กองทุนสุขภาพตำบล - กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น - กปท

กิตติกรรมประกาศ

"โครงการลดพฤติกรรมเสี่ยง ลดโรคเรื้อรัง ในชุมชนโรงอ่าง (ประเภทที่ 2) จังหวัดปัตตานี" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ต.สะบารัง อ.เมืองปัตตานี จ.ปัตตานี

คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลเมืองปัตตานี ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป

คณะทำงานโครงการ
โครงการลดพฤติกรรมเสี่ยง ลดโรคเรื้อรัง ในชุมชนโรงอ่าง (ประเภทที่ 2)

บทคัดย่อ

โครงการ " โครงการลดพฤติกรรมเสี่ยง ลดโรคเรื้อรัง ในชุมชนโรงอ่าง (ประเภทที่ 2) " ดำเนินการในพื้นที่ ต.สะบารัง อ.เมืองปัตตานี จ.ปัตตานี รหัสโครงการ 69-L7884-2-13 ระยะเวลาการดำเนินงาน 30 เมษายน 2569 - 31 สิงหาคม 2569 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 26,420.00 บาท จาก กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลเมืองปัตตานี เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้

โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ

หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"

สารบัญ

ความเป็นมา/หลักการเหตุผล

ชุมชนโรงอ่าง เป็นชุมชนหนึ่งในตำบลสะบารัง มีจำนวนหลังคาเรือน 394 หลังคาเรือน จำนวนประชากร 1,294 คน มีผู้ป่วยโรคเรื้อรังทั้งหมด จำนวน 139 ราย ป่วยเป็นโรคความดันโลหิตสูง จำนวน 59 ราย โรคเบาหวาน จำนวน 45 ราย เป็นโรคเบาหวานร่วมกับโรคความดันโลหิตสูง จำนวน 33 ราย มีผู้ป่วยติดบ้านติดเตียง จำนวน 13 คน มีผู้ป่วยเป็นอัมพากและอัมพฤกษ์ จำนวน 2 คน ประชาชนในชุมชนโรงอ่าง มีขนาดประชากรที่หนาแน่น บ้านเรือนติดกัน สภาพเศรษกิจในชุมชนอยู่ในเกณฑ์ปานกลาง ประชาชนส่วนใหญ่ประกอบอาชีพ ได้แก่ รับจ้างทั่วไป รับราชการ ธุรกิจส่วนตัวและค้าขาย เนื่องจากชุมชนเป็นเขตพื้นที่ชุมชนเมือง มีสิ่งอำนวยความสะดวกในด้านต่างๆ เช่น ห้างสรรพสินค้า ร้านสะดวกซื้อ ร้านอาหาร ร้านคาเฟ่ ทำให้ประชาชนในพื้นที่มีพฤติกรรมรักความสะดวกสบาย มีค่านิยมรับประทานอารที่สามารถเลือกซื้อได้หลากหลาย ส่งผลให้เกิดปัจจัยเสี่ยงด้านสุขภาพมากขึ้นจากสภาพปัญหาประชาชนอายุ 35 ปี ขึ้นไป ที่ป่วยเป็นโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง สามารถจำแนกสาเหตุดังนี้
  ด้านพฤติกรรม เนื่องจากประชาชนส่วนใหญ่ในชุมชน จำนวน 394 หลังคาเรือน จากการสุ่มสำรวจประชาชนจำนวน 150 คนพบว่า ส่วนใหญ่ประกอบอาชีพรับจ้าง นิยมบริโภคอาหารสำเร็จรูปที่สะดวกในการเลือกซื้อและมีความหลากหลาย ราคาจับต้องได้ มีเพียงส่วนน้อย 50 คน ที่รับประทานอาหารเอง สุ่มสำรวจการออกกำลังกายมากกว่าสัปดาห์ละ 3 ครั้ง ก็มีเพียง 58 คน ประชาชนยังขาดความรู้และความตระหนักด้านโภชนาการอาหาร การบริโภคอาหารที่ถูกสุขลักษณะที่ไม่ส่งผลต่อการเกิดโรคไม่ติดต่อเรื้อรังประกอบกับประชาชนส่งนใหญ่ขาดการออกกำลังกายมีค่านิยมที่ติดบริโภคอาหารรศจัด หวานมันเค็มแบบฉบับคนใต้ ติดน้ำหวานถุงพาไปทำงานแต่ละวัน   ด้านสภาพสังคมและกายภาพ ในชุมชชนโรงอ่าง มีร้านอาหารขายอาหารตามสั่งและร้านน้ำ จำนวน 6 ร้าน ร้านส่มตำ จำนวน 1 ร้าน และเป็นชุมชนที่ติดถนนเส้นทางสัญจรสะดวก จึงทำให้ประชาชนในชุมชนมีทางเลือกในการซื้ออาหารได้หลากหลาย ราคาจัดต้องได้ และรวดเร็ว   ด้านกลไกระบบสุขภาพ ชุมชนโรงอ่าง มีศูนย์แพทย์ชุมชนเมืองปากน้ำ เป็นหน่วยงานดูแลด้านสุขภาพเบื้องต้น มีภาระงานหลายบทบาทหน้าที่ จึงทำให้ขาดการติดตามผู้ป่วยและค้นหากลุ่มเสี่ยงโรคไม่ติดต่อเรื้องรังอย่างต่อเนื่องในชุมชน ขาดแกนนำการรวมกลุ่มการขับเคลื่อนในประเด็น การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมโรคไม่ติดต่อเรื้อรังอย่างขัดเจน จากสาเหตุดังกล่าวนำมาสู่ผลกระทบที่เป็นปัญหาด้าน สุขภาพ สังคม และเศรษฐกิจ อาทิเช่น   ผลกระทบต่อสุขภาพ ประชาชนในชุมชนโรงอ่าง ป่วยด้วยโรคเบาหวาน จำนวน 45 คน ป่วยเป็นโรคความดันโลหิตสูง จำนวน 59 คน มีผู้ป่วยติดบ้านติดเตียง จำนวน 13 คน มีผู้ป่วยเป็นอัมพาตและอัมพฤกษ์ 2 คน   ผลกระทบต่อสังคม เป็นภาระของญาติพี่น้องงในครอบครัวที่ต้องดูแลเมื่อเจ็บป่วย เกิดความขัดแย้งในครอบครัว ผู้ดูแลต้องลางาน มีปัญหากับหัวหน้าที่ทำงานเกิดภาวะเครียด   ผลกระทบต่อเศรษฐกิจ เสียค่าใช้จ่ายด้านการรักษาพยาบาลในแต่ละครั้ง การเสียรายได้ที่ต้องลางานมาพบแพทย์ทั้งผู้ดูแลและผู้ป่วย เสียค่าใช้จ่ายค่าพาหนะ ค่าอุปโภคบริโภค การเป็นอุปสรรคต่อการประกอบอาชีพเนื่องจากร่างกายไม่แข็งแรง คนในครอบครัวต้องลางาน โดยจากการสุ่มถามผู้ป่วยโรคเบาหวานความดันโลหิตสูงในชุมขน พบว่าเสียค่าใช้จ้ายโดยประมาณ 30,000/ปี   ชุมชนโรงอ่าง เป็นชุมชนเขตเมือง มีกลุ่มอาสาสมัครประจำหมู่บ้าน (อสม.) จำนวน 10 คน ที่มีความเข้มแข็ง มีความสามัคคีเป็นหนึ่งเดียวกัน สามารถจัดการปัญหาสุขภาพที่เป็นปัญหาและดูแลพี่น้องในชุมชนได้เป็นอย่างดี ประชาชนให้ความไว้วางใจ และมีความเป็นญาติพี่น้องกัน จึงมีส่วนช่วยสำคัญในการให้ประชาชนเข้าร่วมโครงการและเกิดความตระหนักขึ้น มีเจ้าหน้าที่เป็นพี่เลี้ยงชุมชนในการควบคุมกำกับแก้ไขปัญหาและมีทีมบุคลากร จากโรงพยาบาลปัตตานี ที่คอยให้คำแนะนำ สามารถขอคำปรึกษาและลงมาเยี่ยมบ้านให้คำแนะนำในเคสที่มีปัญหา จนสามารถแก้ไขได้สำเร็จ   กลุ่มอาสาสมัครสาธารณสุขชุมชนโรงอ่าง จึงตระหนักและเห็นถึงสถานการณ์โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ที่เป็นปัญหาสุขภาพอันดับต้นๆในชุมชน ดังนั้นกรปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเสี่ยงต่อการเกิดโรคไม่ติดต่อเรื้อรังให้กับกลุ่มเสี่ยงในชุมชนโรงอ่าง เพื่อให้ประชาชนในชุมชนโรงอ่างที่เป็นกลุ่มเสี่ยง ไม่เป็นโรคเรื้อรังรายใหม่ในชุมชน โดยการคัดกรองกลุ่มเสี่ยงโรค NCDs และดำเนินการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของกลุ่มเสี่ยงในประชาชนที่มีอายุ 35 ปี ขึ้นไป การติดตาม ควบคุมกำกับให้กลุ่มเสี่ยงมีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมโดยใช้หลัก 3อ 2ส การปรับสภาพแวดล้อมให้เอื้อต่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเสี่ยงต่อการเกิดโรคไม่ติดต่อเรื้อรังใรชุมชน อาทิเช่น การสร้างที่ออกกำลังกาย การเชิญชวนให้ร้านค้าเข้าร่วมมาตราการลดหวานมันเค็ม จะเป็นอีกมาตรการสำคัญที่จะเสริมสร้างเเนวทางการป้องกัน ส่งเสริมสุขภาพของคนใุมชน ที่จะทำให้ลดจำนวนผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรังรายใหม่ขึ้น พร้อมทั้งสามารถลดภาระงานในหน่วยบริการ ที่ส่งผลให้ลดความแออัด ลดค่าใช้จ่ายทั้งในกลุ่มนี้ในกลุ่มที่เป็นผู้ป่วยโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง มีการควบคุมกำกับติดตามผลการรักษาและการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม โดยเจ้าหน้าที่หน่วยบริการปฐมภูมิและ อสม.ในเขตรับผิดชอบอย่างต่อเนื่อง เพื่อลดการเกิดโรคภาวะแทรกซ้อน จากสถานการณ์โรคไม่ติดต่อเรื้อรังนี้ จะยังคงเรื้อรังกับสังคมและชุมชนเป็นเวลายาวนานจะเป็นอีกมาตรการสำคัญที่จะเสริมสร้างแนวทางการป้องกัน ส้งเสริมสุขภาพของคนในชุมชนให้ตระหนักถึงการดูแลสุขภาพอย่างต่อเนื่อง และมุ่งสู่การมีส่วนร่วมในการจัดการสุขภาพดดยชุมชนเป็นฐานอย่างยั่งยืน และปฎิบัติการเชิงรุกเพื่อสร้างความเข้มแข็งของภาคประชาชน

