โครงการประชาชนรู้เท่าทันโรคเรื้อน ช่วยกันดูแลชุมชน (ประเภทที่ 1)
โครงการ
" โครงการประชาชนรู้เท่าทันโรคเรื้อน ช่วยกันดูแลชุมชน (ประเภทที่ 1) "
ต.สะบารัง อ.เมืองปัตตานี จ.ปัตตานี
หัวหน้าโครงการ
นางสาวมาวียา แจะแวมาแจ นักวิชาการสาธารณสุขชำนาญการ
สิงหาคม 2569
ที่อยู่ ต.สะบารัง อ.เมืองปัตตานี จ.ปัตตานี จังหวัด ปัตตานี
รหัสโครงการ 69-L7884-1-30
ระยะเวลาดำเนินงาน ตั้งแต่ 30 เมษายน 2569 ถึง 31 สิงหาคม 2569
กิตติกรรมประกาศ
"โครงการประชาชนรู้เท่าทันโรคเรื้อน ช่วยกันดูแลชุมชน (ประเภทที่ 1) จังหวัดปัตตานี" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน ต.สะบารัง อ.เมืองปัตตานี จ.ปัตตานี
คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลเมืองปัตตานี ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป
คณะทำงานโครงการ
โครงการประชาชนรู้เท่าทันโรคเรื้อน ช่วยกันดูแลชุมชน (ประเภทที่ 1)
บทคัดย่อ
โครงการ " โครงการประชาชนรู้เท่าทันโรคเรื้อน ช่วยกันดูแลชุมชน (ประเภทที่ 1) " ดำเนินการในพื้นที่ ต.สะบารัง อ.เมืองปัตตานี จ.ปัตตานี รหัสโครงการ 69-L7884-1-30 ระยะเวลาการดำเนินงาน 30 เมษายน 2569 - 31 สิงหาคม 2569 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 199,860.00 บาท จาก กองทุนสุขภาพตำบล เทศบาลเมืองปัตตานี เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้
โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ
หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"
สารบัญ
| กิตติกรรมประกาศ | » |
| บทคัดย่อ | » |
| ความเป็นมา/หลักการเหตุผล | » |
| วัตถุประสงค์โครงการ | » |
| กิจกรรม/การดำเนินงาน | » |
| กลุ่มเป้าหมาย | » |
| ผลลัพธ์ที่ได้ | » |
| การประเมินผล | » |
| ปัญหาและอุปสรรค | » |
| ข้อเสนอแนะ | » |
| เอกสารประกอบอื่นๆ | » |
ความเป็นมา/หลักการเหตุผล
โรคเรื้อนเป็นปัญหาสำคัญของประเทศไทย ปัจจุบันสามารถกำจัดให้ลดลงได้ด้วยความร่วมมือของทุกภาคส่วน โดยในปี 2566 ที่ผ่านมาประเทศไทยพบผู้ป่วยรายใหม่จำนวน 81 ราย ส่วนมากอยู่ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือและภาคใต้ตอนล่าง แม้ว่าแนวโน้มผู้ป่วยรายใหม่จะลดลง แต่สัดส่วนความพิการของผู้ป่วยใหม่ไม่ลดลง สะท้อนให้เห็นถึงการเข้ารับบริการวินิฉัยรักษาที่ล่าช้า อาจทำให้ผู้ป่วยเกิดความพิการจากการทำลายเส้นประสาทส่วนปลาย คือ ตาย มือ และเท้า
สถานการณ์ผู้ป่วยโรคเรื้อนรายใหม่จังหวัดปัตตานี 10 ปี ย้อนหลัง พ.ศ. 2557-2566 มีผู้ป่วยจำนวน 90 ราย เป็นเด็กตำกว่า 15 ปี จำนวน 10 ราย มีความพิการระดับ 2 จำนวน 9 ราย
ปีงบประมาณ 2567 พบผู้ป่วยรายใหม่ 6 ราย (อำเถอเมือง 2 ราย (ต่างด้าว 1 ราย ) โคกโพธิ์ 3 ราย,ยะหริ่ง 1 ราย ) ค้นพบพื้นที่ข้อบ่งชี้ฯ จำนวน 1 ราย /นอกพื้นที่ข้อบ่งชี้ จำนวน 5 ราย ) เป็นผู้ป่วยประเภทเชื้อมาก (ร้อยละ 100)
