โครงการส่งเสริมเฝ้าระวังภาวะโภชนาการและพัฒนาการในเด็ก อายุ 0-5 ปี
โครงการส่งเสริมเฝ้าระวังภาวะโภชนาการและพัฒนาการในเด็ก อายุ 0-5 ปี
| ชื่อโครงการ/กิจกรรม | โครงการส่งเสริมเฝ้าระวังภาวะโภชนาการและพัฒนาการในเด็ก อายุ 0-5 ปี | |
| รหัสโครงการ | 69-L1526-01-04 | |
| ชื่อองค์กรที่รับผิดชอบ | โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านหนองปรือ | |
| วันที่อนุมัติ | 10 มีนาคม 2569 | |
| ปี | 2569 | |
| ระยะเวลาดำเนินโครงการ | 1 ตุลาคม 2568 - 30 กันยายน 2569 | |
| งบประมาณ | 17,375.00 | |
| ผู้รับผิดชอบโครงการ | นางปาริฉัตร น้อยนาฏ | |
| พื้นที่ดำเนินการ | ต.เขากอบ อ.ห้วยยอด จ.ตรัง |
เด็กเป็นทรัพยากรบุคคลที่มีคุณค่า และเป็นอนาคตที่สำคัญของชาติ โดยหลายประเทศล้วนมุ่งเน้นการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ด้วยการเริ่มต้นจากวัยเด็ก โดยเฉพาะในช่วง 0– 5 ปี ซึ่งเป็นช่วงที่เริ่มมีการพัฒนาในด้านต่างๆ อย่างรวดเร็ว ทั้งทางด้านร่างกาย สติปัญญา อารมณ์ จิตใจ และสังคม เด็กในวัยนี้ถ้าหากได้รับการเลี้ยงดูที่เหมาะสม และมีการส่งเสริมพัฒนาการที่ดีในแต่ละด้าน จะทำให้เด็กนั้นเติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่มีคุณภาพในอนาคต พัฒนาการเด็กเกิดจากการเปลี่ยนแปลงหลายด้านผสมผสานกัน โดยพัฒนาการทุกด้านไม่ว่าจะเป็นด้านร่างกาย สติปัญญา อารมณ์ จิตใจ และสังคม ล้วนมีความสำคัญและเกี่ยวข้องสัมพันธ์กันหมด การเปลี่ยนแปลงของพัฒนาการด้านหนึ่งย่อมมีผลให้พัฒนาการอีกด้านหนึ่งเปลี่ยนแปลงไปด้วย
ในประเทศไทยการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนเป็นเป้าหมายสำคัญของการพัฒนาประเทศ กระทรวงสาธารณสุข ได้กำหนดแนวทางเพื่อให้ประชาชนมีสุขภาวะที่ดี โดยเริ่มจากวัยต้นของชีวิต คือ เด็กอายุ 0- 5 ปี ซึ่งเป็นวัยที่มีความสำคัญ เนื่องจากเป็นวัยที่มีการพัฒนาอย่างรวดเร็วทั้งทางด้านร่างกาย สติปัญญา อารมณ์ สังคม และเป็นวัยที่เริ่มต้นการรับรู้เพื่อเป็นพื้นฐานของช่วงวัยต่อไป อาหารและภาวะโภชนาการที่ดี เป็นปัจจัยที่มีความสำคัญต่อการเจริญเติบโตและพัฒนาของเด็กวัยก่อนวัยเรียน ปัญหาทางโภชนาการที่พบบ่อยในเด็กวัยนี้ ได้แก่ ภาวะการเจริญเติบโตไม่สมวัย จากโรคขาดสารอาหาร ภาวะโภชนาการเกิน การขาดสารไอโอดีน ภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็ก โดยมีสาเหตุสำคัญจากพฤติกรรมการเลี้ยงดูที่ไม่เหมาะสม การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ลดลง การให้อาหารตามวัยแก่เด็กเร็วเกินไปและไม่ถูกต้อง
จากการประเมินผลการเฝ้าระวังทางภาวะโภชนาการเด็กก่อนวัยเรียน (0-5 ปี) ของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านหนองปรือ ในช่วงไตรมาสที่ 4 (1 กรกฎาคม 2568– 30 กันยายน 2568) เด็กอายุ 0-5 ปีทั้งหมด 98 คน ได้รับการชั่งน้ำหนักวัดส่วนสูงทั้งหมด 99 คน คิดเป็นร้อยละ 101.02 มีน้ำหนักต่ำกว่าเกณฑ์ 8 คน คิดเป็นร้อยละ 8.16 มีภาวะน้ำหนักเกินเกณฑ์ 11 คน คิดเป็นร้อยละ 11.22 มีภาวะเตี้ย 7 คน คิดเป็นร้อยละ 7.14 (ข้อมูลจาก HDC 1 กรกฎาคม 2568– 30 กันยายน 2568 ) และจากข้อมูลการประเมินพัฒนาการเด็กประจำปี 2568 จำนวน 81 คน มีภาวะพัฒนาการล่าช้า 7 คน คิดเป็นร้อยละ 8.64 และส่งต่อรพ. จำนวน 2 คน คิดเป็นร้อยละ 2.47 (ข้อมูลจาก HDC 1 ตุลาคม 2567 – 30 กันยายน 2568)
