โครงการส่งเสริมการตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมและมะเร็งปากมดลูกด้วยตนเอง
โครงการส่งเสริมการตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมและมะเร็งปากมดลูกด้วยตนเอง
| ชื่อโครงการ/กิจกรรม | โครงการส่งเสริมการตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมและมะเร็งปากมดลูกด้วยตนเอง | |
| รหัสโครงการ | 69-L1475-01-04 | |
| ชื่อองค์กรที่รับผิดชอบ | โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลนาข้าวเสีย | |
| วันที่อนุมัติ | 20 มีนาคม 2569 | |
| ปี | 2569 | |
| ระยะเวลาดำเนินโครงการ | 1 ตุลาคม 2568 - 31 สิงหาคม 2569 | |
| งบประมาณ | 48,540.00 | |
| ผู้รับผิดชอบโครงการ | นางธวัลรัตน์ ชโยบุญญรัตน์ | |
| พื้นที่ดำเนินการ | ต.นาข้าวเสีย อ.นาโยง จ.ตรัง |
ในปัจจุบันโรคมะเร็งปากมดลูกและมะเร็งเต้านมเป็นสาเหตุการตายจากโรคมะเร็งของสตรีในประเทศไทย ซึ่งทำให้เป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญ โดยเฉพาะโรคมะเร็งปากมดลูกเป็นมะเร็งที่พบมากเป็นอันดับ 1 ของมะเร็งในสตรี พบได้ถึง ๓ คน ในประชากรหนึ่งแสนคน ในแต่ละปีมีผู้ป่วยด้วยโรคมะเร็งปากมดลูกเสียชีวิต ประมาณ ๔,๕๐๐ ราย ส่วนใหญ่มีอายุประมาณ ๓๐ - ๕๐ ปี ซึ่งที่ผ่านมาใช้วิธีการตรวจมะเร็งปากมดลูกด้วยการตรวจ Pap Smear ถึงแม้กระบวนการตรวจเพื่อค้นหามะเร็งปากมดลูก จะง่าย สะดวก ราคาถูก แต่ยังพบว่าสตรีจำนวนมากไม่เห็นความสำคัญ มีทัศนคติ ที่ไม่ดีต่อการตรวจ Pap Smear ส่วนโรคมะเร็งเต้านม ผู้ป่วยมักไม่มีอาการผิดปกติในระยะเริ่มต้น ดังนั้นจึงมีความจำเป็นและสำคัญที่ต้องทำการตรวจค้นหามะเร็งเต้านมใน ระยะเริ่มต้น การรักษามะเร็งเต้านมในปัจจุบันมีความก้าวหน้าไปมาก การค้นพบมะเร็งเต้านมในระยะเริ่มต้นสามารถรักษาให้หายขาดได้และการรักษาอาจทำได้โดยการตัดเฉพาะก้อนมะเร็งออกไม่จำเป็นต้องผ่าตัดทั้งเต้านม ในทางตรงกันข้ามหากไม่มีการตรวจค้นหามะเร็งเต้านม รอจนกระทั่งมีอาการผิดปกติ มะเร็งอาจแพร่กระจายไปยังอวัยวะอื่นๆ และไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้
จากการดำเนินงานด้านสาธารณสุขปีงบประมาณ 2568 และการสำรวจความครอบคลุมการเข้ารับการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกของสตรีอายุ 30 – 60 ปีในเขตพื้นที่รับผิดชอบ พบผู้ป่วยโรคมะเร็งปากมดลูก จำนวน 3 ราย และไม่มีประวัติการคัดกรองมะเร็งปากมดลูกย้อนหลัง 5 ปี ซึ่งในปัจจุบันกระทรวงสาธารณสุขได้เปลี่ยนแปลงวิธีการตรวจโดยวิธี HPV DNA Test เป็นการตรวจด้วยตนเอง เพื่อเพิ่มทางเลือกการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกให้กับประชาชน และเป็นวิธีที่สะดวกต่อผู้รับบริการโดยเฉพาะสตรีที่ไม่เคยได้รับการตรวจคัดกรองมาก่อน แต่ผู้รับบริการต้องเข้าใจวิธีการตรวจที่ถูกต้อง เพื่อให้ได้ตัวอย่างเซลล์ที่มีคุณภาพ อีกทั้งเมื่อพบความผิดปกติจะได้รับการดูแลและติดตามต่อที่โรงพยาบาลตรังได้ทันถ่วงที
โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลนาข้าวเสีย ได้เล็งเห็นความสำคัญของการเฝ้าระวัง ป้องกันโรค และการส่งเสริมสุขภาพของประชาชนในพื้นที่รับผิดชอบ และเป็นการประชาสัมพันธุ์การเข้าถึงบริการสุขภาพที่ถูกต้องรวดเร็ว จึงได้จัดทำโครงการส่งเสริมการตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมและมะเร็งปากมดลูกด้วยตนเองขึ้น เพื่อกระตุ้นและสร้างกระแสในการตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมและปากมดลูกในสตรีที่มีอายุ 30 - 70 ปี ส่งเสริมให้สตรีที่มีอายุ 30 - 60 ปี ตรวจมะเร็งปากมดลูกด้วยวิธี Self test อย่างน้อย 1 ครั้ง/ 5 ปี และตรวจเต้านมด้วยตนเองเดือนละ 1 ครั้งอย่างมีคุณภาพ และลดภาระค่าใช้จ่ายที่จะต้องดูแลรักษาผู้ป่วยโรคมะเร็งในอนาคต
- เพื่อกระตุ้นและสร้างกระแสในการตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมและปากมดลูกในสตรีที่มีอายุ 30 - 70 ปี
- เพื่อให้สตรีที่มีอายุ 30 - 70 ปี มีความรู้และเกิดความตระหนักในการเฝ้าระวัง ป้องกัน และตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านม และมะเร็งปากมดลูกด้วยตนเอง
- เพื่อให้สตรีที่มีอายุ 30 - 60 ปี ตรวจมะเร็งปากมดลูกด้วยวิธี Self test อย่างน้อย 1 ครั้ง/ 5 ปี และตรวจเต้านมด้วยตนเองเดือนละ 1 ครั้ง
ขั้นที่ 1 ขั้นเตรียมการ
1.1 ประชุมคณะทำงานเพื่อกำหนดรูปแบบและแนวทางการดำเนินการ
1.2 เขียนโครงการเพื่อขออนุมัติ
ขั้นที่ 2 ขั้นดำเนินการ
2.1 จัดประชาสัมพันธ์ความรู้เรื่องโรคมะเร็งเต้านม และมะเร็งปากมดลูกผ่านสื่อต่างๆ โดยใช้สื่อวิดิโอมัลติมีเดีย
2.2 จัดอบรมเชิงปฏิบัติการและฝึกทักษะสตรีอายุ ๓๐ ปีขึ้นไปในการตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมและ
มะเร็งปากมดลูกด้วยตนเอง
ขั้นที่ 3 สรุปผลการดำเนินโครงการ
3.1 ประเมินจากแบบทดสอบหลังการอบรม
3.2 ประเมินจากการฝึกปฏิบัติ การตรวจเต้านมจากโมเดล
1.เกิดการกระตุ้นและสร้างกระแสในการตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมและปากมดลูกในสตรีที่มีอายุ 30 - 70 ปี 2.สตรีที่มีอายุ 30 - 70 ปี มีความรู้และเกิดความตระหนักในการเฝ้าระวัง ป้องกัน และตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านม และมะเร็งปากมดลูกด้วยตนเองได้อย่างถูกต้อง 3.สตรีที่มีอายุ 30 - 60 ปี ได้รับการตรวจมะเร็งปากมดลูกด้วยวิธี Self test อย่างน้อย 1 ครั้ง/ 5 ปี และตรวจเต้านมด้วยตนเองเดือนละ 1 ครั้ง