กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

รายละเอียดโครงการ

ชื่อโครงการ/กิจกรรม	โครงการส่งเสริมทันตสุขภาพในหญิงตั้งครรภ์ เด็กก่อนวัยเรียน เด็กวัยเรียน และผู้สูงอายุ ตำบลดุซงญอ
รหัสโครงการ	61-L2476-2-07
ชื่อองค์กรที่รับผิดชอบ	องค์การบริหารส่วนตำบลดุซงญอ และ รพ.สต.ดุซงญอ
วันที่อนุมัติ	18 มกราคม 2561
ปี	2561
ระยะเวลาดำเนินโครงการ	18 มกราคม 2561 - 28 กันยายน 2561
งบประมาณ	47,670.00
ผู้รับผิดชอบโครงการ	นางฮาสเม๊าะ อามิง
พื้นที่ดำเนินการ	ตำบลดุซงญอ อำเภอจะแนะ จังหวัดนราธิวาส

แผนงานอนามัยแม่และเด็ก , แผนงานเด็ก เยาวชน ครอบครัว , แผนงานผู้สูงอายุ

1. จำนวนเด็กก่อนวัยเรียน (3ขึ้นไป-6 ปี) ที่มีปัญหาฟันผุ (คน) ขนาด 123.00
2. หญิงตั้งครรภ์ไม่เข้ารับบริการการตรวจสุขภาพช่องปาก เพื่อดูแลตนเองและบุตร ขนาด 269.00
3. ผู้สูงอายุมีปัญหาเรื่องสุขภาพช่องปากและการดูแลฟันปลอมที่ไม่ถูกต้อง ขนาด 133.00
4. ไม่มีแกนนำ เครือข่ายภาคส่วนต่าง ๆ ในการทำงานแบบมีส่วนร่วม เพื่อติดตามแก้ไขปัญหาเบื้องต้นเกี่ยวกับสุขภาพข่องปาก และฟัน ตามกลุ่มเป้าหมายต่าง ๆ ขนาด 50.00

