเหตุผล | » |
| วัตถุประสงค์โครงการ | » |
| กิจกรรม/การดำเนินงาน | » |
| กลุ่มเป้าหมาย | » |
| ผลลัพธ์ที่ได้ | » |
| การประเมินผล | » |
| ปัญหาและอุปสรรค | » |
| ข้อเสนอแนะ | » |
| เอกสารประกอบอื่นๆ | » |
ความเป็นมา/หลักการเหตุผล
หลักการและเหตุผล (ระบุที่มาของการทำโครงการ) โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ส่วนใหญ่เกิดจากภาวะพฤติกรรมสุขภาพที่ไม่เหมาะสมเป็นปัจจัยหลัก ส่งผลให้เกิดภาวะอ้วนหรือดัชนีมวลกายเกินหรือมีค่า BMI > 23 Kg/m2 ซึ่งการมีภาวะมวลกายเกินจะเป็นภาพลักษณ์ที่เห็นได้ชัดเจน ซึ่งสาเหตุของการมีภาวะมวลกายเกินสามารถจัดการและแก้ไขได้ด้วยตนเองหากมีความรู้และตั้งใจในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมให้มีความเหมาะสม ภาวะอ้วนหรือมวลกายเกินเป็นผลจากการมีพฤติกรรมสุขภาพไม่เหมาะสม ส่วนใหญ่เกิดในกลุ่มผู้ใหญ่ จากการสำรวจตรวจสุขภาพแห่งชาติครั้งที่ 6 (พ.ศ. 2562-2563) พบว่า ร้อยละ 42 ของผู้ใหญ่ชาวไทยมีภาวะอ้วน ข้อมูลจาก World Obesity Federation ส่งผลต่อการใช้ชีวิตประจำวัน จากการเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตในยุคปัจจุบันที่มีสิ่งอำนวยความสะดวกต่างๆมากมายเข้ามาในการดำเนินชีวิต รวมทั้ง แหล่งอาหารประเภทฟาสต์ฟูด สามารถหาได้ง่ายและราคาไม่แพง จึงเป็นที่นิยมของบุคคลทั่วไป ทำให้ประชาชนละเลยการใส่ใจดูแลสุขภาพ จนมีความเสี่ยงมากต่อการเกิดโรคเรื้อรัง เช่น เบาหวาน โรคหัวใจและหลอดเลือด หอบหืด รวมทั้งโรคมะเร็ง เนื่องจากบริโภคอาหารที่มีไขมันอิ่มตัวสูง หวาน มัน เค็มและมีพลังงานสูง การดำรงชีวิตที่ขาดการออกกำลังกายและความเครียดในการเปลี่ยนแปลงของวิถีชีวิตส่งผลทำให้เกิดภาวะน้ำหนักเกินเกณฑ์มาตรฐานซึ่งเป็นสาเหตุการป่วย และเสียชีวิตก่อนวัยอันควร จากการคัดกรองภาวะสุขภาพประจำปีของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านควนถบ กลุ่มที่มีภาวะมวลกายเกินในแต่ละปีมีจำนวนมาก และมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นทุกปี ข้อมูลย้อนหลัง 3 ปี พ.ศ 2566-2568 มีจำนวน 42, 50 และ 54 ผู้จัดทำโครงการเห็นถึงความสำคัญของการมีภาวะมวลกายเกิน จะก่อให้เกิดภาวะแทรกซ้อนต่างๆตามมา ดังนั้นจึงได้จัดทำโครงการครั้งนี้ขึ้น โดยกลวิธีสร้างบุคคลากรเพื่อให้เป็นแกนนำที่สามารถออกให้บริการได้อย่างมีประสิทธิภาพเพิ่มขึ้นจึงได้จัดทำโครงการส่งเสริมพฤติกรรม ๓ อ. ในกลุ่มเสี่ยงบุคลากรสาธารณสุขที่มีมวลกายเกินเพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อน ของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลควนถบ ประกอบด้วยกลุ่มเสี่ยงที่เป็นบุคลากรสาธารณสุข เจ้าหน้าที่สาธารณสุข จำนวน 5 คน และอาสาสมัครสาธารณสุขในเขตพื้นที่รับผิดชอบ จำนวน 25 คน ที่มีมวลกายเกินที่สมัครใจเข้าร่วมโครงการครั้งนี้จำนวน 30 คน จากการทบทวนข้อมูลเวชระเบียนกลุ่มเป้าหมายดังกล่าวพบว่าชอบรับประทานอาหารที่หาได้ง่าย เน้นแป้ง ในแต่ละวัน และรับประทานอาหารไม่ครบทุกหมวดหมู่ บริโภคอาหารที่มีกากใยน้อย อาหารพลังงานสูง ไขมัน น้ำตาล และโซเดียมมากเกินไป เช่นเดียวกับการออกกำลังกายเพราะคิดว่าเหนื่อยมาแล้วกับการทำงานในอาชีพ ร้อยละ 60 และยังมีความเครียดกับเศรษฐกิจที่เป็นอยู่ในยุคปัจจุบันร้อยละ 30 จนทำให้มีภาวะดัชนีมวลกายเกิน หากปล่อยปัญหาดังกล่าวจะส่งผลให้กลุ่มเสี่ยงที่มีมวลกายเกิน เกิดเป็นโรคของระบบการเผาผลาญที่ผิดปกติตามมาได้ เช่น โรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูงตามมาได้ ดังนั้นผู้ขอรับการประเมินมีความสนใจที่จะศึกษาโดยนำหลัก 3 อ. ไปใช้ในกลุ่มวัยดังกล่าวเพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรมให้ถูกต้องจะป้องกันการเกิดโรคในภายภาคหน้าได้ ส่งผลให้เกิดสุขภาพที่ดีตามมา
วัตถุประสงค์โครงการ
- เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายมีความรู้ ในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพให้มีความเหมาะสมกับตนเอง โดยใช้หลัก 3 อ.