ปี 2568 จังหวัดปัตตานีตั้งเป้าหมายในการค้นหาผู้ป่วยโรคเรื้อนรายใหม่ที่ปรากฏอาการในระยะแรกเริ่มให้เข้าสู่กระบวนการรักษาตามมาตรฐาน เพื่อตัดวงจรการแพร่เชื้อและป้องกันการเกิดการพิการระดับ 2 คือ มากกว่าหรือเท่ากับ 7 ราย ผลการดำเนินงานค้นหาผู้ป่วยโรคเรื้อนรายใหม่ ปี 2568 ที่ผ่านมา พบผู้ป่วยรายใหม่จำนวน 1 ราย อยู่ในพื้นที่อำเภอไม้แก่น (นอกพื้นที่บ่งชี้) ดังนั้น จังหวัดปัตตานียังไม่บรรลุเป้าหมายในการค้นหาผู้ป่วยโรคเรื้อนรายใหม่
สถานการณ์ผู้ป่วยโรคเรื้อน อำเภอเมือง จังหวัดปัตตานี ปี 2567-2566 พบผู้ป่วยรายใหม่ทั้งหมด จำนวน 17 ราย แยกเป็นตำบล ดังนี้ ตำบลสะบารัง 4 ราย (ซ.3 ถ.สามัคคี ก,ถ.โรงเหล้่า) ตำบลรูสะมีแล 2 ราย (ม.2,ม.5) ตำบลปะกาฮะรัง 1 ราย (ม.1) ตำบลบาราเฮาะ 1 ราย ตำบลปูยูด 5 ราย (ม.6,ม.7) ตำบลบานา 2 ราย (ม.11 พม่า) และตำบลอาเนาะรู 1 ราย (ชุมชนคลองช้าง)
ปี 2657 อำเภอเมือง จังหวัดปัตตานี ค้นพบผู้ป่วยโรคเรื้อนรายใหม่ จำนวน 2 ราย ตำบลรูสะมีแล (ม.2 พม่า,ม.5) และในปี 2568 ยังไม่พบผู้ป่วยรายใหม่ ซึ่งการดำเนินการค้นหาผู้ป่วยโรคเรื้อนรายใหม่อำเภอเมือง จังหวัดปัตตานี ได้กำหนดเจาะจงค้นหาเฉพาะในพื้นที่เสี่ยงโดยตรวจคัดกรอง ค้นหาผู้ที่มีอาการสงสัยเป็นโรคเรื้อนในหมู่บ้านเป้าหมาย (การสำรวจหมู่บ้านแบบเร็ว Rapid village survey: RVS) ในหมู่บ้านเป้าหมาย การสื่อสาร ประชาสัมพันธ์โรคเรื้อน ในช่วงสัปดาห์ราชประชาสมาสัยได้ดำเนินกิจกรรมในหมู่บ้านที่เป็นพื้นที่บ่งชี้
ดังนั้น ปี 2569 พื้นที่ 3 ตำบล เขตเทศบาล เมืองปัตตานีมีแผนจะจัดการดำเนินงานค้นหาผู้ป่วยโรคเรื้อน (การสำรวจหมู่บ้านแบบเร็ว Rapid village survey: RVS ) ค้นหาผู้ที่มีอาการสงสัยเป็นโรคเรื้อนในหมู่บ้านดำเนินการคัดกรองทุกหมู่บ้านเพื่อค้นหาผู้ป่วยโรคเรื้อนนอกพื้นที่ข้อบ่งชี้ เพื่อค้นหาให้พบผู้ป่วยโรคเรื้อนรายใหม่ที่ปรากฏอาการในระยะแรกเริ่มเข้าสู่กระบวนการรักษาตามมาตรฐาน เพื่อตัดวงจรการแพร่เชื้อและป้องกันการเกิดพิการระดับ 2 มากกว่าหรือเท่ากับ 1 ราย
วัตถุประสงค์โครงการ
- 1. เพื่อค้นหาผู้ป่วยโรคเรื้อนรายใหม่ที่ปรากฏอาการในระยะเริ่มแรกให้เข้าสู่ระบบการรักษามาตรฐานเพื่อตัดวงจรการแพร่เชื้อ และป้องกันการเกิดความพิการระดับ 2 2. เพื่อให้ประชาชนมีความรู้ ความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยงกับโรคเรื้อน สาเหตุ การรักษา และการป้องกัน 3. เพื่อลดการกลัวและการตรีตราผู้ป่วยโรคเรื้อนในชุมชน 4. เพื่อส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชนในการเฝ้าระวังคัดกรอง และดูแลผู้ป่วยโรคเรื้อน 5. เพื่อให้ผู้ที่มีความเสี่ยงหรือมีอาการผิดปกติ เข้ารับการตรวจรักษาได้อย่างทันท่วงที
