กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

การพัฒนางานสุขภาพในปัจจุบันและอนาคต เน้นการสร้างเสริม โดยมีเป้าหมายเพื่อการมีคุณภาพชีวิตที่ดีและ พึ่งตนเองด้านสุขภาพได้ รัฐเป็นผู้สนับสนุนและระบบบริการสุขภาพก็ต้องมีการพัฒนาให้มีคุณภาพเพื่อที่ประชาชนเข้าถึงได้สะดวกและมีประสิทธิภาพ โดยการร่วมมือกับองค์กรภาคประชาชนเพื่อสร้างเสริมสุขภาพและส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชน การส่งเสริมพัฒนาเพื่อเข้าสู่ปฐมวัย เป็นรากฐานสำคัญที่บ่งชี้คุณภาพประชากรอันเป็นทรัพยากรสำคัญต่อการพัฒนาประเทศ การพัฒนาเด็กปฐมวัยครอบคลุม ถึงพัฒนาการทางด้านร่างกาย สังคม อารมณ์ จิตใจ สติปัญญาและการเคลื่อนไหว เด็กปฐมวัยเป็นช่วงโอกาสทองของชีวิตที่สมองพัฒนาไปอย่างรวดเร็ว ยุทธศาสตร์ชาติระยะ 20 ปี พ.ศ. 2561 - พ.ศ. 2580 ด้านการพัฒนาและเสริมสร้างศักยภาพ ทรัพยากรมนุษย์ มีเป้าหมายการพัฒนาที่สำคัญเพื่อพัฒนาคนในทุกมิติและในทุกช่วงวัยให้เป็นคนดี เก่ง และมีคุณภาพ (สำนักงานเลขานุการของคณะกรรมการยุทธศาสตร์ชาติ, 2561) ปัจจุบันพบว่า เด็กช่วงปฐมวัยมีพัฒนาการสงสัยล่าช้าเพิ่มขึ้น จากรายงานขององค์การอนามัยโลก พบว่า เด็กทั่วโลกประมาณร้อยละ 15-20 มีพัฒนาการผิดปกติ(World Health Organization, 2012) การสำรวจสุขภาพประชาชนไทยโดยการตรวจร่างกาย ครั้งที่ 4 พ.ศ. 2552 - พ.ศ. 2553 พบว่าเด็กปฐมวัยมีพัฒนาการล่าช้า ร้อยละ 20.10 จากรายงานการคัดกรองพัฒนาการเด็กอายุ 42 เดือน ของกระทรวงสาธารณสุข ในเขตบริการสุขภาพที่ 10 พบเด็กประมาณ 1 ใน 2 มี พัฒนาการสงสัยล่าช้าสูงสุด ร้อยละ 45.75 และรองลงมาในเขตบริการสุขภาพที่ 12 พบเด็กสงสัยพัฒนาการ ล่าช้าสูงเป็น 1 ใน 3 ร้อยละ 30.80 สถานการณ์พัฒนาการสมวัยเด็กปฐมวัย ยังคงที่และมีแนวโน้มลดลง สถานการณ์พัฒนาการของเด็กปฐมวัยอำเภอบางกล่ำปี2567 จากการตรวจพัฒนาการเด็กปฐมวัย จำนวน 293 คน พบว่ากลุ่มตัวอย่างเด็ก มีพัฒนาการสงสัยล่าช้า จำนวน 95 คน คิดเป็นร้อยละ 32.42 เมื่อวิเคราะห์รายด้าน พบว่า เด็กมีพัฒนาการล่าช้าด้านภาษามากที่สุด จำนวน 62 คน คิดเป็นร้อยละ 21.16 รองลงมาด้านกล้ามเนื้อมัดเล็ก จำนวน 50 คน คิดเป็นร้อยละ 17.06 ด้านสังคมและการช่วยเหลือตนเอง จำนวน 22 คน คิดเป็นร้อยละ 7.50 และ ด้านกล้ามเนื้อมัดใหญ่จำนวน 21 คน คิดเป็นร้อยละ ร้อยละ 7.17 ตามลำดับ เมื่อเปรียบเทียบพบว่าสูงกว่าสถานการณ์เด็กปฐมวัยไทยทุกด้าน คือด้านภาษามากที่สุดร้อยละ 19.7 รองลงมาคือ ด้านกล้ามเนื้อมัดเล็ก ร้อยละ 17.06 ด้านสังคมและการช่วยเหลือตัวเอง ร้อยละ 7.5 ด้านกล้ามเนื้อมัดใหญ่ ร้อยละ 6.7 ซึ่งเด็กเหล่านี้หากไม่ได้รับการแก้ไขพัฒนาการด้านที่ล่าช้า อาจเป็นสาเหตุหนึ่งของการศึกษาของเด็กไทยที่กำลังเป็นปัญหาใหญ่ในขณะนี้ ที่พบว่าประมาณร้อยละ 10-15 ของเด็กไทยชั้น ป.3 และ ป.6 “อ่านไม่ออก เขียนไม่ได้ คิดไม่เป็น” (อดิศร์สุดา เฟื่องฟู, 2561) จากการวิเคราะห์ข้อมูล ทีมอนามัยแม่และเด็ก โรงพยาบาลบางกล่ำจึงได้จัดทำโครงการพัฒนาระบบงานอนามัยมารดาและทารก กิจกรรมส่งเสริมพัฒนาการของเด็กปฐมวัย ตำบลบางกล่ำ อำเภอบางกล่ำ จังหวัดสงขลา

