โครงการป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น
โครงการ
" โครงการป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น "
คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี
หัวหน้าโครงการ
ผู้ช่วยศาสตรจารย์ฮัสณาฐ์ โต๊ะพา
กันยายน 2569
ที่อยู่ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี จังหวัด
รหัสโครงการ 69-L3018-2-6 เลขที่ข้อตกลง 6-2569
ระยะเวลาดำเนินงาน ตั้งแต่ 1 กรกฎาคม 2569 ถึง 30 กันยายน 2569
กิตติกรรมประกาศ
"โครงการป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น จังหวัด" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี
คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลเมืองรูสะมิแล ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป
คณะทำงานโครงการ
โครงการป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น
บทคัดย่อ
โครงการ " โครงการป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น " ดำเนินการในพื้นที่ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี รหัสโครงการ 69-L3018-2-6 ระยะเวลาการดำเนินงาน 1 กรกฎาคม 2569 - 30 กันยายน 2569 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 48,760.00 บาท จาก กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลเมืองรูสะมิแล เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ โดยมีกลุ่มเป้าหมายเป็นสมาชิกในชุมชนจำนวน 168 คน หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้
โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ
หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"
สารบัญ
| กิตติกรรมประกาศ | » |
| บทคัดย่อ | » |
| ความเป็นมา/หลักการเหตุผล | » |
| วัตถุประสงค์โครงการ | » |
| กิจกรรม/การดำเนินงาน | » |
| กลุ่มเป้าหมาย | » |
| ผลลัพธ์ที่ได้ | » |
| การประเมินผล | » |
| ปัญหาและอุปสรรค | » |
| ข้อเสนอแนะ | » |
| เอกสารประกอบอื่นๆ | » |
ความเป็นมา/หลักการเหตุผล
การตั้งครรภ์ในวัยรุ่นเป็นปัญหาอนามัยแม่และเด็กที่ทั่วโลกให้ความสำคัญ สถานการณ์จังหวัดปัตตานี พบอัตราการคลอดของหญิงอายุ 15-19 ปี ในปี 2566 ไตรมาสที่ 1,2,3 และ 4 จังหวัดปัตตานี เท่ากับ 17.46, 18.49, 19.09 และ 17.67 ต่อประชากรหญิง 1,000 คน ตามลำดับ (กระทรวงสาธารณสุข, 2566) ปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยรุ่นมุสลิมเป็นปัญหาที่สำคัญและส่งผลกระทบในวงกว้างทั้งด้านสุขภาพตนเองและบุตร ครอบครัว สังคมและเศรษฐกิจในหลายระดับตั้งแต่ระดับบุคคลสังคมและประเทศ เช่น มีความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อนในระยะตั้งครรภ์ คลอดและหลังคลอด ซึ่งส่งผลกระทบหลายด้านต่อหญิงวัยรุ่นตั้งครรภ์ ทารกในครรภ์และครอบครัว ผลกระทบด้านร่างกาย ได้แก่ การเกิดภาวะแทรกซ้อนระหว่างตั้งครรภ์ เช่น ภาวะโลหิตจาง (Korenčan, Pinter, Grebenc, & Verdenik, 2017) ผลกระทบด้านจิตใจ เช่น ภาวะซึมเศร้า (November & Sandall, 2018) ผลกระทบต่อบุตร เช่น ภาวะคลอดก่อนกำหนด (Mombo-Ngoma et al., 2016) และน้ำหนักตัวแรกเกิดน้อยกว่า 2,500 กรัม (Egbe et al., 2015) ผลกระทบต่อครอบครัว ได้แก่ ความอับอาย เสื่อมเสียชื่อเสียงวงศ์ตระกูล (November & Sandall, 2018) และทะเลาะวิวาท (Ntinda, Thwala, & Dlamini, 2016) สิ่งเหล่านี้ส่งผลต่อคุณภาพชีวิต เนื่องจากเด็กในวัยนี้ยังขาดวุฒิภาวะและขาดความรับผิดชอบตัวเอง นอกจากนี้ยังมีความเสี่ยงในด้านต่าง ๆ เช่น การทำแท้ง การคลอดบุตรแล้วนำไปทิ้ง และยังมีผลต่อการออกจากโรงเรียน