- เพื่อลดภาวะแทรกซ้อน ที่จะส่งผลให้เกิดโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง และโรคไขมันในเลือดได้
- เป้าหมาย : กลุ่มเป้าหมายสามารถปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพโดยใช้หลัก 3 อ. เพื่อป้องกันการเกิดภาวะแทรกซ้อนได้ วัตถุประสงค์ : 1.เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่มีความเหมาะสมกับตนเองได้ 2.เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายมีค่าดัชนีมวลกาย, เส้นรอบเอว และค่าคลอเรสเตอรอลและไตรกลีเซอไรด์อยู่ในเกณฑ์ปกติ
กิจกรรม/การดำเนินงาน
- 1. ขั้นการวินิจฉัยและวางแผน เป็นการวิเคราะห์ปัญหา
- ขั้นดำเนินการและประเมินผล
- 1.1 การคัดกรองภาวะสุขภาพประจำปีกลุ่มเสี่ยงมีภาวะดัชนีมวลกายเกิน 23 1.2 ประเมินภาวะสุขภาพรายบุคล 1.3 แจกคู่มือ 3 อ.
- สร้างความรู้ ทัศนคติ สร้างเสริมกำลังใจ สร้างเสริมความรู้
กลุ่มเป้าหมาย
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้ | |
|---|---|---|
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | ||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | ||
| กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน | ||
| กลุ่มวัยทำงาน | ||
| กลุ่มผู้สูงอายุ | ||
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | ||
| กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด | ||
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | ||
| กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | 30 | |
| สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)] |
ผลที่คาดว่าจะได้รับ
- กลุ่มเป้าหมายวัยผู้ใหญ่ที่มีค่าดัชนีมวลกาย > 23 Kg/m2 ได้รับการส่งเสริมพฤติกรรมการบริโภคอาหาร การออกกำลังกาย และการควบคุมอารมณ์ และสามารถนำไปปฏิบัติต่อไปได้
- กลุ่มเป้าหมายมีรอบเอวและดัชนีมวลกายปกติ
- นำแนวทางในการส่งเสริมโดยใช้ 3อ. ไปใช้ในกลุ่มต่างๆที่มีปัญหาด้านดัชนีมวลกายเกินได้
- ทำให้เกิดองค์ความรู้ในการส่งเสริม ดูแลการควบคุมให้มีดัชนีมวลกายปกติเพื่อลดความเสี่ยงต่อการเกิดโรค NCD ได้
- ผลกระทบเชิงระบบบริการสุขภาพ มีรูปแบบจัดการน้ำหนักที่มีประสิทธิภาพ ชุมชน มีแบบอย่างและผู้นำด้านสุขภาพ สังคม มีวัฒนธรรมสุขภาพที่ดีขึ้น
- การป้องกันโรคแทรกซ้อน ลดความเสี่ยงโรค NCDs เช่น เบาหวาน ความดัน ไขมันสูง ป้องกันโรคข้อเสื่อม จากน้ำหนักตัวเกิน ลดโอกาสเกิดโรคหลอดเลือดสมองและหัวใจ
ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน
| วัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ ผลลัพธ์และตัวชี้วัดผลลัพธ์** กิจกรรมของโครงการ | ผลผลิต* | |
|---|---|---|
| ผลผลิตที่ตั้งไว้ | ผลผลิตที่เกิดขึ้นจริง | |
* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น
ส่วนที่ 2 ประเมินความพึงพอใจต่อความสำเร็จและปัญหาอุปสรรคในการดำเนินโครงการในภาพรวม
ผลการดำเนินโครงการ
สรุปผลการดำเนินโครงการ
ผลการดำเนินโครงการ/กิจกรรม:
บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
บรรลุตามวัตถุประสงค์บางส่วนของโครงการ
ไม่บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
ผลผลิตโครงการ
| วัตถุประสงค์ | สถานการณ์ | เป้าหมาย | ผลผลิต | อธิบาย | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายมีความรู้ ในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพให้มีความเหมาะสมกับตนเอง โดยใช้หลัก 3 อ. ตัวชี้วัด : กลุ่มเป้าหมาย จำนวน 30 คน ในเขตพื้นที่รับผิดชอบ รพ.สต. บ้านควนถบ ได้รับความรู้ในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ ได้อย่างเหมาะสมกับวิถีชีวิตของตนเองเพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนเพิ่มขึ้นมากกว่า ร้อยละ 85 |