วัตถุประสงค์โครงการ

1. 1. เพื่อให้กลุ่มเสี่ยงต่อโรคไม่ติดต่อเรื้อรังมีความรู้ในการดูแลสุขภาพตนเองอย่างเหมาะสม 2. เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายมีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่ถูกต้อง เหมาะสม ตามหลัก 2อ (อาหารและออกกำลังกาย)

กิจกรรม/การดำเนินงาน

กลุ่มเป้าหมาย

ผลที่คาดว่าจะได้รับ

1. อสม. มีความรู้ความเข้าใจในการตรวจคัดกรองสุขภาพและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ
2. ประชาชน อายุ 35 ปีขึ้นไปในเขตชุมชนโรงอ่าง ได้รับการคัดกรองภาวะสุขภาพ
3. ประชาชนในกลุ่มเสี่ยงมีความรู้ความเข้าใจในการปฎิบัติตัวและมีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม
4. ประชาชนกลุ่มเสี่ยงสูงได้รับการส่งต่อและดูแลรักษาที่เหมาะสม
5. ชุมชนมีข้อมูลสุขภาพของกลุ่มเสี่ยงที่เป็นระบบ สามารถนำไปใช้ในการวางแผนและพัฒนาโครงการส่งเสริมสุขภาพในอนาคต

ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน

* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น