กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

กิตติกรรมประกาศ

"โครงการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงวัย สร้างสุข ต้านเศร้า ตำบลนิคมพัฒนา จังหวัดสตูล" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ต.นิคมพัฒนา อ.มะนัง จ.สตูล

คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล อบต.นิคมพัฒนา ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป

คณะทำงานโครงการ
โครงการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงวัย สร้างสุข ต้านเศร้า ตำบลนิคมพัฒนา

บทคัดย่อ

โครงการ " โครงการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงวัย สร้างสุข ต้านเศร้า ตำบลนิคมพัฒนา " ดำเนินการในพื้นที่ ต.นิคมพัฒนา อ.มะนัง จ.สตูล รหัสโครงการ L5296-2569-03-06 ระยะเวลาการดำเนินงาน 1 กุมภาพันธ์ 2569 - 30 กันยายน 2569 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 80,100.00 บาท จาก กองทุนสุขภาพตำบล อบต.นิคมพัฒนา เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้

โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ

หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"

สารบัญ

ความเป็นมา/หลักการเหตุผล

ผู้สูงอายุเป็นบุคคล ที่มีช่วงวัยสูงที่สุดในครอบครัว เป็นผู้ที่มีประสบการณ์ เป็นผู้ถ่ายทอด ความสามารถ ประเพณี วัฒนธรรม และค้ำจุนจิตใจให้แก่บุคคลในครอบครัว ชุมชน สังคม ได้อย่างต่อเนื่อง มาโดยตลอด แต่ผู้สูงอายุที่เจ็บป่วยจะสูญเสียความสามารถในการประกอบกิจวัตรประจำวัน ผู้สูงอายุบางคน ต้องอาศัยญาติ และครอบครัวคอยดูแล เกิดจากกระบวนการสูงวัย และโรคภัยต่างๆ มากมาย ทำให้เกิด ปัญหาทั้งด้านสุขภาพกาย สุขภาพจิต เศรษฐกิจ สังคม ปัญหาเกี่ยวกับครอบครัว ปัญหาความเปลี่ยนแปลง ทางสังคม ผู้สูงอายุเป็นกลุ่มที่ใช้บริการทางสุขภาพสูงกว่าวัยอื่นๆ และต้องใช้จ่ายงบประมาณของประเทศ ใน การรักษาพยาบาลสูง การได้รับความรู้ด้านสุขภาพ และการออกกำลังกายอย่างต่อเนื่องและสม่ำเสมอจะ สามารถป้องกันและแก้ไขภาวะที่ผิดปกติที่เกิดขึ้น โดยเฉพาะโรคหัวใจและหลอดเลือด โรคระบบกล้ามเนื้อ และกระดูก สภาพปัญหาสุขภาพร่างกาย รวมทั้งปัญหาสุขภาพจิต ช่วยให้อายุยืนยาวขึ้น และมีสุขภาพที่ แข็งแรงสมบูรณ์ อย่างไรก็ตามการมารับความรู้ในโรงเรียนผู้สูงอายุ พร้อมกับการออกกำลังกายอย่าง สม่ำเสมอ ตรงกับความต้องการของร่างกาย รวมถึงในเรื่องของโภชนาการสำหรับผู้สูงอายุ สามารถแก้ไข ปัญหาสุขภาพกายและสุขภาพจิตของผู้สูงอายุได้ ดังนั้นการมีเวลาให้ผู้สูงอายุได้มีโอกาสพบกันภายใต้ มาตรการป้องกันที่ปลอดภัย เรื่องรับฟังความรู้เรื่องสุขภาพและส่งเสริมการออกกำลังกาย การสร้างพลังกาย พลังใจจึงเป็นเรื่องที่จำเป็นและสำคัญ
ปี 2568 ผู้สูงอายุในพื้นที่ เขตตำบลนิคมพัฒนา อำเภอมะนัง จังหวัดสตูล มีทั้งหมด 1,114
คน โดยแบ่งเป็นช่วงอายุ มีจำนวนผู้สูงอายุมี 60-69 ปี จำนวน 665 คน ,อายุ 70-79 ปี จำนวน 298 คน ,อายุ
80-89 ปี จำนวน 120 คน ,อายุ 90 -99 ปี จำนวน 28 คน และอายุ 100 ปี ขึ้นไป จำนวน 3 คน และจาก ผลการประเมินความสามารถในการปฏิบัติกิจวัตรประจำวัน (ADL) เพื่อแยกประเภทของกลุ่มผู้สูงอายุ พบว่า
เป็นผู้สูงอายุกลุ่มติดสังคม (ช่วยเหลือตัวเองได้ดี ) จำนวน 1,050 คน คิดเป็นร้อยละ 94.25 กลุ่มติดบ้าน
(ช่วยเหลือตัวเองได้บ้าง) จำนวน 59 คน คิดเป็นร้อยละ 5.30 และกลุ่มติดเตียง จำนวน 5 คน คิดเป็นร้อยละ
0.45 อย่างไรก็ตามทางพื้นที่และภาคีเครือข่าย บริหารจัดการการดูแลกลุ่มติดบ้านและติดเตียงด้วยระบบ การดูแลผู้สูงอายุระยะยาวและผู้ที่มีภาวะพึ่งพิง โดยการขับเคลื่อนของศูนย์พัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุและผู้ ที่มีภาวะพึ่งพิงตำบลนิคมพัฒนา ส่วนในกลุ่มติดสังคม ซึ่งเป็นกลุ่มใหญ่ ที่มีจำนวนผู้สูงอายุมากกว่ากลุ่มที่มี ภาวะพึ่งพิง จำเป็นที่จะต้องได้รับการส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิต เพิ่มพูนความรู้
ทักษะชีวิตที่จำเป็น ตลอดจนเปิดโอกาสให้ผู้สูงอายุได้แสดงศักยภาพ โดยการถ่ายทอดภูมิความรู้
ประสบการณ์ที่สั่งสมแก่บุคคลอื่น เพื่อสืบสานภูมิปัญญาให้คงคุณค่ากับชุมชน การรวมกลุ่มจัดกิจกรรม สำหรับสูงอายุ จึงไม่ได้เป็นแค่เพียงเพื่อการรวมกลุ่มพบปะพูดคุยกันเท่านั้น แต่ยังจำเป็นต้องมีกิจกรรมที่ อไป
หลากหลายตามความต้องการของผู้สูงอายุ และขยายกิจกรรมจากที่มีการดำเนินการอยู่แล้ว ยังมีการพัฒนา ต่อๆไป เพื่อยืดส่งเสริมสุขภาพ และยืดระยะเวลาการเจ็บป่วย หรือการเกิดภาวะแทรกซ้อน ของผู้สูงอายุ ต่อไป