การส่งเสริมสุขภาพและการป้องกันโรคในช่องปากเป็นกิจกรรมหนึ่งที่จะทำให้เด็กมีสุขภาพดี การป้องกันโรคฟันผุในเด็กควรเริ่มตั้งแต่แม่ตั้งครรภ์ เพราะฟันน้ำนมของเด็กเริ่มสร้างและมีการสะสมแร่ธาตุเกือบสมบูรณ์ขณะอยู่ในครรภ์ประกอบกับปัจจุบันมีหลักฐานที่สนับสนุนว่าการเป็นโรคปริทันต์มีผลต่อการเกิดภาวะคลอดก่อนกำหนด และเด็กน้ำหนักแรกเกิดน้อย แม่ที่มีฟันผุจะมีเชื้อจุลินทรีย์ในปากจำนวนมาก ซึ่งเชื้อนี้สามารถถ่ายทอดสู่ลูกได้ทางน้ำลายและจากข้อมูลทางระบาดวิทยาของประเทศไทยพบว่าช่วงอายุ ๐-๓ปี เป็นช่วงที่อัตราการเกิดฟันผุใน ฟันน้ำนมของเด็กเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว
จากการดำเนินทันตสาธารณสุขโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลดุซงญอปี๒๕60พบหญิงตั้งครรภ์มีอัตราการเกิดโรคฟันผุร้อยละ87.36พบเด็กอายุ ๓ ปี มีอัตราการเกิดโรคฟันผุในฟันน้ำนมร้อยละ 79.18พบในเด็กอายุ 12 ปี(เด็กวัยเรียน)มีอัตราการเกิดโรคฟันผุในฟันแท้ ร้อยละ 66.54 สำหรับในกลุ่มผู้สูงอายุมีฟัน 4 คู่สบ ร้อยละ75.42 ผู้สูงอายุมีปัญหาสุขภาพฟัน เช่นไม่มีฟันใช้มีฟันปลอมใช้แต่ไม่สมบูรณ์มีฟันผุเหงือกอักเสบมีโรคประจำตัวทำให้เป็นอุปสรรคต่อการรับบริการทันตกรรมที่จำเป็น เช่น การถอนฟันการใส่รากฟันเทียมและการขูดหินปูนเกลารากฟันผู้สูงอายุส่วนใหญ่มีปัญหาเรื่องการเคี้ยวอาหาร ขาดความรู้ เรื่องการดูแลฟัน รวมทั้งการใช้และดูแลฟันปลอมที่ถูกวิธีดังนั้นการส่งเสริมป้องกันฟันผุ สำคัญมากในทุกกลุ่มวัย เพราะถ้าช่องปากไม่สะอาด จะเอื้อต่อการตั้งรกรากของเชื้อจุลินทรีย์ ทำให้เกิดฟันผุอย่างรวดเร็วและมักจบลงด้วยการมีฟันผุทั้งปาก
การส่งเสริมสุขภาพช่องปากในเด็กปฐมวัยที่สำคัญในช่วงนี้ได้แก่ การควบคุมอาหารหวาน และการแปรงฟันด้วยยาสีฟันผสมฟลูออไรด์วันละ ๒ ครั้ง ควบคู่ไปกับมาตรการป้องกันโรคฟันผุอื่น ๆ เช่น การใช้สารฟลูออไรด์ชนิดทา ร่วมกับการตรวจคัดกรองเด็กที่มีความเสี่ยงต่อฟันผุ และการให้ทันตสุขศึกษา การดำเนินงานส่งเสริมสุขภาพและป้องกันฟันผุในเด็กต้องอาศัยการมีส่วนร่วมของครอบครัว อสม.ชุมชน รวมทั้งครอบครัว(ผู้ปกครอง)ต้องให้ความสำคัญในการสร้างเสริมพัฒนาการทุกด้านของลูกน้อยดังนั้นคลินิกฝากครรภ์ (ANC) และคลินิกสุขภาพเด็กดี (WBC) ของทุกสถานบริการสาธารณสุข เป็นสถานที่ซึ่งบุคลากรสาธารณสุขมีโอกาสพบเด็กและพ่อแม่เป็นระยะสม่ำเสมอ เหมาะสมที่จะดำเนินงานสร้างเสริมสุขภาพในหญิงตั้งครรภ์ เด็ก ๐-๓ ปี และครอบครัวได้อย่างมีประสิทธิภาพและต่อเนื่อง การส่งเสริมป้องกันฟันผุจึงมีความสำคัญในทุกกลุ่มวัยเพราะถ้าช่องปากไม่สะอาดจะเอื้อต่อการเพาะเชื้อจุลินทรีย์ทำให้เกิดฟันผุอย่างรวดเร็วและทำให้เกิดการมีฟันผุทั้งปากดังนั้นโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลดุซงญอและโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพบ้านกาเต๊าะ จึงได้บูรณาการร่วมกับองค์การบริหารส่วนตำบลดุซงญอและได้ตระหนักถึงความสำคัญในการการส่งเสริมสุขภาพและการป้องกันโรคในช่องปาก จึงได้จัดทำโครงการส่งเสริมทันตสุขภาพในหญิงตั้งครรภ์เด็กก่อนวัยเรียนเด็กวัยเรียน และผู้สูงอายุ ตำบลดุซงญอประจำปีงบประมาณพ.ศ.2561ขึ้นเพื่อส่งเสริมสุขภาพช่องปาก และเพื่อการสร้างเสริมสุขภาพ ช่องปากมารดาและเด็กก่อนวัยเรียนเด็กวัยเรียนและผู้สูงอายุในการดูแลช่องปากและฟันของเด็กให้ฟันดีห่างไกลโรคฟันผุอย่างยั่งยืนต่อไป

1. เพื่อแก้ปัญหาเด็กเล็ก (0-3 ปี) ที่มีปัญหาฟันผุ
2. หญิงตั้งครรภ์ได้รับบริการการตรวจสุขภาพช่องปาก เพื่อดูแลตนเองและบุตร
3. ผู้สูงอายุมีปัญหาเรื่องสุขภาพช่องปาก และการดูแลฟันปลอมที่ไม่ถูกต้อง
4. ส่งเสริมกาารทำงานแบบมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนของชุมชน เช่น อสม. แกนนำติดตามดูแลสุขภาพฟันของทุกกลุ่มเป้าหมาย

1. 1. ออกตรวจสุขภาพช่องปากและฟันในโรงเรียนในพื้นที่ 2.ฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการการดูแลทันตสุขภาพในผู้สูงอายุ 3. ออกครวจสุขภาพช่องปากและฟัน ในรายผู้สูงอายุที่ติดเตียง ติดบ้าน ในพื้นที่ตำบลดุซงญอ