กิจกรรม/การดำเนินงาน
กลุ่มเป้าหมาย
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้ | |
|---|---|---|
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | ||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | ||
| กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน | ||
| กลุ่มวัยทำงาน | ||
| กลุ่มผู้สูงอายุ | ||
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | ||
| กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด | ||
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | ||
| กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | ||
| สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)] |
ผลที่คาดว่าจะได้รับ
- ประชาชนมีความรู้และทัศนคติที่ถูกต้องเกี่ยวกับโรคเรื้อน
- ลดการตีตราและเลือกปฏิบัติต่อผู้ป่วยในชุมชน
- ชุมชนมีส่วนร่วมในการเฝ้าระวังและป้องกันโรคเรื้อนมากขึ้น
- ผู้ป่วยหรือผู้ที่มีความเสี่ยงได้รับการดูแลและรักษาอย่างเหมาะสมและทันท่วงที
ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน
| วัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ ผลลัพธ์และตัวชี้วัดผลลัพธ์** กิจกรรมของโครงการ | ผลผลิต* | |
|---|---|---|
| ผลผลิตที่ตั้งไว้ | ผลผลิตที่เกิดขึ้นจริง | |
* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น
ส่วนที่ 2 ประเมินความพึงพอใจต่อความสำเร็จและปัญหาอุปสรรคในการดำเนินโครงการในภาพรวม
ผลการดำเนินโครงการ
สรุปผลการดำเนินโครงการ
ผลการดำเนินโครงการ/กิจกรรม:
บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
บรรลุตามวัตถุประสงค์บางส่วนของโครงการ
ไม่บรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
ผลผลิตโครงการ
| วัตถุประสงค์ | สถานการณ์ | เป้าหมาย | ผลผลิต | อธิบาย | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 1. เพื่อค้นหาผู้ป่วยโรคเรื้อนรายใหม่ที่ปรากฏอาการในระยะเริ่มแรกให้เข้าสู่ระบบการรักษามาตรฐานเพื่อตัดวงจรการแพร่เชื้อ และป้องกันการเกิดความพิการระดับ 2 2. เพื่อให้ประชาชนมีความรู้ ความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยงกับโรคเรื้อน สาเหตุ การรักษา และการป้องกัน 3. เพื่อลดการกลัวและการตรีตราผู้ป่วยโรคเรื้อนในชุมชน 4. เพื่อส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชนในการเฝ้าระวังคัดกรอง และดูแลผู้ป่วยโรคเรื้อน 5. เพื่อให้ผู้ที่มีความเสี่ยงหรือมีอาการผิดปกติ เข้ารับการตรวจรักษาได้อย่างทันท่วงที ตัวชี้วัด : 1. ผู้ที่มีประวัติเป็นผู้สัมผัสโรคร่วมบ้านกับผู้ป่วยโรคเรื้อนได้รับการตรวจคัดกรอง ร้อยละ 100 2. ผู้เข้าร่วมโครงการมีคะแนนความรู้เรื่องโรคเรื้อนหลังการอบรมเพิ่มขึ้นจากก่อนอบรม ไม่น้อยกว่าร้อยละ 