โครงการส่งเสริมการใช้ยาอย่างสมเหตุผล (RDU) ปี 2569
โครงการ
" โครงการส่งเสริมการใช้ยาอย่างสมเหตุผล (RDU) ปี 2569 "
ต.ตาเซะ อ.เมืองยะลา จ.ยะลา
หัวหน้าโครงการ
ผู้อำนวยการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านวังกระ
สิงหาคม 2569
ที่อยู่ ต.ตาเซะ อ.เมืองยะลา จ.ยะลา จังหวัด ยะลา
รหัสโครงการ
ระยะเวลาดำเนินงาน ตั้งแต่ 1 กุมภาพันธ์ 2569 ถึง 31 สิงหาคม 2569
กิตติกรรมประกาศ
"โครงการส่งเสริมการใช้ยาอย่างสมเหตุผล (RDU) ปี 2569 จังหวัดยะลา" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ต.ตาเซะ อ.เมืองยะลา จ.ยะลา
คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล อบต.ตาเซะ ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป
คณะทำงานโครงการ
โครงการส่งเสริมการใช้ยาอย่างสมเหตุผล (RDU) ปี 2569
บทคัดย่อ
โครงการ " โครงการส่งเสริมการใช้ยาอย่างสมเหตุผล (RDU) ปี 2569 " ดำเนินการในพื้นที่ ต.ตาเซะ อ.เมืองยะลา จ.ยะลา รหัสโครงการ ระยะเวลาการดำเนินงาน 1 กุมภาพันธ์ 2569 - 31 สิงหาคม 2569 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 13,500.00 บาท จาก กองทุนสุขภาพตำบล อบต.ตาเซะ เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้
โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ
หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"
สารบัญ
| กิตติกรรมประกาศ | » |
| บทคัดย่อ | » |
| ความเป็นมา/หลักการเหตุผล | » |
| วัตถุประสงค์โครงการ | » |
| กิจกรรม/การดำเนินงาน | » |
| กลุ่มเป้าหมาย | » |
| ผลลัพธ์ที่ได้ | » |
| การประเมินผล | » |
| ปัญหาและอุปสรรค | » |
| ข้อเสนอแนะ | » |
| เอกสารประกอบอื่นๆ | » |
ความเป็นมา/หลักการเหตุผล
การใช้ยาอย่างสมเหตุผล หมายถึง การใช้ยาโดยมีข้อบ่งชี้ มีประสิทธิผลจริง สนับสนุนด้วยหลักฐานที่เชื่อถือได้ มีราคาเหมาะสม ลดต้นทุนยาที่สั่งเกินความจำเป็น คำนึงถึงปัญหาเชื้อดื้อยา ใช้ยาในกรอบบัญชียาอย่างเป็นขั้นตอน (คู่มือการใช้ยาอย่างสมเหตุผลตามบัญชียาหลักแห่งชาติ) จากการสำรวจสถานการณ์การใช้ยาในชุมชนหมู่2 และ หมู่4 ตำบลตาเซะ ปี 2568 พบว่า ประชาชนยังมีพฤติกรรมผิดๆในการหาซื้อยาปฏิชีวนะใช้เองจากร้านขายยา หรือมีการเรียกร้องขอใช้ยาปฏิชีวนะจากเจ้าหน้าที่ผู้สั่งจ่ายยาใน รพสต.บ่อยๆ ในโครงการส่งเสริมการใช้ยาอย่างสมเหตุผล ซึ่งได้กำหนดให้เป็นการพัฒนาระบบบริการสาขาส่งเสริมการใช้ยาอย่างสมเหตุผล(Rational Drug use : RDU) ใน หน่วยบริการปฐมภูมิและโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพระดับตำบล (รพ.สต.) ได้กำหนดแนวทาง เครื่องมือและตัวชี้วัด เพื่อให้มีการดำเนินการในสถานพยาบาลที่เป็นรูปธรรมชัดเจนเกิดความตระหนักถึงปัญหาการใช้ยา และมีการบริหารจัดการด้านยาอย่างเหมาะสมเป็นมาตรฐานเดียวกัน ในระดับโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านวังกระ มีกรอบบัญชียาที่เน้นการใช้ยาตามบัญชียาหลักแห่งชาติ ส่งเสริมการใช้ยาอย่างเป็นขั้นตอน นอกจากนี้ จุดเน้นการใช้ยาอย่างสมเหตุผลในระดับ รพสต. คือ เน้นการสั่งใช้ยาปฏิชีวนะอย่างรับผิดชอบโดยเฉพาะใน ๒ กลุ่มโรคคือ โรคติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนบนและหลอดลมอักเสบเฉียบพลัน (RI) และโรคอุจจาระร่วงเฉียบพลัน (Acute diarrhea : AD) โดยมีเป้าหมาย คือ ใช้ยาปฏิชีวนะน้อยสุดเท่าที่จำเป็น, อัตราใช้ยาปฏิชีวนะไม่มากกว่าเกณฑ์ที่กำหนด คือ ≤ ร้อยละ 20 (จากข้อมูลการใช้ยาปฏิชีวนะของ รพ.สต.บ้านวังกระ ปีงบประมาณ 2568 พบว่า อัตราใช้ยาปฏิชีวนะในกลุ่มโรค RI รพสต.อยู่ที่ร้อยละ 5.77 ส่วนโรคอุจจาระร่วงเฉียบพลันอัตราใช้ยาปฏิชีวนะเฉลี่ยอยู่ที่ร้อยละ 8.70 ซึ่งก็ผ่านเกณฑ์มาตรฐานการใช้ยาสมเหตุสมผล แต่ก็มีเป้าหมายที่ซื้อยามารับประทานเองจากร้านขายยาหรือคลินิก โดยกลุ่มประชาชนเอง จากการสำรวจและซักถาม ประชาชน 50 คน ที่ป่วยด้วยโรคติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนบนและหลอดลมอักเสบเฉียบพลัน,โรคอุจจาระร่วงเฉียบพลัน ซื้อยาปฏิชีวนะมารับประทานเองจำนวน 24 คน คิดเป็นร้อยละ 48 ด้วยความคิดเดิมๆที่ต้องรับประทานยาปฏิชีวนะแล้วหาย จากโรคซึ่งเป้าหมายเหล่านี้ เป็นผลให้เกิดความไม่ปลอดภัยต่อผู้ใช้ยา ดังนั้นโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านวังกระ จึงได้จัดทำโครงการส่งเสริมการใช้ยาอย่างสมเหตผล (RDU) เพื่อให้ประชาชนตระหนักถึงการใช้ยาอย่างสมเหตุสมผลเพราะที่สำคัญในการใช้ยาปฏิชีวนะอย่างรับผิดชอบ ได้แก่ ชะลอการดื้อยาปฏิชีวนะของเชื้อแบคทีเรีย, ลดค่าใช้จ่ายยาปฏิชีวนะ, ลดความเสี่ยงต่อพิษและผลข้างเคียงของยาปฏิชีวนะ, สร้างวัฒนธรรมใหม่ของการใช้ยาปฏิชีวนะอย่างรับผิดชอบในกลุ่มประชาชนต่อไป