จากข้อมูลสถิติจะเห็นไห้ได้ว่า เด็กอายุ 0-5 ปีในเขตรับผิดชอบยังมีปัญหาภาวะการเจริญเติบโตไม่สมวัย การดำเนินงานแก้ไขปัญหาดังกล่าวโดยเจ้าหน้าที่เพียงฝ่ายเดียวไม่สามารถแก้ปัญหาให้ลดน้อยหรือหมดไปได้ สิ่งสำคัญจะต้องมีการให้ความรู้แก่พ่อแม่ ผู้เลี้ยงดูเด็ก และส่งเสริมให้ครอบครัวและชุมชนเข้ามามีส่วนร่วมในการส่งเสริมการเจริญเติบโตและพัฒนาการของเด็ก โดยเฉพาะแกนนำสุขภาพประจำบ้านและผู้ปกครอง ต้องมีความรู้ และมีเครื่องมืออุปกรณ์ในการติดตามเฝ้าระวังโภชนาการเด็กเพียงพอและได้มาตรฐานตามที่กำหนด จากสภาพปัญหาดังกล่าว เครือข่ายโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านหนองปรือ จึงได้จัดทำโครงการส่งเสริมเฝ้าระวังภาวะโภชนาการและพัฒนาการในเด็กอายุ 0-5 ปี เพื่อสร้างความตระหนักให้ครอบครัวและชุมชนได้มีส่วนร่วมในการแก้ไขปัญหาและพัฒนางาน ด้านสาธารณสุขอย่างต่อเนื่อง
- 1. เพื่อให้เด็กอายุ 0–5 ปี ในเขตรับผิดชอบมีภาวะโภชนาการและพัฒนาการที่เหมาะสมตามเกณฑ์อายุ 2. เพื่อให้เด็กที่มีพัฒนาการล่าช้าได้รับการกระตุ้นพัฒนาการและส่งต่อรพ. 3. เพื่อส่งเสริมความรู้และทักษะในการดูแลเด็กด้านการจัดอาหารและส่งเสริมพัฒนาการเด็ก
- 1. เพื่อให้เด็กอายุ 0–5 ปี ในเขตรับผิดชอบมีภาวะโภชนาการและพัฒนาการที่เหมาะสมตามเกณฑ์อายุ 2. เพื่อให้เด็กที่มีพัฒนาการล่าช้าได้รับการกระตุ้นพัฒนาการและส่งต่อรพ. 3. เพื่อส่งเสริมความรู้และทักษะในการดูแลเด็กด้านการจัดอาหารและส่งเสริมพัฒนาการเด็ก
- 1. เพื่อให้เด็กอายุ 0–5 ปี ในเขตรับผิดชอบมีภาวะโภชนาการและพัฒนาการที่เหมาะสมตามเกณฑ์อายุ 2. เพื่อให้เด็กที่มีพัฒนาการล่าช้าได้รับการกระตุ้นพัฒนาการและส่งต่อรพ. 3. เพื่อส่งเสริมความรู้และทักษะในการดูแลเด็กด้านการจัดอาหารและส่งเสริมพัฒนาการเด็ก
เด็กเป็นทรัพยากรบุคคลที่มีคุณค่า และเป็นอนาคตที่สำคัญของชาติ โดยหลายประเทศล้วนมุ่งเน้นการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ด้วยการเริ่มต้นจากวัยเด็ก โดยเฉพาะในช่วง 0– 5 ปี ซึ่งเป็นช่วงที่เริ่มมีการพัฒนาในด้านต่างๆ อย่างรวดเร็ว ทั้งทางด้านร่างกาย สติปัญญา อารมณ์ จิตใจ และสังคม เด็กในวัยนี้ถ้าหากได้รับการเลี้ยงดูที่เหมาะสม และมีการส่งเสริมพัฒนาการที่ดีในแต่ละด้าน จะทำให้เด็กนั้นเติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่มีคุณภาพในอนาคต พัฒนาการเด็กเกิดจากการเปลี่ยนแปลงหลายด้านผสมผสานกัน โดยพัฒนาการทุกด้านไม่ว่าจะเป็นด้านร่างกาย สติปัญญา อารมณ์ จิตใจ และสังคม ล้วนมีความสำคัญและเกี่ยวข้องสัมพันธ์กันหมด การเปลี่ยนแปลงของพัฒนาการด้านหนึ่งย่อมมีผลให้พัฒนาการอีกด้านหนึ่งเปลี่ยนแปลงไปด้วย
ในประเทศไทยการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนเป็นเป้าหมายสำคัญของการพัฒนาประเทศ กระทรวงสาธารณสุข ได้กำหนดแนวทางเพื่อให้ประชาชนมีสุขภาวะที่ดี โดยเริ่มจากวัยต้นของชีวิต คือ เด็กอายุ 0- 5 ปี ซึ่งเป็นวัยที่มีความสำคัญ เนื่องจากเป็นวัยที่มีการพัฒนาอย่างรวดเร็วทั้งทางด้านร่างกาย สติปัญญา อารมณ์ สังคม และเป็นวัยที่เริ่มต้นการรับรู้เพื่อเป็นพื้นฐานของช่วงวัยต่อไป อาหารและภาวะโภชนาการที่ดี เป็นปัจจัยที่มีความสำคัญต่อการเจริญเติบโตและพัฒนาของเด็กวัยก่อนวัยเรียน ปัญหาทางโภชนาการที่พบบ่อยในเด็กวัยนี้ ได้แก่ ภาวะการเจริญเติบโตไม่สมวัย จากโรคขาดสารอาหาร ภาวะโภชนาการเกิน การขาดสารไอโอดีน ภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็ก โดยมีสาเหตุสำคัญจากพฤติกรรมการเลี้ยงดูที่ไม่เหมาะสม การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ลดลง การให้อาหารตามวัยแก่เด็กเร็วเกินไปและไม่ถูกต้อง
จากการประเมินผลการเฝ้าระวังทางภาวะโภชนาการเด็กก่อนวัยเรียน (0-5 ปี) ของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านหนองปรือ ในช่วงไตรมาสที่ 4 (1 กรกฎาคม 2568– 30 กันยายน 2568) เด็กอายุ 0-5 ปีทั้งหมด 98 คน ได้รับการชั่งน้ำหนักวัดส่วนสูงทั้งหมด 99 คน คิดเป็นร้อยละ 101.02 มีน้ำหนักต่ำกว่าเกณฑ์ 8 คน คิดเป็นร้อยละ 8.16 มีภาวะน้ำหนักเกินเกณฑ์ 11 คน คิดเป็นร้อยละ 11.22 มีภาวะเตี้ย 7 คน คิดเป็นร้อยละ 7.14 (ข้อมูลจาก HDC 1 กรกฎาคม 2568– 30 กันยายน 2568 ) และจากข้อมูลการประเมินพัฒนาการเด็กประจำปี 2568 จำนวน 81 คน มีภาวะพัฒนาการล่าช้า 7 คน คิดเป็นร้อยละ 8.64 และส่งต่อรพ. จำนวน 2 คน คิดเป็นร้อยละ 2.47 (ข้อมูลจาก HDC 1 ตุลาคม 2567 – 30 กันยายน 2568)
จากข้อมูลสถิติจะเห็นไห้ได้ว่า เด็กอายุ 0-5 ปีในเขตรับผิดชอบยังมีปัญหาภาวะการเจริญเติบโตไม่สมวัย การดำเนินงานแก้ไขปัญหาดังกล่าวโดยเจ้าหน้าที่เพียงฝ่ายเดียวไม่สามารถแก้ปัญหาให้ลดน้อยหรือหมดไปได้ สิ่งสำคัญจะต้องมีการให้ความรู้แก่พ่อแม่ ผู้เลี้ยงดูเด็ก และส่งเสริมให้ครอบครัวและชุมชนเข้ามามีส่วนร่วมในการส่งเสริมการเจริญเติบโตและพัฒนาการของเด็ก โดยเฉพาะแกนนำสุขภาพประจำบ้านและผู้ปกครอง ต้องมีความรู้ และมีเครื่องมืออุปกรณ์ในการติดตามเฝ้าระวังโภชนาการเด็กเพียงพอและได้มาตรฐานตามที่กำหนด จากสภาพปัญหาดังกล่าว เครือข่ายโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านหนองปรือ จึงได้จัดทำโครงการส่งเสริมเฝ้าระวังภาวะโภชนาการและพัฒนาการในเด็กอายุ 0-5 ปี เพื่อสร้างความตระหนักให้ครอบครัวและชุมชนได้มีส่วนร่วมในการแก้ไขปัญหาและพัฒนางาน ด้านสาธารณสุขอย่างต่อเนื่อง
๑. เด็กอายุ 0–5 ปี ในเขตรับผิดชอบมีภาวะโภชนาการและพัฒนาการที่เหมาะสมตามเกณฑ์อายุ ร้อยละ ๘๐ ๒. เพื่อให้เด็กที่มีพัฒนาการล่าช้าได้รับการกระตุ้นพัฒนาการและส่งต่อรพ. ร้อยละ 80