กลางคัน รวมทั้งมีความไม่พร้อมในการเลี้ยงดูลูก กระทำความรุนแรงในครอบครัว กลายเป็นแรงงานราคาถูก สภาวะทางอารมณ์ไม่มั่นคงจึงมีความเสี่ยงสูงที่จะเกิดความเครียด และภาวะซึมเศร้าเพราะต้องการปกปิดเรื่องการตั้งครรภ์หรือการมีลูกต่อผู้ปกครอง และยังอาจจะเกิดปัญหาสังคมอื่น ๆ ตามมาอีกมาก และปัญหาการแพร่ระบาดของโรคเอดส์และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ ยังคงเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญโดยเฉพาะในกลุ่มเด็กและเยาวชนที่ยังขาดภูมิคุ้มกัน และทักษะในการดำเนินชีวิตภายใต้สภาพการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วของสังคม
มาตรการที่จะหยุดยั้งการแพร่ระบาดของโรคเอดส์และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ ในกลุ่มเยาวชนได้อย่างแท้จริงและมีความยั่งยืนประการหนึ่ง คือการสร้างภูมิคุ้มกันให้กับเด็กและเยาวชน โดยการสร้างความรู้ ความเข้าใจ และทักษะที่จะปฏิเสธการมีเพศสัมพันธ์ที่เป็นพฤติกรรมเสี่ยงและหากไม่สามารถหลีกเลี่ยงพฤติกรรมเสี่ยงได้ เด็กและเยาวชนต้องมีความตระหนักถึงการมีพฤติกรรมที่ปลอดภัยต่อตนเองและสังคมด้วย การให้ความสำคัญในการให้ความรู้ความเข้าใจแก่เด็กและเยาวชน เรื่องโรคเอดส์และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ยังคงเป็นมาตรการที่ต้องดำเนินการเผยแพร่ และประชาสัมพันธ์อย่างต่อเนื่อง เพื่อปลุกจิตสำนึกให้เด็กและเยาวชนให้มีความรู้ความเข้าใจ และตระหนักถึงความสำคัญ ความรุนแรงของปัญหา ตลอดจนผลกระทบต่างๆที่เกิดขึ้น
ซึ่งสถานการณ์ดังกล่าวเกินเป้าหมายที่กำหนดไว้ ทั้งนี้เกิดจากวัยรุ่นบางส่วนยังขาดความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้อง เรื่องเพศศึกษา ประกอบกับขาดการดูแลและชี้แนะในสิ่งที่เหมาะสมจากครอบครัว รวมถึงความก้าวหน้าของเทคโนโลยีทำให้เยาวชนถูกกระตุ้นด้วยสิ่งเร้า เช่น สื่อในโลกอินเตอร์เน็ต สิ่งเหล่านี้มีผลทำให้เยาวชนเกิดพฤติกรรมทางเพศที่ไม่เหมาะสม เช่น การมีเพศสัมพันธ์ก่อนวัยอันควร และการมีเพศสัมพันธ์ที่ไม่ปลอดภัย การขาดวุฒิภาวะและทักษะในการควบคุมอารมณ์ทางเพศของตนเอง จึงอาจส่งผลให้เกิดการตั้งครรภ์ไม่พึงประสงค์หรือการเจ็บป่วยด้วยโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ เป็นผลให้เกิดปัญหาสังคมต่างๆตามมา ซึ่งมีผลต่อคุณภาพชีวิตของเด็กและครอบครัวอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้จึงเป็นเรื่องเร่งด่วนที่ต้องได้รับการป้องกันแก้ไขโดยทุกภาคส่วน ที่ต้องอาศัยความร่วมมืออย่างจริงจัง ดังนั้น คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี ชมรมอาสามสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน และคณะอนุกรรมการยุทธศาสตร์การป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น จึงจัดทำโครงการต้นแบบการป้องกันและแก้ไขปัญหาการการตั้งครรภ์ไม่พร้อมในวัยรุ่น เพื่อสร้างภูมิคุ้มกันให้เด็กและเยาวชนได้มีความรู้ ความเข้าใจ เกี่ยวกับปัญหาและผลกระทบที่เกิดขึ้นจากการมีเพศสัมพันธ์ก่อนวัยอันควร และรู้จักหน้าที่ความรับผิดชอบ และการป้องกันการตั้งครรภ์ไม่พร้อมในวัยรุ่น
วัตถุประสงค์โครงการ
- เพื่อสร้างภูมิคุ้มกันให้เด็กและเยาวชนได้มีความรู้ ความเข้าใจ เกี่ยวกับปัญหาและผลกระทบ ที่เกิดขึ้นจากการมีเพศสัมพันธ์ก่อนวัยอันควร
- เพื่อป้องกันการตั้งครรภ์ไม่พร้อมในวัยรุ่น
กิจกรรม/การดำเนินงาน
- กิจกรรมที่ 2 อบรมให้ความรู้เพศศึกษา ทักษะชีวิตและความรู้เกี่ยวกับการป้องกันการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น
- กิจกรรมที่ 1 การสำรวจข้อมูลเกี่ยวกับเพศศึกษา ทักษะชีวิตและความรู้เกี่ยวกับการป้องกันการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น
กลุ่มเป้าหมาย
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้ | |
|---|---|---|
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | ||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | ||
| กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน | ||
| กลุ่มวัยทำงาน | ||
| กลุ่มผู้สูงอายุ | ||
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | ||
| กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด | ||
