กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

กิตติกรรมประกาศ

"โครงการป้องกันการคลอดก่อนกำหนด และการป้องกันการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น (ปกป้อง 2 วัย ห่วงใย 2 ช่วง) ตำบลนิคมพัฒนา ปีงบประมาณ 2569 จังหวัดสตูล" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ต.นิคมพัฒนา อ.มะนัง จ.สตูล

คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล อบต.นิคมพัฒนา ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป

คณะทำงานโครงการ
โครงการป้องกันการคลอดก่อนกำหนด และการป้องกันการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น (ปกป้อง 2 วัย ห่วงใย 2 ช่วง) ตำบลนิคมพัฒนา ปีงบประมาณ 2569

บทคัดย่อ

โครงการ " โครงการป้องกันการคลอดก่อนกำหนด และการป้องกันการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น (ปกป้อง 2 วัย ห่วงใย 2 ช่วง) ตำบลนิคมพัฒนา ปีงบประมาณ 2569 " ดำเนินการในพื้นที่ ต.นิคมพัฒนา อ.มะนัง จ.สตูล รหัสโครงการ L5296-2569-01-07 ระยะเวลาการดำเนินงาน 1 กุมภาพันธ์ 2569 - 30 กันยายน 2569 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 40,000.00 บาท จาก กองทุนสุขภาพตำบล อบต.นิคมพัฒนา เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้

โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ

หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"

สารบัญ

ความเป็นมา/หลักการเหตุผล

การตั้งครรภ์ในวัยรุ่นและการคลอดก่อนกำหนดเป็นปัญหาสาธารณสุขที่มีความเชื่อมโยงกัน อย่างเป็นระบบ และส่งผลกระทบต่อคุณภาพประชากรในระยะยาว ทั้งในมิติสุขภาพ เศรษฐกิจ และสังคม โดยเฉพาะในพื้นที่ระดับตำบลที่มีบริบทด้านโครงสร้างครอบครัว เศรษฐกิจ และโอกาสการเข้าถึงบริการ สุขภาพที่แตกต่างจากเขตเมือง การคลอดก่อนกำหนดไม่เพียงส่งผลต่อภาวะเจ็บป่วยและการเสียชีวิตของ ทารกเท่านั้น แต่ยังนำไปสู่ภาระค่าใช้จ่ายด้านการรักษาพยาบาลระยะยาว การดูแลทารกแรกเกิดน้ำหนักน้อย รวมถึงผลกระทบต่อพัฒนาการเด็กและคุณภาพชีวิตของครอบครัว ซึ่งสามารถป้องกันได้ หากมีระบบการฝาก ครรภ์เร็ว การคัดกรองปัจจัยเสี่ยงอย่างเป็นระบบ และการดูแลต่อเนื่องที่เหมาะสมกับบริบทพื้นที่ จากสถานการณ์ด้านอนามัยแม่และเด็กในตำบลนิคมพัฒนา พบว่าหญิงตั้งครรภ์บางส่วน ยังเข้ารับการฝากครรภ์ล่าช้า หรือฝากครรภ์หลังอายุครรภ์ 12 สัปดาห์ ส่งผลให้การคัดกรองปัจจัยเสี่ยงต่อ การคลอดก่อนกำหนด เช่น ภาวะโภชนาการไม่เหมาะสม ความเครียด ภาระงานหนัก ปัญหาครอบครัว และ พฤติกรรมสุขภาพ ไม่สามารถดำเนินการได้อย่างครบถ้วนตั้งแต่ระยะเริ่มต้นของการตั้งครรภ์ ขณะเดียวกัน หญิงตั้งครรภ์กลุ่มเสี่ยงสูงบางรายยังขาดระบบติดตามดูแลเชิงรุกแบบรายกรณีที่เชื่อมโยงระหว่างสถาน บริการสุขภาพ ครอบครัว และชุมชนอย่างเป็นรูปธรรม ในอีกด้านหนึ่ง สถานการณ์การตั้งครรภ์ในวัยรุ่น ยังคงเป็นปัญหาที่ต้องเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิด วัยรุ่นและเยาวชนในพื้นที่ยังมีช่องว่างด้านความรู้ เจตคติ และ ทักษะชีวิตเกี่ยวกับเพศวิถี การป้องกันการตั้งครรภ์ และการตัดสินใจอย่างรอบคอบ ประกอบกับข้อจำกัดด้าน การสื่อสารในครอบครัว และการเข้าถึงบริการคุมกำเนิดที่เป็นมิตร ทำให้เกิดความเสี่ยงต่อการตั้งครรภ์ไม่ พร้อม ซึ่งส่งผลกระทบต่อการศึกษา โอกาสทางอาชีพ และวงจรปัญหาทางสังคมในระยะยาว สถานการณ์ในเขตรับผิดชอบของสถานีอนามัยเฉลิมพระเกียรติ 60 พรรษา นวมินทราชินี นิคมพัฒนา หมู่ที่ 1 ,2 ,3 ,7 ,8 และ 9 ตำบลนิคมพัฒนา จากผลการดำเนินงานประเด็นสุขภาพอนามัย แม่และเด็กที่เกี่ยวข้องกับตัวชี้วัดคลอดก่อนกำหนดและตั้งครรภ์ในวัยรุ่น ข้อมูลจากระบบคลังข้อมูลด้าน การแพทย์และสุขภาพ HDC กระทรวงสาธารณสุข ปีงบประมาณ 2566-2568 จากการวิเคราะห์ข้อมูลในตาราง พบหญิงตั้งครรภ์จำนวนไม่น้อยยังขาดความรู้และทักษะใน การ เลือกอาหารที่เหมาะสมตามอายุครรภ์ ขาดการมีส่วนร่วมของสามีหรือครอบครัวในการดูแลหญิง ตั้งครรภ์ ส่งผลให้การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมโภชนาการทำได้ยาก ยังไม่มี “เวทีการเรียนรู้รูปแบบใหม่” ที่ทันสมัยและเชื่อมโยงข้อมูลจากระบบสุขภาพแบบมีส่วนร่วมอย่างต่อเนื่อง การพัฒนา “โรงเรียนพ่อแม่เชิง นวัตกรรม” ที่ผสานการเรียนรู้รายครอบครัว จึงเป็นแนวทางใหม่ที่มีศักยภาพสูงต่อการยกระดับคุณภาพชีวิต หญิงตั้งครรภ์และเด็กในชุมชน ซึ่งสอดคล้องกับหลักการของ “1,000 วันแรกของชีวิต” ที่องค์การอนามัยโลก (WHO) และ UNICEF ยืนยันว่าเป็น “หน้าต่างโอกาสทอง” ในการสร้างพื้นฐานสุขภาพที่ดีในระยะยาว จากบทเรียนการดำเนินงานด้านสุขภาพในพื้นที่ พบว่า การแก้ไขปัญหาดังกล่าวไม่สามารถ ดำเนินการแยกส่วนระหว่าง “แม่ตั้งครรภ์” และ “วัยรุ่น” ได้ แต่จำเป็นต้องใช้แนวคิดการป้องกันเชิงระบบ ตลอดช่วงวัย โดยเริ่มตั้งแต่การป้องกันการตั้งครรภ์ไม่พร้อมในวัยรุ่น ควบคู่กับการดูแลหญิงตั้งครรภ์ให้มี คุณภาพ ลดปัจจัยเสี่ยงตั้งแต่ระยะต้น เพื่อป้องกันการคลอดก่อนกำหนดอย่างยั่งยืนโครงการ “ปกป้องสองวัย ห่วงใยสองช่วง” จึงถูกออกแบบขึ้นเพื่อตอบโจทย์ปัญหาดังกล่าวอย่างตรงจุด โดยบูรณาการการทำงานของ ทีมสหวิชาชีพ สถานบริการสุขภาพ โรงเรียน ครอบครัว อสม. และชุมชน เน้นการพัฒนาศักยภาพบุคลากร การเสริมสร้างความรู้และทักษะให้กลุ่มเป้าหมาย การดูแลรายกรณีเสี่ยงสูง และการจัดการเรียนรู้ด้านเพศวิถี ศึกษาและทักษะชีวิตในกลุ่มวัยรุ่น ควบคู่กับการพัฒนากลไกการสื่อสาร ติดตาม และเฝ้าระวังผ่านระบบ ออนไลน์ในระดับตำบล การสนับสนุนงบประมาณจากกองทุนหลักประกันสุขภาพองค์การบริหารส่วนตำบล นิคมพัฒนา จะเป็นกลไกสำคัญในการเสริมความเข้มแข็งให้ระบบป้องกันปัญหาสุขภาพแม่และวัยรุ่นในพื้นที่ สามารถลดความสูญเสียที่ป้องกันได้ ลดภาระค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพในระยะยาว และสร้างรากฐานคุณภาพ ประชากรที่ดีให้กับตำบลนิคมพัฒนาอย่างยั่งยืน