จากข้อมูลตำบลนิคมพัฒนาเข้าสู่สังคมสูงวัยอย่างชัดเจน ผู้สูงอายุจำนวนมากมีปัจจัยเสี่ยง ต่อโรคเรื้อรัง ภาวะซึมเศร้า ความโดดเดี่ยว การเคลื่อนไหวลดลง และการพึ่งพิงเพิ่มขึ้น ซึ่งส่งผลต่อคุณภาพ ชีวิต ค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพ และภาระผู้ดูแลในครัวเรือน ปัญหาสำคัญของงานผู ้สูงอายุในชุมชน “มักไม่ได้อยู่ ที่ความรู้เพียงอย่างเดียว” แต่เป็นเรื่อง ระบบสนับสนุน ได้แก่ ยังขาด “แกนนำ/คณะทำงาน” ที่ทำงาน ต่อเนื่องเป็นระบบ การมีกิจกรรมกลุ่มยังไม่สม่ำเสมอ ผู้สูงอายุบางส่วน “ไม่กล้าออกจากบ้าน/ไม่เห็นคุณค่า/ ไม่มีเพื่อนชวน” การติดตามการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมยังไม่เป็นรูปธรรม (ไม่มีเครื่องมือ/ตารางติดตาม/ เป้าหมายรายบุคคล) สภาพแวดล้อมทางกายภาพและสังคมบางจุดยังไม่เอื ้อต่อการทำกิจกรรม (พื้นที่ไม่ พร้อม/อุปกรณ์ไม่พอ/ไม่มีรูปแบบกิจกรรมที่สนุกและเหมาะกับวัย) ภาวะซึมเศร้าในผู้สูงอายุหลายครั้ง
“ถูกซ่อน” ทำให้ไม่ได้รับการคัดกรองและการช่วยเหลือเร็ว
ศูนย์พัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุและผู้ที ่มีภาวะพึ่งพิงตำบลนิคมพัฒนาเล็งเห็นความสำคัญ ของการพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุเป็นอย่างมาก ซึ่งจะเห็นได้ว่าผู้สูงอายุเป็นวัยที่ผ่านการทำงานมาเป็น เวลายาวนาน แต่เมื่อก้าวมาสู่วัยชรานั้นคือว่าเป็นภาระหน้าที่ของครอบครัวและชุมชน และประเทศชาติ
ดังนั้นกลุ่มนี้ต้องได้รับการตอบแทนสนับสนุนให้มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น ในด้านปัจจัย 4 รวมไปถึงการเตรียม ความพร้อมของผู้สูงอายุ การป้องกัน ส่งเสริมและฟื้นฟูสุขภาพตนเอง เพื่อให้ผู้สูงอายุมีสุขภาพสมบูรณ์ทั้ง ร่างกาย จิตใจ อารมณ์ และสังคมสามารถดำรงอยู่ได้อย่างมีศักยภาพ ในการส่งเสริมสุขภาพตนเองนั้นหรือ การสนับสนุนให้มีการรวมกลุ่มในผู้สูงอายุได้มีการพบปะสังสรรค์และแลกเปลี่ยนความรู้ และช่วยเหลือกันใน ด้านสุขภาพอนามัย สันทนาการกับคนวัยเดียวกัน แบบกิจกรรมสร้างสุข ต้านเศร้า เชื่อมกิจกรรมทางกาย ใจ–สังคม พร้อมติดตามรายบุคคล และมีเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้เพื่อสรุปผลและขยายต่อยอดให้ยั่งยืน
สอดคล้องกับแนวทางการสร้างเสริมสุขภาพชุมชน และการดูแลผู้สูงอายุในระบบสุขภาพปฐมภูมิ