วัตถุประสงค์โครงการ
- เพื่อให้ประชาชนมีความรู้ความเข้าใจในการใช้ยาอย่างสมเหตุผล
- เพื่อส่งเสริมประชาชนไม่ซื้อยาปฏิชีวนะมารับประทานเอง
กิจกรรม/การดำเนินงาน
กลุ่มเป้าหมาย
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้ | |
|---|---|---|
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | ||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | ||
| กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน | ||
| กลุ่มวัยทำงาน | 100 | |
| กลุ่มผู้สูงอายุ | ||
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | ||
| กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด | ||
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | ||
| กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | ||
| สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)] |
ผลที่คาดว่าจะได้รับ
1.ประชาชนซื้อยาปฏิชีวนะมารับประทานเอง ≤ ร้อยละ 20
ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน
| วัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ ผลลัพธ์และตัวชี้วัดผลลัพธ์** กิจกรรมของโครงการ | ผลผลิต* | |
|---|---|---|
| ผลผลิตที่ตั้งไว้ | ผลผลิตที่เกิดขึ้นจริง | |
* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น
ส่วนที่ 2 ประเมินความพึงพอใจต่อความสำเร็จและปัญหาอุปสรรคในการดำเนินโครงการในภาพรวม
ผลการดำเนินโครงการ
สรุปผลการดำเนินโครงการ
ผลการดำเนินโครงการ/กิจกรรม:
บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
บรรลุตามวัตถุประสงค์บางส่วนของโครงการ
ไม่บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
ผลผลิตโครงการ
| วัตถุประสงค์ | สถานการณ์ | เป้าหมาย | ผลผลิต | อธิบาย | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | เพื่อให้ประชาชนมีความรู้ความเข้าใจในการใช้ยาอย่างสมเหตุผล ตัวชี้วัด : ร้อยละ 80 ประชาชนมีความรู้ความเข้าใจในการใช้ยาอย่างสมเหตุผล |
|
|||
| 2 | เพื่อส่งเสริมประชาชนไม่ซื้อยาปฏิชีวนะมารับประทานเอง ตัวชี้วัด : ร้อยละ 80 ประชาชนไม่ซื้อยาปฏิชีวนะมารับประทานเอง |
|
ผู้เข้าร่วมโครงการ
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) | |
|---|---|---|---|
| จำนวนกลุ่มเป้าหมายทั้งหมด | 100 | ||
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) | |
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | |||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | - | ||
| กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน | - | ||
| กลุ่มวัยทำงาน | 100 | ||
| กลุ่มผู้สูงอายุ | - | ||
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | |||
| กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด | - | ||
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | - | ||
| กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ | - | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | - | ||
| สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)] | - |
บทคัดย่อ*
โครงการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) เพื่อให้ประชาชนมีความรู้ความเข้าใจในการใช้ยาอย่างสมเหตุผล (2) เพื่อส่งเสริมประชาชนไม่ซื้อยาปฏิชีวนะมารับประทานเอง
ผลการดำเนินงานที่สำคัญ ได้แก่
ข้อเสนอแนะ ได้แก่ (1) ...
หมายเหตุ *
ปัญหาอุปสรรคและข้อเสนอแนะ