วัตถุประสงค์โครงการ

1. เพื่อเพิ่มอัตราการฝากครรภ์ครั้งแรกก่อน 12 สัปดาห์ และการคัดกรองปัจจัยเสี่ยงต่อการ คลอดก่อนกำหนดอย่างครบถ้วนในหญิงตั้งครรภ์ตำบลนิคมพัฒนา
2. เพื่อลดความชุกของปัจจัยเสี่ยงสำคัญต่อการคลอดก่อนกำหนด ผ่านกิจกรรมสุขศึกษา การติดตามเยี่ยมบ้าน และการดูแลรายกรณี
3. เพื่อเพิ่มความรู้ เจตคติ และทักษะชีวิตด้านเพศวิถีเชิงบวก รวมถึงการเข้าถึงบริการ คุมกำเนิดที่เหมาะสมในกลุ่มวัยรุ่นและเยาวชน
4. เพื่อลดอัตราการตั้งครรภ์ในวัยรุ่นในพื้นที่ ด้วยมาตรการเชิงระบบที่ทำงานร่วมกับ ครอบครัว และคลินิกวัยรุ่น
5. เพื่อพัฒนากลไกการสื่อสาร การติดตาม และระบบเฝ้าระวังด้านอนามัยแม่และเด็กและ วัยรุ่นในระดับตำบล

กิจกรรม/การดำเนินงาน

1. กิจกรรมที่ 1 : การป้องกันการคลอดก่อนกำหนด เวิร์กช็อปทีมสหวิชาชีพ
2. การป้องกันการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น กิจกรรมการเรียนรู้เพศวิถีศึกษาอย่าง ครอบคลุม (Comprehensive Sexuality Education - CSE)

กลุ่มเป้าหมาย

ผลที่คาดว่าจะได้รับ

1 หญิงตั้งครรภ์เข้าถึงการฝากครรภ์เร็ว ได้รับการคัดกรองและดูแลกลุ่มเสี่ยงครบถ้วน ลดโอกาส การคลอดก่อนกำหนด 2 วัยรุ่นมีความรู้ ทักษะชีวิต และเข้าถึงบริการคุมกำเนิดอย่างปลอดภัย ลดการตั้งครรภ์ไม่พร้อม 3 มีระบบข้อมูลและกลไกเฝ้าระวังระดับตำบลที่พร้อมใช้ในการตัดสินใจเชิงนโยบายอย่างยั่งยืน

ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน

* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น