วัตถุประสงค์โครงการ

กิจกรรม/การดำเนินงาน

1. กิจกรรมที่ 1: จัดตั้งคณะทำงานส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุ “สร้างสุข ต้านเศร้า”
2. กิจกรรมที่ 2: อบรมเชิงปฏิบัติการพัฒนาศักยภาพคณะทำงานและผู้สูงอายุ “สร้างสุข ต้านเศร้า”
3. กิจกรรมที่ 3: ติดตามการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม
4. กิจกรรมที่ 4 : เวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้/สรุปบทเรียน (After Action Review: AAR)

กลุ่มเป้าหมาย

ผลที่คาดว่าจะได้รับ

8.1 ตำบลมีคณะทำงาน/แกนนำที่เข้มแข็ง ทำงานเป็นระบบและต่อเนื่อง
8.2 ผู้สูงอายุมีความรู้และทักษะดูแลสุขภาพกาย–ใจ–สังคมเพิ่มขึ้น และกล้าขอความช่วยเหลือเมื่อมี ความเสี่ยง
8.3 ผู้สูงอายุมีการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม เกิดเครือข่ายเพื่อน ลดความโดดเดี่ยว
8.4 เกิดระบบติดตามพฤติกรรมและการส่งต่อที่ชัดเจน ทำให้ช่วยเหลือได้เร็ว

ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน

* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น