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | ||
| กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | ||
| สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)] | ||
| กลุ่มเด็กไว้เรียนและเยาวชน | 155 | |
| วิทยากร | 13 |
ผลที่คาดว่าจะได้รับ
- เยาวชนมีความรู้ความเข้าใจและสามารถป้องกันตนเองจากโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ และการตั้งครรภ์ก่อนวัยอันควร
- การตั้งครรภ์ไม่พึงประสงค์ในวัยรุ่นในตำบลรูสะมิแลมีจำนวนลดลง
- เยาวชนเกิดความตระหนักในการป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ และการป้องกันการตั้งครรภ์ก่อนวัยอันควร
ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน
| วัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ ผลลัพธ์และตัวชี้วัดผลลัพธ์** กิจกรรมของโครงการ | ผลผลิต* | |
|---|---|---|
| ผลผลิตที่ตั้งไว้ | ผลผลิตที่เกิดขึ้นจริง | |
* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น
ส่วนที่ 2 ประเมินความพึงพอใจต่อความสำเร็จและปัญหาอุปสรรคในการดำเนินโครงการในภาพรวม
ผลการดำเนินโครงการ
สรุปผลการดำเนินโครงการ
ผลการดำเนินโครงการ/กิจกรรม:
บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
บรรลุตามวัตถุประสงค์บางส่วนของโครงการ
ไม่บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
ผลผลิตโครงการ
| วัตถุประสงค์ | สถานการณ์ | เป้าหมาย | ผลผลิต | อธิบาย | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | เพื่อสร้างภูมิคุ้มกันให้เด็กและเยาวชนได้มีความรู้ ความเข้าใจ เกี่ยวกับปัญหาและผลกระทบ ที่เกิดขึ้นจากการมีเพศสัมพันธ์ก่อนวัยอันควร ตัวชี้วัด : ร้อยละ 80 ของผู้เข้าร่วมอบรม มีความรู้ ความเข้าใจ เรื่องเพศศึกษา ปัญหาและผลกระทบที่เกิดขึ้นจากการมีเพศสัมพันธ์ก่อนวัยอันควร |
|
|||
| 2 | เพื่อป้องกันการตั้งครรภ์ไม่พร้อมในวัยรุ่น ตัวชี้วัด : ร้อยละ 80 ของผู้เข้าร่วมอบรมมีทักษะชีวิตในการป้องกันตนเอง และมีความมั่นใจในตัวเองในการป้องกันท้องไม่พร้อม |
|
ผู้เข้าร่วมโครงการ
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) | |
|---|---|---|---|
| จำนวนกลุ่มเป้าหมายทั้งหมด | 168 | ||
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) | |
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | |||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | - | ||
| กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน | - | ||
| กลุ่มวัยทำงาน | - | ||
| กลุ่มผู้สูงอายุ | - | ||
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | |||
| กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด | - | ||
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | - | ||
| กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ | - | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | - | ||
| สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)] | - | ||
| กลุ่มเด็กไว้เรียนและเยาวชน | 155 | ||
| วิทยากร | 13 |
บทคัดย่อ*
โครงการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) เพื่อสร้างภูมิคุ้มกันให้เด็กและเยาวชนได้มีความรู้ ความเข้าใจ เกี่ยวกับปัญหาและผลกระทบ ที่เกิดขึ้นจากการมีเพศสัมพันธ์ก่อนวัยอันควร (2) เพื่อป้องกันการตั้งครรภ์ไม่พร้อมในวัยรุ่น
ผลการดำเนินงานที่สำคัญ ได้แก่ (1) กิจกรรมที่ 2 อบรมให้ความรู้เพศศึกษา ทักษะชีวิตและความรู้เกี่ยวกับการป้องกันการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น (2) กิจกรรมที่ 1 การสำรวจข้อมูลเกี่ยวกับเพศศึกษา ทักษะชีวิตและความรู้เกี่ยวกับการป้องกันการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น
ข้อเสนอแนะ ได้แก่ (1) ...
หมายเหตุ *
ปัญหาอุปสรรคและข้อเสนอแนะ