|
|||
| 2 | เพื่อลดภาวะแทรกซ้อน ที่จะส่งผลให้เกิดโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง และโรคไขมันในเลือดได้ ตัวชี้วัด : กลุ่มเป้าหมายที่เป็นกลุ่มเสี่ยง จำนวน 30 คน ลดการเกิดภาวะแทรกซ้อนได้ ร้อยละ 100 |
|
|||
| 3 | เป้าหมาย : กลุ่มเป้าหมายสามารถปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพโดยใช้หลัก 3 อ. เพื่อป้องกันการเกิดภาวะแทรกซ้อนได้ วัตถุประสงค์ : 1.เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่มีความเหมาะสมกับตนเองได้ 2.เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายมีค่าดัชนีมวลกาย, เส้นรอบเอว และค่าคลอเรสเตอรอลและไตรกลีเซอไรด์อยู่ในเกณฑ์ปกติ ตัวชี้วัด : จำนวนการเกิดโรคแทรกซ้อนในกลุ่มเป้าหมายลดลงดังนี้ 1. จำนวนกลุ่มเสี่ยงมีค่าน้ำหนักลดลง มากกว่า ร้อยละ 10 ของน้ำหนักเดิม จำนวนมากว่าร้อยละ 70 2. เส้นรอบเอวลดลง อยู่ในเกณฑ์ปกติ ( ผู้หญิงน้อยกว่า 80 ซมและผู้ชายน้อยกว่า 90 ซม.) มากว่า ร้อยละ 50 3.จำนวนกลุ่มเสี่ยงมีค่าคลอเลสเตอรอลน้อยกว่า 200 mg , ไขมัน LDLน้อยกว่า 130 mg ไขมันHDL มากกว่า 50 mg ไตรกลีเซอไรด์ น้อยกว่า 150 เพิ่มขึ้นมากกว่าร้อยละ 50 |
|
ผู้เข้าร่วมโครงการ
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) | |
|---|---|---|---|
| จำนวนกลุ่มเป้าหมายทั้งหมด | 30 | ||
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) | |
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | |||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | - | ||
| กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน | - | ||
| กลุ่มวัยทำงาน | - | ||
| กลุ่มผู้สูงอายุ | - | ||
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | |||
| กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด | - | ||
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | - | ||
| กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ | - | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | 30 | ||
| สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)] | - |
บทคัดย่อ*
โครงการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายมีความรู้ ในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพให้มีความเหมาะสมกับตนเอง โดยใช้หลัก 3 อ. (2) เพื่อลดภาวะแทรกซ้อน ที่จะส่งผลให้เกิดโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง และโรคไขมันในเลือดได้ (3) เป้าหมาย : กลุ่มเป้าหมายสามารถปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพโดยใช้หลัก 3 อ. เพื่อป้องกันการเกิดภาวะแทรกซ้อนได้ วัตถุประสงค์ : 1.เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่มีความเหมาะสมกับตนเองได้ 2.เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายมีค่าดัชนีมวลกาย, เส้นรอบเอว และค่าคลอเรสเตอรอลและไตรกลีเซอไรด์อยู่ในเกณฑ์ปกติ
ผลการดำเนินงานที่สำคัญ ได้แก่ (1) 1. ขั้นการวินิจฉัยและวางแผน เป็นการวิเคราะห์ปัญหา (2) ขั้นดำเนินการและประเมินผล (3) 1.1 การคัดกรองภาวะสุขภาพประจำปีกลุ่มเสี่ยงมีภาวะดัชนีมวลกายเกิน 23 1.2 ประเมินภาวะสุขภาพรายบุคล 1.3 แจกคู่มือ 3 อ. (4) สร้างความรู้ ทัศนคติ สร้างเสริมกำลังใจ สร้างเสริมความรู้
ข้อเสนอแนะ ได้แก่ (1) ...
หมายเหตุ *
ปัญหาอุปสรรคและข้อเสนอแนะ