การเตรียมการ 1. จัดเก็บข้อมูลพื้นฐานของประชากรทุกกลุ่มเป้าหมาย 2. จัดทำโครงการเพื่อเสนออนุมัติ 3. ขออนุมัติโครงการต่อกองทุนหลักประกันสุขภาพองค์การบริหารส่วนตำบลดุซงญอ 4. ประชุมเจ้าหน้าที่ รพ.สต.ดุซงญอ, รพ.สต.บ้านกาเต๊าะ, อสม. และผู้ที่เกี่ยวข้องเพื่อเตรียมการและกำหนดกิจกรรม การดำเนินการ กลุ่มหญิงตั้งครรภ์ 1. ตรวจสุขภาพช่องปากหญิงมีครรภ์รายใหม่ ฝึกทักษะการแปรงฟันโดยการย้อมสีฟัน
2. ให้บริการทันตกรรมบำบัด เช่น ถอนฟัน อุดฟัน ขูดหินปูนในรายที่จำเป็น และแจกชุดของขวัญในกรณี Complete case 3. เยี่ยมบ้านหญิงมีครรภ์หลังคลอดพร้อมสอนการเช็ดปากลูก กลุ่มเด็กอายุ ๐-๓ ปี 1. ตรวจสุขภาพช่องปากเด็ก ๐-๓ ปี ฝึกทักษะการแปรงฟันให้ลูกแบบมือต่อมือแก่ผู้ปกครอง 2. ทาฟลูออไรด์วานิช
3. แจกชุดของขวัญแก่เด็ก ๓ ปี ที่มี caries free และทาฟลูออไรด์ครบ ๕ ครั้ง (สื่อเกี่ยวกับการดูแลและรักษาฟันไม่ให้ผุ) 4. สร้างกระแสการแปรงฟันลงสู่ชุมชน โดยการประกวดกลเม็ดเด็ดพิชิตลูกแปรงฟัน กลุ่มเด็กอายุ ๓-๕ ปี 1. ตรวจสุภาพช่องปากเด็ก ๓-๕ ปี ทาฟลูออไรด์วานิช ปีละ ๒ ครั้ง (ศพด. และโรงเรียนอนุบาล) 2. จัดประชุมเชิงปฏิบัติการให้ความรู้แก่ครูผู้ดูแลเด็ก (ศพด.) และครูอนุบาล (โรงเรียนอนุบาล) ผู้ปกครองฝึกทักษะการแปรงฟันแบบมือต่อมือที่ถูกวิธีและสามารถตรวจฟันเด็กได้อย่างถูกต้อง 3. แลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่าง ศพด. และโรงเรียนอนุบาล กลุ่มเด็กวัยเรียน 1. ตรวจสุขภาพช่องปากเด็กชั้น ป. 1 – 6 ฝึกทักษะการแปรงฟันที่ถูกวิธี 2. สุ่มตรวจประสิทธิภาพการแปรงฟันเทรมละ1ครั้ง แกนนำและอสม. 1. ประสานงาน อสม. เพื่อหาแกนนำ 2. จัดอบรมเชิงปฏิบัติการแกนนำและอสม. เชิงลึกสามารถปฏิบัติจริง 3. รวบรวมรายงานสรุปผลการปฏิบัติงาน
กลุ่มผู้สูงอายุ
1. ตรวจสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุฝึกทักาะการแปรงฟันแท้ที่ถูกวิธี 2. ให้ความรู้เรื่องทันตสุขภาพวิธีดูแลฟันปลอมและใช้ฟันปลอมได้อย่างถูกต้อง 3. ให้บริการทันตกรรมที่จำเป็นอย่างง่ายได้เช่นขูดหินปูนทาฟลูออไรด์วานิช 4. สร้างความตระหนักและมีเจตคติที่ดีต่อการดูแลทันตสุขภาพของตนเองโดยการฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการ

1. หญิงมีครรภ์ได้รับการตรวจสุขภาพช่องปากและได้รับความรู้เรื่องการดูแลสุขภาพช่องปากของตนเองและเช็ดทำความสะอาดช่องปากบุตรได้อย่างมีประสิทธิภาพ
2. หญิงมีครรภ์ได้รับบริการทันตกรรมบำบัดตามความจำเป็น มีสุขภาพช่องปากที่ดีขึ้น
3. เด็กปฐมวัย (๐-๕ ปี) ได้รับการตรวจฟัน ทาฟลูออไรด์วานิชได้อย่างครอบคลุม
4. เด็กปฐมวัย (๐-๕ ปี) มีฟันผุลดลง และเด็กได้รับการแปรงฟันที่ถูกต้องจากผู้ปกครอง ผู้ดูแลเด็ก และครูอนุบาล
5. ครูผู้ดูแลเด็ก (ศพด.) และครูอนุบาลสามารถตรวจฟันเด็กและสอนเด็กแปรงฟันได้อย่างถูกต้อง
6. ผู้สูงอายุในชมรมและแกนนำศาสนาสามารถดูแลสุขภาพช่องปากด้วยตนเองมีความรู้และเจตคติต่อการดูแลฟันที่ดีขึ้น
7. มีการทำงานแบบมีส่วนร่วมของชุมชน มี อสม. แกนนำ ติดตามดูแลสุขภาพฟันเด็กปฐมวัยเด็กร่วมกับเจ้าหน้าที่ทันตสาธารณสุข
8. ประชาชนทุกกลุ่มวัยได้เข้าถึงบริการทันตกรรมอย่างทั่วถึง