โครงการตรวจเร็ว รู้ทัน ป้องกันมะเร็งปากมดลูก
โครงการตรวจเร็ว รู้ทัน ป้องกันมะเร็งปากมดลูก
| ชื่อโครงการ/กิจกรรม | โครงการตรวจเร็ว รู้ทัน ป้องกันมะเร็งปากมดลูก | |
| รหัสโครงการ | 69-L2997-02-05 | |
| ชื่อองค์กรที่รับผิดชอบ | กลุ่มอาสาสมัครสาธารณสุขตำบลบ้านน้ำบ่อ | |
| วันที่อนุมัติ | 10 มีนาคม 2569 | |
| ปี | 2569 | |
| ระยะเวลาดำเนินโครงการ | 1 เมษายน 2569 - 31 สิงหาคม 2569 | |
| งบประมาณ | 10,000.00 | |
| ผู้รับผิดชอบโครงการ | นางสาวกำหย๊ะ ฮามะ | |
| พื้นที่ดำเนินการ | ต.บ้านน้ำบ่อ อ.ปะนาเระ จ.ปัตตานี |
หลักการและเหตุผล (ระบุที่มาของการทำโครงการ)
สถานการณ์ประเทศไทย โรคมะเร็งปากมดลูกยังคงเป็นปัญหาหนึ่งในมะเร็งที่พบบ่อยในสตรี จากข้อมูลของ National Cancer Institute of Thailand พบว่ามีผู้ป่วยรายใหม่ประมาณ 8,000–9,000 รายต่อปี และมีผู้เสียชีวิตเฉลี่ยประมาณ 4,000–5,000 รายต่อปี แม้ว่าประเทศไทยจะมีนโยบายส่งเสริมการตรวจคัดกรองอย่างต่อเนื่อง เช่น การตรวจ Pap smear และการตรวจ HPV DNA test แต่ยังพบว่าสตรีจำนวนมากยังไม่เข้ารับบริการตรวจคัดกรองอย่างครอบคลุมโพรงมดลูก
ปัญหาสำคัญที่ส่งผลต่อการเข้าถึงบริการตรวจคัดกรอง ได้แก่ การขาดความรู้และความตระหนักเกี่ยวกับโรคมะเร็งปากมดลูกและวิธีการป้องกัน ความเชื่อที่ไม่ถูกต้อง ความอายหรือความกลัวต่อการตรวจภายใน การขาดแรงสนับสนุนจากครอบครัว รวมถึงข้อจำกัดด้านเวลาและการเดินทางไปยังสถานบริการสาธารณสุข โดยเฉพาะในพื้นที่ชนบทหรือพื้นที่ห่างไกล ซึ่งปัจจัยเหล่านี้ส่งผลให้สตรีจำนวนไม่น้อยไม่ได้รับการตรวจคัดกรองตามเกณฑ์ที่กำหนด ส่งผลให้การตรวจพบโรคมักอยู่ในระยะลุกลาม
นอกจากนี้ ระบบบริการสุขภาพในระดับปฐมภูมิ แม้ว่าโรคมะเร็งปากมดลูกจะเป็นโรคที่สามารถป้องกันได้ และหากตรวจพบในระยะเริ่มต้นสามารถรักษาให้หายขาดได้ แต่พบข้อจำกัดบางประการ เช่น การเข้าถึงบริการยังไม่ทั่วถึง การประชาสัมพันธ์ยังไม่ครอบคลุมทุกกลุ่มเป้าหมาย ระบบติดตามกลุ่มเสี่ยงยังไม่มีประสิทธิภาพเพียงพอ รวมถึงการขาดรูปแบบการให้บริการที่ตอบสนองต่อบริบทของชุมชน เช่น การให้บริการเชิงรุกหรือการนำนวัตกรรมมาใช้ในการเพิ่มการเข้าถึงบริการ ซึ่งส่งผลต่ออัตราความครอบคลุมของการตรวจคัดกรองในภาพรวม
สถานการณ์การตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกในสตรีกลุ่มสตรีอายุ 30-60ปี ในเขตพื้นที่รับผิดชอบหมู่ที่ 2,3,5 ของตำบลบ้านน้ำบ่อ พบว่า ยังเข้ารับการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกน้อย จากการสอบถามเหตุผลบางคนอายและบางคนให้เหตุผลว่าสามีไม่อนุญาตรวมถึงขาดความรู้และความตระหนักในการป้องกันตนเองจากโรคนี้ ขาดความรู้ถึงวิธีการตรวจคัดกรองโรคเบื้องต้นเพื่อให้ได้รับการรักษาอย่างรวดเร็ว ปัจจุบันวิธีการตรวจโรคมะเร็งมีความง่ายและสะดวกขึ้น สามารถตรวจด้วยตัวเองได้ที่บ้าน ดังนั้นการให้ความรู้ สร้างความเข้าใจ สร้างความตระหนัก และการกระตุ้นให้เกิดการเรียนรู้เพื่อดูแลและป้องกันตัวเองในระยะแรกจึงสำคัญ ดังนั้น ชมรม อสม.หมู่ที่ 2, 3, 5 โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านน้ำบ่อ จึงได้จัดทำโครงการตรวจเร็ว รู้ทัน ป้องกันมะเร็งปากมดลูก (ตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก ประจำปี 2569) เพื่อให้ความรู้ สร้างความเข้าใจ สร้างความตระหนักและการกระตุ้นให้เกิดการเรียนรู้เพื่อป้องกันตัวเองและรักษาในระยะแรก ให้มีคุณภาพชีวิตที่ดีได้
- ประชาชนมีความรู้และตระหนักในเรื่องของการป้องกันตนเองจากมะเร็งปากมดลูก
- ประชาชนกลุ่มเป้าหมายมีทักษะในการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก
- ประชาชนกลุ่มเป้าหมายได้รับการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก ร้อยละ 20 ต่อปี