70 3. ผู้เข้าร่วมโครงการที่สามารถตอบคำภามเกี่ยวกับ อาการ การติดต่อ และการรรักษาโรคเรื้อนได้อย่างถูกต้อง ไม่น้อยกว่าร้อยละ 70 4. ผู้เข้าร่วมโครงการมีทัศนคติเชิงบวกต่อผู้ป่วยโรคเรื้อนหลังการเข้าร่วมกิจกรรม ไม่น้อยกว่าร้อยละ 80 5. จำนวนข้อร้องเรียนหรือรายงานการเลือกปฏิบัติต่อผู้ป่วยโรคเรื้อนในชุมชนลดลง เมื่อเทียบกับก่อนดำเนินโครงการ 6. มีจำนวนแกนนำสุขภาพหรือแกนนำชุมชนที่ผ่านการอบรมและสามารถปฏิบัติงานเฝ้าระวังโรคเรื้อนได้ ไม่น้อยกว่า 78 คน ชุมชนละ 3 คน 7. มีกิจกรรมรณรงค์หรือกิจกรรมให้ความรู้เกี่ยวกับโรคเรื้อนในชุมชน อย่างน้อย 26 ครั้ง ชุมชนละ 1 ครั้ง 8. ครัวเรือนในพื้นที่ที่ได้รับข้อมูลข่าวสารเกี่ยวกับโรคไม่น้อยกว่าร้อยละ 70 9. ผู้ที่มีอาการผิดปกติได้รับการส่งต่อเพื่อตรวจวินิจฉัย ร้อยละ 100 10. ผู้ที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็รโรคเรื้อนได้เข้าสู่ระบบการรักษาต่อเนื่อง ร้อยละ 100 11. ระยะเวลาเฉลี่ยตั้งแต่พบผู้มีอาการสงสัยจนถึงได้รับการตรวจรักษาลดลงจากเดิม |
|
ผู้เข้าร่วมโครงการ
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) | |
|---|---|---|---|
| จำนวนกลุ่มเป้าหมายทั้งหมด | 0 | ||
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) | |
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกตามช่วงวัย | |||
| กลุ่มเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียน | - | ||
| กลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน | - | ||
| กลุ่มวัยทำงาน | - | ||
| กลุ่มผู้สูงอายุ | - | ||
| กลุ่มเป้าหมายจำแนกกลุ่มเฉพาะ | |||
| กลุ่มหญิงตั้งครรภ์และหญิงหลังคลอด | - | ||
| กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง | - | ||
| กลุ่มคนพิการและทุพพลภาพ | - | ||
| กลุ่มประชาชนทั่วไปที่มีภาวะเสี่ยง | - | ||
| สำหรับการบริหารหรือพัฒนากองทุนฯ [ข้อ 10(4)] | - |
บทคัดย่อ*
โครงการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) 1. เพื่อค้นหาผู้ป่วยโรคเรื้อนรายใหม่ที่ปรากฏอาการในระยะเริ่มแรกให้เข้าสู่ระบบการรักษามาตรฐานเพื่อตัดวงจรการแพร่เชื้อ และป้องกันการเกิดความพิการระดับ 2 2. เพื่อให้ประชาชนมีความรู้ ความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยงกับโรคเรื้อน สาเหตุ การรักษา และการป้องกัน 3. เพื่อลดการกลัวและการตรีตราผู้ป่วยโรคเรื้อนในชุมชน 4. เพื่อส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชนในการเฝ้าระวังคัดกรอง และดูแลผู้ป่วยโรคเรื้อน 5. เพื่อให้ผู้ที่มีความเสี่ยงหรือมีอาการผิดปกติ เข้ารับการตรวจรักษาได้อย่างทันท่วงที
ผลการดำเนินงานที่สำคัญ ได้แก่
ข้อเสนอแนะ ได้แก่ (1) ...
หมายเหตุ *
ปัญหาอุปสรรคและข้อเสนอแนะ