1. เพื่อให้เด็กปฐมวัย ได้รับการประเมินพัฒนาการและการกระตุ้นพัฒนาการที่ถูกต้องตามวัย
2. เพื่อให้เด็กปฐมวัย มีพัฒนาการที่สมวัยทั้งด้านร่างกาย อารมณ์ จิตใจ สังคม และสติปัญญา
3. เพื่อให้เด็กปฐมวัย มีพัฒนาการล่าช้าได้รับการกระตุ้นพัฒนาการที่เหมาะสมกับวัยและได้รับคำแนะนำและรักษาที่ถูกวิธีจากแพทย์ผู้เชียวชาญโดยตรง
4. เพื่อพัฒนาศักยภาพ ผู้ปกครอง ครูผู้ดูแลเด็กให้มีความรู้ ความเข้าใจและมีวิธีการที่จะส่งเสริม พัฒนาการของเด็กปฐมวัย ให้มีความพร้อมก่อนไปสู่สังคมวัยเรียน

1. จัดทำนวัตกรรมชุดส่งเสริมพัฒนาการเด็กด้านการใช้กล้ามเนื้อมัดเล็กและสติปัญญาด้านการเข้าใจภาษา การช่วยเหลือตนเองและสังคม
2. จัดกิจกรรมบำบัดเด็กที่มีพัฒนาการสงสัยล่าช้า
3. อบรมพัฒนาศักยภาพ ผู้ปกครอง อสม.ครูและผู้ดูแลเด็ก และเจ้าหน้าที่รพสต.ในการส่งเสริมพัฒนาการและโภชนาการเด็กปฐม การใช้เครื่องมือคัดกรองและการส่งเสริมพัฒนาการเด็กปฐมวัยโดยใช้คู่มือ DSPM ความรู้เรื่อง 4 กลุ่มโรคสำคัญในเด็ก
4. ประชุมกรรมการอนามัยมารดาและทารก/อสม.แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมพัฒนาการเด็กปฐมวัย
5. จัดมุมส่งเสริมพัฒนาการเด็กในศูนย์พัฒนาเด็กปฐมวัย

1. เด็กปฐมวัยได้รับการคัดกรองพัฒนาการ เด็กที่มีพัฒนาการสงสัยล่าช้าได้รับการส่งต่อการรักษาอย่างเหมาะสม
   
2. สร้างการมีส่วนร่วมของ ครู ผู้ปกครอง บุคลากรสาธารณสุขและเครือข่ายในชุมชน ต่อการส่งเสริมพัฒนาการเด็ก
3. มีการจัดทำแผนบูรณาการเด็กปฐมวัยในพื้นที่ โดยยึดเด็กเป็นศูนย์กลาง มุ่งประโยชน์ให้เด็กมีพัฒนาการสมวัย พร้อมเรียนรู้